{"id":53310,"date":"2019-04-26T16:06:33","date_gmt":"2019-04-26T13:06:33","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=53310"},"modified":"2019-04-26T16:06:33","modified_gmt":"2019-04-26T13:06:33","slug":"yeniyetm%c9%99l%c9%99rl%c9%99-nec%c9%99-davranmali-psixoloqdan-valideynl%c9%99r%c9%99-tovsiy%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=53310","title":{"rendered":"Yeniyetm\u0259l\u0259rl\u0259 nec\u0259 davranmal\u0131? Psixoloqdan valideynl\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n narahat d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n biridir. B\u0259zi yeniyetm\u0259l\u0259rin valideynl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n\u0131n aqressiv, kobud, b\u0259dbin, yalan\u00e7\u0131 olmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc ail\u0259nin ona yana\u015fma t\u0259rzind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r, bu m\u0259nada valideynl\u0259rin maarifl\u0259nm\u0259si vacib v\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259dir. Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f bir s\u0131ra psixi probleml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259inams\u0131zl\u0131q, \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma hallar\u0131, sosial fobia g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan b\u00f6y\u00fck psixoloji travmalara apar\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 AZ\u018fRTAC-a Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yegan\u0259 \u018fsg\u0259rova m\u0259lumat verib. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc bioloji, fizioloji v\u0259 psixoloji inki\u015faf\u0131n \u0259n aktual d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ya\u015flara t\u0259sad\u00fcf ed\u0259 bil\u0259r: \u201cBa\u015flan\u011f\u0131c ya\u015f h\u0259ddi 9-12, sonrak\u0131 d\u00f6vr 13-15 ya\u015f m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. \u018fvv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n yeniyetm\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f olur v\u0259 ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Bu, \u00f6z &#8220;m\u0259n&#8221;ini s\u00fcbut etm\u0259k t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131r. Onun eqolar\u0131 y\u00fcks\u0259lir v\u0259 ya\u015f\u0131dlar\u0131yla \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 v\u0259 se\u00e7ilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259min ya\u015fda u\u015faqlar ya\u015fl\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259y\u0259nilm\u0259kd\u0259n \u00e7ox, h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131 aras\u0131nda n\u00fcfuz qazanma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Onun enerjisinin h\u0259ddi-h\u00fcdudu olmur, lakin h\u0259min enerjinin sosial f\u0259all\u0131\u011fa \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259nm\u0259si daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olar.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 psixoloji bax\u0131mdan bir s\u0131ra yeni maraqlar formala\u015f\u0131r. B\u00f6y\u00fcm\u0259k, yetkin v\u0259 s\u0259rb\u0259st olmaq, bacar\u0131q v\u0259 etibar qazanmaq \u015f\u0259xsiyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas psixoloji amill\u0259rdir. B\u0259y\u0259nilm\u0259k, t\u0259qdir edilm\u0259k, sosial f\u0259all\u0131q g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeniyetm\u0259nin \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 m\u0259nlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynay\u0131r, \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131 aras\u0131nda t\u0259min etm\u0259k ist\u0259y\u0259n yeniyetm\u0259 b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f m\u00fchit\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259min prosesd\u0259 ana-balan\u0131n rolunu unutmaq olmaz. Yeniyetm\u0259ni duy\u011fu v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 eni\u015fli-yoxu\u015fludur, \u00e7ox vaxt onun n\u0259 vaxt n\u0259 ed\u0259c\u0259yi b\u0259lli olmur. B\u0259z\u0259n b\u00f6y\u00fckl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n anla\u015f\u0131lmazl\u0131q v\u0259 t\u0259zyiql\u0259r, \u00f6z\u00fcn\u0259inams\u0131zl\u0131q v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma hallar\u0131 yeniyetm\u0259l\u0259ri intihara m\u0259ruz qoyur. Z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r\u0259 alud\u0259\u00e7ilik v\u0259 z\u0259ruri v\u0259rdi\u015fl\u0259r qazanmaq \u0259sas\u0259n h\u0259min d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Bel\u0259 hallar xo\u015fag\u0259lm\u0259z n\u0259tic\u0259y\u0259 v\u0259 ya a\u011f\u0131r patoloji probleml\u0259r\u0259 apar\u0131b \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Ail\u0259d\u0259 h\u0259r iki valideynin v\u0259 ya birinin \u00f6z v\u0259zif\u0259sini yerin\u0259 yetirm\u0259m\u0259si yeniyetm\u0259nin xarakter x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin korlanmas\u0131na v\u0259 onun m\u0259nfi istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur\u201d.<\/p>\n<p>Psixoloq daha sonra deyib: \u201cAil\u0259 genoqram\u0131ndan q\u0131zlar\u0131n h\u0259ssas v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259ngin \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131nda atan\u0131n m\u00fch\u00fcm rolu var. Eyni zamanda o\u011flanlar da \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u00f6z\u0259llikl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan anaya ehtiyac duyur v\u0259 bu m\u0259nada ail\u0259 bir taml\u0131q v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Ail\u0259d\u0259 yeniyetm\u0259 g\u0259nc\u0259 s\u0259birl\u0259 yana\u015f\u0131lmal\u0131, \u00f6vladla valideyn aras\u0131nda ortaq n\u00f6qt\u0259l\u0259r tap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc \u00f6z h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6vlad\u0131 \u00e7ox danlamaq, h\u0259r x\u0131rda m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 onu q\u0131c\u0131qland\u0131rmaq olmaz. H\u0259m\u00e7inin yeniyetm\u0259nin \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n t\u0259hqir v\u0259 onu idar\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq valideynl\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hvidir. Ona uzun-uzad\u0131 \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259t verm\u0259kd\u0259ns\u0259 sad\u0259c\u0259 m\u0259lumatland\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259n laqeydlik g\u00f6st\u0259rm\u0259k olmaz. Onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi nec\u0259 t\u0259rbiy\u0259 etdilm\u0259kd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 valideyn onun b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259rk etm\u0259li, u\u015fa\u011fa qar\u015f\u0131 \u0259vv\u0259lki m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259lidir. T\u0259bii ki, \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015f ata v\u0259 anan\u0131n h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131\u015f b\u0259zi probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 sevgi v\u0259 duy\u011fu il\u0259, \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 s\u0259birl\u0259 yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yeniyetm\u0259l\u0259ri dinl\u0259m\u0259k, onlar\u0131 anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaq, \u00f6zl\u0259rini tan\u0131malar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t verm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n narahat d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n biridir. B\u0259zi yeniyetm\u0259l\u0259rin valideynl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n\u0131n aqressiv, kobud, b\u0259dbin, yalan\u00e7\u0131 olmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc ail\u0259nin ona yana\u015fma t\u0259rzind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r, bu m\u0259nada valideynl\u0259rin maarifl\u0259nm\u0259si vacib v\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259dir. Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f bir s\u0131ra psixi probleml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259inams\u0131zl\u0131q, \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma hallar\u0131, sosial fobia g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan b\u00f6y\u00fck psixoloji travmalara apar\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 AZ\u018fRTAC-a Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yegan\u0259 \u018fsg\u0259rova m\u0259lumat verib. Onun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc bioloji, fizioloji v\u0259 psixoloji inki\u015faf\u0131n \u0259n aktual d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":53311,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/yeniyetme_002.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n narahat d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n biridir. B\u0259zi yeniyetm\u0259l\u0259rin valideynl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n\u0131n aqressiv, kobud, b\u0259dbin, yalan\u00e7\u0131 olmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fc ail\u0259nin ona yana\u015fma t\u0259rzind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r, bu m\u0259nada valideynl\u0259rin maarifl\u0259nm\u0259si vacib v\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259dir. Yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015f bir s\u0131ra psixi probleml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259inams\u0131zl\u0131q, \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma hallar\u0131, sosial fobia g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan b\u00f6y\u00fck&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53310"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53310\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}