{"id":53316,"date":"2019-04-26T16:10:13","date_gmt":"2019-04-26T13:10:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=53316"},"modified":"2019-04-26T16:10:13","modified_gmt":"2019-04-26T13:10:13","slug":"qohumla-nikahin-f%c9%99sadlari-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=53316","title":{"rendered":"Qohumla nikah\u0131n f\u0259sadlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Qohum nikahlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda bu g\u00fcn d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qohumlar aras\u0131nda nikahlar ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fmiq\u0131z\u0131 il\u0259 \u0259mio\u011flunun k\u0259bini g\u00f6yd\u0259 k\u0259silib&#8221; v\u0259 ya &#8220;\u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259rd\u0259n alaq, \u0259timizi yes\u0259 d\u0259, s\u00fcm\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7\u00f6l\u0259 atmaz&#8221; deyiml\u0259ri bizd\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhurdur v\u0259 qohum nikahlar ad\u0259t hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, k\u0259nd v\u0259 rayonlarda qohum nikahlar \u00e7ox qurulur v\u0259 bel\u0259 nikahlardan do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259 olmas\u0131 riski \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong>\u00a0bildirir ki, Elmi T\u0259dqiqat Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Aynur\u0259 \u0130smay\u0131lova bildirir ki, qohum nikahdan do\u011fulan u\u015faqlar qohum olmayanlar\u0131n nikah\u0131ndan do\u011fulan u\u015faqlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha \u00e7ox x\u0259st\u0259 olurlar: &#8220;Qohum nikahlar\u0131n \u0259sas f\u0259sad\u0131 do\u011fulan u\u015faqlarda genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin rastg\u0259lm\u0259 tezliyinin daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmas\u0131d\u0131r. Qohumlar aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f nikah sonsuzlu\u011fun da s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259r, ya da d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlarda \u0259z\u0259l\u0259, sinir sistemi x\u0259st\u0259likl\u0259ri olur v\u0259 ya bu u\u015faqlar anadang\u0259lm\u0259 q\u00fcsurlarla da d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259 bil\u0259r. \u015eik\u0259st u\u015faqlar\u0131n do\u011fulmas\u0131nda genetik yax\u0131n olan x\u0259st\u0259lik da\u015f\u0131yan genl\u0259rin b\u00fcruz\u0259 verilm\u0259sidir&#8221;.<\/p>\n<p>El\u0259 d\u0259 qohum nikahlar var ki, onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 sa\u011flam do\u011fulur. B\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i bununla ba\u011fl\u0131 bildirib ki, onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 sa\u011flam olsa da, h\u0259min u\u015faqlardan g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015faqlar x\u0259st\u0259 do\u011fula bil\u0259r: &#8220;Bel\u0259 bir ara\u015fd\u0131rma apar\u0131blar ki, qohum nikahlardan sa\u011flam u\u015faqlar do\u011fula bil\u0259r, amma sonradan onlar ail\u0259 qurduqda m\u00fc\u0259yy\u0259n nisb\u0259td\u0259 sonsuzlu\u011fun rast g\u0259linm\u0259 tezliyi daha y\u00fcks\u0259kdir. Y\u0259ni, birinci n\u0259sild\u0259 yox, ikinci n\u0259sild\u0259 bunun f\u0259sadlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xa bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz qeyd edir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r qohum nikah\u0131 qurma\u011f\u0131 q\u0259rara al\u0131blarsa, genetikin q\u0259bulunda olmal\u0131d\u0131rlar. H\u0259kim genetik onlar\u0131n n\u0259slind\u0259 hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin oldu\u011funu ara\u015fd\u0131r\u0131r. Onlar\u0131n qohumlar\u0131nda ya \u0259z\u0259l\u0259 z\u0259ifliyi, ya iflicl\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar, ya sinir sisteml\u0259rind\u0259 probleml\u0259ri, ya da anadang\u0259lm\u0259 genetik probleml\u0259ri olan u\u015faqlar varsa, bu ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. &#8220;El\u0259c\u0259 d\u0259, nikaha daxil olmaq ist\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259rin talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olub-olmamas\u0131 da yoxlan\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259r iki t\u0259r\u0259f da\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131rsa, onlardan d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n u\u015fa\u011f\u0131n talassemiya x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulma riski \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 nikaha girm\u0259y\u0259n insanlarda bel\u0259 talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olub-olmamas\u0131 yoxlan\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar bilirl\u0259r ki, kim talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r, kim deyil. \u018fg\u0259r iki da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 bunu bilirs\u0259, onlar \u00f6zl\u0259ri ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmaqdan \u00e7\u0259kinirl\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bununla talassemiya x\u0259st\u0259liyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131blar, talassemiya x\u0259st\u0259liyi il\u0259 do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 getdikc\u0259 ild\u0259n-il\u0259 azal\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u0130smay\u0131lova qohumlar\u0131n nikaha daxil olmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etmir: &#8220;T\u0259r\u0259fl\u0259r\u0259 vaxt\u0131nda dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, qohum nikahlardan \u00e7\u0259kinsinl\u0259r. Qohum nikahlar\u0131n azalmas\u0131 x\u0259st\u0259 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulma riskini azald\u0131r. Qohum olmayan c\u00fctl\u00fckl\u0259rd\u0259 daha sa\u011flam u\u015faqlar d\u00fcnyaya g\u0259lir. \u00c7\u00fcnki burada genl\u0259rin yenil\u0259nm\u0259si prosesi gedir. Eyni, yax\u0131n genl\u0259r olan zaman bir x\u0259st\u0259lik varsa, bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc tez b\u00fcr\u00fcz\u0259 verir. Amma qar\u0131\u015f\u0131q genl\u0259rdirs\u0259, yad insanlard\u0131rsa, genetik informasiya daha m\u00fcxt\u0259lif olur v\u0259 onlar\u0131n izidvac\u0131ndan daha sa\u011flam u\u015faqlar do\u011fulur&#8221;.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, savadl\u0131 insanlar qohum nikahlar\u0131n hans\u0131 f\u0259sadlar\u0131n\u0131n, probleml\u0259rin oldu\u011funu bilirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 qohumla nikaha girm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r. &#8220;Amma k\u0259nd, rayon yerl\u0259rind\u0259, dem\u0259k olar ki, qohumla nikah qurmaq ad\u0259ti qal\u0131b. Regionlarda bu s\u0259pkid\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi z\u0259if oldu\u011fundan qohum nikah problemi aktuald\u0131r. K\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 qohum nikahlar\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131 olanlar \u00e7oxdur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 rayon v\u0259 k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 qohum nikahlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 ehtiyac var&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, qohum nikahlar C\u0259nubi Hindistanda \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Qohum evlilikl\u0259rd\u0259 problemli u\u015faqlar\u0131n do\u011fulma riski dig\u0259rl\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n, ikiqat artaraq 8-9 faiz t\u0259\u015fkil edir. Almaniya qohum evlilikl\u0259rin\u0259 \u00e7ox az t\u0259sad\u00fcf edil\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Xalq\u0131n t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si v\u0259 genetik x\u0259st\u0259likl\u0259r m\u00f6vzusundak\u0131 m\u0259lumat\u0131n\u0131n artmas\u0131, bu c\u00fcr evlilikl\u0259rin 0,3 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259, h\u0259tta b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 daha da azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Yaponiyada is\u0259 qohum evlilikl\u0259ri 6 faiz nisb\u0259tind\u0259dir, h\u0259tta adalarda 29 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259kd\u0259dir. \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259ri, C\u0259nubi Hindistan, Misir v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 bu nisb\u0259t daha da y\u00fcks\u0259kdir. Avropa v\u0259 Amerikada is\u0259 qohum evlilikl\u0259rind\u0259n do\u011fulacaq u\u015faqlar\u0131n q\u00fcsurlu, irsi x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 \u0259qli q\u00fcsurlu olma v\u0259ziyy\u0259ti geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Qohum evliliyind\u0259 olan problem, sa\u011flam olan \u015f\u0259xsl\u0259rin genl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin u\u015faqlar\u0131na ke\u00e7m\u0259sidir. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259 qohumlar aras\u0131nda evlilikl\u0259rd\u0259 genl\u0259rin 1\/8-i payla\u015f\u0131ld\u0131qda genetik olarak a\u015fkarlanan x\u0259st\u0259lik riski 3 faizdir. Aralar\u0131nda qan ba\u011f\u0131 olmayan ata-analardan do\u011fulan u\u015faqlarda is\u0259 2 faizdir. Birinci d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n qohumlar aras\u0131ndak\u0131 evlilikl\u0259rd\u0259 u\u015faqlarda d\u00fc\u015fm\u0259, \u00f6l\u00fc do\u011fum, beyin iflici g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qohum nikahlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda bu g\u00fcn d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qohumlar aras\u0131nda nikahlar ba\u011flan\u0131r. &#8220;\u018fmiq\u0131z\u0131 il\u0259 \u0259mio\u011flunun k\u0259bini g\u00f6yd\u0259 k\u0259silib&#8221; v\u0259 ya &#8220;\u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259rd\u0259n alaq, \u0259timizi yes\u0259 d\u0259, s\u00fcm\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7\u00f6l\u0259 atmaz&#8221; deyiml\u0259ri bizd\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhurdur v\u0259 qohum nikahlar ad\u0259t hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, k\u0259nd v\u0259 rayonlarda qohum nikahlar \u00e7ox qurulur v\u0259 bel\u0259 nikahlardan do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259 olmas\u0131 riski \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0bildirir ki, Elmi T\u0259dqiqat Mamal\u0131q v\u0259 Ginekologiya \u0130nstitutunun b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Aynur\u0259 \u0130smay\u0131lova bildirir ki, qohum nikahdan do\u011fulan u\u015faqlar qohum olmayanlar\u0131n nikah\u0131ndan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":53317,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/nikah_01.jpg",640,435,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Qohum nikahlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda bu g\u00fcn d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qohumlar aras\u0131nda nikahlar ba\u011flan\u0131r. &#8220;\u018fmiq\u0131z\u0131 il\u0259 \u0259mio\u011flunun k\u0259bini g\u00f6yd\u0259 k\u0259silib&#8221; v\u0259 ya &#8220;\u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259rd\u0259n alaq, \u0259timizi yes\u0259 d\u0259, s\u00fcm\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7\u00f6l\u0259 atmaz&#8221; deyiml\u0259ri bizd\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhurdur v\u0259 qohum nikahlar ad\u0259t hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, k\u0259nd v\u0259 rayonlarda qohum nikahlar \u00e7ox qurulur v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53316"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53316"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53316\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}