{"id":533724,"date":"2022-11-11T08:05:35","date_gmt":"2022-11-11T05:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=533724"},"modified":"2022-11-11T08:05:35","modified_gmt":"2022-11-11T05:05:35","slug":"daha-cox-icra-bascisi-pulsuz-qalacaq-b%c9%99s-rayonlari-nec%c9%99-dolandiracaqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=533724","title":{"rendered":"Daha \u00e7ox icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 pulsuz qalacaq &#8211; b\u0259s rayonlar\u0131 nec\u0259 doland\u0131racaqlar?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201cRayonlara ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259r azalm\u0131r, dayanm\u0131r, sad\u0259c\u0259, x\u0259rcl\u0259nm\u0259 formas\u0131 d\u0259yi\u015fir\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Haz\u0131rda m\u00fczakir\u0259si ged\u0259n layih\u0259d\u0259n ayd\u0131n olur ki, g\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n c\u0259mi 8 rayona birba\u015fa v\u0259sait ayr\u0131lacaq. Layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, 58 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r g\u0259l\u0259n il yerli g\u0259lir v\u0259 x\u0259rcl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f x\u0259rcl\u0259rd\u0259n v\u0259sait almayacaq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcmaliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 14 rayon v\u0259sait al\u0131r. G\u0259l\u0259n il h\u0259min rayonlardan alt\u0131s\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li olacaq. Bel\u0259 ki, layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, C\u0259bray\u0131l (d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1 milyon 521 min manat ayr\u0131lacaq), Xocav\u0259nd (1 milyon 367 min manat), Xocal\u0131 (1 milyon 168 min manat), K\u0259lb\u0259c\u0259r (2 milyon 347 min manat), La\u00e7\u0131n (1 milyon 797 min manat), Lerik (1 milyon 161 min manat), Yard\u0131ml\u0131 (2 milyon 184 min manat) v\u0259 Z\u0259ngilan (761 min manat) g\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n v\u0259sait ala bil\u0259c\u0259kl\u0259r. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n bu rayonlara g\u0259l\u0259n il c\u0259mi 12 milyon 306 min manat v\u0259sait ayr\u0131lacaq.<\/p>\n<p>A\u011fdam (d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 bu il 4 milyon 980 min manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub), Balak\u0259n (1 milyon 612 min manat), Goranboy (2 milyon 156 min manat), Qax (5 miyon 476 min manat), O\u011fuz (2 milyon 484 min manat) v\u0259 Z\u0259rdab (2 milyon 917 min manat) bu il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n v\u0259sait alsalar bel\u0259, 2023-d\u0259 bu rayonlara m\u0259rk\u0259zi b\u00fcdc\u0259d\u0259n birba\u015fa v\u0259saitin verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmay\u0131b. G\u0259l\u0259n il b\u00fcdc\u0259d\u0259n v\u0259sait alacaq 8 rayonun alt\u0131s\u0131 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p><strong>M\u0259lumdur ki, rayonlara d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lmamas\u0131 son ill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. X\u00fcsusil\u0259 son 3 ild\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259n m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259sait almayan rayonlar\u0131n say\u0131 iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Rayonlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcmaliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259si, xarici investisiyan\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259 bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l Prezident \u0130lham \u018fliyev yerli icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 qoysa da, bu sah\u0259d\u0259 x\u00fcsusi ir\u0259lil\u0259yi\u015f n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131r. Bunu yerli g\u0259lirl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259ki c\u00fczi pay\u0131 da n\u00fcmayi\u015f etdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2023-c\u00fc il 30 milyard 720 milyon 700 min manatl\u0131q b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirinin c\u0259mi 756 milyon 980 min manat\u0131 yerli g\u0259lirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olacaq. Bu o dem\u0259kdir ki, rayonlarda vergi v\u0259 dig\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri art\u0131racaq iqtisadi inki\u015fafa nail olunmay\u0131b.<\/p>\n<p>S\u0259rmay\u0259l\u0259rin b\u00f6lg\u00fcs\u00fcnd\u0259 regionlar\u0131n pay\u0131 yen\u0259 olduqca a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n Bak\u0131ya nisb\u0259t\u0259n k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n z\u0259if inki\u015faf etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Halbuki son 15 ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc proqram h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259 bu proqramlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 200 milyard manat v\u0259saitin x\u0259rcl\u0259ndiyi a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Lakin h\u0259l\u0259 ki regionlar\u0131n \u00f6z potensiallar\u0131na uy\u011fun inki\u015faf\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Faktiki olaraq rayonlarda \u0259sas\u0259n icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 onun \u00e7evr\u0259sinin biznesi inki\u015faf ed\u0259 bilir. Son ill\u0259rd\u0259 h\u0259bs olunan ona yax\u0131n icra ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n dosyesind\u0259 onlar\u0131n r\u0259hb\u0259r olduqlar\u0131 rayonlarda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131ndan tutmu\u015f, s\u0259naye istehsal\u0131na q\u0259d\u0259r \u00e7oxsah\u0259li biznes subyektl\u0259rinin oldu\u011funa dair konkret faktlar, r\u0259q\u0259ml\u0259r \u0259ksini tap\u0131r. \u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 rayonlarda \u00f6z biznesl\u0259rin\u0259 \u00fcst\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259ri t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcxt\u0259lif qanunsuzluqlara gedirl\u0259r: m\u0259hdud su resurslar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259kinl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259kd\u0259n tutmu\u015f, rayonda i\u015f qurmaq ist\u0259y\u0259n, yaxud onun diqq\u0259tini c\u0259lb ed\u0259n sah\u0259d\u0259 art\u0131q i\u015fl\u0259y\u0259n sahibkarlar\u0131 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131b k\u0259nara atma\u011fa q\u0259d\u0259r&#8230;<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/paralel.az\/images\/article\/big\/1641282603_380.jpg\" alt=\"R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev yaz\u0131r...\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 nec\u0259 olur ki, rayonlar \u00f6zl\u0259rini maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259 bilirl\u0259r? \u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayevin \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, rayonlar\u0131n m\u0259rk\u0259zi b\u00fcdc\u0259d\u0259n dotasiya almamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycanda &#8220;dotasiyas\u0131z b\u00f6lg\u0259&#8221; adland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn meyar nec\u0259dir&#8221;? sual\u0131n\u0131 cavabland\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cBizim h\u00f6kum\u0259tin meyar\u0131 bel\u0259dir ki, ixtiyari bir rayonda (\u015f\u0259h\u0259rd\u0259) toplanan vergil\u0259r yerli icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n, onlar\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131ndak\u0131\u00a0 m\u0259nzil-istismar sah\u0259l\u0259rinin saxlanmas\u0131na kifay\u0259t edirs\u0259, h\u0259min inzibati \u0259razi avtomtik olaraq maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi olan, &#8220;dotasiyas\u0131z b\u00f6lg\u0259&#8221; statusu qazan\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 65 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n 58-ni h\u00f6kum\u0259t tam maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi qazanm\u0131\u015f elan edib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan sovetl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f idar\u0259etm\u0259 sistemind\u0259n imtina etm\u0259yib. N\u0259tic\u0259d\u0259 yerli hakimiyy\u0259tl\u0259r, sad\u0259c\u0259, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259tin yerl\u0259rd\u0259ki s\u0259lahiyy\u0259tsiz s\u00f6z\u00e7\u00fcs\u00fc, tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131n icra\u00e7\u0131s\u0131 kimi qalmaqdad\u0131r. Y\u0259ni yerli se\u00e7kili idar\u0259etm\u0259 sistemi yaranmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 maliyy\u0259, n\u0259 d\u0259 inzibati \u0259ks-m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259 ba\u015f verm\u0259di. Maliyy\u0259 v\u0259 inzibati \u0259ksm\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259nin ba\u015f verm\u0259diyi \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cdotasiyas\u0131zl\u0131q\u201d \u0259msal\u0131n\u0131 hesablama\u011f\u0131n da \u0259h\u0259miyy\u0259ti qalm\u0131r, bu, n\u0259z\u0259ri-metodoloji bax\u0131mdan da yanl\u0131\u015fd\u0131r. \u201cMaliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi\u201d \u0259msal\u0131 o zaman hesablan\u0131r ki, m\u0259rk\u0259z hakimiyy\u0259td\u0259n muxtar s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi olan yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259 olur, onlar\u0131n bu m\u00fcst\u0259qillikd\u0259n yararlanaraq n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u201cdotasiyas\u0131z b\u00f6lg\u0259\u201d yarada bildikl\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n indiki vaxt\u0131nda real \u201cdotasiyas\u0131z b\u00f6lg\u0259\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 hans\u0131 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin daxil oldu\u011funu m\u00fcyy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r bir \u0259razi \u00fczr\u0259 bir s\u0131ra funksional istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259ri toplamaq laz\u0131md\u0131r: \u201cBura aiddir:<\/strong>\u00a0 aqrar v\u0259 yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli meliorasiya infrastrukturu; yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli yol-n\u0259qliyyat infrastrukturu; s\u0259hiyy\u0259;\u00a0 orta v\u0259 m\u0259k\u0259t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsil, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131;\u00a0 sosial m\u00fcdafi\u0259; m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t; ekologiya.<\/p>\n<p>Bir rayon (\u015f\u0259h\u0259r) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 x\u0259rcl\u0259n\u0259n v\u0259saitl\u0259rin c\u0259mini toplay\u0131n, sonra h\u0259min \u0259razid\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan vergil\u0259rin c\u0259mi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edin. Al\u0131nan r\u0259q\u0259m h\u0259r bir \u0259razinin real olaraq dotasiyadan as\u0131l\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda regionlar\u0131n sosial inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 3 d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 icra edilib. H\u00f6kum\u0259t b\u0259yan edib ki, \u0259sas m\u0259qs\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131 b\u00fcdc\u0259 dotasiyas\u0131n\u0131n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan azad etm\u0259kdir:<\/strong>\u00a0\u201cAmma proqramlar\u0131n icra m\u00fcdd\u0259tind\u0259 bu h\u0259d\u0259f\u0259 nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Ke\u00e7mi\u015f iqtisadiyyat naziri \u015eahin Mustafayev bildirmi\u015fdi ki, 2004-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na 67,5 milyard manat v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilib. 2017-ci ild\u0259 is\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 4,5 milyard manat x\u0259rcl\u0259nib. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2015-ci ilin statistik m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 65 inzibati \u0259razid\u0259n yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259si \u00f6z x\u0259rcl\u0259rini qar\u015f\u0131lamaq g\u00fcc\u00fcnd\u0259 olub. Bura Bak\u0131, Sumqay\u0131t, Ming\u0259\u00e7evir, \u015eirvan, Ab\u015feron v\u0259 \u0130mi\u015fli rayonlar\u0131 daxildir. H\u0259min ild\u0259 32 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonda\u00a0 yerli g\u0259lirl\u0259rin yerli x\u0259rcl\u0259r\u0259 nisb\u0259ti 25-50 faiz civar\u0131nda olub. Y\u0259ni bu b\u00f6lg\u0259l\u0259r x\u0259rcl\u0259rinin he\u00e7 yar\u0131s\u0131n\u0131 da \u00f6d\u0259y\u0259 bilm\u0259yibl\u0259r. 20 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonda is\u0259 yerli g\u0259lirl\u0259ri x\u0259rcl\u0259rin he\u00e7 25 faizin\u0259 \u00e7atmay\u0131b. 2019-cu ild\u0259 is\u0259 bu statistika d\u0259yi\u015fib, Az\u0259rbaycan\u0131n 34 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin x\u0259rcl\u0259rini \u00f6z g\u0259lirl\u0259ri hesab\u0131na t\u0259min ed\u0259c\u0259yi a\u00e7\u0131qlan\u0131b. C\u0259mi iki il \u0259vv\u0259l inzibati rayonlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k iqtidar\u0131nda olmay\u0131b.<\/p>\n<p><em>M\u0259lumdur ki, son \u00fc\u00e7 il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yib, neftin qiym\u0259ti k\u0259skin ucuzla\u015f\u0131b, regionlara s\u0259rmay\u0259l\u0259r azal\u0131b, i\u015f yerl\u0259ri, m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131 m\u0259hdudla\u015f\u0131b. Regionlara az-\u00e7ox g\u0259lir g\u0259tir\u0259n turizm sektoru is\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u00f6hran ke\u00e7irib. Bu \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 rayonlar hans\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r hesab\u0131na \u00f6z maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini t\u0259min ed\u0259 bilibl\u0259r? Nec\u0259 olub ki, 70 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait b\u00f6lg\u0259l\u0259rin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259di, amma son 2 ild\u0259 regionlar dotasiya as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan qurtuldular&#8221;?\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>R.A\u011fayevin fikrinc\u0259, rayonlar\u0131n maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rk\u0259n metodoloji yana\u015fma \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir:<\/strong>\u00a0\u201cRayonlar\u0131n maliyy\u0259c\u0259 m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fm\u0259si iki c\u00fcr ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r . Ya rayonlar daha \u00e7ox g\u0259lir \u0259ld\u0259 edib, \u00f6z x\u0259rcl\u0259rini \u00f6d\u0259yirl\u0259r, n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f b\u00fcdc\u0259d\u0259n v\u0259sait alm\u0131rlar. \u0130kinci halda is\u0259 rayonlarda bir \u00e7ox x\u0259rcl\u0259r rayon icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin x\u0259rc s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 m\u0259rk\u0259zi b\u00fcdc\u0259nin hesab\u0131na ke\u00e7ir. Bu halda g\u0259lirl\u0259r artm\u0131r, amma guya maliyy\u0259 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fir. Bu halda x\u0259rcl\u0259r yerl\u0259rd\u0259n m\u0259rk\u0259zi b\u00fcdc\u0259nin s\u0259lahiyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7ir. Bizd\u0259 ikinci hal ba\u015f verib. Y\u0259ni son ill\u0259rd\u0259 h\u00f6kum\u0259t bir \u00e7ox x\u0259rc s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n al\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, son 4-5 il\u0259 q\u0259d\u0259r rayonlarda orta t\u0259hsilin x\u0259rcl\u0259ri rayon icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259 idi. M\u0259lumdur ki, t\u0259hsild\u0259 regional m\u0259rk\u0259zl\u0259r yarand\u0131 v\u0259 onlara paralel regional hesablama m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259sis edildi. Bel\u0259likl\u0259, orta t\u0259hsilin b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259ri icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin n\u0259zar\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Bundan ba\u015fqa, M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyinin yerli \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri l\u0259\u011fv edildi v\u0259 regional b\u00f6lm\u0259l\u0259r yarand\u0131. Bu halda da m\u0259d\u0259niyy\u0259t x\u0259rcl\u0259ri yerli idar\u0259etm\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fmi\u015f x\u0259rcl\u0259r\u0259 aid edildi. Bu ild\u0259n u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131 da yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin tabeliyind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131laraq T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 verildi. Bu o dem\u0259kdir ki, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 icra hakimiyy\u0259tl\u0259rinin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, rayonlar\u0131n x\u0259rc s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fm\u0259si bel\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcrat yarad\u0131r ki, rayonlar \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259min edir, m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fibl\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu g\u00fcn rayonlara orta t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, sosial m\u00fcdafi\u0259, s\u0259hiyy\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 x\u0259rcl\u0259ri ayr\u0131lmaqda davam edir. Amma bu g\u00fcn he\u00e7 bir m\u0259nb\u0259d\u0259 bel\u0259 m\u0259lumat tapa bilm\u0259zsiniz ki, m\u0259rk\u0259zi x\u0259rcl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla rayonlar\u0131n b\u00fcd\u0259c\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259rdir\u201d.<\/p>\n<p>R.A\u011fayev bildirir ki, regional x\u0259rcl\u0259r dedikd\u0259 c\u0259mi 2 x\u0259rc madd\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259d\u0259 tutulur: \u201cBura m\u0259nzil istismar sah\u0259l\u0259rinin v\u0259 icra hakimiyy\u0259ti aparat\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 x\u0259rcl\u0259ri daxildir. Y\u0259ni \u201d\u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259min edir&#8221; dey\u0259nd\u0259 bu 2 x\u0259rc madd\u0259sinin \u00f6d\u0259nm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Rayonlarda yollar \u00e7\u0259kilir, fermerl\u0259r\u0259 subsidiyalar \u00f6d\u0259nilir, s\u0259hiyy\u0259, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 s. x\u0259rcl\u0259r \u0259vv\u0259lki qaydada davam edir. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alanda v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259 olur?&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201cRayonlara ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259r azalm\u0131r, dayanm\u0131r, sad\u0259c\u0259, x\u0259rcl\u0259nm\u0259 formas\u0131 d\u0259yi\u015fir\u201d Haz\u0131rda m\u00fczakir\u0259si ged\u0259n layih\u0259d\u0259n ayd\u0131n olur ki, g\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n c\u0259mi 8 rayona birba\u015fa v\u0259sait ayr\u0131lacaq. Layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, 58 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r g\u0259l\u0259n il yerli g\u0259lir v\u0259 x\u0259rcl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f x\u0259rcl\u0259rd\u0259n v\u0259sait almayacaq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcmaliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. Qeyd ed\u0259k ki, bu il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 14 rayon v\u0259sait al\u0131r. G\u0259l\u0259n il h\u0259min rayonlardan alt\u0131s\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259li olacaq. Bel\u0259 ki, layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, C\u0259bray\u0131l (d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 1 milyon 521 min manat ayr\u0131lacaq), Xocav\u0259nd (1 milyon 367&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":533725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/60dcd7013f296a160ea9d798d50df2ee.jpg",600,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201cRayonlara ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259r azalm\u0131r, dayanm\u0131r, sad\u0259c\u0259, x\u0259rcl\u0259nm\u0259 formas\u0131 d\u0259yi\u015fir\u201d Haz\u0131rda m\u00fczakir\u0259si ged\u0259n layih\u0259d\u0259n ayd\u0131n olur ki, g\u0259l\u0259n il d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n c\u0259mi 8 rayona birba\u015fa v\u0259sait ayr\u0131lacaq. Layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, 58 rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r g\u0259l\u0259n il yerli g\u0259lir v\u0259 x\u0259rcl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f x\u0259rcl\u0259rd\u0259n v\u0259sait almayacaq v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcmaliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. Qeyd ed\u0259k ki, bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/533724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=533724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/533724\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/533725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=533724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=533724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=533724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}