{"id":533893,"date":"2022-11-11T12:40:12","date_gmt":"2022-11-11T09:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=533893"},"modified":"2022-11-11T12:40:12","modified_gmt":"2022-11-11T09:40:12","slug":"bolg%c9%99l%c9%99rin-inkisafi-ucun-n%c9%99-kimi-isl%c9%99r-gorulm%c9%99lidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=533893","title":{"rendered":"B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cKi\u00e7ik sahibkar ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011fu t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri qurulmal\u0131d\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, b\u0259zi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar qalmaqdad\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir?<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova dedi ki, b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda sosial-iqtisadi struktur, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, infrastruktur, iqlim v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rql\u0259r m\u00f6vcuddur:<\/p>\n<p>\u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 zaman\u0131 bu f\u0259rql\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 45%-nin k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259kin\u00e7ilik \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u0259razil\u0259rimizd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektoru m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ist\u0259r b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259nin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda iqtisadiyyat\u0131n lokomativi rolunu oynay\u0131r. Haz\u0131rda k\u0259ndl\u0259rin r\u0259q\u0259msal transformasiya yolu il\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131na nail olmaq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259sas diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. H\u0259rt\u0259r\u0259fli r\u0259q\u0259msal transformasiya k\u0259ndl\u0259rimizin inki\u015faf\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259kan ver\u0259 bil\u0259r v\u0259 k\u0259ndd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcn v\u0259 yoxsullu\u011fun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259r. Ki\u00e7ik sahibkar ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011fu t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131 da prioritet olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2022\/01\/19\/vusale_ehmedova2.jpg\" alt=\"Apar\u0131c\u0131 valyutalar v\u0259 q\u0131z\u0131l ucuzla\u015f\u0131r, \u00f6lk\u0259l\u0259r borc b\u00f6hran\u0131 v\u0259 devalvasiya  il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259\" \/><\/p>\n<p><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, pandemiya d\u00f6n\u0259mind\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qida t\u0259dar\u00fck z\u0259ncirind\u0259 q\u0131r\u0131lmalar ba\u015f verdi:<\/strong>\u00a0\u201cHaz\u0131rda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6hran s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Bel\u0259 olan \u015f\u0259raitd\u0259 sual yaran\u0131r: Az\u0259rbaycan xaricd\u0259n idxal edil\u0259n b\u00fct\u00fcn mallar\u0131 y\u00fczd\u0259 y\u00fcz \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 istehsal ed\u0259 bil\u0259rmi? \u0130dxal olunan m\u0259hsullar\u0131n h\u0259r birinin olmasa da, \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 istehsal edilm\u0259si dey\u0259rdim ki, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130dxal \u0259v\u0259zl\u0259yici istehsal xarici k\u0259siri azaltmaqla birg\u0259, valyutaya q\u0259na\u0259ti d\u0259 t\u0259min edir. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u0259t, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z, \u00e7ay, bu\u011fda, d\u00fcy\u00fc, bitki ya\u011flar\u0131, t\u00fct\u00fcn kimi mallarla \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259min etm\u0259 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atmaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259r hans\u0131 bir emal m\u00fc\u0259ssis\u0259si qurulacaqsa, m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 bir anlay\u0131\u015f var ingilisc\u0259d\u0259: &#8220;new regionalism&#8221;, y\u0259ni ortaq etnik, m\u0259d\u0259ni, tarixi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik rayonlar\u0131n vahid b\u00f6lg\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si. H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Yuxar\u0131 Qaraba\u011f iqtisadi rayonunun k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259\u015fkil edirdi. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, haz\u0131rda bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yeni texnologiyalar v\u0259 know-how il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k inki\u015faf etdirm\u0259k olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Uzege-Pont-du-Gard (c\u0259nubi Fransa), Cote-des-Bar, \u015eampan (\u015fimal-\u015f\u0259rqi Fransa), Tinutul-Vinului (Rum\u0131nya) kimi d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q b\u00f6lg\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 \u201csmart village\u201d layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. Qeyd etdiyim b\u00f6lg\u0259l\u0259rin iqtisadiyyat\u0131 m\u0259hz \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. T\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 innovasiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 Yuxar\u0131 Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 keyfiyy\u0259tli \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Ege b\u00f6lg\u0259sind\u0259ki k\u0259ndl\u0259rd\u0259 \u0259ks\u0259r ail\u0259l\u0259rin h\u0259y\u0259tl\u0259rind\u0259 ki\u00e7ik zeytun ya\u011f\u0131 emalatxanalar\u0131 g\u00f6rm\u0259niz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130stehsal etdikl\u0259ri m\u0259hsullar\u0131 h\u0259m \u00f6zl\u0259ri istehlak edirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Zeytunun qal\u0131qlar\u0131ndan is\u0259 bioenerji \u0259ld\u0259 edilir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259mizlik vasit\u0259l\u0259ri &#8211; sabun v\u0259 s. istehsal olunur&#8221;.<\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada, \u0259sas\u0259n d\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 aqroturizm, ekoturizm, \u201csoft\u201d turizm kimi alternativ turizm n\u00f6vl\u0259rin\u0259 maraq getdikc\u0259 artmaqdad\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259\u015fdiyi v\u0259 s\u0259nayel\u0259\u015fdiyi bir vaxtda insan\u0131n t\u0259bi\u0259tl\u0259 t\u0259mas\u0131 paralel olaraq z\u0259ifl\u0259m\u0259kd\u0259dir. Aqroturizm bir n\u00f6v insanlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin stresind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131raraq t\u0259bi\u0259t\u0259 qovu\u015fmalar\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Aqroturizm &#8211; turizml\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fdirilmi\u015f konsepti kimi d\u0259 q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n ziyar\u0259t\u00e7il\u0259ri \u0259yl\u0259ndirm\u0259k, eyni zamanda dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259k, ferma v\u0259 ya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259rin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131 v\u0259 emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 ekskursiyalar t\u0259\u015fkil etm\u0259k v\u0259 s. D\u00fcnyada bu turizm n\u00f6v\u00fcn\u00fcn \u201cfarm tourism\u201d, \u201cvillage tourism\u201d, \u201chighland tourism\u201d, \u201cagro-tourism\u201d, \u201cecotourism\u201d kimi f\u0259rqli adlarla adland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259hz \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin geni\u015f olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e \u0259halisinin 70%-i aqroturizmd\u0259n faydalan\u0131r, hollandiyali turistl\u0259rin 39%-i turistik m\u0259kan olaraq k\u0259nd yerl\u0259rini daha \u00e7ox t\u0259rcih edirl\u0259r, \u0130ngilt\u0259r\u0259 \u0259halisinin ild\u0259 \u0259n az\u0131 bir d\u0259f\u0259 k\u0259ndl\u0259ri ziyar\u0259t edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e-da balqabaq v\u0259 ya qar\u011f\u0131dal\u0131 y\u0131\u011f\u0131m\u0131, maldarl\u0131q fermalar\u0131nda yeml\u0259m\u0259 v\u0259 ya \u0259kin prosesl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak, yeni il\u0259 haz\u0131rl\u0131q zaman\u0131 \u015fam a\u011faclar\u0131n\u0131n k\u0259simi prosesin\u0259 qo\u015fulma, k\u0259nd sakinl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f yarmarkalar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 muzeyl\u0259rin\u0259 v\u0259 ya \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 ekskursiyalar, istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n dequstasiyas\u0131, meyv\u0259 ba\u011flar\u0131na turlar kimi aqroturizm xidm\u0259tl\u0259ri t\u0259klif olunur&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cKi\u00e7ik sahibkar ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011fu t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri qurulmal\u0131d\u0131r\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, b\u0259zi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar qalmaqdad\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir? \u0130qtisad\u00e7\u0131-alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova dedi ki, b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda sosial-iqtisadi struktur, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, infrastruktur, iqlim v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rql\u0259r m\u00f6vcuddur: \u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 zaman\u0131 bu f\u0259rql\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 45%-nin k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259kin\u00e7ilik \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u0259razil\u0259rimizd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektoru m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ist\u0259r b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259nin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":533894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5-536x365.jpg",536,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",640,436,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/81293893925d532fcd22bc949a4c3dd5.jpg",734,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cKi\u00e7ik sahibkar ail\u0259l\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011fu t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri qurulmal\u0131d\u0131r\u201d Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, b\u0259zi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar qalmaqdad\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir? \u0130qtisad\u00e7\u0131-alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova dedi ki, b\u00f6lg\u0259l\u0259r aras\u0131nda sosial-iqtisadi struktur, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, infrastruktur, iqlim v\u0259 dig\u0259r amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259rql\u0259r m\u00f6vcuddur: \u201cB\u00f6lg\u0259l\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/533893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=533893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/533893\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/533894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=533893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=533893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=533893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}