{"id":535223,"date":"2022-11-16T09:43:29","date_gmt":"2022-11-16T06:43:29","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=535223"},"modified":"2022-11-16T09:43:29","modified_gmt":"2022-11-16T06:43:29","slug":"dunyada-qizil-qiym%c9%99tin%c9%99-az%c9%99rbaycanda-d%c9%99y%c9%99ri-yoxdur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=535223","title":{"rendered":"D\u00fcnyada q\u0131z\u0131l qiym\u0259tin\u0259, Az\u0259rbaycanda d\u0259y\u0259ri yoxdur&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nar pay\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z meyv\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Quru subtropik zonada yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eirvan \u0259n yax\u015f\u0131 nar sortlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ideal m\u0259kan olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda yeti\u015fdirilir. Lakin yunanlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u00fclm\u0259t, \u00e7inlil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q r\u0259mzi olan nar, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda kommersiya bax\u0131m\u0131ndan, dem\u0259k olar ki, m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131r. \u201cAz\u0259rbaycan Nar \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu il d\u0259 nar ba\u011flar\u0131ndan bol m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131lsa da, fermerl\u0259r onun sat\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir.<\/strong><\/p>\n<p>Nar istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 xarici bazarlarda satma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, ixracda da ciddi probleml\u0259r var. Nar ixrac\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r fermerl\u0259ri h\u0259l\u0259 ki, daxili bazara y\u00f6n\u0259ldib. Amma burada da qiym\u0259tl\u0259r istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 qane etmir. AB\u015e-da bir \u0259d\u0259di 5 dollara t\u0259klif edil\u0259n nar\u0131n Az\u0259rbaycan bazar\u0131nda bir kiloqram\u0131 0,5-2 manata sat\u0131l\u0131r. Bazara \u00e7\u0131xar\u0131lana q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, dey\u0259 bil\u0259rik ki, bu m\u0259hsul fermerl\u0259rd\u0259n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 qiym\u0259td\u0259n qat-qat a\u015fa\u011f\u0131 al\u0131n\u0131r. Amma bu g\u00fcn Avropada, Amerikada, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259, h\u0259tta b\u0259zi Afrika \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 nar\u0131n kilosu 2-3 avrodan a\u015fa\u011f\u0131 deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130srailin avropa il\u0259 ixrac etdiyi h\u0259r 3,5 kq \u201cWonderful\u201d nar \u00e7e\u015fidi Avropa bazar\u0131nda 6-7 avroya sat\u0131l\u0131r. Nigeriyan\u0131n marketl\u0259rind\u0259 is\u0259 nar\u0131n kiloqram\u0131 4-5 min Nigeriya nayrosuna, y\u0259ni t\u0259qrib\u0259n 11-14 dollara m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r\u0259 t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2022\/11\/15\/14302169595485740702_1000x669.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"450\" \/><\/p>\n<p>Nar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif iqlim v\u0259 torpaq \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131, \u00e7oxalmas\u0131n\u0131n asan olmas\u0131, vahid sah\u0259d\u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul verm\u0259si v\u0259 erk\u0259n bar verm\u0259si kimi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri olsa da, bu m\u0259hsulun \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 yararlana bilmirik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><em>B\u0259s nec\u0259 etm\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycan nar\u0131 strateji m\u0259hsula \u00e7evrilsin?<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 ekspert Vahid M\u0259h\u0259rr\u0259mov\u00a0<a href=\"https:\/\/publika.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Publika.az<\/a>-a<\/strong>\u00a0bildirib ki, buna s\u0259b\u0259b Az\u0259rbaycanda \u0259halinin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxlu nar istehsal edilmir. \u018fg\u0259r al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259timiz y\u00fcks\u0259ls\u0259, daha \u00e7ox el\u0259 bizim t\u0259l\u0259bat\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259r. Niy\u0259 AB\u015e-da amerikal\u0131lar nar\u0131n bir \u0259d\u0259dini 5 dollara al\u0131b istehlak edirl\u0259r, az\u0259rbaycanl\u0131lar yox?! H\u0259tta bu g\u00fcn nar\u0131n qiym\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, amma insanlar yen\u0259 d\u0259 ala bilmirl\u0259r. B\u0259zi insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik qida rasionuna \u0259m\u0259l etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 resursu \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z istehlak\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259min ed\u0259k. Bel\u0259 olan halda, dayan\u0131ql\u0131 olacaq. \u018fg\u0259r bizim \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rimiz olarsa, istehsal etdiyimiz nar da kifay\u0259t ed\u0259r. Al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 t\u0259kc\u0259 narla ba\u011fl\u0131 deyil, \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 dig\u0259r meyv\u0259l\u0259rin sat\u0131\u015f\u0131nda da probleml\u0259r var\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2022\/11\/15\/1609861570_vahid-meherremov_345.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"398\" \/><\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, m\u0259hsulu xaric\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Avropa bazar\u0131na ixrac etm\u0259k ist\u0259yiriks\u0259, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cNar istehsal\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n biznesi o q\u0259d\u0259r g\u0259lirli olmal\u0131d\u0131r ki, daha keyfiyy\u0259tli nar istehsal etsin. Aqrotexniki qaydalara vaxt\u0131-vaxt\u0131nda \u0259m\u0259l ed\u0259, g\u00fcbr\u0259 ala, z\u0259r\u0259rvericil\u0259r\u0259, x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rini apara bilsin v\u0259 s. Bu o vaxt olacaq ki, onun \u0259lind\u0259 imkan\u0131 olsun. Bunu h\u00f6kum\u0259t etmir, fermer d\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 haradansa maliyy\u0259 resursu \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilm\u0259z. Bu sah\u0259d\u0259 problem \u00e7oxdur. \u018fsas odur ki, sah\u0259 g\u0259lirli olsun. G\u0259lirli etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 fermerin m\u0259hsulu al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, g\u0259lirl\u0259ri arts\u0131n, biznesini geni\u015fl\u0259ndirsin v\u0259 keyfiyy\u0259tli m\u0259hsul istehsal etsin. Sonra is\u0259 m\u0259hsulu yax\u015f\u0131 qabla\u015fd\u0131r\u0131b xaric\u0259 ixrac ed\u0259 bilsin. Bu is\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan deyil. M\u0259hsulun keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaq \u0259lav\u0259 kapital t\u0259l\u0259b edir. Fermerd\u0259 is\u0259 bu yoxdur\u201d.<\/p>\n<p>V.M\u0259h\u0259rr\u0259mov hesab edir ki, daha \u00e7ox nar ba\u011flar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn subsidiya verils\u0259 bel\u0259, bu, problemi h\u0259ll etm\u0259y\u0259c\u0259k:<\/p>\n<p>\u201c\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 fermerin m\u0259hsulunun al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Onun Az\u0259rbaycanda daimi al\u0131c\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u018fhalimizin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Al\u0131nmayanda, k\u0259ndlinin m\u0259hsulu qal\u0131b xarab olur. B\u00fct\u00fcn bunlar bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r onun m\u0259hsulu daxili bazarda al\u0131nmayacaqsa, xarici bazara ixrac edib daha \u00e7ox g\u0259lir \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259, bu, d\u00fczg\u00fcn deyil. \u018fvv\u0259lc\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, onun m\u0259hsulu daxild\u0259 t\u0259l\u0259batl\u0131 olsun. Bundan sonra \u00c7in\u0259 d\u0259, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 ixrac ed\u0259 bil\u0259r. Bu il nar ixrac\u0131m\u0131z ke\u00e7\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Dem\u0259li, xaricd\u0259 d\u0259 bizim m\u0259hsullar al\u0131nm\u0131r. Bel\u0259 olan halda, istehsal azalacaq, daxild\u0259 is\u0259 qiym\u0259t artacaq. H\u00f6kum\u0259t \u0259halinin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u0259d\u0259fl\u0259nm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nar pay\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z meyv\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Quru subtropik zonada yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eirvan \u0259n yax\u015f\u0131 nar sortlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ideal m\u0259kan olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda yeti\u015fdirilir. Lakin yunanlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u00fclm\u0259t, \u00e7inlil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q r\u0259mzi olan nar, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda kommersiya bax\u0131m\u0131ndan, dem\u0259k olar ki, m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131r. \u201cAz\u0259rbaycan Nar \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu il d\u0259 nar ba\u011flar\u0131ndan bol m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131lsa da, fermerl\u0259r onun sat\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir. Nar istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 xarici bazarlarda satma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, ixracda da ciddi probleml\u0259r var. Nar ixrac\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":535224,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921-633x365.jpg",633,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",640,369,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/812x468-nar-1525075576921.jpg",812,468,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Nar pay\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zedilm\u0259z meyv\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Quru subtropik zonada yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eirvan \u0259n yax\u015f\u0131 nar sortlar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ideal m\u0259kan olsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda yeti\u015fdirilir. Lakin yunanlar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u00fclm\u0259t, \u00e7inlil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q r\u0259mzi olan nar, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda kommersiya bax\u0131m\u0131ndan, dem\u0259k olar ki, m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131r. \u201cAz\u0259rbaycan Nar \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131\u201d&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/535223"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=535223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/535223\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/535224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=535223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=535223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=535223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}