{"id":538350,"date":"2022-11-25T08:39:58","date_gmt":"2022-11-25T05:39:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=538350"},"modified":"2022-11-25T08:39:58","modified_gmt":"2022-11-25T05:39:58","slug":"iqtisadiyyati-ic%c9%99rid%c9%99n-yey%c9%99n-qurdlar-prezidentin-son-x%c9%99b%c9%99rdarligi-kiml%c9%99r%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=538350","title":{"rendered":"\u0130qtisadiyyat\u0131 i\u00e7\u0259rid\u0259n yey\u0259n \u201cqurdlar\u201d &#8211; Prezidentin son x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 kiml\u0259r\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201c\u018fm\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 400 min art\u0131bsa, son 4 ild\u0259 muzdla i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 niy\u0259 c\u0259mi 150 min n\u0259f\u0259r art\u0131b?\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda iqtisadi-sosial inki\u015faf\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda inhisar\u00e7\u0131l\u0131q, m\u0259murlar\u0131n biznes maraqlar\u0131, bir d\u0259 onlar\u0131n do\u011furdu\u011fu korrupsiya, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131d\u0131r. Bu probleml\u0259r \u00f6lk\u0259nin uzun ill\u0259r boyu \u0259ld\u0259 etdiyi k\u00fclli miqdarda neft g\u0259lirl\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n real inki\u015faf\u0131na deyil, korrupsiyan\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. D\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, yax\u0131n onillikd\u0259 neft \u0259sas yanacaq n\u00f6v\u00fc statusundan m\u0259hrum olacaq. Ekoloji t\u0259miz yanacaq n\u00f6vl\u0259rin\u0259 ke\u00e7idin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi siqnald\u0131r: iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131 neftd\u0259nk\u0259nar relsl\u0259r \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b, g\u0259lirl\u0259rini diversifikasiya etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Son 2 onillikd\u0259 daim g\u00fcnd\u0259md\u0259 olsa da, h\u0259l\u0259lik Az\u0259rbaycanda iqtisadiyyat\u0131n neftd\u0259nk\u0259nar sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259nin makroiqtisadi dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k inki\u015fafa nail olunmay\u0131b. Bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131n g\u00f6zl\u0259nil\u0259n effekti verdiyini t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n (YAP) yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 30 illiyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259dbird\u0259ki\u00a0 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyev\u00a0 artan iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri qeyd etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu sah\u0259d\u0259 bir s\u0131ra neqativ hallar\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011funa deyib:<\/strong>\u00a0\u201c\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu g\u00fcn h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259r \u00e7oxdur. \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u015f\u0259ffafla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259cminin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131lmas\u0131, biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 daha ciddi m\u00fcbariz\u0259 &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 korporativ idar\u0259etm\u0259 \u00fcsulunun t\u0259tbiq edilm\u0259si bu g\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir. \u018fmin\u0259m ki, bu g\u00fcn apar\u0131lan iqtisadi islahatlar &#8211; strateji x\u0259tt \u00fczr\u0259 apar\u0131lan bu islahatlar yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 biz\u0259 \u0259lav\u0259 imkanlar ver\u0259c\u0259k. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zuru \u00f6z hesab\u0131m\u0131za yenid\u0259n qurmaq v\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 m\u00fctl\u0259q g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat bundan sonra da laz\u0131m olacaq. \u00c7\u00fcnki bu \u0259sasd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Yada salaq ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev bu ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259ki nitqind\u0259 d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cK\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, h\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 var, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 onun h\u0259cmidir, d\u00f6vl\u0259tin, h\u00f6kum\u0259tin buna m\u00fcnasib\u0259tidir. D\u00f6vl\u0259tin v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin buna m\u00fcnasib\u0259ti bel\u0259dir ki, bu, Az\u0259rbaycanda olmamal\u0131d\u0131r v\u0259 bizim \u0259limizd\u0259dir ki, bu, olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki texnologiyalar inki\u015faf edir, yeni n\u0259zar\u0259t imkanlar\u0131 yaran\u0131r. Burada k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 adl\u0131 m\u0259nfi faktor olmamal\u0131d\u0131r, yaxud da minimuma endirilm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259n qabaqc\u0131l texnologiyalar t\u0259tbiq edilm\u0259lidir &#8211; u\u00e7ot, n\u0259zar\u0259t v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, kadrlar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si. \u018fg\u0259r qurumun ba\u015f\u0131nda dayanan kadr \u00f6z cibin\u0259 i\u015fl\u0259yirs\u0259, ist\u0259yirs\u0259n hans\u0131 elektron n\u0259zar\u0259t vasit\u0259si olursa-olsun, onsuz da onun he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259ti olmayacaq. Ona g\u00f6r\u0259 burada bu amill\u0259rin v\u0259hd\u0259ti olmal\u0131d\u0131r. \u0130nstitusional t\u0259dbirl\u0259r, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti, ictimai n\u0259zar\u0259t v\u0259 kadrlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259si. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m, baxmayaraq ki, b\u00fcdc\u0259miz art\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259ffafl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b, buna g\u00f6r\u0259 yen\u0259 d\u0259 rezervl\u0259r var. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 bu rezervl\u0259ri faktiki olaraq d\u00f6vl\u0259td\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcb kimins\u0259 cibin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirir. Buna son qoyulmal\u0131d\u0131r v\u0259 biz b\u00fct\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259liyik\u201d.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259cmi xeyli azal\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 200 mind\u0259n \u00e7ox yeni \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259sinin ba\u011flanmas\u0131 k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00fcmumdaxili m\u0259hsuldak\u0131 pay\u0131n\u0131n azalmas\u0131na imkan verib. K\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin \u0259sas art\u0131m m\u0259nb\u0259yi hesab edilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn real iqtisadiyyata maksimum yax\u0131nla\u015fmaq laz\u0131md\u0131r.\u00a0 Amma Prezidentin son \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 da t\u0259sdiq edir ki, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 var v\u0259 bu, h\u0259m c\u0259miyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 h\u00f6kum\u0259ti narahat ed\u0259c\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Vergi Xidm\u0259tind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u015f\u0259ffaf iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin qurulmas\u0131, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131, biznes f\u0259aliyy\u0259tinin v\u0259 g\u0259lirl\u0259rin leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kontekstind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b olub:<\/strong>\u00a0\u201cBel\u0259 ki, r\u0259qab\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si, qanunsuz sahibkarl\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, leqal f\u0259aliyy\u0259tin vergi stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi \u015f\u0259raitind\u0259 biznes \u015f\u0259ffafla\u015fma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na m\u00fcsb\u0259t reaksiya verir, leqal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259, sa\u011flam r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259raitind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. T\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda c\u0259ml\u0259nmi\u015f d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rin &#8220;a\u011farmas\u0131&#8221; prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Bu, b\u0259yan edil\u0259n d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rin, daxili istehsal v\u0259 ticar\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259, ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131ndak\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259, elektron qaim\u0259l\u0259rin d\u00f6vriyy\u0259d\u0259ki pay\u0131nda, ba\u011flanm\u0131\u015f \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. 2021-ci ild\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 d\u00f6vriyy\u0259nin 27,4 faiz, \u018fDV \u00fczr\u0259 d\u00f6vriyy\u0259nin 27,8 faiz, elektron qaim\u0259 faktura \u00fczr\u0259 d\u00f6vriyy\u0259nin h\u0259cminin is\u0259 24 faiz artmas\u0131 h\u0259min sektordak\u0131 \u015f\u0259ffafla\u015fmadan x\u0259b\u0259r verir&#8221;.<\/p>\n<p>Vergi xidm\u0259tinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2019-cu ilin \u0259vv\u0259li il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 283 min\u0259 yax\u0131n art\u0131b: \u201c\u0130slahatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 qeyri-neft \u00f6z\u0259l sektorda bu g\u00f6st\u0259rici 233 mind\u0259n \u00e7oxdur ki, bu, \u00f6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 43,2 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. 2021-ci ild\u0259 qeyri-neft \u00f6z\u0259l sektoru \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 c\u0259mi \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin 45,9 faizini t\u0259\u015fkil edib. Bu, 2019-cu ilin \u0259vv\u0259li il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 7,4 faiz \u00e7oxdur. Qeyri-neft \u00f6z\u0259l sektorda \u0259m\u0259k haqq\u0131 fondu \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 11,5 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. G\u0259lir vergisi \u00fczr\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftin t\u0259tbiqinin fiskal s\u0259m\u0259r\u0259si qeyri-b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131nda m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 v\u0259 i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 daxilolmalar\u0131n h\u0259r il davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2021-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 art\u0131m 15,3 v\u0259 17,7 faiz t\u0259\u015fkil edib\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/reyting.az\/uploads\/posts\/2021-10\/1634447905_rovshan-agayev-rovsen-agayev-741x486-1.jpg\" alt=\"R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201cH\u00f6kum\u0259t &quot;qam\u00e7\u0131-k\u00f6k\u0259&quot; siyas\u0259tind\u0259 k\u00f6k\u0259ni bird\u0259f\u0259lik unudub\u201d  \u00bb Reyting.az\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayevin fikrinc\u0259, h\u00f6kum\u0259t k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin effektivliyini g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131ndak\u0131 art\u0131m\u0131 misal g\u0259tirirs\u0259, o zaman qeyri-r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun s\u0259viyy\u0259sini d\u0259 a\u00e7\u0131qlamal\u0131d\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cHe\u00e7 bir r\u0259smi s\u0259n\u0259dd\u0259 Az\u0259rbaycanda qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun pay\u0131 v\u0259 m\u00fctl\u0259q ifad\u0259d\u0259 say\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir r\u0259q\u0259m s\u0259sl\u0259ndirilmir. Halbuki m\u00fcbariz\u0259 proqram\u0131 elan edilirs\u0259, onun effektivliyini g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir baza v\u0259 h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricisi m\u00fctl\u0259q olmal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnl\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li m\u0259murlardan biri bildirib ki, qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluqla m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 400 min art\u0131b. Qeyd edim ki, bu statistika uzun m\u00fcdd\u0259tdir s\u0259sl\u0259ndirilir v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 2017-ci ild\u0259 t\u0259sdiql\u0259n\u0259n qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fulluqla m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131n, \u00f6z\u0259l sektorun (iqtisadiyyat\u0131n qeyri-neft seqmenti \u00fczr\u0259) 2019-cu ild\u0259n \u0259m\u0259k haqq\u0131na g\u00f6r\u0259 g\u0259lir vergisind\u0259n azad edilm\u0259sinin n\u0259tic\u0259 verdiyini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir. O zaman bel\u0259 bir suala da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259k laz\u0131md\u0131r: \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 400 min art\u0131bsa, son 4 ild\u0259 muzdla i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 niy\u0259 c\u0259mi 150 min n\u0259f\u0259r art\u0131b? H\u0259l\u0259 o ba\u015fqa m\u0259s\u0259l\u0259 ki, bu 150 min n\u0259f\u0259rlik art\u0131m\u0131n da ham\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft t\u0259dbirl\u0259rinin n\u0259tic\u0259si kimi t\u0259qdim etm\u0259k m\u0259ntiqli g\u00f6r\u00fcnm\u0259z. \u00c7\u00fcnki ondan \u0259vv\u0259lki 5 ild\u0259 d\u0259 el\u0259 muzdlu i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131 plans\u0131z v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftsiz 150 min n\u0259f\u0259r artm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>O m\u0259murun ba\u015fqa bir m\u0259lumat\u0131 da bu olub ki, h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 fondu da 2.2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Amma n\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259dirs\u0259, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu r\u0259q\u0259mi s\u0259sl\u0259ndirs\u0259l\u0259r d\u0259, istinad d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda v\u0259 haz\u0131rda \u0259m\u0259k haqq\u0131 fondunun m\u00fctl\u0259q ifad\u0259d\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r oldu\u011funu demirl\u0259r. Halbuki milli hesablar statistikas\u0131 2018-2021-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 iqtisadiyyatda formala\u015fan \u0259m\u0259k haqq\u0131 fondunun t\u0259xmin\u0259n 50 faiz v\u0259 ya 7 milyard manat artaraq 15 milyard manatdan 22 milyard manata \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas f\u0259sad\u0131 olan qeyri-r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun b\u00fcdc\u0259sin\u0259 ciddi m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondu \u00f6z g\u0259lirl\u0259rinin m\u00fclkiyy\u0259t strukturunu, y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131qlam\u0131r. Amma dolay\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u0259sas\u0131nda hesablama g\u00f6st\u0259rir ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 fondun g\u0259lirl\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 70 faizi m\u0259hz d\u00f6vl\u0259t sektorundan formala\u015facaq. Daha d\u0259qiqi, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan \u00fcmumi 6.26 mlrd. manat m\u0259daxilin 1,783 milyard manat\u0131 b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n, 1,467 milyard manat\u0131 b\u00fcdc\u0259 transfertinin, 1.2 milyard manata yax\u0131n\u0131 is\u0259 publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, d\u00f6vl\u0259t sektoruna aid m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin hesab\u0131na formala\u015facaq. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l sektorun \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 80 faiz g\u00f6st\u0259rilir, onda Pensiya Fondunun g\u0259lirl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131 d\u00f6vl\u0259t sektorundan xeyli \u00e7ox olmal\u0131 idi\u201d.<\/p>\n<p><strong>R.A\u011fayev bildirir ki, m\u0259murlar\u0131n g\u0259lir b\u0259yannam\u0259si t\u0259qdim etm\u0259l\u0259rinin t\u0259min olunmas\u0131 korrupsiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n effektiv al\u0259tl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Uzun ill\u0259rdir ki,\u00a0 Az\u0259rbaycanda bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259llini tapm\u0131r, \u00fcst\u0259lik, m\u0259murlarla ba\u011fl\u0131 \u0259vv\u0259l a\u00e7\u0131q olan bir \u00e7ox m\u0259lumatlar qapad\u0131l\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130ndi x\u0259b\u0259r tutmu\u015fam ki, normativ h\u00fcquqi aktlar\u0131n internet resurslar\u0131ndak\u0131 ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q r\u0259smi bazas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131na t\u0259yin olunan \u0259m\u0259k haqq\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fl\u0259rinin a\u00e7\u0131q informasiya kimi yay\u0131lmas\u0131na son verilib: D\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n ayl\u0131q v\u0259zif\u0259 maa\u015f\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si haqq\u0131nda Prezidentin 13 mart 2018-ci il tarixli 3787 sayl\u0131 S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131n sonunda qeyd edilib ki, s\u0259n\u0259d\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r d\u0259rc edilmir. Halbuki ondan \u0259vv\u0259l 2008-ci ild\u0259 t\u0259sdiql\u0259n\u0259n v\u0259 2018-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 maa\u015flar\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q idi. Polisin, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin maa\u015flar\u0131 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u0259rbi sirrdir dey\u0259 a\u00e7\u0131qlanm\u0131r. B\u0259s m\u00fclki d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131 niy\u0259? Biz d\u0259 uzun ill\u0259rdir \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc yoruruq ki, m\u0259murlar\u0131n g\u0259lir-\u0259mlak b\u0259yannam\u0259si olsun\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201c\u018fm\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 400 min art\u0131bsa, son 4 ild\u0259 muzdla i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 niy\u0259 c\u0259mi 150 min n\u0259f\u0259r art\u0131b?\u201d Az\u0259rbaycanda iqtisadi-sosial inki\u015faf\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda inhisar\u00e7\u0131l\u0131q, m\u0259murlar\u0131n biznes maraqlar\u0131, bir d\u0259 onlar\u0131n do\u011furdu\u011fu korrupsiya, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131d\u0131r. Bu probleml\u0259r \u00f6lk\u0259nin uzun ill\u0259r boyu \u0259ld\u0259 etdiyi k\u00fclli miqdarda neft g\u0259lirl\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n real inki\u015faf\u0131na deyil, korrupsiyan\u0131n \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. D\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, yax\u0131n onillikd\u0259 neft \u0259sas yanacaq n\u00f6v\u00fc statusundan m\u0259hrum olacaq. Ekoloji t\u0259miz yanacaq n\u00f6vl\u0259rin\u0259 ke\u00e7idin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si neft hasil ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi siqnald\u0131r: iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131 neftd\u0259nk\u0259nar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":538351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e-521x365.jpg",521,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/ac1b0be24121b54c2635760b81cfe35e.jpg",590,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"R\u00f6v\u015f\u0259n A\u011fayev: \u201c\u018fm\u0259k m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin say\u0131 400 min art\u0131bsa, son 4 ild\u0259 muzdla i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 niy\u0259 c\u0259mi 150 min n\u0259f\u0259r art\u0131b?\u201d Az\u0259rbaycanda iqtisadi-sosial inki\u015faf\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda inhisar\u00e7\u0131l\u0131q, m\u0259murlar\u0131n biznes maraqlar\u0131, bir d\u0259 onlar\u0131n do\u011furdu\u011fu korrupsiya, k\u00f6lg\u0259 iqtisadiyyat\u0131d\u0131r. Bu probleml\u0259r \u00f6lk\u0259nin uzun ill\u0259r boyu \u0259ld\u0259 etdiyi k\u00fclli miqdarda neft g\u0259lirl\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131n real inki\u015faf\u0131na deyil,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/538350"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=538350"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/538350\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/538351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=538350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=538350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=538350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}