{"id":538357,"date":"2022-11-25T08:41:19","date_gmt":"2022-11-25T05:41:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=538357"},"modified":"2022-11-25T08:41:19","modified_gmt":"2022-11-25T05:41:19","slug":"kohn%c9%99-masinlar-ekologiyani-bel%c9%99-m%c9%99hv-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=538357","title":{"rendered":"K\u00f6hn\u0259 ma\u015f\u0131nlar ekologiyan\u0131 bel\u0259 m\u0259hv edir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Avropada buna g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259 t\u0259tbiq olunur, bizd\u0259 is\u0259&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n qloballa\u015fma prosesind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fayan \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki avtomobill\u0259rin bir hiss\u0259si MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal edilmi\u015f avtomobill\u0259rdir. Bundan \u0259lav\u0259, 10 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 xaricd\u0259n h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259ti h\u0259ddin\u0259 v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yarars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 istismar\u0131 qada\u011fan edilmi\u015f avtomobill\u0259r idxal edilir. Avtomobill\u0259rin modell\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 (q\u0259na\u0259tlilik, etibarl\u0131l\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, ekoloji yararl\u0131l\u0131q) s\u0259nayesi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n 8-10 il gerid\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bak\u0131dak\u0131\u00a0 ma\u015f\u0131nlar\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi ekoloji bax\u0131mdan yarars\u0131zd\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259 avtomobill\u0259rin istismar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yanacaq s\u0259rfi v\u0259 atmosfer\u0259 at\u0131lan z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin miqdar\u0131 art\u0131r. Bundan ba\u015fqa, respublikada avtomobil park\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 onun maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 \u00f6z m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda respublikada istismar edil\u0259n avtomobill\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 iki hiss\u0259sinin Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131da duran probleml\u0259rin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 aktual oldu\u011fu ayd\u0131n olar. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 avtomobill\u0259rd\u0259n xaric olunan qaz tullant\u0131lar\u0131n\u0131n z\u0259h\u0259rlilik h\u0259dl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fcasir ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik standartlar\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmam\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin 1987-ci il standartlar\u0131 q\u00fcvv\u0259d\u0259dir ki, bu standartlar da n\u0259inki bu g\u00fcn\u0259 olan beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab vermir, h\u0259tta onlardan n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geri qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130stismar m\u00fcdd\u0259ti ke\u00e7mi\u015f ma\u015f\u0131nlar ekologiyaya nec\u0259 ziyan vurur?<\/strong><\/p>\n<p>Son 3 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda istismar m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f v\u0259 ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259si qada\u011fan edilmi\u015f n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin say\u0131 2,5-3 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bel\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin 40 faizi m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra tullant\u0131ya \u00e7evrilib. Hesablamalara g\u00f6r\u0259, 1991-92-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda atmosfer\u0259 at\u0131lan tullant\u0131lar\u0131n 85-90 faizi stasionar m\u0259nb\u0259l\u0259rin, y\u0259ni s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin, az hiss\u0259si is\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bu g\u00fcn is\u0259 bunun \u0259ksi olaraq, \u00f6lk\u0259d\u0259 atmosfer\u0259 at\u0131lan z\u0259r\u0259rli qazlar\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si &#8211; 75 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin daha m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnologiyalar \u0259sas\u0131nda yenid\u0259nqurulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 daha az tullant\u0131 burax\u0131l\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi \u0259sas problem avtomobill\u0259rin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 z\u0259h\u0259rli qazlard\u0131r. N\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin \u0259traf m\u00fchit\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 z\u0259r\u0259rli qaz ay\u0131rmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri d\u0259 m\u00fcxt\u0259lifdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycana idxal edil\u0259n n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin 80 faizd\u0259n \u00e7oxu i\u015fl\u0259nmi\u015f, ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259diyind\u0259n istifad\u0259 olundu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 istismar\u0131na qada\u011fa qoyulan ma\u015f\u0131nlard\u0131r. H\u0259min avtomobill\u0259r \u0259traf m\u00fchiti \u00e7irkl\u0259ndirir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun olmayan ma\u015f\u0131nlar\u0131n istifad\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 ciddi diqq\u0259t yetirilir, ma\u015f\u0131nlar\u0131n ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun olmas\u0131 t\u0259l\u0259bi qoyulur, onlar \u0259traf m\u00fchit \u00fc\u00e7\u00fcn problem yaratd\u0131qda istismardan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 k\u00f6hn\u0259 avtomobill\u0259rin istifad\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ekoloji bax\u0131mdan istismara yarars\u0131z avtomobill\u0259rin Az\u0259rbaycana idxal\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 qada\u011fa qoymaq olar. Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 ma\u015f\u0131nlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zin\u0259 daxil olmas\u0131na m\u0259hdudiyy\u0259t v\u0259 ya qada\u011fa qoyulur, bel\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin al\u0131nmas\u0131, texniki bax\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt v\u0259 qiym\u0259t h\u0259ddi qoyulur. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259z\u0259 ma\u015f\u0131nlar 5 ild\u0259n bir, k\u00f6hn\u0259 ma\u015f\u0131nlar h\u0259r il texniki bax\u0131\u015fdan ke\u00e7irilir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, t\u0259z\u0259 avtomobilin r\u00fcsumu daha ucuz, k\u00f6hn\u0259 ma\u015f\u0131n\u0131nk\u0131 y\u00fcks\u0259k olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan reall\u0131qlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul edilm\u0259li, probleml\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u0130nsanlar ma\u015f\u0131n ald\u0131qda iqtisadi amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, n\u0259qliyyat vasit\u0259sinin ekoloji g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>K\u00f6hn\u0259 ma\u015f\u0131n t\u00fcst\u00fcl\u0259nir, ekologiya pozulur &#8211; n\u0259tic\u0259 is\u0259&#8230;<\/p>\n<p>Avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin uzunm\u00fcdd\u0259tli istismar\u0131 onlar\u0131n texniki v\u0259ziyy\u0259tinin v\u0259 daxili yanma m\u00fch\u0259rrikl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259 parametrl\u0259rinin pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Atmosfer\u0259 at\u0131lan z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin miqdar\u0131 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin a\u015f\u0131nmas\u0131ndan daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, yeni avtomobill\u0259rd\u0259 yaln\u0131z 1-3 il \u0259rzind\u0259 z\u0259r\u0259rli qaz tullant\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sini istehsal\u00e7\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin z\u0259man\u0259t verdiyi h\u0259dd\u0259 saxlamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130stismar prosesind\u0259 cari nasazl\u0131qlar v\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259rin pozulmas\u0131 z\u0259h\u0259rlilik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin v\u0259 yanacaq q\u0259na\u0259tliliyinin pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. \u018flveri\u015fsiz yol \u015f\u0259raiti, yanacaq-s\u00fcrtk\u00fc materiallar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin qov\u015faq v\u0259 aqreqatlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 yeyilm\u0259sin\u0259, yanacaq s\u0259rfinin v\u0259 xaric qazlar\u0131n z\u0259h\u0259rliliyinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Texniki qulluq v\u0259 t\u0259mirin keyfiyy\u0259tinin h\u0259l\u0259lik y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmamas\u0131, m\u00fcasir avadanl\u0131qlar\u0131n v\u0259 ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmamas\u0131 avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin i\u015f qabiliyy\u0259tinin tam b\u0259rpa olunmas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. N\u0259tic\u0259d\u0259 avtomobil istehsal\u0131 s\u0259nayesinin ekoloji standartlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olan t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u00fch\u0259rrik istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259ri realla\u015fm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Avropada c\u0259rim\u0259 var, Az\u0259rbaycanda is\u0259&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259smi statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, respublikada atmosfer havas\u0131na at\u0131lan \u00e7irkl\u0259ndirici madd\u0259l\u0259rin 75 faizd\u0259n \u00e7oxu avtomobil n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n v\u0259 x\u00fcsusi texnikan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Apar\u0131lan monitorinql\u0259r v\u0259 hesablamalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 avtomobil n\u0259qliyyat\u0131ndan atmosfer havas\u0131na il \u0259rzind\u0259 at\u0131lan t\u0259kc\u0259 karbon oksidl\u0259rinin miqdar\u0131 700 min tona yax\u0131nd\u0131r. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, stasionar m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n at\u0131lan \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rin \u00fcmumi miqdar\u0131 200 min tonu ke\u00e7mir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131lan (idxal v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal edil\u0259n) avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n atmosfer havas\u0131na at\u0131lan z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r\u0259 dair t\u0259l\u0259bl\u0259rin Avro-4 ekoloji normalar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2014-c\u00fc il 14 yanvar tarixli 2 n\u00f6mr\u0259li Q\u0259rar\u0131 il\u0259 2014-c\u00fc il 1 aprel tarixind\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 Avro-4 ekoloji normalar\u0131 t\u0259tbiq edilir. Haz\u0131rda n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycana idxal\u0131, m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq burax\u0131l\u0131\u015f ilin\u0259 g\u00f6r\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, AB\u015e-da 2004-c\u00fc, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 2005-ci, Koreyada 2006-c\u0131 ild\u0259n sonra istehsal olunmu\u015f avtomobill\u0259r) h\u0259yata ke\u00e7irilir. Lakin \u00f6lk\u0259y\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r idxal olunan i\u015fl\u0259nmi\u015f avtomobill\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si, uzun m\u00fcdd\u0259t istismar olundu\u011fundan faktiki olaraq m\u00fcvafiq standarta cavab vermir. Bel\u0259 avtomobill\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 atmosfer havas\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259sas faktorlardan biridir. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ekoloji bax\u0131mdan z\u0259r\u0259rli tullant\u0131lar\u0131n\u0131n miqdar\u0131 daha \u00e7ox olan dizel yanaca\u011f\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n avtoma\u015f\u0131nlar\u0131n d\u00f6vriyy\u0259sinin azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259dric\u0259n qada\u011fan edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Buraya dizel yanaca\u011f\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131 v\u0259 idxal\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, onlar\u0131n g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxtlar\u0131nda b\u0259zi \u0259razil\u0259r\u0259 giri\u015fin\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyulmas\u0131 da daxildir. \u018ftraf m\u00fchit\u0259 v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ekoloji t\u0259miz yanacaq n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n avtomobill\u0259rd\u0259n istifad\u0259nin t\u0259\u015fviq edilm\u0259si, eyni zamanda n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 dizel m\u00fch\u0259rrikli avtomobill\u0259rin \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal\u0131 zaman\u0131 istismar m\u00fcdd\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si vacib hesab olunur.<\/p>\n<p><strong>Sevinc TELMANQIZI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropada buna g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259 t\u0259tbiq olunur, bizd\u0259 is\u0259&#8230; &nbsp; D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n qloballa\u015fma prosesind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fayan \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki avtomobill\u0259rin bir hiss\u0259si MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal edilmi\u015f avtomobill\u0259rdir. Bundan \u0259lav\u0259, 10 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 xaricd\u0259n h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259ti h\u0259ddin\u0259 v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yarars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 istismar\u0131 qada\u011fan edilmi\u015f avtomobill\u0259r idxal edilir. Avtomobill\u0259rin modell\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 (q\u0259na\u0259tlilik, etibarl\u0131l\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, ekoloji yararl\u0131l\u0131q) s\u0259nayesi inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n 8-10 il gerid\u0259 qal\u0131r. &nbsp; Bak\u0131dak\u0131\u00a0 ma\u015f\u0131nlar\u0131n ne\u00e7\u0259 faizi ekoloji bax\u0131mdan yarars\u0131zd\u0131r? Bel\u0259 avtomobill\u0259rin istismar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yanacaq s\u0259rfi v\u0259 atmosfer\u0259 at\u0131lan z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259rin miqdar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":538358,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76-555x365.jpg",555,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",640,421,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/80f90117229d70a4dccbdf773a5aed76.jpg",700,460,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Avropada buna g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259 t\u0259tbiq olunur, bizd\u0259 is\u0259&#8230; &nbsp; D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n qloballa\u015fma prosesind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fayan \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki avtomobill\u0259rin bir hiss\u0259si MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal edilmi\u015f avtomobill\u0259rdir. Bundan \u0259lav\u0259, 10 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 xaricd\u0259n h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259ti h\u0259ddin\u0259 v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yarars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 istismar\u0131 qada\u011fan edilmi\u015f avtomobill\u0259r idxal edilir. Avtomobill\u0259rin modell\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u0259sas&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/538357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=538357"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/538357\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/538358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=538357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=538357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=538357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}