{"id":54008,"date":"2019-04-30T10:52:28","date_gmt":"2019-04-30T07:52:28","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=54008"},"modified":"2019-04-30T10:52:28","modified_gmt":"2019-04-30T07:52:28","slug":"islamda-qadina-munasib%c9%99tin-b%c9%99zi-c%c9%99h%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=54008","title":{"rendered":"\u0130slamda qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259tin b\u0259zi c\u0259h\u0259tl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>\u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015f, kitablar yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ard\u0131c\u0131l maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apar\u0131lmas\u0131n\u0131n z\u0259rur\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu m\u00f6vzuda b\u0259zi qeydl\u0259ri bir daha q\u0131sa tezisl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259qdim etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t bildik.<\/p>\n<p>\u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t dig\u0259r s\u0259mavi dinl\u0259rd\u0259n xeyli f\u0259rql\u0259nir.<\/p>\n<p>a. \u018fg\u0259r y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131qda H\u0259zr\u0259t Ad\u0259min (\u0259) qada\u011fan edilmi\u015f meyv\u0259d\u0259n yeyib c\u0259nn\u0259td\u0259n qovulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 kimi onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259vva g\u00f6st\u0259rilirs\u0259, \u0130slam dinind\u0259 bu h\u0259r\u0259k\u0259tin h\u0259m t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131, h\u0259m d\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 kimi Ad\u0259ml\u0259 (\u0259) H\u0259vvan\u0131n h\u0259r ikisi g\u00f6st\u0259rilir: \u201cBiz dedik: \u201cEy Ad\u0259m, s\u0259n z\u00f6vc\u0259nl\u0259 C\u0259nn\u0259td\u0259 qal v\u0259 h\u0259r ikiniz oradak\u0131 meyv\u0259l\u0259rd\u0259n, ist\u0259diyiniz kimi, bol-bol yeyin, yaln\u0131z bu a\u011faca yax\u0131n g\u0259lm\u0259yin! Yoxsa (\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259) z\u00fclm ed\u0259nl\u0259rd\u0259n olars\u0131n\u0131z\u201d. \u015eeytan onlar\u0131 azd\u0131r\u0131b olduqlar\u0131 yerd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rd\u0131\u201d (B\u0259q\u0259r\u0259, 35-36).<\/p>\n<p>Xristian d\u00fcnyas\u0131nda b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u201cilk g\u00fcnah\u0131\u201dn\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 qad\u0131n say\u0131l\u0131r. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 xristian d\u00fcnyas\u0131nda qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259tin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 d\u0259 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l bu amil dururdu. Xristian t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcnd\u0259 H\u0259zr\u0259t \u0130sa (\u0259) b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin, dolay\u0131s\u0131 il\u0259, H\u0259vvan\u0131n simas\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 yumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arm\u0131xa getmi\u015fdi. \u0130slamda is\u0259 qad\u0131n \u201cilkin g\u00fcnah\u201d\u0131n baisi say\u0131lm\u0131r v\u0259 bu a\u011f\u0131r, h\u0259m d\u0259 m\u0259nas\u0131z ittihama g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r..<\/p>\n<p>b. Islamda qad\u0131n\u0131n ki\u015finin qab\u0131r\u011fas\u0131ndan yarand\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259 d\u0259 z\u0259if say\u0131l\u0131r. Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurulur: \u201cEy insanlar! Biz sizi bir ki\u015fi v\u0259 bir qad\u0131ndan (Ad\u0259m v\u0259 H\u0259vvadan) yaratd\u0131q\u201d (H\u00fcc\u00fcrat, 13).<\/p>\n<p>\u201cEy insanlar! Sizi t\u0259k bir \u015f\u0259xsd\u0259n (Ad\u0259md\u0259n) x\u0259lq ed\u0259n, ondan z\u00f6vc\u0259sini (H\u0259vvan\u0131) yaradan v\u0259 onlardan da bir \u00e7ox ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar t\u00f6r\u0259d\u0259n R\u0259bbinizd\u0259n qorxun!\u201d (Nisa, 1).<\/p>\n<p>B\u0259zi h\u0259disl\u0259rd\u0259 H\u0259vvan\u0131n H\u0259zr\u0259t Ad\u0259min (\u0259) qab\u0131r\u011fas\u0131ndan yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edils\u0259 d\u0259, bu h\u0259disl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti s\u0259n\u0259d v\u0259 m\u0259na bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ifdir, bir qismi d\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyacl\u0131d\u0131r. M\u0259sum \u015f\u0259xsl\u0259rimizin b\u0259zi h\u0259disl\u0259ri bu iddian\u0131n tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f oldu\u011funu b\u0259yan edir.<\/p>\n<p>c. Islam bax\u0131m\u0131ndan Allah qar\u015f\u0131s\u0131nda ki\u015fi il\u0259 qad\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n he\u00e7 bir f\u0259rqi yoxdur. D\u0259y\u0259r yaln\u0131z imana, t\u0259qvaya g\u00f6r\u0259 verilir: \u201cAllah yan\u0131nda \u0259n h\u00f6rm\u0259tli olan\u0131n\u0131z Allahdan \u0259n \u00e7ox qorxan\u0131n\u0131zd\u0131r\u201d (H\u00fcc\u00fcrat, 13).<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimd\u0259 v\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin h\u0259disl\u0259rind\u0259 bir \u00e7ox \u0259mrl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r ya \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 insanlara v\u0259 m\u00f6minl\u0259r\u0259 (\u201cya eyyuh\u0259nnas\u201d, \u201cya eyyuh\u0259ll\u0259zin\u0259 am\u0259nu\u201d \u015f\u0259klind\u0259) \u00fcnvanlan\u0131b, ya da h\u0259r cinsin ad\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda \u00e7\u0259kilir: \u201cm\u00f6minin-m\u00f6minat\u201d, \u201csalihin-salihat\u201d v\u0259 s. M\u0259s\u0259l\u0259n, Pey\u011f\u0259mb\u0259rin elm bar\u0259d\u0259 h\u0259disind\u0259 d\u0259 h\u0259r iki cins yana\u015f\u0131 xat\u0131rlan\u0131b: \u201cElm \u00f6yr\u0259nm\u0259k h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman ki\u015fi v\u0259 qad\u0131na f\u0259rzdir\u201d.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r insanlar aras\u0131nda milli, irqi, sosial, dil bax\u0131m\u0131ndan ayr\u0131-se\u00e7kilik yoxdursa, cinsi bax\u0131mdan da he\u00e7 bir ayr\u0131-se\u00e7kilik ola bilm\u0259z. M\u00f6vcud f\u0259rqlilikl\u0259r yaln\u0131z h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r bax\u0131m\u0131ndan v\u0259zif\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 aid olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259dir. Bunlar\u0131 da normal q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130\u015fd\u0259 m\u00fcdir-i\u015f\u00e7i, m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fc\u0259llim-\u015fagird m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 f\u0259rq oldu\u011fu kimi, ail\u0259d\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 d\u0259 bu f\u0259rql\u0259r olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ail\u0259 quran t\u0259r\u0259fl\u0259rin \u015f\u0259rtl\u0259ri<\/p>\n<p>\u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, ail\u0259 quran t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 b\u0259zi \u015f\u0259rtl\u0259rin olmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. Bu \u015f\u0259rtl\u0259rin bir qismi q\u0131zla o\u011flan\u0131n (qad\u0131nla ki\u015finin) \u00f6z\u00fcn\u0259, bir qismi d\u0259 onlar\u0131n valideynl\u0259rin\u0259 v\u0259 v\u0259lil\u0259rin\u0259 (valideyn olmad\u0131\u011f\u0131 halda himay\u0259darlar\u0131na) aiddir.<\/p>\n<p>1. Valideynl\u0259r\u0259, daha do\u011frusu, q\u0131z\u0131n atas\u0131na aid olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri bundan ibar\u0259tdir ki, g\u0259r\u0259k el\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox vasvas\u0131 davranmas\u0131n. M\u00fcnasib bir o\u011flan el\u00e7iliy\u0259 g\u0259ldis\u0259, q\u0131z\u0131 ona \u0259r\u0259 verm\u0259y\u0259 raz\u0131 olsun. X\u00fcsusil\u0259, o\u011flan\u0131n kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259han\u0259 g\u0259tirm\u0259k b\u0259y\u0259nilmir. \u0130mam M\u00fch\u0259mm\u0259d Baqir (\u0259), ondan m\u0259sl\u0259h\u0259t ist\u0259y\u0259n bir q\u0131z atas\u0131na yazm\u0131\u015fd\u0131: \u201cDindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259man\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259ndiyin bir adam qap\u0131na el\u00e7i g\u0259ls\u0259, h\u0259r kim olursa-olsun, q\u0131z\u0131n\u0131 ona ver. \u018fg\u0259r bel\u0259 etm\u0259s\u0259niz, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 fitn\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck f\u0259sad yaratm\u0131\u015f olars\u0131n\u0131z\u201d (M\u0259karim\u00fcl-\u0259xlaq, 1-ci cild, s\u0259h. 388).<\/p>\n<p>\u0130mam Rza (\u0259) kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 o\u011flana q\u0131z verm\u0259y\u0259n atalara n\u0259sih\u0259t verirdi: \u201cDinini v\u0259 xasiyy\u0259tini b\u0259y\u0259ndiyin adama q\u0131z\u0131n\u0131 ver. Onun kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259 mane olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki Allah buyurub: \u201cAran\u0131zda olan subay ki\u015fil\u0259ri v\u0259 \u0259rsiz qad\u0131nlar\u0131, \u0259m\u0259lisaleh (yaxud evl\u0259nm\u0259y\u0259 qabil) k\u00f6l\u0259 v\u0259 cariy\u0259l\u0259rinizi evl\u0259ndirin. \u018fg\u0259r onlar yoxsuldurlarsa, Allah \u00f6z l\u00fctf\u00fc il\u0259 onlar\u0131 d\u00f6vl\u0259tli ed\u0259r\u201d (Nur, 32)\u201d (yux. m\u0259nb\u0259).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015f, kitablar yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ard\u0131c\u0131l maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apar\u0131lmas\u0131n\u0131n z\u0259rur\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu m\u00f6vzuda b\u0259zi qeydl\u0259ri bir daha q\u0131sa tezisl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259qdim etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t bildik. \u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t dig\u0259r s\u0259mavi dinl\u0259rd\u0259n xeyli f\u0259rql\u0259nir. a. \u018fg\u0259r y\u0259hudilik v\u0259 xristianl\u0131qda H\u0259zr\u0259t Ad\u0259min (\u0259) qada\u011fan edilmi\u015f meyv\u0259d\u0259n yeyib c\u0259nn\u0259td\u0259n qovulmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bkar\u0131 kimi onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259vva g\u00f6st\u0259rilirs\u0259, \u0130slam dinind\u0259 bu h\u0259r\u0259k\u0259tin h\u0259m t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131, h\u0259m d\u0259 icra\u00e7\u0131s\u0131 kimi Ad\u0259ml\u0259 (\u0259) H\u0259vvan\u0131n h\u0259r ikisi g\u00f6st\u0259rilir: \u201cBiz dedik:&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":54009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/thumb_qadin_namaz.jpg",120,91,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015f, kitablar yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ard\u0131c\u0131l maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apar\u0131lmas\u0131n\u0131n z\u0259rur\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu m\u00f6vzuda b\u0259zi qeydl\u0259ri bir daha q\u0131sa tezisl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259qdim etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t bildik. \u0130slam dinind\u0259 qad\u0131na m\u00fcnasib\u0259t dig\u0259r s\u0259mavi dinl\u0259rd\u0259n xeyli f\u0259rql\u0259nir. a. \u018fg\u0259r y\u0259hudilik v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}