{"id":540620,"date":"2022-12-02T09:15:23","date_gmt":"2022-12-02T06:15:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=540620"},"modified":"2022-12-02T09:15:23","modified_gmt":"2022-12-02T06:15:23","slug":"88-il-%c9%99vv%c9%99lki-q%c9%99tlin-sirri-az%c9%99rbaycana-bes-il-r%c9%99hb%c9%99rlik-etmis-kirov-niy%c9%99-oldurulub-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=540620","title":{"rendered":"88 il \u0259vv\u0259lki q\u0259tlin S\u0130RR\u0130: Az\u0259rbaycana be\u015f il r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f Kirov niy\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb? &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Bundan 88 il \u0259vv\u0259l, 1934-c\u00fc il dekabr\u0131n 1-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 \u015foka salan q\u0259tl hadis\u0259si ba\u015f verdi. Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n Leninqrad vilay\u0259ti \u00fczr\u0259 r\u0259hb\u0259ri, Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc v\u0259 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin katibi Sergey Mironovi\u00e7 Kirov \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Hadis\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalin t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxalif\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 terror dal\u011fas\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131na ilk siqnal olur. Hesab olunur ki, \u015f\u0259xsi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 z\u0259minind\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu q\u0259tl hadis\u0259si 1937-ci ild\u0259 ba\u015flayacaq repressiya v\u0259 b\u00f6y\u00fck terror dal\u011fas\u0131n\u0131n ilk car\u00e7\u0131s\u0131 olur.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Lent.az\u00a01921-ci ilin iyulundan 1926-c\u0131 ilin yanvar\u0131na q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi olmu\u015f, sonralar Leninqrad vilay\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f v\u0259 SSR\u0130-nin \u0259n n\u00fcfuzlu siyasi xadiml\u0259rind\u0259n biri say\u0131lan Sergey Kirovun 88 il \u0259vv\u0259l t\u00f6r\u0259dil\u0259n q\u0259tl i\u015fin\u0259 yenid\u0259n n\u0259z\u0259r sal\u0131r.<\/p>\n<p>Sergey Kirovun qatili Leonid Nikolayev 3 d\u0259f\u0259 onu \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 c\u0259hd etmi\u015fdi. \u0130lk d\u0259f\u0259 1934-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda o, Kirovu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evinin qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6zl\u0259y\u0259nd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015fdi. O, milis \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f, sor\u011fu-sual etmi\u015fdil\u0259r. Amma Kommunist partiyas\u0131na \u00fczvl\u00fck v\u0259siq\u0259si v\u0259 odlu silah da\u015f\u0131maqla ba\u011fl\u0131 qanuni icaz\u0259sini t\u0259qdim etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn azad olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n 1 ay sonra Nikolayev yenid\u0259n sui-q\u0259sd c\u0259hdi g\u00f6st\u0259rir. Bu d\u0259f\u0259 o, Moskva Va\u011fzal\u0131na g\u0259l\u0259c\u0259k Birinci katibi g\u00f6zl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Amma m\u00fchafiz\u0259 xidm\u0259ti \u0259razid\u0259 topla\u015fan insanlar\u0131 Kirovun g\u0259li\u015find\u0259n az \u0259vv\u0259l k\u0259narla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sui-q\u0259sd c\u0259hdi bu d\u0259f\u0259 d\u0259 al\u0131nm\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMTIvMDEvMjIvNDEvMzMvYzY4ZWRjNGMtNjg0Ny00ZTRjLTk4NGUtNzhjMjk2MWM1ZDExL0ZvdG9KZXQgLSAyMDIyLTEyLTAxVDIyNDA0NC43OTkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=448df4a07ba5531f\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, 1934-c\u00fc il dekabr\u0131n 1-d\u0259 Leninqrad \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 vilay\u0259t partiya orqanlar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi Smoln\u0131 binas\u0131na daxil olaraq d\u0259hlizd\u0259 Sergey Kirovla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 ona arxadan at\u0259\u015f a\u00e7araq q\u0259tl\u0259 yetirir. Bundan sonra, Leonid Nikolayev \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k ist\u0259yir, lakin silah at\u0259\u015f a\u00e7m\u0131r v\u0259 g\u0259rgin halda olan qatil hu\u015funu itirir. O ay\u0131landa \u0259traf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 olur.<\/p>\n<p>1930-cu ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130-d\u0259 siyasi v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rgin idi v\u0259 partiya daxilind\u0259 hakimiyy\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 gedirdi. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 \u0130osif \u00a0Stalin dekabr\u0131n 2-d\u0259 Leninqrada g\u0259l\u0259r\u0259k siyasi r\u0259qibl\u0259rini tamamil\u0259 m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hadis\u0259nin \u201cTrotskinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131\u201dn\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyini elan edir.<\/p>\n<p>Nikolayev cinay\u0259ti t\u0259k t\u00f6r\u0259tdiyini v\u0259 he\u00e7 k\u0259sd\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259 d\u0259, Sovet hakimiyy\u0259tinin onu edam etm\u0259y\u0259c\u0259yini, bir ne\u00e7\u0259 il \u0259m\u0259k d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259din\u0259 aldan\u0131r. O, istintaqa \u00f6z \u201ccinay\u0259t ortaqlar\u0131\u201dn\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cLeninqradskaya pravda\u201d q\u0259zeti dekabr\u0131n 18-d\u0259 \u00e7\u0131xan say\u0131nda partiya xadiml\u0259ri Kamenev v\u0259 Zinovyevin cinay\u0259tin sifari\u015f\u00e7il\u0259ri oldu\u011funu yaz\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, Leonid Nikolayev, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Milda Draule v\u0259 g\u00fcnah\u0131 yaln\u0131z bu c\u00fctl\u00fckl\u0259 dost m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r saxlamas\u0131 olan daha 12 \u201ccinay\u0259t orta\u011f\u0131\u201d dekabr\u0131n sonlar\u0131nda tez-t\u0259l\u0259sik g\u00fcll\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>1956-c\u0131 ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n qalmaqall\u0131 XX qurultay\u0131nda Ba\u015f katib Nikita Xru\u015f\u015fov hadis\u0259l\u0259rin yeni versiyas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Xru\u015f\u015fovun fikrinc\u0259, \u0130osif Stalin partiya r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 r\u0259qib kimi g\u00f6rd\u00fcy\u00fc Sergey Kirovun q\u0259tlini \u015f\u0259xs\u0259n sifari\u015f vermi\u015fdi.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMTIvMDEvMjIvNDEvMzMvZTNlMWNjYjgtOTczYi00OTBiLWE1OWQtMzEzYmU1MjBmYzhhL0ZvdG9KZXQgLSAyMDIyLTEyLTAxVDIyNDEwMS44OTQuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=3eceed0cd2f2d7f0\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Amma Stalinin siyasi q\u0259tl \u00fc\u00e7\u00fcn daha t\u0259cr\u00fcb\u0259li v\u0259 etibarl\u0131 metodlara \u0259l ata bil\u0259c\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda bu versiyan\u0131n da do\u011frulu\u011fu \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Nikolayevin Kirovu q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259sind\u0259n sonra intihar\u0131na mane olan elektrik montaj\u00e7\u0131s\u0131 Plati\u00e7 qatilin cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259nd\u0259n sonra \u201cM\u0259n qisas ald\u0131m\u201d, &#8211; dey\u0259 \u00e7\u0131\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 xat\u0131rlay\u0131r.<\/p>\n<p>Nikolayevin \u00f6z\u00fc sor\u011fu-sual zaman\u0131 add\u0131m\u0131n\u0131n motivini a\u00e7\u0131qlamam\u0131\u015fd\u0131. Amma Leninqradda g\u0259z\u0259n \u015fayi\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, z\u0259if cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 z\u0259ifliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n partiya funksioneri Mariin Teatr\u0131n\u0131n r\u0259qqas\u0259si Milda Draule il\u0259 d\u0259 e\u015fq mac\u0259ras\u0131 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Leonid Nikolayev is\u0259 Milda Draulenin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 idi.<\/p>\n<p>Bel\u0259 olan halda cinay\u0259tin q\u0131sqancl\u0131q z\u0259minind\u0259 t\u00f6r\u0259dilm\u0259si versiyas\u0131 \u0259sas olurdu. Bu versiyan\u0131 \u201cNKVD\u201d-nin g\u0259l\u0259c\u0259k r\u0259hb\u0259ri Lavrenti Beriya da \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Amma 2009-cu ild\u0259 Leonid Nikolayevin uzun ill\u0259r m\u0259xfi saxlan\u0131lan g\u00fcnd\u0259liyi ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Onun qeydl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 salanda Leonid Nikolayev Kommunist Partiyas\u0131 Tarixi \u0130nstitutundak\u0131 i\u015find\u0259n qovulmas\u0131nda Kirovu m\u00fcq\u0259ssir hesab edirdi.<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcnd\u0259n 88 il ke\u00e7s\u0259 d\u0259, Sergey Mironovun \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 detallar\u0131 v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri tam m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bundan 88 il \u0259vv\u0259l, 1934-c\u00fc il dekabr\u0131n 1-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 \u015foka salan q\u0259tl hadis\u0259si ba\u015f verdi. Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n Leninqrad vilay\u0259ti \u00fczr\u0259 r\u0259hb\u0259ri, Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc v\u0259 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin katibi Sergey Mironovi\u00e7 Kirov \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Hadis\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalin t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxalif\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 terror dal\u011fas\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131na ilk siqnal olur. Hesab olunur ki, \u015f\u0259xsi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 z\u0259minind\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n bu q\u0259tl hadis\u0259si 1937-ci ild\u0259 ba\u015flayacaq repressiya v\u0259 b\u00f6y\u00fck terror dal\u011fas\u0131n\u0131n ilk car\u00e7\u0131s\u0131 olur. Lent.az\u00a01921-ci ilin iyulundan 1926-c\u0131 ilin yanvar\u0131na q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi olmu\u015f,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":540621,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FotoJet-2022-12-01T224125.500.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bundan 88 il \u0259vv\u0259l, 1934-c\u00fc il dekabr\u0131n 1-d\u0259 b\u00fct\u00fcn Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131 \u015foka salan q\u0259tl hadis\u0259si ba\u015f verdi. Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n Leninqrad vilay\u0259ti \u00fczr\u0259 r\u0259hb\u0259ri, Siyasi B\u00fcronun \u00fczv\u00fc v\u0259 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin katibi Sergey Mironovi\u00e7 Kirov \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Hadis\u0259 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalin t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxalif\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccuma ke\u00e7m\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 terror dal\u011fas\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131na ilk siqnal olur. Hesab&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/540620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=540620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/540620\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/540621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=540620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=540620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=540620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}