{"id":542929,"date":"2022-12-08T11:29:03","date_gmt":"2022-12-08T08:29:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=542929"},"modified":"2022-12-08T11:29:03","modified_gmt":"2022-12-08T08:29:03","slug":"dolasma-sildirim-sal-qayaliqda-daslar-ayagini-%c9%99z%c9%99r-maralim-sahdag-milli-parkindan-reportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=542929","title":{"rendered":"Dola\u015fma s\u0131ld\u0131r\u0131m sal qayal\u0131qda, da\u015flar aya\u011f\u0131n\u0131 \u0259z\u0259r, maral\u0131m &#8211; \u015eahda\u011f Milli Park\u0131ndan reportaj"},"content":{"rendered":"<p>\u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131ndan 16 il ke\u00e7ir. Milli Park \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 ekoturizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2006-c\u0131 il 8 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u0130smay\u0131ll\u0131, Quba, Qusar, Q\u0259b\u0259l\u0259, O\u011fuz v\u0259 \u015eamax\u0131 rayonlar\u0131n\u0131n inzibati \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, C\u0259nubi Qafqazda \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259raziy\u0259 malik olan \u015eahda\u011f Milli Park\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus r\u0259ng \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 ilin h\u0259r f\u0259slind\u0259 g\u00f6z\u0259ldir.<\/p>\n<p>\u015eahda\u011f Milli Park\u0131na s\u0259f\u0259r ed\u0259n\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131n reportaj\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>Qarl\u0131-\u015faxtal\u0131 soyuq dekabr ay\u0131. Yolumuz \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sin\u0259dir. Park \u0259razisin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qaram\u0259ry\u0259m-\u0130smay\u0131ll\u0131-\u015e\u0259ki yolundan Buynuz k\u0259ndin\u0259 y\u00f6n al\u0131r\u0131q. Bir q\u0259d\u0259r k\u0259nd \u0259razisi il\u0259 getdikd\u0259n sonra park\u0131n \u0259razisin\u0259 \u00e7at\u0131r\u0131q. \u00dcmumi \u0259razisi 130508 hektar olan \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n 44 min hektar\u0131 \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>\u018frazid\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v heyvanlar ya\u015fasa da, b\u0259nz\u0259rsiz g\u00f6z\u0259lliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n n\u0259cib marallardan s\u00f6z a\u00e7aca\u011fam. H\u00fcnd\u00fcr ayaqlara, q\u0131sa quyru\u011fa, yara\u015f\u0131ql\u0131 g\u00f6rk\u0259m\u0259 malik, qulaqlar\u0131 uzun v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tli olan bu heyvanlara \u0259b\u0259s yer\u0259 da\u011flar v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259r g\u00f6z\u0259li ad\u0131 verilm\u0259yib. T\u0259bi\u0259tc\u0259 \u00e7ox da sakit olmayan maral\u0131n g\u00f6rk\u0259mind\u0259ki z\u0259riflik, c\u0259lbedicilik, duru\u015fundak\u0131 v\u00fcqar, \u0259z\u0259m\u0259t v\u0259 inc\u0259lik onu g\u00f6z\u0259llik r\u0259mzi kimi tan\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif land\u015faftlarda ya\u015famaq qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan bu marallar ki\u00e7ik d\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 g\u0259zir. Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0131rm\u0131z\u0131 Kitab\u0131na daxil edilmi\u015f marallar ke\u00e7mi\u015f d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n, h\u0259m\u00e7inin Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131n\u0131n me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259, K\u00fcr v\u0259 Araz \u00e7aylar\u0131n\u0131n tuqay me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 says\u0131z-hesabs\u0131z olsa da, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, indi bunu dem\u0259k olmur.<\/p>\n<p>\u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sinin sah\u0259 m\u00fcf\u0259tti\u015fi R\u0259fael Musayevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, illik monitorinql\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 800-\u0259 yax\u0131n n\u0259cib maral var. Bu heyvanlar\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sin\u0259 yeni marallar g\u0259tirilib. Marallar\u0131n say\u0131 burada art\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259si d\u0259 daxil olmaqla, dig\u0259r \u0259razil\u0259r\u0259 burax\u0131lacaq.<\/p>\n<p>\u201cHaz\u0131rda oldu\u011fumuz yer marallar\u0131n adaptasiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu heyvanlar g\u00fcnd\u0259lik olaraq h\u0259kiml\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259dir. Onlar\u0131n yemi, suyu, qullu\u011fu t\u0259\u015fkil olunur. Marallar\u0131n bu \u0259razid\u0259 qalma m\u00fcdd\u0259ti \u00e7ox g\u00fcman ki uzun \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k. Adaptasiya v\u0259 \u00e7oxalma d\u00f6vr\u00fc bu \u0259razid\u0259 olacaq, sonra dig\u0259r \u0259razil\u0259r\u0259 apar\u0131lacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 y\u0259qin ki, marallar uzun m\u00fcdd\u0259t bu \u0259razid\u0259 qalacaq\u201d, &#8211; deyir sah\u0259 m\u00fcf\u0259tti\u015fi.<\/p>\n<p>Milli Park\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sinin direktor m\u00fcavini C\u0259mil Rzazad\u0259 is\u0259 bildirib ki, noyabr\u0131n 11-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA \u0130ctimai Birliyinin t\u0259sis\u00e7isi v\u0259 r\u0259hb\u0259ri Leyla \u018fliyevan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sind\u0259 n\u0259cib marallar\u0131n reintroduksiyas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ilk marallar\u0131n burax\u0131lmas\u0131 m\u0259rasimi ke\u00e7irilib. IDEA \u0130ctimai Birliyi v\u0259 Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n reintroduksiya layih\u0259si n\u0259cib marallar\u0131n ilkin olaraq \u015eahda\u011f Milli Park\u0131nda x\u00fcsusi ayr\u0131lm\u0131\u015f yerd\u0259 adaptasiya d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7m\u0259sini, sonra \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 maral\u0131n tarix\u0259n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 burax\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>O deyib: \u201cMarallar Q\u0131rm\u0131z\u0131 Kitaba daxil edilib. Reintroduksiya layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 park\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sinin \u0259razisin\u0259 3-\u00fc di\u015fi, 1-i erk\u0259k olmaqla, 4 maral burax\u0131l\u0131b. Layih\u0259nin m\u0259qs\u0259di marallar\u0131n \u0259raziy\u0259 adaptasiyas\u0131, art\u0131r\u0131lmas\u0131, tarix boyu m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r \u0259razil\u0259r\u0259 yenid\u0259n qaytar\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 populyasiyas\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p>Marallar\u0131n c\u00fctl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fc sentyabr-noyabr aylar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Ad\u0259t\u0259n 1, b\u0259z\u0259n d\u0259 2 bala ver\u0259n marallar\u0131n erk\u0259k f\u0259rdl\u0259rind\u0259 h\u0259r il k\u00f6hn\u0259 buynuzlar d\u00fc\u015f\u00fcr, yeni buynuzlar inki\u015faf edir. Yerli iqlim\u0259 rahat uy\u011funla\u015fa bil\u0259n bu marallar \u015faxtal\u0131 havalara da d\u00f6z\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u0259li, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u0259sli t\u00fck\u0259nm\u0259k \u00fczr\u0259 olan heyvanlar\u0131n art\u0131r\u0131laraq yenid\u0259n Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tin\u0259 qazand\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r. Bizim \u00fcz\u0259rimiz\u0259 is\u0259 bu heyvanlar\u0131 qorumaq d\u00fc\u015f\u00fcr. Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin \u201cMaral\u201d \u015feirind\u0259 dediyi kimi:<\/p>\n<p>\u201cDola\u015fma s\u0131ld\u0131r\u0131m sal qayal\u0131qda,<\/p>\n<p>Da\u015flar aya\u011f\u0131n\u0131 \u0259z\u0259r, maral\u0131m!<\/p>\n<p>G\u0259l s\u0259ni b\u0259sl\u0259yim g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00fcstd\u0259,<\/p>\n<p>\u0415tm\u0259 a\u015fiqind\u0259n h\u0259z\u0259r, maral\u0131m!\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 Avropa c\u00fcy\u00fcr\u00fc, canavar, Hindistan tir\u0259ndaz\u0131, qonur ay\u0131, Qafqaz k\u00f6pg\u0259ri, \u00e7aqqal, t\u00fclk\u00fc, dov\u015fan, zubr, n\u0259cib maral v\u0259 dig\u0259r heyvanlar m\u00f6vcuddur. \u0130lin b\u00fct\u00fcn f\u0259sill\u0259rind\u0259 bura turist kimi g\u0259lm\u0259kl\u0259 bir \u00e7ox heyvan\u0131 yax\u0131ndan g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>X\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 edil\u0259n t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rind\u0259n olan, da\u011fl\u0131q v\u0259 da\u011f\u0259t\u0259yi land\u015faft\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n, f\u00fcsunkar g\u00f6ll\u0259ri v\u0259 \u015f\u0259lal\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6z ox\u015fayan \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 g\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar, h\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 dekabr\u0131n 8-d\u0259 parkda \u201ca\u00e7\u0131q qap\u0131\u201d g\u00fcn\u00fc ke\u00e7iril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542930\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542931\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487111942932001_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542932\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871123928431475_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542933\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871114268124405_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542934\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_16167048711163364549_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542935\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871112480546405_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542936\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871112871130874_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542937\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871114090610596_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/> <img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-542938\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_1616704871111208340221_1000x669-487x365.jpg\" alt=\"\" width=\"487\" height=\"365\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131ndan 16 il ke\u00e7ir. Milli Park \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 ekoturizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2006-c\u0131 il 8 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u0130smay\u0131ll\u0131, Quba, Qusar, Q\u0259b\u0259l\u0259, O\u011fuz v\u0259 \u015eamax\u0131 rayonlar\u0131n\u0131n inzibati \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, C\u0259nubi Qafqazda \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259raziy\u0259 malik olan \u015eahda\u011f Milli Park\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus r\u0259ng \u00e7alarlar\u0131 il\u0259 ilin h\u0259r f\u0259slind\u0259 g\u00f6z\u0259ldir. \u015eahda\u011f Milli Park\u0131na s\u0259f\u0259r ed\u0259n\u00a0AZ\u018fRTAC-\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131n\u0131n reportaj\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik. Qarl\u0131-\u015faxtal\u0131 soyuq dekabr ay\u0131. Yolumuz \u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n \u0130smay\u0131ll\u0131 b\u00f6lm\u0259sin\u0259dir. Park \u0259razisin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Qaram\u0259ry\u0259m-\u0130smay\u0131ll\u0131-\u015e\u0259ki yolundan Buynuz k\u0259ndin\u0259 y\u00f6n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":542930,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669.jpg",892,669,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669.jpg",892,669,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669.jpg",892,669,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-840x630.jpg",640,480,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669.jpg",892,669,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669.jpg",892,669,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/w_161670487112564353754_1000x669-892x620.jpg",892,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"\u015eahda\u011f Milli Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131ndan 16 il ke\u00e7ir. Milli Park \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 ekoturizmin inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2006-c\u0131 il 8 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yarad\u0131l\u0131b. \u0130smay\u0131ll\u0131, Quba, Qusar, Q\u0259b\u0259l\u0259, O\u011fuz v\u0259 \u015eamax\u0131 rayonlar\u0131n\u0131n inzibati \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, C\u0259nubi Qafqazda \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259raziy\u0259 malik olan \u015eahda\u011f Milli Park\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/542929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=542929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/542929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/542930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=542929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=542929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=542929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}