{"id":543766,"date":"2022-12-10T08:09:25","date_gmt":"2022-12-10T05:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=543766"},"modified":"2022-12-10T08:09:25","modified_gmt":"2022-12-10T05:09:25","slug":"umummilli-liderin-mu%c9%99yy%c9%99nl%c9%99sdirdiyi-iqtisadi-kurs-olk%c9%99mizi-regionun-liderin%c9%99-cevirib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=543766","title":{"rendered":"\u00dcmummilli Liderin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi iqtisadi kurs \u00f6lk\u0259mizi regionun liderin\u0259 \u00e7evirib"},"content":{"rendered":"<p>Tarix haqq\u0131nda yazanlar \u00e7ox olsa da, tarix yaradanlar\u0131n say\u0131 azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki tarix yaratmaq olduqca c\u0259sar\u0259tli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tlidir. D\u00fcnyada bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri var.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, V\u0259t\u0259nini v\u0259 xalq\u0131n\u0131 sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sev\u0259n, q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 m\u00fcdrikliyi il\u0259 milyonlar\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259yi bacaran, hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirib reall\u0131qlardan laz\u0131mi n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xaran ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev kimi siyas\u0259t\u00e7i, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t tarix yarada bil\u0259rdi. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 d\u0259rin b\u00f6hrana d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 yenid\u0259n v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun quruldu, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiya edildi. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi iqtisadi kurs haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259h\u0259miyy\u0259tini qoruyub saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcqutu, buradak\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00f6vcud \u0259laq\u0259l\u0259rin pozulmas\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan art\u0131q soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi, siyasi, informasiya blokadas\u0131na al\u0131nmas\u0131 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n\u0131 olduqca \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salm\u0131\u015fd\u0131. Bu da az imi\u015f kimi, o d\u00f6vrd\u0259ki siyasi r\u0259hb\u0259rliyin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi, eyni zamanda, ba\u015f ver\u0259n hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 \u00f6lk\u0259ni n\u0259inki bel\u0259 bir f\u0259lak\u0259td\u0259n azad olma\u011fa imkan verirdi, \u0259ksin\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rmaqla Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 u\u00e7uruma yuvarlad\u0131rd\u0131. Bel\u0259 sah\u0259l\u0259rin \u00f6n\u00fcnd\u0259 ged\u0259ni is\u0259 he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 idi.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259sini o ill\u0259rin makroiqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259 canland\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bel\u0259 ki, 1991-1994-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) istehsal\u0131 h\u0259r il orta hesabla 16,5 faiz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259m\u00e7inin s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 1985-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259\u00a0 1991-ci ild\u0259 10 faiz\u0259, 1992-ci ild\u0259 37 faiz\u0259, 1993-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 50 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azalm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stehsal sah\u0259l\u0259rinin s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si artm\u0131\u015fd\u0131. 1992-ci ild\u0259 inflyasiya s\u0259viyy\u0259si \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 4,9 d\u0259f\u0259 artaraq 1012,3 faiz t\u0259\u015fkil etmi\u015f, 1994-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259ddin\u0259 &#8211; 1763,5 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. Bunlardan \u0259lav\u0259, b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 1991-ci ild\u0259ki 0,1 faizd\u0259n 1994-c\u00fc ild\u0259 13 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r artm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 b\u00fcdc\u0259 k\u0259siri b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Milli Bank t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilirdi.<\/p>\n<p>1992-1994-c\u00fc ill\u0259rd\u0259, h\u0259m\u00e7inin xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmi 42 faiz azalm\u0131\u015f, 1994-c\u00fc il\u0259d\u0259k \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na xarici s\u0259rmay\u0259 qoyulmam\u0131\u015fd\u0131. 1994-c\u00fc ild\u0259 Milli Bank\u0131n u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si 250 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259\u00a0 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 idar\u0259olunmaz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapmaq, \u00f6lk\u0259ni iqtisadi u\u00e7urumun k\u0259nar\u0131ndan qurtarmaq da asan deyildi. Lakin \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131ndan\u00a0 sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131, at\u0259\u015fk\u0259sin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si il\u0259 irimiqyasl\u0131 iqtisadi islahatlara ba\u015flan\u0131ld\u0131. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 8 \u00f6lk\u0259sini t\u0259msil ed\u0259n 11 transmilli neft \u015firk\u0259ti il\u0259 d\u00fcnya tarixin\u0259 &#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si&#8221; kimi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 v\u0259 icras\u0131na ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq iqtisadi sistem\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259li qoyuldu.\u00a0Eyni zamanda, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1999-cu ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 F\u0259rmanla neft yataqlar\u0131n\u0131n xarici \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 birg\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259nf\u0259\u0259t neftinin sat\u0131\u015f\u0131ndan daxil olan v\u0259saitl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li idar\u0259 olunmas\u0131, h\u0259min v\u0259saitl\u0259rin prioritet sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na v\u0259 sosial-iqtisadi bax\u0131mdan\u00a0m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Neft Fondu yarad\u0131ld\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 neft sektoru iqtisadiyyat\u0131n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131nda lokomotiv rolunu oynama\u011fa ba\u015flad\u0131. Bununla da m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc iqtisadi siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 makroiqtisadi sabitliy\u0259 nail olundu v\u0259 davaml\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu. \u0130qtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 islahatlara ba\u015flan\u0131ld\u0131, c\u0259lb olunan investisiyalar\u0131n\u00a0h\u0259cmi ild\u0259n-il\u0259 y\u00fcks\u0259ldi, \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u201c\u0130qtisadiyyat\u0131 g\u00fccl\u00fc olan d\u00f6vl\u0259t h\u0259r \u015fey\u0259 qadirdir\u201d dey\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 1995-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq aqrar sektorun bazar prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qurulmas\u0131, sovxoz v\u0259 kolxozlar\u0131n l\u0259\u011fv olunmas\u0131, onlara m\u0259xsus torpa\u011f\u0131n, mal-qaran\u0131n v\u0259 \u0259mlak\u0131n k\u0259ndlil\u0259r\u0259 paylanmas\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u0259nd\u00a0t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda ciddi struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri ba\u015f verdi, keyfiyy\u0259tc\u0259 f\u0259rqli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r formala\u015fd\u0131. Aqrar sektorda s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259mini m\u0259qs\u0259dil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki\u00a0vergi borclar\u0131 silindi. Bununla yana\u015f\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsulu istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 torpaq vergisind\u0259n ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn dig\u0259r vergi \u00f6d\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n azad edildil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin memar\u0131 oldu\u011fu v\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irdiyi torpaq islahat\u0131 Az\u0259rbaycan k\u0259ndlisinin \u00e7ox\u0259srlik arzusunu realla\u015fd\u0131rd\u0131, onlar\u0131 torpa\u011f\u0131n h\u0259qiqi sahibin\u0259 \u00e7evirdi. Eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tinin \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259sinin qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 m\u00fcvafiq D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 t\u0259sdiq olundu. \u018flav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, haz\u0131rda da\u00a0 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 torpaq vergisi istisna olmaqla dig\u0259r vergil\u0259rd\u0259n azadd\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi strategiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 son qoyuldu. Art\u0131q 1995-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycanda b\u0259rpa v\u0259 dinamik inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc\u00a0ba\u015fland\u0131. 1995-2003-c\u00fc ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 90,1 faiz, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 3 d\u0259f\u0259, \u00f6lk\u0259nin valyuta ehtiyatlar\u0131 85 d\u0259f\u0259, s\u0259naye m\u0259hsulunun h\u0259cmi 25,2 faiz, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 53,9 faiz, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 4 d\u0259f\u0259, iqtisadiyyatda m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n orta ayl\u0131q real \u0259m\u0259khaqq\u0131 5,1 d\u0259f\u0259 artd\u0131, inflyasiya g\u00f6st\u0259ricisi 2-3 faiz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r endirildi, b\u00fct\u00fcn maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na iqtisadiyyata y\u00f6n\u0259lmi\u015f investisiyalar\u0131n \u00fcmumi h\u0259cmi 20 milyard AB\u015e dollar\u0131n\u0131 \u00f6td\u00fc. \u018fld\u0259 olunmu\u015f nailiyy\u0259tl\u0259r sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n davaml\u0131 v\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yaratd\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, pandemiyan\u0131n iqtisadiyyata t\u0259sirini n\u0259z\u0259r\u0259 almasaq, 2003-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2019-ci ild\u0259\u00a0 \u00dcDM-nin real art\u0131m\u0131 3,4 d\u0259f\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259naye istehsal\u0131 2,7 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 6,4 d\u0259f\u0259, ixrac 7,6 d\u0259f\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 5,2 d\u0259f\u0259 \u00e7oxal\u0131b. Eyni zamanda, xarici valyuta ehtiyatlar\u0131 27\u00a0 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bundan ba\u015fqa, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 11 d\u0259f\u0259, orta pensiya 8 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259lib, yoxsullu\u011fun s\u0259viyy\u0259si 50 faizd\u0259n 4,8 faiz\u0259d\u0259k azal\u0131b.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1993-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259s\u0259ydi bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn bu u\u011furlardan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f Z\u0259f\u0259rd\u0259n d\u0259\u00a0 dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. Bu u\u011furlar he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259ld\u0259 olunacaq nailiyy\u0259tl\u0259rin d\u0259 t\u0259m\u0259li olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix haqq\u0131nda yazanlar \u00e7ox olsa da, tarix yaradanlar\u0131n say\u0131 azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki tarix yaratmaq olduqca c\u0259sar\u0259tli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tlidir. D\u00fcnyada bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri var. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, V\u0259t\u0259nini v\u0259 xalq\u0131n\u0131 sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sev\u0259n, q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 m\u00fcdrikliyi il\u0259 milyonlar\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259yi bacaran, hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirib reall\u0131qlardan laz\u0131mi n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xaran ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev kimi siyas\u0259t\u00e7i, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t tarix yarada bil\u0259rdi. M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk ill\u0259rind\u0259 d\u0259rin b\u00f6hrana d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 yenid\u0259n v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":543767,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b93e78c6160775244782658852110123796-2.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Tarix haqq\u0131nda yazanlar \u00e7ox olsa da, tarix yaradanlar\u0131n say\u0131 azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki tarix yaratmaq olduqca c\u0259sar\u0259tli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tlidir. D\u00fcnyada bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri var. Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, V\u0259t\u0259nini v\u0259 xalq\u0131n\u0131 sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sev\u0259n, q\u0259tiyy\u0259ti v\u0259 m\u00fcdrikliyi il\u0259 milyonlar\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259yi bacaran, hadis\u0259l\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirib&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543766"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=543766"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543766\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/543767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=543766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=543766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=543766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}