{"id":543776,"date":"2022-12-10T08:17:25","date_gmt":"2022-12-10T05:17:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=543776"},"modified":"2022-12-10T08:17:25","modified_gmt":"2022-12-10T05:17:25","slug":"az%c9%99rbaycan-dunya-enerji-x%c9%99rit%c9%99sind%c9%99-yerini-b%c9%99rkidir-muhum-g%c9%99lism%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=543776","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan d\u00fcnya enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 yerini b\u0259rkidir &#8211; M\u00fch\u00fcm g\u0259li\u015fm\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong>Putinin \u201csiyasi tabe\u00e7ilik \u0259v\u0259zin\u0259 qaz\u201d t\u0259klifin\u0259 Asiyadan veril\u0259n s\u0259rt reaksiya Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi imkanlar a\u00e7\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259 d\u00fcnya enerji bazar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 yenid\u0259n x\u0259rit\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00c7oxsayl\u0131 boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 Rusiyadan ucuz qaz alan Avropa art\u0131q idxal\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Qit\u0259 \u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq planlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 aktiv i\u015fl\u0259yir. Rusiya is\u0259 Avropaya sata bilm\u0259diyi 100 milyard kubmetrd\u0259n art\u0131q qaz\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bazar tapma\u011fa, yeni n\u0259ql infrastrukturlar\u0131 qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Haz\u0131rda Avropada qaz anbarlar\u0131 89,93 faiz doludur. Noyabr\u0131n 14-d\u0259n b\u0259ri anbarlar 6 faiz bo\u015fal\u0131b. Lakin haz\u0131rk\u0131 s\u0259viyy\u0259 son 5 illik orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n 10,7 faiz b\u0259ndi y\u00fcks\u0259kdir v\u0259 q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k t\u0259l\u0259bat\u0131 qar\u015f\u0131lama\u011fa art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 b\u0259s ed\u0259c\u0259k. Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin proqnozlar\u0131na \u0259sas\u0259n, q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 Avropan\u0131n qaz anbarlar\u0131 60 faiz bo\u015falacaq, mart\u0131n sonuna 40 milyard kubmetr qaz qalacaq. Lakin bu o halda ba\u015f ver\u0259c\u0259k ki, q\u0131\u015f h\u0259dd\u0259n art\u0131q soyuq, hava k\u00fcl\u0259ksiz ke\u00e7sin. Anomal soyuqlar olmasa, k\u00fcl\u0259k enerjisi istehsal\u0131 orta g\u00f6st\u0259ricil\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olarsa, Avropa yaza anbarlar\u0131nda 45 milyard kubmetr qazla \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259lik Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri anbarlardan deyil, daha \u00e7ox maye qazdan istifad\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Qit\u0259nin maye qaz terminallar\u0131n\u0131n potensial\u0131n\u0131n 71 faizind\u0259n istifad\u0259 edilir ki, bu da noyabrdak\u0131 g\u00f6st\u0259ricid\u0259n 2 faiz y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>AB\u015e energetika nazirinin m\u00fcavini Devid Turk b\u0259yan edib ki, \u00f6lk\u0259si Avropaya n\u00f6vb\u0259ti q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z anbarlar\u0131n\u0131 doldurma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k: \u201cBiz Avropaya m\u00fcmk\u00fcn olan q\u0259d\u0259r \u00e7ox maye qaz g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259yik ki, yaln\u0131z bu q\u0131\u015f\u0131 deyil, g\u0259l\u0259n q\u0131\u015f\u0131 da enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min ed\u0259 bilsin\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201cRefinitiv\u201d analitik \u015firk\u0259tinin hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, bu ilin yanvar-oktyabr\u0131nda Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri rekord h\u0259cmd\u0259 &#8211; 111 milyard kubmetr maye qaz idxal edibl\u0259r. Bu, \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 70 faiz \u00e7oxdur. Avropan\u0131n maye qaz idxal\u0131nda \u0259sas paya 42 faizl\u0259 AB\u015e sahibdir. \u0130kinci yeri is\u0259 16 faizl\u0259 Rusiya, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeri 13,7 faizl\u0259 Q\u0259t\u0259r tutur.<\/strong><\/p>\n<p>Avropan\u0131n enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri qaz n\u0259qlini uydurma b\u0259han\u0259l\u0259rl\u0259 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131na, yaxud azaltd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cQazprom\u201du m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Art\u0131q Almaniyan\u0131n Uniper v\u0259 RWE \u015firk\u0259tl\u0259ri qaz n\u0259qlinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri z\u0259r\u0259rin \u00f6d\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Beyn\u0259lxalq Arbitraj M\u0259hk\u0259m\u0259sind\u0259 \u201cQazprom\u201da qar\u015f\u0131 iddia qald\u0131r\u0131blar. Rusiyal\u0131 t\u0259hlil\u00e7il\u0259r m\u0259hk\u0259m\u0259ni uduzsa bel\u0259, Avropa \u015firk\u0259tl\u0259rinin \u201cQazprom\u201ddan k\u0259sil\u0259c\u0259k t\u0259zminat\u0131 ala bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini iddia edirl\u0259r: \u015firk\u0259tin Avropada aktivl\u0259ri qalmay\u0131b. Lakin \u201cQazprom\u201dun Rusiya d\u00f6vl\u0259tin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu, onun siyasi q\u0259rarlar\u0131na uy\u011fun h\u0259r\u0259k\u0259t etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, Avropan\u0131n \u00f6z z\u0259r\u0259rini kompensasiya etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn aktivl\u0259rin yet\u0259rinc\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/seanews.az\/newsphoto\/2019\/07\/10\/2944\/348551562766882.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin d\u00fcnya enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 rolunu art\u0131racaq\" \/><\/p>\n<p>Havan\u0131n soyuqla\u015fmas\u0131 dekabr\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n Avropada qaz qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 min kubmetr qaz\u0131n qiym\u0259ti 1500-1600 dollara q\u0259d\u0259r qalx\u0131b. Analitikl\u0259r bu qiym\u0259t h\u0259ddinin q\u0131\u015f\u0131n sonunad\u0259k davam ed\u0259c\u0259yini, yazdan etibar\u0259n ucuzla\u015faca\u011f\u0131n\u0131, lakin 700-800 dollardan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki Rusiya qaz\u0131n\u0131n tam alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259r hesab\u0131na \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si imkanlar\u0131 m\u0259hduddur. M\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n Avropaya qaz n\u0259qlinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m\u0131 2024-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayacaq. Bu v\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n bahal\u0131\u011f\u0131 Avropada alternativ enrji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 qat-qat art\u0131r\u0131b. Art\u0131q \u0130spaniya v\u0259 Fransa \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k k\u0259m\u0259rl\u0259 qaz deyil, yaln\u0131z maye hidrogen n\u0259ql olunmas\u0131 q\u0259rar\u0131na g\u0259libl\u0259r. Barselonadan Marsel\u0259 q\u0259d\u0259r uzanacaq k\u0259m\u0259rl\u0259 h\u0259m qaz, h\u0259m d\u0259 hidrogen n\u0259qli n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Lakin art\u0131q t\u0259r\u0259fl\u0259r t\u0259bii qaz\u0131n n\u0259qlind\u0259n tam imtina edibl\u0259r. Bu, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 2030-cu il\u0259d\u0259k havaya burax\u0131lan istixana qazlar\u0131n\u0131n h\u0259cmin\u0259 1990-c\u0131 ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 55 faiz azaltmaq plan\u0131na uy\u011fun g\u0259lir. \u0130spaniya v\u0259 Fransa bu layih\u0259nin Avropa \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan da ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 Avropaya elektrik enerjisi, h\u0259m\u00e7inin hidrogenin ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Lakin ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r alternativ enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nils\u0259 d\u0259, t\u0259bii qaz h\u0259l\u0259 uzun onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259sas enerji m\u0259nb\u0259yi olaraq qalacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131, AB\u015e t\u0259bii qaz m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n Avropaya n\u0259ql h\u0259cml\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan layih\u0259l\u0259ri aktiv d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r. Bel\u0259 layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Orta Asiya qaz\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Az\u0259rbaycan bu layih\u0259nin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoyub &#8211;\u00a0 T\u00fcrkm\u0259nistandan svopla qaz alaraq onu Avropaya \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Lakin bu proses Rusiyaya d\u0259st\u0259k verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259 olan \u0130rana ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 AB\u015e v\u0259 A\u0130 diqq\u0259tini qaz\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 n\u0259qlin\u0259 y\u00f6n\u0259ldibl\u0259r. Son aylarda T\u00fcrkm\u0259nistana, Qazax\u0131stana \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif m\u00fcst\u0259vil\u0259rd\u0259 uzun ill\u0259r \u0259vv\u0259l ortaya at\u0131lan, sonra \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7il\u0259n Transx\u0259z\u0259r qaz k\u0259m\u0259ri layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Rusiya h\u0259m \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malarda d\u0131\u015flanmas\u0131, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya enerji bazar\u0131nda m\u00f6vqel\u0259rinin \u0259lind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif add\u0131mlar atma\u011fa, m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bel\u0259 add\u0131mlardan biri d\u0259 Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla enerji ittifaq\u0131 qurmaq t\u0259klifidir. Prezident Vladimir Putinin s\u0259sl\u0259ndirdiyi t\u0259klifin detallar\u0131 a\u00e7\u0131qlanmasa da, onun arxas\u0131nda ucuz qaz m\u00fcqabilind\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259y\u0259 siyasi \u015f\u0259rtl\u0259rin q\u0259bul etdirilm\u0259sinin dayand\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259klifi \u00e7ox soyuq qar\u015f\u0131lay\u0131blar. \u00d6zb\u0259kistan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, onun siyasi xarakterli oldu\u011funu b\u0259yan etm\u0259kl\u0259, etiraz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q bildirib. \u00d6lk\u0259nin energetika nazirinin m\u00fcavini Jurabek Mirzamaxmudov\u00a0 bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cBa\u015fqa \u00f6lk\u0259d\u0259n qaz idxal ediriks\u0259, biz yaln\u0131z kommersiya alq\u0131-satq\u0131 m\u00fcqavil\u0259si \u0259sas\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. Biz he\u00e7 vaxt qaz m\u00fcqabilind\u0259 siyasi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131q. Q\u0131sas\u0131, biz\u0259 t\u0259klif olunan qaz m\u00fcqavil\u0259sini yaln\u0131z onunla raz\u0131la\u015fsaq, q\u0259bul ed\u0259c\u0259yik, \u0259ks halda yox\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qazax\u0131stan xarici i\u015fl\u0259r nazirinin m\u00fcavini Roman Vasilenkonun dedikl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, bu \u00f6lk\u0259 d\u0259 ucuz qaz t\u0259l\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil: \u201cBunu (\u00fc\u00e7l\u00fc qaz ittifaq\u0131 &#8211; red.) m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 tezdir, \u00e7\u00fcnki h\u0259l\u0259lik bu bir n\u00f6v ideyad\u0131r. Amma Qazax\u0131stan\u0131n prinsipial m\u00f6vqeyi ondan ibar\u0259tdir ki, Qazax\u0131stan sanksiyalardan yan ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z \u0259razisind\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259z\u0259k. Eyni zamanda, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz beyn\u0259lxalq probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fcsulu kimi sanksiyalar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mirik\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Regionda, beyn\u0259lxalq arenada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n regional tranzit m\u0259rk\u0259zi, h\u0259m\u00e7inin Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm a\u00e7ar \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit z\u0259min yarad\u0131b. Az\u0259rbaycan h\u0259m \u00f6z\u00fc qaz hasilat\u0131n\u0131, Avropa ixrac\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 Orta Asiyan\u0131n z\u0259ngin ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u00f6z \u0259razisind\u0259n n\u0259qlin\u0259 imkan yarad\u0131r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 Avropaya qaz n\u0259qli k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131b. D\u0259hlizin son seqmenti olan TAP k\u0259m\u0259ri il\u0259 Avropaya qaz n\u0259qli 18 milyard kudmetri ke\u00e7ib. TAP konsorsiumunun a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, bu ilin oktyabr ay\u0131nda k\u0259m\u0259r\u00a0 \u0130taliyaya qaz t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 t\u00f6hf\u0259sini \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 21 faiz art\u0131r\u0131b. Bildirilir ki, \u0130taliyan\u0131n \u018ftraf m\u00fchit v\u0259 Enerji T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Nazirliyinin oktyabr ay\u0131 m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, TAP \u0130taliyan\u0131n ikinci \u0259n b\u00f6y\u00fck qaz t\u0259chizat\u0131 m\u0259nb\u0259yidir. Oktyabrdan Yunan\u0131stan\u0131n qaz \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259n interkonnektorun i\u015f\u0259 ba\u015flamas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan Bolqar\u0131stan\u0131n qaz ehtiyac\u0131n\u0131n 30 faizd\u0259n \u00e7oxunu qar\u015f\u0131lay\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdnuploads.aa.com.tr\/uploads\/Contents\/2018\/11\/21\/thumbs_b_c_643aff0808202d2267f51070229d7d80.jpg\" alt=\"TANAP ve TAP Yunanistan s\u0131n\u0131r\u0131nda birle\u015fti\" \/><\/p>\n<p>\u0130yul ay\u0131nda Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 imzalanan enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na dair memorandum Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ehtiyatlar\u0131n\u0131n Avropaya n\u0259qlinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. H\u0259m TAP, h\u0259m d\u0259 TANAP-\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si layih\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r k\u0259skin aktivl\u0259\u015fdirilib v\u0259 bu proses\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi ver\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p><strong>Eyni zamanda hesab olunur ki, TAP perspektivd\u0259 tikil\u0259c\u0259k interkonnektorlar vasit\u0259si il\u0259 \u00c7\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 qaz t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc stimulla\u015fd\u0131ra bil\u0259r. TAP-\u0131n Yunan\u0131stan v\u0259 Albaniya \u0259razisind\u0259, habel\u0259 \u0130taliyadak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f n\u00f6qt\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 imkanlar a\u00e7\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131qlanan r\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n yax\u0131n vaxtlarda Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n enerji \u015firk\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r. M\u00fczakir\u0259l\u0259rin \u0259sas m\u00f6vzusunun T\u00fcrkm\u0259nistan qaz\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, oradan is\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 olaca\u011f\u0131 he\u00e7 kimd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. T\u00fcrkiy\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r naziri M\u00f6vlud \u00c7avu\u015fo\u011flunun m\u0259tbuata dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan t\u0259bii qaz\u0131n\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 dair i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, t\u0259maslar apar\u0131l\u0131r. O qeyd edib ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259st\u0259yini ist\u0259yir.<\/p>\n<p>Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Trans-Balkan qaz k\u0259m\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259rpa olunmas\u0131 v\u0259 onunla Az\u0259rbaycandan n\u0259ql olunan qaz\u0131n dig\u0259r C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 layih\u0259sinin masada oldu\u011funu a\u00e7\u0131qlay\u0131b. O qeyd edib ki, bu layih\u0259nin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 tranzit \u015f\u0259rtl\u0259ri m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r q\u0131sa vaxtda raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m\u00e7inin Albaniyan\u0131n qaz t\u0259chizat\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin yenid\u0259nqurulmas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k, Litvan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qas t\u0259chizat\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259sin\u0259 malik \u015firk\u0259tinin pay\u00e7\u0131s\u0131 olma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131r. B\u00f6y\u00fck ehtimalla, Bak\u0131 \u201cQazprom\u201d Litva \u015firk\u0259tind\u0259ki pay\u0131n\u0131n bir qismini \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Putinin \u201csiyasi tabe\u00e7ilik \u0259v\u0259zin\u0259 qaz\u201d t\u0259klifin\u0259 Asiyadan veril\u0259n s\u0259rt reaksiya Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi imkanlar a\u00e7\u0131r&#8230; Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259 d\u00fcnya enerji bazar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 yenid\u0259n x\u0259rit\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00c7oxsayl\u0131 boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 Rusiyadan ucuz qaz alan Avropa art\u0131q idxal\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Qit\u0259 \u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq planlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 aktiv i\u015fl\u0259yir. Rusiya is\u0259 Avropaya sata bilm\u0259diyi 100 milyard kubmetrd\u0259n art\u0131q qaz\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bazar tapma\u011fa, yeni n\u0259ql infrastrukturlar\u0131 qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Haz\u0131rda Avropada qaz anbarlar\u0131 89,93 faiz doludur. Noyabr\u0131n 14-d\u0259n b\u0259ri anbarlar 6 faiz bo\u015fal\u0131b. Lakin haz\u0131rk\u0131 s\u0259viyy\u0259 son 5 illik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":543777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/e3ad75b5522118cae9901ccecfd29d64.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Putinin \u201csiyasi tabe\u00e7ilik \u0259v\u0259zin\u0259 qaz\u201d t\u0259klifin\u0259 Asiyadan veril\u0259n s\u0259rt reaksiya Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi imkanlar a\u00e7\u0131r&#8230; Rusiyan\u0131n Ukraynada ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259 d\u00fcnya enerji bazar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 yenid\u0259n x\u0259rit\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00c7oxsayl\u0131 boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 Rusiyadan ucuz qaz alan Avropa art\u0131q idxal\u0131n\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Qit\u0259 \u0259n m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq planlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 aktiv i\u015fl\u0259yir. Rusiya is\u0259 Avropaya sata&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=543776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543776\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/543777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=543776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=543776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=543776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}