{"id":543880,"date":"2022-12-10T10:09:26","date_gmt":"2022-12-10T07:09:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=543880"},"modified":"2022-12-10T10:09:26","modified_gmt":"2022-12-10T07:09:26","slug":"yeni-geosiyasi-ox-o-hara-istiqam%c9%99tl%c9%99nib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=543880","title":{"rendered":"Yeni geosiyasi ox: o, hara istiqam\u0259tl\u0259nib&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n daim yeni geosiyasi oxlar\u0131n, \u00e7oxbucaql\u0131lar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 t\u0259biidir. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, d\u00fcnya geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi maraqlarla idar\u0259 edil\u0259c\u0259k, onlar olacaqlar.<\/strong><\/p>\n<p>Odur ki, Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fan Tehran-\u0130r\u0259van-Moskva-Paris oxu haqq\u0131ndak\u0131 s\u00f6b\u0259tl\u0259ri predmetsiz hesab etm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>\u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu geosiyasi z\u0259ncird\u0259 \u201c\u0259n yeni \u00fcnvan\u201d yaln\u0131z Parisdir. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 siyasi \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259r v\u0259 t\u0259hlil\u00e7il\u0259r durmadan Bak\u0131 v\u0259 Ankaraya qar\u015f\u0131 yaranan Tehran-\u0130r\u0259van-Afina-Moskva z\u0259nciri haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Dem\u0259k olmaz ki, haz\u0131rda Afina aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirib v\u0259 yaxud da \u00f6z m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fibdir. Yox, Ankara\u2013Afina m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri soyuqdan da soyuq qalmaqdad\u0131r. Haz\u0131rda Afinan\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259\u015f\u011ful edir. Bu da AB\u015e-\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 F-16-lar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 haqq\u0131nda q\u0259rar verm\u0259sidir. Bel\u0259 d\u0259 is\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r g\u0259rgin olaraq qal\u0131r v\u0259 ona son vaxtlarda Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259ki karbohidrogen yataqlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 \u0259lav\u0259 olunubdur.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 Paris\u0259, burada iki m\u0259qam var. Haz\u0131rda AB\u015e v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ril\u0259 il\u0259 Rusiya aras\u0131nda ya\u015fanan g\u0259rginlik Fransan\u0131 Rusiya il\u0259 bir geosiyasi ittifaqda qalma\u011fa vadar etmir, ona g\u00f6r\u0259 ki, Paris \u0259n az\u0131 NATO kimi bir alyans\u0131n \u0259n f\u0259al \u00fczvl\u0259rind\u0259n biridir. Fransan\u0131 Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 bir geosiyasi c\u0259rg\u0259d\u0259 yer olmas\u0131 onun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck erm\u0259ni diasporu var v\u0259 onun siyasi m\u00f6vqeyi \u00f6lk\u0259daxili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, \u0259n m\u00fcxt\u0259lif se\u00e7kil\u0259rd\u0259 he\u00e7 d\u0259 ax\u0131r\u0131nc\u0131 planda deyil. H\u0259m d\u0259 Moskva ist\u0259m\u0259z ki, Paris Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 ciddi yer als\u0131n. Haz\u0131rda Minsk Qrupunun prosesd\u0259n uzaqla\u015fmas\u0131 Moskvan\u0131n maraqlar\u0131na cavab verir, \u0259n az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, biz bir m\u0259s\u0259l\u0259ni unutmu\u015fuq: Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sinin beyn\u0259lmill\u0259ll\u0259\u015fm\u0259si he\u00e7 vaxt Kremlin maraqlar\u0131nda olmay\u0131b v\u0259 sad\u0259c\u0259, biz h\u0259l\u0259 Q\u0259rbi yax\u015f\u0131ca tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z vaxtlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q ki, Rusiyan\u0131 Q\u0259rbl\u0259 balansla\u015fd\u0131raq.<\/p>\n<p>Otuz il bununla m\u0259\u015f\u011ful olduq v\u0259 bir n\u0259tic\u0259nin hasil olmad\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259 bundan \u0259l \u00e7\u0259kdik v\u0259 yaln\u0131z t\u0259bii m\u00fctt\u0259fiqmiz olan T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259t\u0259yind\u0259n yap\u0131\u015fd\u0131q.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda proses\u0259 Q\u0259rbi yaln\u0131z Erm\u0259nistan c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6t\u0259n ay Praqa prosesind\u0259 o, faktiki olaraq regiona Avropa m\u0259hdud missiyas\u0131n\u0131 c\u0259lb etdi. Bundan sonra Makronun i\u015ftirak etm\u0259y\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesin\u0259 qat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi v\u0259 bununla da Br\u00fcssel prosesind\u0259 m\u0259chul pauza yaratd\u0131. Haz\u0131rda is\u0259 \u0130r\u0259van KTMT-a qar\u015f\u0131 \u00f6z iddialar\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr: qurumun son to0plant\u0131s\u0131nda onu k\u0259skin t\u0259nqid etdi v\u0259 h\u0259tta onun yekun b\u0259yannam\u0259sini imzalamad\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar ideal, effektiv geosiyasi z\u0259ncir haqq\u0131nda dan\u0131\u015fma\u011fa imkan vermir. Moskva Erm\u0259nistan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti h\u0259yas\u0131zl\u0131qlar\u0131na, Parisin m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6z\u00fcr ki, yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda sl\u00fch sazi\u015finin imzalanmas\u0131nda maraql\u0131 deyil, ona g\u00f6r\u0259 ki, ba\u015f\u0131 Ukraynaya qar\u0131\u015f\u0131b v\u0259 h\u0259m d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 bel\u0259 asanl\u0131qla itirm\u0259k ist\u0259mir, \u00e7\u00fcnki o, Moskvan\u0131 regionda saxlayan \u0259n \u0259sas \u201cr\u0131\u00e7aql\u201dardan biridir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Tehran Moskva \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259qib deyil. \u0130ran\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259n-ayaqdan getm\u0259si onun Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 ill\u0259rl\u0259 i\u00e7ind\u0259 b\u0259sl\u0259diyi d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Burada Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas r\u0259qib Fransad\u0131r, \u00e7\u00fcnki Nikol Pa\u015finyan Erm\u0259nistan\u0131 Q\u0259rb\u0259 v\u0259 onun timsal\u0131nda Fransa t\u0259r\u0259f\u0259 dreyf ed\u0259 bil\u0259r ki, bu, q\u0259ti olaraq Moskvan\u0131n maraqlar\u0131nda deyil. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, Kreml \u0130r\u0259vandan \u00f6tr\u00fc \u0259ld\u0259n-ayaqdan gedir. Yox, s\u00f6hb\u0259t Ruisyan\u0131n C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 m\u00f6vqel\u0259rind\u0259n gedir \u2013 Moskva onlar\u0131 itirm\u0259k ist\u0259mir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 h\u0259l\u0259 ki, iki aktor var. Bunlar Rusiya v\u0259 Fransad\u0131r. Tehran\u0131n \u00e7abalar\u0131, \u0130r\u0259van\u0131 silah-sursatla, raketl\u0259rl\u0259 t\u0259min etm\u0259si son n\u0259tic\u0259d\u0259 onu m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda biab\u0131r ed\u0259c\u0259k. Amma biz onun bu c\u0259hdl\u0259rin\u0259 bigan\u0259 v\u0259 etinas\u0131z yana\u015fmamal\u0131, ona qar\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn geosiyasi oxumuzu formala\u015fd\u0131rmal\u0131, \u0130randak\u0131 etiraz aksiyalar\u0131na siyasi-m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yimizi art\u0131rmal\u0131y\u0131q&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n daim yeni geosiyasi oxlar\u0131n, \u00e7oxbucaql\u0131lar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 t\u0259biidir. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, d\u00fcnya geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi maraqlarla idar\u0259 edil\u0259c\u0259k, onlar olacaqlar. Odur ki, Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fan Tehran-\u0130r\u0259van-Moskva-Paris oxu haqq\u0131ndak\u0131 s\u00f6b\u0259tl\u0259ri predmetsiz hesab etm\u0259k olmaz. \u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu geosiyasi z\u0259ncird\u0259 \u201c\u0259n yeni \u00fcnvan\u201d yaln\u0131z Parisdir. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 siyasi \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259r v\u0259 t\u0259hlil\u00e7il\u0259r durmadan Bak\u0131 v\u0259 Ankaraya qar\u015f\u0131 yaranan Tehran-\u0130r\u0259van-Afina-Moskva z\u0259nciri haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131lar. Dem\u0259k olmaz ki, haz\u0131rda Afina aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirib v\u0259 yaxud da \u00f6z m\u00f6vqeyini d\u0259yi\u015fibdir. Yox, Ankara\u2013Afina m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri soyuqdan da soyuq qalmaqdad\u0131r. Haz\u0131rda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":543881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7-660x330.jpg",660,330,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",640,320,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/b70c6c92f29e96f1647c3fbc34fda3c7.jpg",763,381,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n daim yeni geosiyasi oxlar\u0131n, \u00e7oxbucaql\u0131lar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 t\u0259biidir. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, d\u00fcnya geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi maraqlarla idar\u0259 edil\u0259c\u0259k, onlar olacaqlar. Odur ki, Az\u0259rbaycana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 formala\u015fan Tehran-\u0130r\u0259van-Moskva-Paris oxu haqq\u0131ndak\u0131 s\u00f6b\u0259tl\u0259ri predmetsiz hesab etm\u0259k olmaz. \u018fn az\u0131 ona g\u00f6r\u0259 ki, bu geosiyasi z\u0259ncird\u0259 \u201c\u0259n yeni \u00fcnvan\u201d yaln\u0131z Parisdir. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543880"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=543880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543880\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/543881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=543880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=543880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=543880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}