{"id":544776,"date":"2022-12-13T07:25:30","date_gmt":"2022-12-13T04:25:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=544776"},"modified":"2022-12-13T07:25:30","modified_gmt":"2022-12-13T04:25:30","slug":"oz-q%c9%99brini-c%c9%99ng%c9%99l-bicaqla-qazanlar-qisda-nec%c9%99-duzgun-qidalanmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=544776","title":{"rendered":"\u00d6z q\u0259brini \u201c\u00e7\u0259ng\u0259l-b\u0131\u00e7aqla\u201d qazanlar &#8211; q\u0131\u015fda nec\u0259 d\u00fczg\u00fcn qidalanmal\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Tan\u0131nm\u0131\u015f dietoloq v\u0259 kulinardan qiym\u0259tli t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Pay\u0131z-q\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u0259li\u015fi h\u0259m d\u0259 havalar\u0131n k\u0259skin soyumas\u0131 v\u0259 infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin artmas\u0131 il\u0259 \u0259lam\u0259tdar olur. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar\u0131n qapal\u0131 m\u0259kanlara daha \u00e7ox ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 oturaq h\u0259yat t\u0259rzi (hipodinamiya), t\u0259miz havada az olmas\u0131, habel\u0259 bu zaman \u00e7oxlu qida istehlak el\u0259m\u0259si s\u0259hh\u0259t\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n z\u0259r\u0259r vurur.<\/p>\n<p>Amerikal\u0131 m\u0259\u015fhur dietoloq Pol Breq deyib ki, \u201cinsan \u00f6z q\u0259brini \u00e7\u0259ng\u0259l-b\u0131\u00e7aqla qaz\u0131r\u201d. Y\u0259ni x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 yanl\u0131\u015f qidalanma durur. Ancaq bir \u00e7oxlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u0259ksin\u0259, sa\u011flam olma\u011f\u0131n, immuniteti g\u00fccl\u00fc el\u0259m\u0259yin t\u0259rk \u015f\u0259rti h\u0259r g\u00fcn \u00e7oxlu kalori q\u0259bul el\u0259m\u0259k, g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t yem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259dirmi? Soyuq, k\u00fcl\u0259kli havalarda g\u00fcnd\u0259lik qida rasionumuz nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r, hans\u0131 qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259liyik ki, h\u0259m az h\u0259r\u0259k\u0259tlilik fonunda art\u0131q kilo almayaq, y\u0259ni yediyimizi yand\u0131raq, h\u0259m d\u0259 infeksiyalara qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259timiz yax\u015f\u0131 olsun?<\/p>\n<p><strong>O da b\u0259llidir ki, pay\u0131z-q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 g\u00fcnl\u0259rin q\u0131salmas\u0131 bir \u00e7ox insanlarda depressiv ovqata s\u0259b\u0259b olur. B\u0259s buna qar\u015f\u0131 hans\u0131 qida m\u0259hsullar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259li?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/dietoloqleyla.com\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/1534323814_29389074_961724600659212_3455791566496634223_n.jpg\" alt=\"Dietoloq Leyla\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Leyla Z\u00fclf\u00fcqarova\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f dietoloq Leyla Z\u00fclf\u00fcqarova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cPol Breqin ill\u0259rl\u0259 bel\u0259 bir klassik n\u0259z\u0259riyy\u0259si var ki, az yem\u0259yin insan h\u0259yat\u0131na xeyri var. T\u0259bii ki, bu, sa\u011flam qidalanma il\u0259 \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131b. \u018fslind\u0259 bizi xo\u015fb\u0259xt ed\u0259n \u00e7ox yem\u0259k, h\u0259ddind\u0259n\u00a0 art\u0131q porsiya, kalori q\u0259bul etm\u0259k deyil. Az porsiya olsun, amma \u0259sas t\u0259rkibind\u0259 orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn vacib komponentl\u0259r olsun. Pol Breq h\u0259m d\u0259 acl\u0131q sistemi il\u0259 d\u0259 m\u00fcalic\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259sini yaradanlardan biridir. Do\u011frudur, ac qald\u0131qda m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00fcceyr\u0259l\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc yeyir, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n kimy\u0259vi prosesl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259nir v\u0259 sair\u0259. Lakin ac qalmaq da olmaz. Sa\u011fl\u0131ql\u0131 yey\u0259riks\u0259, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc ac qalma\u011fa ehtiyac yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 &#8220;q\u0131z\u0131l orta&#8221;n\u0131 tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz n\u0259yi v\u0259 nec\u0259 yem\u0259yimizi bilm\u0259liyik&#8221;.<\/p>\n<p>Dietoloqa g\u00f6r\u0259, x\u00fcsus\u0259n pay\u0131z-q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 sa\u011flam qidalanma\u011fa diqq\u0259t edilm\u0259lidir: \u201cH\u0259r zaman bildirir\u0259m ki, qidalanman\u0131n 3 m\u00fch\u00fcm funksiyas\u0131 var &#8211; energetik funksiya, plastik funksiya, y\u0259ni orqanlar\u0131n qurulu\u015funu t\u0259\u015fkil ed\u0259n z\u00fclal, z\u00fclallar\u0131n strukturunu t\u0259\u015fkil ed\u0259n amin tur\u015fular\u0131, hans\u0131 ki, bunlar\u0131 biz qidadan al\u0131r\u0131q, 3-c\u00fc \u0259n vacib funksiya is\u0259 m\u00fcdafi\u0259edici funksiyad\u0131r. B\u0259s pay\u0131zda, q\u0131\u015fda, y\u0259ni soyuq aylarda nec\u0259 m\u00fcdafi\u0259 olunaq? T\u0259bii ki, qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki madd\u0259l\u0259rl\u0259, hans\u0131 ki, h\u0259min qidalar bizim\u00a0 d\u0259rman\u0131m\u0131z olacaq.<\/p>\n<p><strong>Ad\u0259t\u0259n soyuq aylarda m\u00fc\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qrip v\u0259 dig\u0259r viruslar aktivl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bu zaman antibiotik, antiviral preparatlardan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r\u0131q. Amma bu d\u0259rmanlar\u0131n t\u0259bii alternativl\u0259ri var, hans\u0131 ki, immun sistemimizi qoruyur, orqanizmimizi zirehl\u0259ndirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. H\u0259min madd\u0259l\u0259r vitamin D, C, bir s\u0131ra antioksidantlard\u0131r. B\u0259s bu madd\u0259l\u0259ri \u0259n \u00e7ox n\u0259d\u0259n al\u0131r\u0131q? T\u0259bii ki, qidalardan&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Dietoloq t\u0259rkibi vitaminl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan qidalar\u0131 da qeyd edib: \u201cT\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r. Q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259n \u00e7ox istifad\u0259 ed\u0259c\u0259yimiz t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r bunlard\u0131r: so\u011fan, sar\u0131msaq, ya\u015f\u0131l bib\u0259r, k\u00f6k, \u00e7u\u011fundur, g\u00f6y\u0259rti (ke\u015fni\u015f, \u015f\u00fcy\u00fcd, c\u0259f\u0259ri, ispanaq, kah\u0131, k\u0259v\u0259r), k\u0259l\u0259m n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 s. Ya\u015f\u0131l bib\u0259r &#8211; t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 \u0259dviyyat kimi istifad\u0259 edilir. C vitamini il\u0259 z\u0259ngin olan bib\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin ham\u0131s\u0131nda olmayan P v\u0259 K vitaminl\u0259ri d\u0259 var. P vitamini damar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir. K vitamini is\u0259 qan\u0131n laxtalanma qabiliyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. Ya\u015f\u0131l bib\u0259r A, B v\u0259 D vitaminl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n nadir t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259n biridir. K\u0259l\u0259m &#8211; \u0259n yax\u015f\u0131 toksin \u00e7\u0131xar\u0131c\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r, olduqca a\u015fa\u011f\u0131 kalorilidir. A, B v\u0259 C vitaminl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngindir. Keyfiyy\u0259tini uzun m\u00fcdd\u0259t saxlayan t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259ndir. \u0130st\u0259r bi\u015fmi\u015f, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 tur\u015fu hal\u0131nda vitaminini uzun m\u00fcdd\u0259t saxlay\u0131r. Sidikqovucu x\u00fcsusiyy\u0259t\u0259 sahibdir. P\u0259hriz saxlayanlar\u0131n daha \u00e7ox istifad\u0259 etdiyi k\u0259l\u0259m qandak\u0131 \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r, orqanizmi z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259yir, h\u0259zm\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/saglamolun.az\/images\/stories\/SAGLAMQIDA\/sitrus_091.jpg\" alt=\"Hans\u0131 sitrus meyv\u0259si \u0259n faydal\u0131d\u0131r?\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259l\u0259r &#8211; nar, alma, heyva, \u0259zgil, xurma, sitrus meyv\u0259l\u0259ri. Bu meyv\u0259l\u0259rd\u0259n bol-bol q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259l\u0259rin h\u0259r biri m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t, yoxsa&#8230; Bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 daha \u00e7ox d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131 q\u0259bul etm\u0259liyik. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 okean bal\u0131qlar\u0131 daha faydal\u0131d\u0131r. O ki qald\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t\u0259, q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t he\u00e7 yeyilm\u0259li deyil anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 q\u0259bul etmir\u0259m. \u00c7\u00fcnki q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259tl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 \u00e7ox z\u0259ngin amin tur\u015fular\u0131 var.<\/p>\n<p>S\u00fcd m\u0259hsullar\u0131. G\u00fcnd\u0259lik olaraq s\u00fcd qrupundan qat\u0131q, kefir qidalar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>\u018fdviyyatlar. \u018fn\u00a0 g\u00fccl\u00fc antioksidant sar\u0131k\u00f6kd\u00fcr. Sar\u0131k\u00f6k\u00fc analiz ets\u0259k, g\u00f6r\u0259rik ki, onun t\u0259rkibi bir \u00e7ox vitaminl\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A, C, E vitaminl\u0259ri, d\u0259mir elementi il\u0259 z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin \u0259dviyyatlardan dar\u00e7\u0131n, k\u0259tan toxumunu da qeyd etm\u0259k olar. K\u0259tan toxumunun t\u0259rkibi doymam\u0131\u015f ya\u011f tur\u015fular\u0131 il\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fundan orqanizmin immun sistemini y\u00fcks\u0259k tutmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur ki, bu zaman da ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131m\u0131z g\u00fccl\u00fc i\u015fl\u0259yir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flam olanda orqanizmin immun\u00a0 sistemi d\u0259 d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, sa\u011flam olur.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259r. Bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 qoz, balqabaq tumu, badam v\u0259 dig\u0259r \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r q\u0259bul etm\u0259k \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Dietoloq orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli olan qidalardan da s\u00f6z a\u00e7\u0131b: \u201c\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, biz bu g\u00fcn z\u0259r\u0259rli qidalar da q\u0259bul edirik, hans\u0131 ki, onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 xeyirli madd\u0259l\u0259r olmasa da, z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r var. Bunlara yar\u0131mfabrikat\u00a0 bi\u015firilmi\u015f \u015firniyyatlar, dondurmalar, \u00e7ipsil\u0259r, kartof fril\u0259r v\u0259 sairl\u0259r aiddir. Bel\u0259likl\u0259, karbohidrat qrupuna yox dey\u0259c\u0259yik. Bura daxildir &#8211; \u015f\u0259k\u0259rl\u0259r, m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259rkibli m\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan qidalar, kartof, \u00e7\u00f6r\u0259k. Onlar\u0131n yerin\u0259 g\u0259lir t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, daha \u00e7ox \u00e7iy t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, \u00e7iy t\u0259r\u0259v\u0259z salatlar\u0131, meyv\u0259l\u0259r, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Dietoloq onu da qeyd edib ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda qidalanman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxtlar \u00fczr\u0259 b\u00f6lm\u0259k laz\u0131md\u0131r: \u201cBel\u0259 ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda yuxu hormonu daha \u00e7ox ifraz olunur. Bel\u0259 olan halda insanlar q\u0131\u015fda daha \u00e7ox yuxulu, yor\u011fun olurlar. Bu da bizim \u00e7\u0259kimizin daha \u00e7ox artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Melotoninin art\u0131q d\u00f6vriyy\u0259si serotonin &#8211; xo\u015fb\u0259xtlik hormonunun da daha \u00e7ox d\u00f6vr etm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu da bizim k\u00f6k\u0259lm\u0259yimiz\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bunu t\u0259nziml\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qida vaxt\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn b\u00f6lm\u0259liyik. Yatmazdan 4 saat \u0259vv\u0259l qidam\u0131z\u0131 yekunla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Yayda bu, 3 saat idis\u0259, indi m\u0259saf\u0259 daha da art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ax\u015fam yem\u0259yind\u0259 a\u011f\u0131r qidalar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 daha \u00e7ox a\u011fart\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259liyik. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259kl\u0259 h\u0259m art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n, h\u0259m d\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n uzaq olar\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/az\/d\/da\/Tahir_%C6%8Fmiraslanov.jpg\" alt=\"Tahir \u018fmiraslanov \u2014 Vikipediya\" \/><\/p>\n<p><strong>Tahir \u018fmiraslanov<\/strong><\/p>\n<p>Milli Kulinariya Assosiasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri\u00a0<strong>Tahir \u018fmiraslanov<\/strong>\u00a0deyir ki, q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fc \u00f6z\u00fc bildirir ki, hans\u0131 yem\u0259kl\u0259ri q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r: \u201c\u018flb\u0259tt\u0259 ki, insanlar m\u00fcxt\u0259lifdir v\u0259 onlar\u0131n strukturlar\u0131 da m\u00fcxt\u0259lifdir, bu bax\u0131mdan qidalanma sisteml\u0259rini d\u0259 ham\u0131ya eyni c\u00fcr t\u00f6vsiy\u0259 etm\u0259k olmaz. Kim deyir ki, q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t yem\u0259k olmaz? Qoy bunu dey\u0259nl\u0259r q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t yem\u0259sin, biz\u0259 qals\u0131n. Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259tl\u0259rd\u0259n \u0259n yax\u015f\u0131s\u0131 qoyun-mal\u0131n qara ciy\u0259rdir. Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259td\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r yem\u0259k olar? \u00c7ox yem\u0259k yax\u015f\u0131\u00a0 qidalanmaq dem\u0259k deyil. Y\u0259ni h\u0259r \u015fey normal v\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 uy\u011fun porsiyada olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259g\u0259r biri idman\u00e7\u0131d\u0131rsa v\u0259 yaxud k\u0259nd yerind\u0259 mal-qara il\u0259, a\u011f\u0131r i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldursa, onlar\u0131n b\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox z\u00fclal laz\u0131m olur v\u0259 onlar b\u00f6y\u00fck porsiyalar q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, eyni porsiyan\u0131 aktiv h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olmayan biri yeyib, gedib ofisd\u0259 otursa, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu qida onu \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259r. Bir daha qeyd edir\u0259m, \u0259g\u0259r yeyib i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259, bu onun orqanizmin\u0259 xeyir ed\u0259c\u0259k, yox \u0259g\u0259r yatacaqsa v\u0259 yaxud\u00a0 aktiv h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olmayacaqsa, bu onun \u00fc\u00e7\u00fcn ziyanl\u0131 olacaq.<\/p>\n<p><strong>B\u0259z\u0259n hans\u0131sa dost-tan\u0131\u015fdan e\u015fidirs\u0259n, f\u0259xrl\u0259 deyirl\u0259r ki, d\u00fcn\u0259n 3-4 n\u0259f\u0259r oturduq, bir qoyunu yedik, 3-4 butulka araq i\u00e7dik. Amma bu c\u00fcr qidalanmadan sonra onlar hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r, bunu demirl\u0259r. Sonra bax\u0131rsan ki, ham\u0131s\u0131 x\u0259st\u0259dir, ya\u015famaq u\u011frunda\u00a0 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar. Bu c\u00fcr adamlar sanki \u00f6zl\u0259rini Koro\u011fluya ox\u015fad\u0131rlar. Dastanlar\u0131 oxuyuruq ki, Koro\u011flu bir oturuma 3-4 qoyunu, danan\u0131 yeyir, n\u0259 q\u0259d\u0259r su i\u00e7ir v\u0259 s.<\/strong><\/p>\n<p>Ad\u0259t\u0259n vegetarianl\u0131q isti \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7oxdur, n\u0259inki soyuq \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259. M\u0259s\u0259l\u0259n, Tundrada ya\u015fayanlar maral \u0259ti yeyir. \u0130ndi onlara des\u0259k ki, vegetarian olun, b\u0259s onda onlar n\u0259 yem\u0259lidirl\u0259r? Un qidalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n x\u0259\u015fil, h\u00f6rr\u0259, x\u0259ng\u0259l, d\u00fc\u015fb\u0259r\u0259 v\u0259 sair\u0259, bunlar \u0259sl q\u0131\u015f yem\u0259kl\u0259ridir. B\u0259z\u0259n xa\u015f yem\u0259yinin d\u0259 orqanizm\u0259 ziyan\u0131 oldu\u011funu deyirl\u0259r. \u018fg\u0259r xa\u015f\u0131 yeyib h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259ksinizs\u0259, onun he\u00e7 bir ziyan\u0131 yoxdur, \u0259ksin\u0259, xeyir var. Amma s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda xa\u015f\u0131 yeyib, sonra yatacaqs\u0131n\u0131zsa, bu sizi \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, el\u0259 bir yem\u0259k yoxdur ki, onun h\u0259m xeyirli, h\u0259m d\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259r\u0259fl\u0259ri olmas\u0131n. H\u0259r \u015fey situasiyadan, n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259bul etm\u0259sind\u0259n, nec\u0259 aktiv h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olma\u011f\u0131n\u0131zdan as\u0131l\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u00fcnyada baldan xeyirli n\u0259 ola bil\u0259r? S\u0259h\u0259r bir \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 bal yes\u0259niz, orqanizm\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r xeyri var. Amma indi t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, bir oturuma bir banka bal yeyirsiniz. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunun orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259ri var. H\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyada sudan d\u0259y\u0259rli he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Amma Nizami deyir ki, \u201cBir inci safl\u0131\u011f\u0131 varsa da suda, art\u0131q i\u00e7il\u0259nd\u0259 d\u0259rd ver\u0259r o da\u201d.<\/p>\n<p>Y\u0259ni \u00e7ox yem\u0259k adam\u0131 az yem\u0259kd\u0259n d\u0259 qoyur. B\u0259z\u0259n toya ged\u0259nl\u0259r stolun \u00fcst\u00fcnd\u0259 n\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259 yeyir. \u0130ndi toya 100 manat yazd\u0131rm\u0131sansa, o dem\u0259k deyil ki, 100 manatl\u0131q yem\u0259k yem\u0259lis\u0259n. V\u0259 yaxud he\u00e7 kim s\u0259ni buna m\u0259cbur etmir. Deyirl\u0259r toylarda \u0259rzaqlara israf\u00e7\u0131l\u0131q edilir, g\u00fcnahd\u0131r. Allah b\u0259d\u0259nimizi biz\u0259 \u0259man\u0259t edib, \u0259slind\u0259 b\u0259d\u0259nimiz\u0259 etdiyimiz israf\u00e7\u0131l\u0131q \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fcnahd\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f dietoloq v\u0259 kulinardan qiym\u0259tli t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r Pay\u0131z-q\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u0259li\u015fi h\u0259m d\u0259 havalar\u0131n k\u0259skin soyumas\u0131 v\u0259 infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin artmas\u0131 il\u0259 \u0259lam\u0259tdar olur. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar\u0131n qapal\u0131 m\u0259kanlara daha \u00e7ox ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 oturaq h\u0259yat t\u0259rzi (hipodinamiya), t\u0259miz havada az olmas\u0131, habel\u0259 bu zaman \u00e7oxlu qida istehlak el\u0259m\u0259si s\u0259hh\u0259t\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n z\u0259r\u0259r vurur. Amerikal\u0131 m\u0259\u015fhur dietoloq Pol Breq deyib ki, \u201cinsan \u00f6z q\u0259brini \u00e7\u0259ng\u0259l-b\u0131\u00e7aqla qaz\u0131r\u201d. Y\u0259ni x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 yanl\u0131\u015f qidalanma durur. Ancaq bir \u00e7oxlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u0259ksin\u0259, sa\u011flam olma\u011f\u0131n, immuniteti g\u00fccl\u00fc el\u0259m\u0259yin t\u0259rk \u015f\u0259rti h\u0259r g\u00fcn \u00e7oxlu kalori q\u0259bul el\u0259m\u0259k, g\u00fcnd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":544777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4-480x280.jpg",480,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/88d5e01213b328c6d7717c1cf79e8af4.jpg",480,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Tan\u0131nm\u0131\u015f dietoloq v\u0259 kulinardan qiym\u0259tli t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r Pay\u0131z-q\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u0259li\u015fi h\u0259m d\u0259 havalar\u0131n k\u0259skin soyumas\u0131 v\u0259 infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rin artmas\u0131 il\u0259 \u0259lam\u0259tdar olur. Bundan \u0259lav\u0259, insanlar\u0131n qapal\u0131 m\u0259kanlara daha \u00e7ox ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 oturaq h\u0259yat t\u0259rzi (hipodinamiya), t\u0259miz havada az olmas\u0131, habel\u0259 bu zaman \u00e7oxlu qida istehlak el\u0259m\u0259si s\u0259hh\u0259t\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n z\u0259r\u0259r vurur. Amerikal\u0131 m\u0259\u015fhur dietoloq Pol Breq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/544776"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=544776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/544776\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/544777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=544776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=544776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=544776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}