{"id":5458,"date":"2018-08-11T09:46:05","date_gmt":"2018-08-11T06:46:05","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=5458"},"modified":"2018-08-11T09:46:05","modified_gmt":"2018-08-11T06:46:05","slug":"x%c9%99z%c9%99r-d%c9%99nizi-il%c9%99-bagli-10-sirr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=5458","title":{"rendered":"X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; 10 S\u0130RR"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l\u00fc bir \u00e7ox m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn unikald\u0131r v\u0259 sirl\u0259rl\u0259 doludur.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong>x\u0259b\u0259r verir ki, 12 avqustun beyn\u0259lxalq \u201cX\u0259z\u0259r g\u00fcn\u00fc\u201d \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cEto Kafkaz\u201d portal\u0131 bu sirl\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>D\u0259niz v\u0259 ya g\u00f6l?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r g\u00f6ld\u00fcr, \u00e7\u00fcnki d\u00fcnya okean\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan qapal\u0131 su h\u00f6vz\u0259sidir. Ancaq onu d\u0259niz adland\u0131rmaq da yanl\u0131\u015f deyil. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 (t\u0259xmin\u0259n 390 min kvadrat kilometr), d\u0259rinliyin\u0259 (1025 metr), duzlulu\u011funa v\u0259 geologi strukturuna g\u00f6r\u0259 bu, d\u0259nizdir. Bundan ba\u015fqa, X\u0259z\u0259r ke\u00e7mi\u015fd\u0259 Kumo-Man\u0131\u00e7 \u00e7\u00f6k\u0259kliyi vasit\u0259sil\u0259 Azov d\u0259nizi il\u0259 birl\u0259\u015firmi\u015f.<\/p>\n<p>Milyon il \u0259vv\u0259l is\u0259 bu yerl\u0259rd\u0259 Tetis okean\u0131 olub. X\u0259z\u0259r, Qara, Azov v\u0259 Aral d\u0259nizl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259, Balaton v\u0259 Macar\u0131stan g\u00f6ll\u0259ri Tetis okean\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/assets.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTgvMDgvMTAvMTQvMjgvNDcvODU4Njk2NjktMzVhYS00Y2E2LTlkMDYtN2EwODJjNTIxMGJkLzJmMzJlZmNlMTcyODFmOTkzZTlkZTg1YWRkOGNlNTM2YmMxYWVjMmIucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=28f10f1c3fe6e9e5\" \/><\/p>\n<p><strong>X\u0259z\u0259rl\u0259r kiml\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizini m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr adland\u0131r\u0131rlar: Hirkan, Xval\u0131n, X\u0259z\u0259r, Abeskun, Saray, Sixay, D\u0259rb\u0259nd, Tabasaran, Mazandaran, T\u00fcrkm\u0259n, H\u0259\u015ft\u0259rxan, Xoranasan d\u0259nizi&#8230;<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259rin indiki ad\u0131 yenidir v\u0259 Strabonun \u201cCo\u011frafiya\u201d kitab\u0131ndan biz\u0259 m\u0259lumdur. \u018ffsan\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, bu ad\u0131 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l burada ya\u015fayan\u00a0x\u0259z\u0259rl\u0259rin \u0259sirl\u0259ri olan konevodlar qoyub.<\/p>\n<p>Narnin krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n X\u0259z\u0259rl\u0259r adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 is\u0259 yaln\u0131z Klayv Steypls Lyuis m\u0259lumatl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>D\u0259niz niy\u0259\u00a0<\/strong>\u201c<strong>n\u0259f\u0259s\u00a0al\u0131r<\/strong>\u201d<strong>?<\/strong><\/p>\n<p>Tarix\u00e7il\u0259r bildirirl\u0259r ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259viyy\u0259si\u00a0h\u0259r zaman d\u0259yi\u015fk\u0259n olub \u2013 gah qalx\u0131b, gah enib. X\u0259z\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259, y\u0259ni iki\u00a0metrd\u0259n \u00e7ox qalxmas\u0131 sonuncu d\u0259f\u0259 1978-1995-ci ill\u0259rd\u0259 olub, ancaq yen\u0259\u00a0X\u0259z\u0259r d\u00fcnya okean\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da olub. Son d\u00f6rd ild\u0259 d\u0259nizin s\u0259viyy\u0259si 30 santimetr\u0259d\u0259k azal\u0131b, indi is\u0259 biz 20 santimetr \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qalxma v\u0259 enm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik.<\/p>\n<p>Tarixi xronikalara \u0259sas\u0259n, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 d\u0259nizin s\u0259viyy\u0259si daha \u00e7ox qalx\u0131r, miqrasiya v\u0259 ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259, ya\u015fam\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rini su alt\u0131nda saxlay\u0131rm\u0131\u015f. \u0130stisna deyil ki, X\u0259z\u0259rin d\u0259rinliyind\u0259 q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin qal\u0131qlar\u0131 da var.<\/p>\n<p>Bu qeyri-stabilliyin izah\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. Aliml\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u0259mindir ki, suyun s\u0259viyy\u0259si iqlim d\u0259yi\u015fikliyind\u0259n v\u0259 X\u0259z\u0259ri qidaland\u0131ran n\u0259h\u0259ng Volqa \u00e7ay\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/assets.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTgvMDgvMTAvMTQvMjgvNDkvMmUzMGNiNjMtOTVkMy00YWQ2LTljNWMtZTdmYzZlNWYyYmIyLzc1MDliZTg1ODQ2YTIyZDUzZjkyNTllNTI2MmU3MTNhZWM5NTZjNmQucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=873fb2448451b87f\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130til \u2013 X\u0259z\u0259r Atlantidas\u0131?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259fsan\u0259vi paytaxt\u0131 olan \u0130til \u015f\u0259h\u0259ri, b\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Volqa \u00e7ay\u0131n\u0131n deltas\u0131nda, dig\u0259r m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Da\u011f\u0131stan\u0131n \u015fimal\u0131ndak\u0131 adada yerl\u0259\u015firdi. Onun axtar\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 xeyli arxeoloq m\u0259\u015f\u011ful olsa da, \u0130till\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir iz a\u015fkar edilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Onun divarlar\u0131n\u0131n X\u0259z\u0259rin d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na X-XII \u0259srl\u0259rd\u0259 &#8211; X\u0259z\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin qalxd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 son qoyulub.<\/p>\n<p>\u0130spaniyan\u0131n tarixi arxivl\u0259rind\u0259 xaqan Yusifin dostu ispan ke\u015fi\u015fin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub saxlan\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n \u00e7ox qocalm\u0131\u015fam, ancaq bizim yerli \u00fcz\u00fcm\u00fcn dad\u0131n\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram. Ancaq o g\u00f6z\u0259l m\u0259hsulu ver\u0259n yer bat\u0131b. \u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u0259r qalmay\u0131b, onlar\u0131n yerind\u0259 qam\u0131\u015flar meydana g\u0259lib v\u0259 bizim adam\u0131z bat\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 da\u011f\u0131stanl\u0131 tarix\u00e7i\u00a0<strong>Murad Maqomedov\u00a0<\/strong>\u00f6z kitab\u0131nda yaz\u0131b.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizini bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 ke\u00e7\u0259n s\u0259yah\u0259t\u00e7i\u00a0<strong>Yevgeni Qvozdev\u00a0<\/strong>deyirdi ki, Kalm\u0131kin sahill\u0259rind\u0259 yaxtas\u0131nda \u00fcz\u0259rk\u0259n 3-4 metr d\u0259rinliyind\u0259 insan \u0259m\u0259yi il\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f da\u015flar g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Da\u011f\u0131stan\u0131n Co\u011frafiya C\u0259miyy\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri\u00a0<strong>Eldar Eldarov<\/strong>m\u0259lumat verib. Qvozdev 10 il \u0259vv\u0259l n\u00f6vb\u0259ti s\u0259yah\u0259ti zaman\u0131 \u00f6l\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>S\u0259baili kim tikdirib?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130til yar\u0131mmistik \u015f\u0259h\u0259rdirs\u0259, sualt\u0131 S\u0259bail real faktd\u0131r. S\u0259bail qalas\u0131 XIII \u0259srd\u0259 Bak\u0131 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Bail buxtas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n adada, sahild\u0259n 350 metr aral\u0131da tikilib. D\u0259nizin s\u0259viyy\u0259sinin qalxmas\u0131 il\u0259 qala tamamil\u0259 suyun alt\u0131nda qal\u0131b. Arxeoloqlar d\u0259nizin d\u0259rinliyind\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 heyvan, bitki v\u0259 insan t\u0259sviri olan, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u0259r\u0259b dilind\u0259 ifad\u0259l\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201cBay\u0131l da\u015flar\u0131n\u0131\u201d \u00e7\u0131xar\u0131blar.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 bu fikirl\u0259r yaz\u0131l\u0131b: \u201cAllah\u0131n k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, \u0259dal\u0259tli v\u0259 m\u00fcdrik pad\u015fah \u018fl \u0259d-Dunay va-d-Dinin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, hicri t\u0259qvimi il\u0259 632-ci ild\u0259\u201d (1234\/35-ci ill\u0259rd\u0259). \u0130st\u0259r-ist\u0259m\u0259z \u018fl\u0259ddin v\u0259 cin t\u0259r\u0259find\u0259n tikilmi\u015f saray\u00a0haqq\u0131nda na\u011f\u0131l yada d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130ndi \u201cBay\u0131l da\u015flar\u0131\u201d Bak\u0131n\u0131n \u201c\u015eirvan\u015faylar saray\u0131\u201d muzeyind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/assets.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMTgvMDgvMTAvMTQvMjkvMDEvZmFiNjQ0YjktN2FjOC00OGQ0LTk3OTEtNDdjYWIwY2M4MWU4L2E1OGFjYjA4MzhkMDQzNTQ2YWUzM2JjZDIyYTBhZDRlOTk0ZTE0MDcucG5nIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=6d59f58ff0d06574\" \/><\/p>\n<p><strong>X\u0259z\u0259rd\u0259 aysberq var?<\/strong><\/p>\n<p>C\u0259nub d\u0259nizind\u0259 aysberq yoxdur, ancaq bir d\u0259f\u0259 \u201cTitanik\u201d faci\u0259si kimi hadis\u0259 ba\u015f verib. 1953-c\u00fc ild\u0259 k\u0259skin istil\u0259\u015fm\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015fimalda q\u0131r\u0131lan buz qal\u0131\u011f\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xan neft buruqlar\u0131n\u0131 v\u0259 estakadalar\u0131 da\u011f\u0131daraq c\u0259nuba do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f6rp\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan katerl\u0259rd\u0259n biri \u00e7evrildi v\u0259 g\u00f6y\u0259rt\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn komanda h\u0259lak oldu. Buzu \u0259ritm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar aysberq\u0259 bomba at\u0131r, onun \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u00fcr tozu s\u0259pirdil\u0259r, ancaq bu k\u00f6m\u0259k olmad\u0131. Da\u011f\u0131stan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n sahil zola\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n neft m\u0259d\u0259nl\u0259ri tamamil\u0259 da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>Su niy\u0259 soyuyur?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Yay\u0131n ortas\u0131nda X\u0259z\u0259rd\u0259 suyun temperaturu 26-28 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir, ancaq el\u0259 vaxt olur ki, iyul v\u0259 ya avqust aylar\u0131nda suyun temperaturu 10 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r enir. Maha\u00e7qalal\u0131lar bu zaman \u201cd\u0259nizin r\u0259ng\u0259 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d deyirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki suda \u00e7ox sayda \u00fcz\u0259n yosunlar meydana g\u0259lir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r is\u0259 bu hal\u0131 \u201capvellinq\u201d termini il\u0259 adland\u0131r\u0131rlar, bu zaman suyun d\u0259rin qat\u0131 \u00fcz\u0259 qalx\u0131r. X\u0259z\u0259rin Da\u011f\u0131stan sahill\u0259rind\u0259 k\u00fcl\u0259k olan zaman bel\u0259 hallar ba\u015f verib. K\u00fcl\u0259k d\u0259yi\u015fdikd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra su yen\u0259\u00a0isinir.<\/p>\n<p><strong>X\u0259z\u0259rin duzlulu\u011fu n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r 130 b\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ik \u00e7aylar\u0131n hesab\u0131na dolur. Bunlar Volqa (70 faiz ax\u0131d\u0131lmas\u0131), Terek, Sulak, Samur, K\u00fcr, S\u0259fidrud, Ural, Emba v\u0259 ba\u015fqalar\u0131d\u0131r. Onlar \u015firin su g\u0259tirir. Ancaq X\u0259z\u0259r duzlu okean\u0131n qal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Onun \u0259traf\u0131nda duzlu torpaqlar var.<\/p>\n<p>T\u00fcrkm\u0259nistanda Qara-Bo\u011faz-Qol h\u00f6vz\u0259si var ki, burada mirabilitin duzunu \u00e7\u0131xar\u0131rlar, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 su da \u00e7ox duzlu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn yerli camaat d\u0259nizi \u201ca\u011f q\u0131z\u0131l d\u0259nizi\u201d adland\u0131r\u0131rlar. \u015eimal-Q\u0259rb istiqam\u0259tind\u0259 is\u0259 d\u0259niz suyu Volqa \u00e7ay\u0131n\u0131n hesab\u0131na az duzludur.<\/p>\n<p><strong>D\u0259nizin d\u0259rinliyind\u0259 n\u0259 var?<\/strong><\/p>\n<p>300 il \u0259vv\u0259l Baltik d\u0259nizind\u0259n Avropaya p\u0259nc\u0259r\u0259 a\u00e7an I Pyotr \u015e\u0259rq\u0259 t\u0259r\u0259f y\u00f6n\u0259lib v\u0259 Asiya \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259r istiqam\u0259tind\u0259n qap\u0131 a\u00e7maq q\u0259rar\u0131na g\u0259lib. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Volqada 274 g\u0259mid\u0259n ibar\u0259t donanma haz\u0131rlan\u0131b. Bu g\u0259mil\u0259rin \u0259sk\u0259riyy\u0259ti 1722-ci ild\u0259 Pyotrun \u0130rana y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 f\u0131rt\u0131nalar zaman\u0131 m\u0259hv olub.<\/p>\n<p>D\u0259rb\u0259nd buxtas\u0131nda bu g\u0259mil\u0259rin qal\u0131qlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 var. D\u0259niz g\u0259mil\u0259rin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 T\u00fclen adas\u0131na da at\u0131b, ancaq onlar\u0131 ara\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.\u00a0T\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tindir ki, X\u0259z\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u0259mi q\u0259zalar\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r insan \u00f6l\u00fcb v\u0259 x\u0259zin\u0259l\u0259r bat\u0131b.<\/p>\n<p><strong>X\u0259z\u0259rd\u0259 hans\u0131 canl\u0131lar ya\u015fay\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Sular\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 Runan \u015fah \u2013 \u0130randa d\u0259nizd\u0259 ya\u015fayan insanab\u0259nz\u0259r varl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 adland\u0131r\u0131rlar\u00a0\u2013\u00a0bal\u0131qlar\u0131n m\u00fc\u015fayi\u0259ti il\u0259 peyda olur. 2005-ci ild\u0259 bu varl\u0131q \u201cBak\u0131\u201d adl\u0131 bal\u0131q g\u0259misind\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcb v\u0259 h\u0259tta g\u0259mi kapitan\u0131 bu hadis\u0259nin t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0130ran q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/p>\n<p>\u0130nsan-amfibiya haqq\u0131nda ba\u015fqa s\u00fcbutlar, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yoxdur. Ancaq onsuz da X\u0259z\u0259rin faunas\u0131 heyr\u0259tl\u0259ndirir. Bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259 uzunlu\u011fu 2 metr, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 2 ton olan n\u0259r\u0259 v\u0259 a\u011f bal\u0131\u011fa rast g\u0259linib.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, dinozavrlar\u0131n m\u00fcasirl\u0259ri olan bu heyr\u0259tl\u0259ndirici bal\u0131qlar brakonyerl\u0259r\u0259, su elektrik stansiyalar\u0131\u00a0v\u0259 akvatoriyan\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hv olma t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Nadir X\u0259z\u0259r suitisinin d\u0259 xilas edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var.<\/p>\n<p>oxu.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l\u00fc bir \u00e7ox m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn unikald\u0131r v\u0259 sirl\u0259rl\u0259 doludur. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, 12 avqustun beyn\u0259lxalq \u201cX\u0259z\u0259r g\u00fcn\u00fc\u201d \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cEto Kafkaz\u201d portal\u0131 bu sirl\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b. D\u0259niz v\u0259 ya g\u00f6l?\u00a0 X\u0259z\u0259r g\u00f6ld\u00fcr, \u00e7\u00fcnki d\u00fcnya okean\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan qapal\u0131 su h\u00f6vz\u0259sidir. Ancaq onu d\u0259niz adland\u0131rmaq da yanl\u0131\u015f deyil. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 (t\u0259xmin\u0259n 390 min kvadrat kilometr), d\u0259rinliyin\u0259 (1025 metr), duzlulu\u011funa v\u0259 geologi strukturuna g\u00f6r\u0259 bu, d\u0259nizdir. Bundan ba\u015fqa, X\u0259z\u0259r ke\u00e7mi\u015fd\u0259 Kumo-Man\u0131\u00e7 \u00e7\u00f6k\u0259kliyi vasit\u0259sil\u0259 Azov d\u0259nizi il\u0259 birl\u0259\u015firmi\u015f. Milyon il \u0259vv\u0259l is\u0259 bu yerl\u0259rd\u0259 Tetis okean\u0131 olub. X\u0259z\u0259r, Qara,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[11],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez-300x169.jpg",300,169,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",240,135,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/xez.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=11\" rel=\"category\">Manset<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00f6l\u00fc bir \u00e7ox m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn unikald\u0131r v\u0259 sirl\u0259rl\u0259 doludur. ARANTV.AZ\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, 12 avqustun beyn\u0259lxalq \u201cX\u0259z\u0259r g\u00fcn\u00fc\u201d \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cEto Kafkaz\u201d portal\u0131 bu sirl\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b. D\u0259niz v\u0259 ya g\u00f6l?\u00a0 X\u0259z\u0259r g\u00f6ld\u00fcr, \u00e7\u00fcnki d\u00fcnya okean\u0131 il\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan qapal\u0131 su h\u00f6vz\u0259sidir. Ancaq onu d\u0259niz adland\u0131rmaq da yanl\u0131\u015f deyil. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 (t\u0259xmin\u0259n 390&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5458"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5458\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}