{"id":547729,"date":"2022-12-21T06:53:27","date_gmt":"2022-12-21T03:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=547729"},"modified":"2022-12-21T06:53:27","modified_gmt":"2022-12-21T03:53:27","slug":"siyasi-sistemin-t%c9%99kmill%c9%99sdirilm%c9%99si-istiqam%c9%99tind%c9%99-novb%c9%99ti-addim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=547729","title":{"rendered":"Siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u00abSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u00bb yeni Qanunun q\u0259bulu bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259di ki, demokratik t\u0259sisatlar\u0131n inki\u015faf\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259n sonra andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi bu fikirl\u0259ri bir daha xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abBu 15 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda demokratik inki\u015faf \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 getmi\u015fdir, Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar t\u0259min edilmi\u015fdir. Hesab edir\u0259m ki, bu 15 il demokratik inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox u\u011furlu ill\u0259r olmu\u015fdur. Biz siyasi islahatlar\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar\u0131 \u2013 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0259rb\u0259st topla\u015fma azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi f\u0259aliyy\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fik. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n 80 faizi internet istifad\u0259\u00e7il\u0259ridir v\u0259 internet Az\u0259rbaycanda azadd\u0131r. Y\u0259ni, demokratik inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 bizim siyas\u0259timiz \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259tdir v\u0259 bizim milli maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259min edir. Biz bunu kimins\u0259 xo\u015funa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yox, ona g\u00f6r\u0259 edirik ki, Az\u0259rbaycanda siyasi islahatlar daha da d\u0259rinl\u0259\u015fsin, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z taleyinin sahibi olsun, nec\u0259 ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z taleyinin sahibidir v\u0259 se\u00e7kil\u0259r, onun n\u0259tic\u0259l\u0259ri bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.\u00bb<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin d\u00fcn\u0259nimiz\u0259 bax\u0131\u015f \u0259sas\u0131nda g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259n\u0259n bu fikirl\u0259rind\u0259n \u00f6t\u0259n 4 ild\u0259n art\u0131q bir zamanda d\u00f6vl\u0259timizin demokratik t\u0259sisatlar\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131n xronologiyas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k kifay\u0259tdir. Andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 islahatlar prosesinin anonsunu ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 daim bu fikri d\u0259 x\u00fcsusi qeyd edir ki, iqtisadi v\u0259 siyasi islahatlar\u0131n v\u0259hd\u0259tliyinin qorunmas\u0131 prioritetdir. Demokratikl\u0259\u015fm\u0259 sad\u0259c\u0259 bir \u015f\u00fcar, niyy\u0259t deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n hesabatlar\u0131nda da \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u018fn \u0259sas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin demokratiya t\u0259cr\u00fcb\u0259si dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 n\u00fcmun\u0259 kimi g\u00f6st\u0259rilir. Az\u0259rbaycan \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri olan, insan amilin\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r ver\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi n\u00fcfuz qazan\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, b\u00fct\u00fcn fundamental h\u00fcquqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259tbuat, s\u0259rb\u0259st topla\u015fma azadl\u0131\u011f\u0131, dini etiqad azadl\u0131\u011f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edilir. Siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 dialoq m\u00fchitinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si d\u0259 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n add\u0131mlar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 dialoq m\u0259fhumunun aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Sistemli islahatlar \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemini d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. Siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin sa\u011flam z\u0259mind\u0259 qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131r v\u0259 bu prosesin davaml\u0131 olaca\u011f\u0131 bildirilir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, \u00f6lk\u0259mizin art\u0131q g\u00fcnd\u0259lik siyasi t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f iqtidar-m\u00fcxalif\u0259t dialoqu davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edirdi ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r partiya olur-olsun, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 bir m\u0259qs\u0259d\u0259-Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini qorumaq, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n azad etm\u0259k i\u015fin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259lidir. Bu fikirl\u0259rin davam\u0131 olaraq o da bildirilirdi ki, ayr\u0131-ayr\u0131 partiyalar, qruplar ancaq Az\u0259rbaycan\u0131n Konstitusiyas\u0131, qanunlar\u0131, s\u0131rf demokratiya prinsipl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 siyasi partiyalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. H\u0259r sah\u0259d\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si n\u00fcmun\u0259 olan Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi dialoq m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 t\u0259qdim etdiyi model beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259qdir olunur. Bu model bel\u0259 bir \u00fcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoyur ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n, siyasi sabitliyin, h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchitinin v\u0259 demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olan siyasi dialoqun inki\u015faf\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. Prezident Administrasiyas\u0131n\u0131n Siyasi partiyalar v\u0259 qanunvericilik hakimiyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri \u018fdal\u0259t V\u0259liyev m\u00fct\u0259madi olaraq siyasi partiyalar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131l\u0131r. Bu t\u0259dbirl\u0259r siyasi dialoq m\u00fchitinin daha sa\u011flam z\u0259mind\u0259 formala\u015fmas\u0131na \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. Reall\u0131q budur ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n siyasi irad\u0259si v\u0259 demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dialoq m\u00fchiti inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 yenil\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7an 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si birliyimizin, h\u0259mr\u0259yliyimizin t\u0259qdimat\u0131 oldu. 50-dan art\u0131q siyasi partiya d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin siyas\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259rini, onun \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck inamla baxd\u0131qlar\u0131n\u0131 q\u0259bul etdikl\u0259ri B\u0259yanatda ifad\u0259 etdil\u0259r. O da m\u0259lumdur ki, \u00f6t\u0259n il tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131 fonunda Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n VII qurultay\u0131nda 6 siyasi partiyan\u0131n YAP-a qo\u015fulmas\u0131 da bu kimi m\u0259qamlar\u0131n t\u0259qdimat\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qurultaydak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu m\u0259qama diqq\u0259ti y\u00f6n\u0259ld\u0259r\u0259k bildirmi\u015fdi: \u00abBu da \u00e7ox \u00f6n\u0259mli, \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259dir. Bu da siyasi sistemimizin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan n\u00f6vb\u0259ti add\u0131md\u0131r v\u0259 eyni zamanda, g\u00f6st\u0259rir ki, partiyam\u0131z\u0131n h\u0259m m\u0259ram\u0131, h\u0259m proqram\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r dost partiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 c\u0259lbedicidir\u2026 Bu partiyalar\u0131n \u00fczvl\u0259rini biz q\u0259bul edirik, onlara bizim ail\u0259y\u0259 \u201cXo\u015f g\u0259lmisiniz!\u201d deyirik v\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259lav\u0259 add\u0131mlar da at\u0131lacaqd\u0131r.\u00bb<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 son zamanlar siyasi partiyalar aras\u0131nda birliyin, h\u0259mr\u0259yliyin yarad\u0131lmas\u0131 fonunda onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259ndir. \u018fks\u0259r siyasi partiyalar\u0131n ofisl\u0259rinin yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131, qurultaylar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri yerl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, bir ne\u00e7\u0259 partiyan\u0131n qeydiyyat\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 bu diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ridir. Bu add\u0131mlar s\u0131ras\u0131nda Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olunan b\u00fct\u00fcn siyasi partiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clisin s\u0259drin\u0259 m\u00fcraci\u0259ti x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r. H\u0259min m\u00fcraci\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcasir inki\u015faf reall\u0131qlar\u0131na v\u0259 d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab ver\u0259n yeni qanunun haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n vacibliyi \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131. Reall\u0131qlar\u0131m\u0131z fonunda q\u0259bul olunan &#8220;Siyasi partiyalar haqq\u0131nda&#8221; yeni Qanun siyasi dialoq m\u00fchitinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Demokratik islahatlar\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si d\u00f6vl\u0259timizin siyas\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev h\u0259r zaman bu reall\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r ki, d\u00fcnyada el\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, iqtisadi inki\u015faf\u0131 y\u00fcks\u0259kdir, amma demokratik inki\u015fafdan dan\u0131\u015fmaq qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. El\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 var ki, \u0259ksin\u0259, demokratik inki\u015faf\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir, iqtisadi inki\u015faf\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Lakin Az\u0259rbaycanda iqtisadi v\u0259 siyasi islahatlar\u0131n v\u0259hd\u0259tliyinin qorunmas\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf modelinin dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259sind\u0259 stimulverici amil\u0259 \u00e7evrilib. Az\u0259rbaycan\u0131n demokratiya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n, \u00f6lk\u0259mizin bu istiqam\u0259td\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlardan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 daim f\u0259aliyy\u0259timizin g\u00fcnd\u0259liyind\u0259dir. Siyasi sistemd\u0259 islahatlar apar\u0131lmadan iqtisadi sah\u0259d\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafa nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Az\u0259rbaycan d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q \u00f6lk\u0259dir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 b\u00fct\u00fcn demokratik t\u0259sisatlar m\u00f6vcuddur, m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131 tam t\u0259min edilir. Az\u0259rbaycan internetin azad oldu\u011fu \u00f6lk\u0259dir. \u0130nternet istifad\u0259\u00e7il\u0259rinin say\u0131 art\u0131r v\u0259 \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 85 faizin\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Topla\u015fma azadl\u0131\u011f\u0131, siyasi f\u0259aliyy\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131 da tam t\u0259min edilir. Az\u0259rbaycan Avropa \u015euras\u0131n\u0131n art\u0131q t\u0259cr\u00fcb\u0259li \u00fczv\u00fc kimi c\u0259miyy\u0259timizin daha da demokratikl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 dair \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259 bunlar\u0131 u\u011furla yerin\u0259 yetirir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyini s\u00f6zd\u0259 deyil, \u0259m\u0259ld\u0259 s\u00fcbut etdiyini atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Sabitliyin, qanunun aliliyinin t\u0259min olundu\u011fu \u00f6lk\u0259d\u0259 demokratik inki\u015faf\u0131n qa\u00e7\u0131lmaz oldu\u011funu \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 yeni m\u00fcdafi\u0259 mexanizml\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 biri-birind\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131r. 1995-ci ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanan v\u0259 referendum yolu il\u0259 q\u0259bul olunan Konstitusiyam\u0131za bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259sinin ke\u00e7irilm\u0259si insan amilin\u0259 veril\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00f6vr\u00fcn, zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259nin h\u0259r zaman prioritet oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. 2002,\u00a02009 v\u0259 2016-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na, idar\u0259\u00e7ilik sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. 2009-cu\u00a0il referendumunda \u201cD\u00f6vl\u0259tin ali m\u0259qs\u0259di\u201d madd\u0259sin\u0259 bel\u0259 bir \u0259lav\u0259 olundu ki, d\u00f6vl\u0259tin ali m\u0259qs\u0259di insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k rifah hal\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sidir. 2016-c\u0131 il referendumunda t\u0259qdir olunan \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n biri vitse-prezidentlik institutunun yarad\u0131lmas\u0131, eyni zamanda, prezidentlik m\u00fcdd\u0259tinin 5 ild\u0259n 7 il\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. Bu da \u00f6lk\u0259mizin idar\u0259etm\u0259 sistemind\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirdiyini t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>Bu il tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131 fonunda yeni \u00abMedia haqq\u0131nda\u00bb Qanun q\u0259bul edildi. Yeni Qanun 9 f\u0259sild\u0259n, 78 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Bu s\u0259n\u0259din q\u0259bulunu z\u0259ruri ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rin geni\u015f t\u0259hlilin\u0259 ehtiyac yoxdur. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, media h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sini, yeniliy\u0259, t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir, bu halda 1999-cu ild\u0259 h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 fonunda q\u0259bul olunan \u201cK\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanunda h\u0259r d\u00f6vr\u00fcn yenilikl\u0259rinin \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n \u00e7ox, yeni s\u0259n\u0259din q\u0259buluna b\u00f6y\u00fck ehtiyac\u0131n oldu\u011fu \u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiql\u0259di. Bu bax\u0131mdan ki, \u201cK\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u0259bulundan \u00f6t\u0259n 23 ild\u0259 s\u0259n\u0259d\u0259 79 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilmi\u015fdir. Art\u0131q yeni d\u00f6vr yeni qanunun q\u0259bulunu z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirdi. Qalib Az\u0259rbaycan\u0131n reall\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 olan m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n yenil\u0259\u015fm\u0259si, t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si bir t\u0259l\u0259b kimi qar\u015f\u0131ya qoyuldu.<\/p>\n<p>Eyni fikirl\u0259ri \u00abSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u00bb yeni Qanunun q\u0259bulu il\u0259 ba\u011fl\u0131 da qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 ki, s\u0259n\u0259din q\u0259bul olundu\u011fu 1992-ci ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 27 d\u0259f\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilib. \u0130ll\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259yat\u0131nda yenilikl\u0259r ba\u015f verir, yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyulur. Haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vrd\u0259 tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq siyasi islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si inkaredilm\u0259zdir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259vv\u0259l parlamentd\u0259 t\u0259msil olunan 11 siyasi partiya Milli M\u0259clisin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k yeni qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etdil\u0259r. Yeni qanun layih\u0259si haz\u0131rland\u0131 v\u0259 iyul ay\u0131nda d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f siyasi partiyalara yeni qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edildi. 50-y\u0259 yax\u0131n siyasi partiya 250-d\u0259n \u00e7ox t\u0259klifl\u0259rini r\u0259smi qaydada t\u0259qdim etdil\u0259r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n yenilikl\u0259r c\u0259miyy\u0259tin idar\u0259 olunmas\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayan qanunlar\u0131m\u0131z\u0131n da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini, yaxud yeni s\u0259n\u0259dl\u0259rin q\u0259bulunu bir z\u0259rur\u0259t kimi ortaya qoyur. \u00abSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u00bb yeni Qanunun q\u0259bulu il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259hlill\u0259rd\u0259 bu fikir x\u00fcsusi qeyd edilir ki, bu s\u0259n\u0259d partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 yol a\u00e7acaq. Onu da qeyd ed\u0259k ki, s\u0259n\u0259din haz\u0131rlanmas\u0131nda Avropan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan siyasi sistem n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Venesiya Komissiyas\u0131n\u0131n siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda, beyn\u0259lxalq m\u00f6vqeyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259, d\u00fcnyaya t\u0259qdimat\u0131nda siyasi partiyalar\u0131n rolu inkaredilm\u0259zdir. D\u00f6vl\u0259timiz daim siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259rir. Partiyalar\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sinin daim prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi \u00f6nd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 da bu diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Baxmayaraq ki, antimilli \u00fcns\u00fcrl\u0259r d\u00f6vl\u0259tin bu add\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259rinin maraqlar\u0131na uy\u011fun t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k ictimai fikri \u00e7a\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bunu d\u00f6vl\u0259tin partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si kimi q\u0259bul etdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. Q\u0259bul edil\u0259n qanun t\u0259bii ki, siyasi partiyalar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 n\u00fcfuzunun artmas\u0131na, siyasi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 sa\u011flam siyasi m\u00fchit m\u00f6vcuddur. At\u0131lan bu kimi add\u0131mlar demokratik m\u00fchiti daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirir, Az\u0259rbaycan\u0131n bu d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 n\u00fcfuzunu daha da art\u0131r\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, at\u0131lan add\u0131mlar Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00abSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u00bb yeni Qanunun q\u0259bulu bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259di ki, demokratik t\u0259sisatlar\u0131n inki\u015faf\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259n sonra andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi bu fikirl\u0259ri bir daha xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abBu 15 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda demokratik inki\u015faf \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 getmi\u015fdir, Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar t\u0259min edilmi\u015fdir. Hesab edir\u0259m ki, bu 15 il demokratik inki\u015faf bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox u\u011furlu ill\u0259r olmu\u015fdur. Biz siyasi islahatlar\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar\u0131 \u2013 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0259rb\u0259st topla\u015fma azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi f\u0259aliyy\u0259t azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fik. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":547730,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/84a529a9166867382682133779510477782.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00abSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u00bb yeni Qanunun q\u0259bulu bir daha bu reall\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259di ki, demokratik t\u0259sisatlar\u0131n inki\u015faf\u0131, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n prezident se\u00e7kisind\u0259n sonra andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi bu fikirl\u0259ri bir daha xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abBu 15 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda demokratik inki\u015faf \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 getmi\u015fdir, Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar t\u0259min edilmi\u015fdir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/547729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=547729"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/547729\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/547730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=547729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=547729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=547729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}