{"id":552686,"date":"2023-01-07T09:31:26","date_gmt":"2023-01-07T06:31:26","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=552686"},"modified":"2023-01-07T09:31:26","modified_gmt":"2023-01-07T06:31:26","slug":"bvf-r%c9%99hb%c9%99rind%c9%99n-2023-x%c9%99b%c9%99rdarligi-az%c9%99rbaycan-iqtisadiyyatini-n%c9%99-gozl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=552686","title":{"rendered":"BVF r\u0259hb\u0259rind\u0259n 2023 x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131 n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201c\u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z enerji bazarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olaraq qal\u0131rsa&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Postpandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ke\u00e7m\u0259d\u0259n Ukraynadak\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259nin a\u011f\u0131r m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 2023-c\u00fc il\u0259 dair g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r xeyli ziddiyy\u0259tlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun (BVF) prezidenti Kristalina Georgiyeva x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2023 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin il olacaq. O, CBS televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r edib.<\/strong><\/p>\n<p>BVF-nin 2023-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcmk\u00fcn iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 dair suala Georgiyeva \u201cD\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu il, gerid\u0259 qoydu\u011fumuz ild\u0259n daha \u00e7\u0259tin olacaq\u201d, &#8211; \u015f\u0259klind\u0259 cavab verib.<\/p>\n<p>BVF r\u0259hb\u0259ri buna s\u0259b\u0259b kimi AB\u015e, Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) v\u0259 \u00c7in kimi 3 b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rib. Eyni zamanda AB\u015e-\u0131n \u0259n d\u00f6z\u00fcml\u00fc oldu\u011funa diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Georgiyeva \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc oldu\u011funu, AB\u015e iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcld\u0259n sa\u011f \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259yini bildirib.<\/p>\n<p>BVF \u0130cra\u00e7\u0131 direktorunun birinci m\u00fcavini Gita Qopinat is\u0259 hesab edir ki, AB\u015e-da inflyasiyan\u0131n tam cilovland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7ox tezdir. Onun \u201cFinancial Times\u201d m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qeyd olunur ki, Federal Ehtiyatlar Sisteminin(FED) q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil: \u201c\u018fm\u0259k bazar\u0131 indikatorlar\u0131na, h\u0259m\u00e7inin inflyasiyan\u0131n davaml\u0131 komponentl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k, inflyasiya probleminin h\u0259ll olundu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259 bilm\u0259ri. X\u00fcsusil\u0259 xidm\u0259t sektorundak\u0131 qiym\u0259tl\u0259r buna imkan vermir\u201d.<\/p>\n<p>G.Qopinat\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, BVF buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 FED-\u0259 s\u0259rt monetar siyas\u0259ti davam etdirm\u0259sini m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr. BVF r\u0259smisinin fikrinc\u0259, AB\u015e M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 monetar siyas\u0259tini inflyasiyan\u0131n enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0259rzaq bazar\u0131ndan k\u0259nardak\u0131 seqmentl\u0259rd\u0259 d\u0259 q\u0259ti azalmas\u0131na q\u0259d\u0259r davam etdirm\u0259lidir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2023\/01\/02\/1095849.jpg\" alt=\"BVF r\u0259hb\u0259rind\u0259n \u015eOK X\u018fB\u018fRDARLIQ\" \/><\/p>\n<p><strong>BVF r\u0259smisi FED-in u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini 5 faiz\u0259 qald\u0131rmas\u0131n\u0131 v\u0259 2023-c\u00fc ilin ax\u0131r\u0131nad\u0259k bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlamas\u0131n\u0131 z\u0259ruri hesab edir. Dig\u0259r bir \u00e7ox maliyy\u0259\u00e7il\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, G.Qopinat FED-in u\u00e7ot siyas\u0259tini ifrat s\u0259rt saym\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, iki g\u00fcn \u0259vv\u0259l FED \u00fczvl\u0259rinin m\u00fczakir\u0259 protokolunun m\u0259tbuata s\u0131zmas\u0131 fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Protokoldan ayd\u0131n olur ki, qurum r\u0259hb\u0259rliyi \u0259n az\u0131 cari ilin sonunad\u0259k u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin azald\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 bel\u0259 etm\u0259k niyy\u0259tind\u0259 deyil. Bu m\u0259lumat\u0131n yay\u0131lmas\u0131 qlobal bazarlarda, x\u00fcsusil\u0259 s\u0259hm v\u0259 maliyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 b\u0259dbinliyin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, son iki ayda AB\u015e v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131nda inflyasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tind\u0259 azalma qeyd\u0259 al\u0131nmaqdad\u0131r. \u201cEvrostat\u201d statistika agentliyinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda zonada inflyasiya noyabrdak\u0131 10,1 faizd\u0259n 9,2 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, noyabrda Avrozonada inflyasiya oktyabrdak\u0131 10,6 faizd\u0259n 10,1 faiz\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Analitikl\u0259r dekabrda inflyasiyan\u0131n 9,6 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131lar. Daha k\u0259skin azalmada \u0259sas rolu neft v\u0259 qaz qiym\u0259tl\u0259rinin azalmas\u0131 oynay\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 anailitikl\u0259r inflyasiyan\u0131n azalma dinamikas\u0131n\u0131n\u00a0 davaml\u0131 olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 bazar\u0131nda sabitliyin olmas\u0131n\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri hesab edirl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00fcnya iqtisadi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olan \u00c7ind\u0259 pandemik v\u0259ziyy\u0259t getdikc\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fir, koronavirusa yoluxma hallar\u0131 milyonlarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu amil \u0259ks\u0259r qlobal bazarlarda eni\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqdad\u0131r. Pandemiyan\u0131n geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 fonunda \u00c7ind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n iqtisadi art\u0131ma nail olunmas\u0131 real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr ki, bu da bazarlar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi neqativ t\u0259sir dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>BVF r\u0259hb\u0259rinin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r reald\u0131r? Qlobal iqtisadiyyat, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 bu ili nec\u0259 ba\u015fa vuracaq?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/qlobal.az\/file\/pic\/xeber\/2021-01\/1611729759_1611729067_0001.jpg\" alt=\"Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 siyasi m\u0259hbus problemi g\u00fcnd\u0259md\u0259n d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k&quot; - Natiq C\u0259f\u0259rli \u00bb  Qlobal.Az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Natiq C\u0259f\u0259rli<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Natiq C\u0259f\u0259rlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya son 3 ildir ki, orbitind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b: \u201cB\u00fct\u00fcn bilin\u0259n-bilinm\u0259y\u0259n, yaz\u0131lan-yaz\u0131lmayan qaydalar pozulub, insan haqq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na t\u0259hdidl\u0259r art\u0131b, qlobal d\u00fcnyadan fraqmental d\u00fcnyaya sanc\u0131l\u0131, a\u011fr\u0131l\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 dolu ke\u00e7id ba\u015f verir v\u0259 bu ke\u00e7id s\u00fcr\u0259ci az\u0131 bir ne\u00e7\u0259 il h\u0259l\u0259 \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k. 2020-ci ild\u0259 elan olunan \u201dpandemiyan\u0131n&#8221; idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259 d\u00fcnya sinifd\u0259 qald\u0131, bil\u0259r\u0259kd\u0259n, ya bilm\u0259y\u0259r\u0259k iqtisadiyyata a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vuruldu, virusla m\u00fccadil\u0259d\u0259 biznes\u0259 v\u0259 ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na d\u0259st\u0259k ad\u0131 alt\u0131nda 17 trilyon dollarl\u0131q v\u0259sait iqtisadiyyata s\u0259pildi. Amma bu v\u0259sait real sektora, v\u0259t\u0259nda\u015flara deyil d\u0259, s\u0259hm bazar\u0131nda, \u0259mt\u0259\u0259 v\u0259 \u0259rzaq bazar\u0131nda \u201cbalonlar\u0131n\u201d \u015fi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu, n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck inflyasiya dal\u011fas\u0131 yarand\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qiym\u0259t art\u0131m\u0131 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, o zaman m\u00fcxt\u0259lif n\u00fcfuzlu m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131na fikir verilm\u0259di, n\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00fcnyada son 40 ilin \u0259n y\u00fcks\u0259k inflyasiya r\u0259q\u0259ml\u0259rini g\u00f6rd\u00fck, inflyasiya is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fa y\u00fckl\u0259n\u0259n \u0259lav\u0259 \u201cvergi\u201d n\u00f6v\u00fcd\u00fcr, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n real g\u0259lirl\u0259rini azaldan t\u0259hl\u00fck\u0259li tendensiyad\u0131r. 2022-d\u0259 bunun n\u0259tic\u0259l\u0259rinin n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r oldu\u011funu g\u00f6rs\u0259l\u0259r d\u0259 etiraf etm\u0259dil\u0259r, sad\u0259c\u0259, M\u0259rk\u0259zi Banklar u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 yolu il\u0259 inflyasiyan\u0131 cilovlama\u011fa ba\u015flad\u0131lar, n\u0259tic\u0259si 2023-d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k &#8211; inflyasiya s\u0259ngis\u0259 d\u0259, v\u0259sait q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u201cucuz v\u0259 uzun\u201d pullara (kreditl\u0259r\u0259) \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ressesiya effekti yaradacaq, d\u00fcnyada i\u015fsizlik artacaq, iqtisadi aktivlik z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259k. N\u0259tic\u0259d\u0259 istehlak\u0131n azald\u0131lmas\u0131, t\u0259l\u0259bin azalmas\u0131 yolu il\u0259 inflyasiyaya t\u0259sir effekti yolu, d\u00fcnyada aktivliyin azalmas\u0131na g\u00f6r\u0259 iqtisadiyyat daralacaq&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert bildirir ki, art\u0131q birjalarda yarad\u0131lan \u201c\u015farlar\u201d partlama\u011fa ba\u015flay\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c2022-ci ild\u0259 d\u00fcnya birjalar\u0131, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin borc ka\u011f\u0131zlar\u0131, kriptovalyuta bazar\u0131 tam 30 trilyon dollar v\u0259sait itirib v\u0259 bu tendensiya 2023-d\u0259 d\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 ki, inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin birjalar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201dMSCI All-World&#8221; indeksi 2022-d\u0259 20 faiz, d\u00fcnyaya y\u00f6n ver\u0259n AB\u015e-\u0131n \u201cS&amp;P 500&#8243; indeksi 19 faiz, \u201dNasdaq&#8221; indeksi is\u0259 33 faiz d\u0259y\u0259r itirib. \u00c7in birjalar indeksi yuan ifad\u0259sind\u0259 22 faiz, dollar ifad\u0259sind\u0259 is\u0259 28 faiz ucuzla\u015f\u0131b. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u201cMSCI Europe\u201d indeksi is\u0259 16 faiz d\u0259y\u0259r itirib. 2022-ci ild\u0259 Moskva Birjalar \u0130ndeksi tam 43 faiz \u00e7\u00f6k\u00fcb, dollarla hesablanan \u201cRTS\u201d indeksi is\u0259 39,18 faiz d\u0259y\u0259r itirib. Bundan ba\u015fqa, bir t\u0259k AB\u015e-da \u015firk\u0259tl\u0259rin 998 milyard dollarl\u0131q toksik borcu silinib, kriptovalyuta birjalar\u0131 v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri is\u0259 il \u0259razind\u0259 1,8 trilyon dollar d\u0259y\u0259r itiribl\u0259r &#8211; v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar d\u00fcnyada s\u0259hv siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>N.C\u0259f\u0259rlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259ntiql\u0259 d\u00fcnyada iqtisadi ressesiya g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri, aktivliyin azalmas\u0131 enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131na t\u0259l\u0259bat\u0131 azaltmal\u0131, dem\u0259li, qiym\u0259tl\u0259rin ucuzla\u015fmas\u0131 ba\u015f verm\u0259lidir:<\/strong>\u00a0\u201cAmma Rusiyan\u0131n Ukraynaya t\u0259cav\u00fcz\u00fc, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 qoyulan sanksiyalar neft-qaz\u0131n qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan faktora \u00e7evril\u0259c\u0259k. Daha bir m\u0259s\u0259l\u0259 odur ki, \u00c7in m\u0259nas\u0131z \u201dkovid&#8221; m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini aradan qald\u0131r\u0131r, onlar da s\u0259hv, yanl\u0131\u015f qapanma siyas\u0259tind\u0259n geri d\u00f6n\u00fcrl\u0259r, dem\u0259li, \u00c7in daha \u00e7ox neft-qaz istehlak ed\u0259c\u0259k, bu da neft qiym\u0259tl\u0259rinin k\u0259skin enm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq n\u00f6vb\u0259ti faktor ola bil\u0259r. Dem\u0259li, 2023-d\u0259 d\u0259 biz y\u00fcks\u0259k enerji qiym\u0259tl\u0259ri g\u00f6r\u0259c\u0259yik, bu h\u0259m d\u0259 qlobal \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d lobbi\u00e7il\u0259rin\u0259 s\u0259rf edir &#8211; y\u00fcks\u0259k neft qiym\u0259tl\u0259ri b\u0259rpaolunan enerjiy\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 art\u0131r\u0131r. Ucuz neft d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 enerji ke\u00e7idi ancaq subsidiyalarla m\u00fcmk\u00fcn olur, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r is\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli subsidiyalara haz\u0131r deyil, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z\u0259l sektoru bu sah\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r dey\u0259, rentabellik \u00fc\u00e7\u00fcn neft-qaz h\u0259l\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t baha olmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspertin fikrinc\u0259, bu il\u00a0 Rusiya iqtisadiyyat\u0131na sanksiyalar\u0131n k\u0259skin t\u0259siri ili olacaq:<\/strong>\u00a0\u201cDaxili resurslar v\u0259 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ft siyas\u0259ti 2022-d\u0259 sanksiyalar\u0131n t\u0259sirl\u0259rini yum\u015faltd\u0131, amma getdikc\u0259 t\u0259sirl\u0259r art\u0131r-artacaq. 2023-c\u00fc ild\u0259 rublun n\u00f6vb\u0259ti k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131n\u0131, Rusiyada daha y\u00fcks\u0259k inflyasiyan\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. Qeyd edim ki, bir t\u0259k fenomenal n\u0259tic\u0259l\u0259r T\u00fcrkiy\u0259d\u0259dir &#8211; \u201dBIST 100&#8243; indeksi 2022-d\u0259 196,57 faiz artaraq 5.509,16 punkta y\u00fcks\u0259lib v\u0259 d\u00fcnyada \u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259n birja olub. Amma b\u00fct\u00fcn bunlar lir\u0259nin k\u0259skin ucuzla\u015fmas\u0131, T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259t borc ka\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n g\u0259lirliliyinin artmas\u0131 (risk \u00e7oxalanda g\u0259lir d\u0259 art\u0131r) v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan spekulyativ valyuta hesab\u0131na ba\u015f verib &#8211; bu is\u0259 \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li gedi\u015fatd\u0131r. \u018fg\u0259r se\u00e7kil\u0259r \u00f6nc\u0259si daxil olan v\u0259 art\u0131q qazanan xarici kapital g\u0259lirl\u0259rini fiks\u0259 edib \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flasa, birja \u00e7\u00f6k\u0259c\u0259k, lir\u0259 daha k\u0259skin d\u0259y\u0259r itirm\u0259y\u0259 ba\u015flayacaq, bu is\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 daxili siyasi-iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti daha da k\u0259skinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qarda\u015f \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 2023-c\u00fc il bir t\u0259k C\u00fcmhuriyy\u0259tin elan\u0131n\u0131n 100 illiyi il\u0259 deyil, h\u0259m da taley\u00fckl\u00fc se\u00e7kil\u0259rl\u0259 yadda qalacaq. \u00c7ox g\u00fcman, qarda\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 se\u00e7kil\u0259r yax\u0131nla\u015fd\u0131qca siyas\u0259td\u0259 v\u0259 iqtisadiyyatda populist add\u0131mlar g\u00f6r\u0259c\u0259yik, h\u00f6kum\u0259t kis\u0259nin a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131b \u00e7oxlu sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r\u0259 ged\u0259c\u0259k, bu is\u0259 zat\u0259n fantastik olan inflyasiyan\u0131 daha da t\u0259tikl\u0259y\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r AKP h\u0259m parlament, h\u0259m d\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259rini uduzsa, T\u00fcrkiy\u0259nin ba\u015f\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t daxili sistem d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fa bil\u0259r ki, bu da son ill\u0259r yaranm\u0131\u015f T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan birg\u0259 add\u0131mlar\u0131nda (xarici siyas\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259) axsamalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>N.C\u0259f\u0259rli qeyd edir ki, Az\u0259rbaycan ciddi institutsional v\u0259 sistem d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 \u201chamil\u0259dir\u201d:<\/strong>\u00a0\u201c\u00d6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 probleml\u0259r kadr d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 h\u0259ll edil\u0259 bilm\u0259z, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 2023-d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti Konstitusiya d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri referendumu olacaq (olmal\u0131d\u0131r) &#8211; bu add\u0131m bir \u00e7ox probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 qap\u0131 a\u00e7acaq (a\u00e7mal\u0131d\u0131r).<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ili m\u0259ml\u0259k\u0259t yen\u0259 neft-qaza g\u00f6r\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u015fa vurdu. Do\u011frudur, ilin s\u00f6z\u00fc \u201cinflyasiya\u201d, qiym\u0259t art\u0131m\u0131 olsa da, ciddi makroiqtisadi probleml\u0259r ya\u015fanmad\u0131. Amma bu, h\u00f6kum\u0259tin yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil d\u0259, \u201c\u0259lah\u0259zr\u0259t neft\u0259\u201d g\u00f6r\u0259, enerjida\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 ba\u015f verdi &#8211; t\u0259diyy\u0259 balans\u0131nda, ticar\u0259t balans\u0131nda y\u00fcks\u0259k m\u00fcsb\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259r qeyd olundu. Bu il d\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 enerji bazarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olaraq qalacaq&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201c\u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z enerji bazarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olaraq qal\u0131rsa&#8230;\u201d Postpandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ke\u00e7m\u0259d\u0259n Ukraynadak\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259nin a\u011f\u0131r m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 2023-c\u00fc il\u0259 dair g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r xeyli ziddiyy\u0259tlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun (BVF) prezidenti Kristalina Georgiyeva x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2023 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin il olacaq. O, CBS televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r edib. BVF-nin 2023-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcmk\u00fcn iqtisadi t\u0259n\u0259zz\u00fcl g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 dair suala Georgiyeva \u201cD\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu il, gerid\u0259 qoydu\u011fumuz ild\u0259n daha \u00e7\u0259tin olacaq\u201d, &#8211; \u015f\u0259klind\u0259 cavab verib. BVF r\u0259hb\u0259ri buna s\u0259b\u0259b kimi AB\u015e, Avropa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":552687,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/87ff081a0377493f82653650f4153657.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201c\u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z enerji bazarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olaraq qal\u0131rsa&#8230;\u201d Postpandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ke\u00e7m\u0259d\u0259n Ukraynadak\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259nin a\u011f\u0131r m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 2023-c\u00fc il\u0259 dair g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r xeyli ziddiyy\u0259tlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun (BVF) prezidenti Kristalina Georgiyeva x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2023 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin il olacaq. O, CBS televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qlobal iqtisadiyyatla ba\u011fl\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552686"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=552686"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552686\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/552687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=552686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=552686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=552686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}