{"id":553012,"date":"2023-01-08T19:29:54","date_gmt":"2023-01-08T16:29:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=553012"},"modified":"2023-01-08T19:29:54","modified_gmt":"2023-01-08T16:29:54","slug":"elnar%c9%99-akimova-bizd%c9%99-usaq-yazicisina-o-q%c9%99d%c9%99r-d%c9%99-ciddi-yanasmirlar-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=553012","title":{"rendered":"Elnar\u0259 Akimova: \u201cBizd\u0259 u\u015faq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131na o q\u0259d\u0259r d\u0259 ciddi yana\u015fm\u0131rlar\u201d &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Sanki yaral\u0131d\u0131r, axsay\u0131r. H\u0259r halda, k\u0259nardan bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kaspi.az\/kemiyyetin-keyfiyyeti-ustelediyi-usaq-edebiyyati-s-n-t-sohb-ti?fbclid=IwAR3-cfS7YRlIjy05tgo3pcIIac-bq2AroCOs6V0bCVSrejG-X4ABWVLoD7I\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u201cKaspi\u201d<\/strong><\/a>\u00a0q\u0259zeti m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 filologiya elml\u0259ri doktoru, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259nqid\u00e7i, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d\u00a0\u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Elnar\u0259 Akimova il\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdik.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fcmumi \u0259d\u0259biyyatdan ayr\u0131 bir sah\u0259 deyil\u201d , &#8211; deyir Elnar\u0259 xan\u0131m:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDEvNDFlOWQxOTktNzFmMS00ZWI0LWE5ZjktM2M0ODIxMzA0OWYzL21Cd1VrdE5aUEllcThiem9zQnFzMFRSUllLNnhxUjlTOGV6eFJhV0YuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=1356b11f20e4f306\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201c\u00dcmum\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda hans\u0131 prosesl\u0259r gedirs\u0259, hans\u0131 tendensiyalar izl\u0259nirs\u0259, u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda da onun t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n u\u011furlu n\u00fcmun\u0259l\u0259r meydana qoyulur, buna baxmayaraq, k\u0259miyy\u0259tin keyfiyy\u0259ti \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si prosesi daha \u00f6nd\u0259dir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, buna imkan yaradan daha \u00e7ox \u00e7ap imkanlar\u0131n\u0131n bollu\u011fu, n\u0259zar\u0259t mexanizminin aradan qalxmas\u0131d\u0131r. Halbuki u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na kommersiya maraqlar\u0131 il\u0259 yana\u015fmaq olmaz. M\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin se\u00e7im imkan\u0131 var. Y\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n kriteriyalara \u0259sas\u0259n se\u00e7imini edir. \u0130st\u0259nil\u0259n m\u0259tnd\u0259n \u0259n az\u0131 bir ne\u00e7\u0259 c\u00fcml\u0259 oxuyub, qane etmirs\u0259, bir k\u0259nara qoya bilir. Amma balacalar\u0131n bu c\u00fcr se\u00e7m\u0259k qabiliyy\u0259ti yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 bu i\u015f\u0259 m\u0259sul olan h\u0259r k\u0259s &#8211; m\u0259tn meydana qoyan yazardan, ona r\u0259y ver\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f \u00e7ap\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan n\u0259\u015friyyatlara q\u0259d\u0259r h\u0259r k\u0259s, h\u0259r instansiya m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259lidir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvZjYzZTM5MDgtYmNlZC00MGM0LTgxNjUtNmFjOWUyOGU5NDg1L2FmTmhkMnpBY3AzQ0wxQlluWE5TRWJkMXhNdnppdVZEaHdXNURnN3YuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=46cbc680fe805155\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>U\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 bir az kollegiall\u0131q t\u0259l\u0259b ed\u0259n sah\u0259dir. Y\u0259ni yax\u015f\u0131 m\u0259tn hasil\u0259 g\u0259tirm\u0259kl\u0259 i\u015f bitmir, bunun n\u0259\u015fri, poliqrafiya s\u0259viyy\u0259si, oxuculara \u00e7atd\u0131r\u0131lma imkan\u0131, kitabxanalara t\u0259qdim olunmas\u0131, u\u015faq m\u0259tbuat\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olarsa, u\u015faq teatr\u0131nda s\u0259hn\u0259 h\u0259llini tapmas\u0131 da \u00fcmumi i\u015fin t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259nqid\u00e7i xan\u0131m deyir ki, u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na ciddi yana\u015fmaq milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flik hissin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvMTQxNmZlY2EtNDZlNC00NTNjLTk1OTItZWUzYTVhZDdiMTIzL2hTWGZTMTJ5TEd2eE5GQTUwMnJCOVNGeG5mSHZ1M3RpRWx2VHlxdncuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=bb0e1e3bbc7f7148\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cS\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r u\u015faqlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259, f\u0259rd kimi yeti\u015fm\u0259sin\u0259, formala\u015fmas\u0131na maraql\u0131 olacaqsansa, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn i\u015f\u0259 bir o q\u0259d\u0259r t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flikl\u0259 yana\u015facaqsan. Bu bax\u0131mdan bizim 1990 ill\u0259rd\u0259n sonra qazand\u0131qlar\u0131m\u0131z itirdikl\u0259rimizd\u0259n daha az oldu. U\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u00f6z kriteriyalar\u0131 var. Onu yaratmaq b\u00f6y\u00fck istedad t\u0259l\u0259b edir. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d poemas\u0131n\u0131 yazan M.F\u00fczuli u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cMeyv\u0259l\u0259rin s\u00f6hb\u0259ti\u201dni d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131. S.S.Axundov, C.M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 kimi d\u0259rin v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259r yazan yaz\u0131\u00e7\u0131lar h\u0259m d\u0259 u\u015faq \u0259s\u0259rl\u0259ri yaz\u0131rd\u0131lar. Yaxud S\u0259m\u0259d Vur\u011fun m\u00fcharib\u0259nin \u0259n a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u201cBalalar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259r yaradaq\u201d adl\u0131 manifest xarakterli m\u0259qal\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259yi \u00f6z\u00fcn\u0259 borc bilirdi. O \u0259s\u0259r indiy\u0259 kimi u\u015faq \u0259d\u0259bi t\u0259nqidinin \u00f6rn\u0259k yaz\u0131lar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r. Bu n\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259lir? G\u0259l\u0259c\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn narahat olublar, u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan daha kamil b\u00f6y\u00fcm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn can yan\u011f\u0131s\u0131 olub i\u00e7l\u0259rind\u0259\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvNThiNzczY2EtNGM4ZC00YjViLTg2ZjAtYThhYjhiZjcyMjJkL0VjcW02MTZYVWhiVzV1bnl0aHJONlE5Nmd4bVplSk5Sd291Y3IzWmcuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=ae9ad4d3a7879134\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>S\u00f6hb\u0259tin davam\u0131nda \u201cBizd\u0259 u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na barmaqaras\u0131 bax\u0131r, \u00e7ox da ciddi q\u0259bul etmirl\u0259r\u201d deyir Elnar\u0259 xan\u0131m:<\/p>\n<p>\u201cMehmet Uzun yaz\u0131r ki, \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 b\u0259zi yay\u0131n evl\u0259rinin bel\u0259 bir qaydas\u0131 var. Deyir, ora bir roman yaz\u0131b g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259 \u201cu\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn diqq\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f bir kitab\u0131n\u0131z varm\u0131, he\u00e7 yazd\u0131n\u0131zm\u0131\u201d dey\u0259 sual edirl\u0259r. Bu qaydan\u0131n qoyulu\u015fu art\u0131q u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na b\u00f6y\u00fck status, n\u00fcfuz qazand\u0131r\u0131r. U\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazma\u011f\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli olma q\u0259na\u0259tini do\u011furur. Y\u0259ni s\u0259n u\u015faq q\u0259lbini f\u0259th ed\u0259 bilmis\u0259ns\u0259, dem\u0259li, art\u0131q pe\u015f\u0259karsan. Bizd\u0259 is\u0259 u\u015faq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131na o q\u0259d\u0259r d\u0259 ciddi yana\u015fm\u0131rlar. Halbuki u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazma\u011f\u0131n, m\u0259tn meydana qoyma\u011f\u0131n meyarlar\u0131 adi deyil. R\u0259van, s\u0259lis dil v\u0259 ifad\u0259 t\u0259rzi, \u0259yanilik v\u0259 konkretlik, b\u0259dii t\u0259svird\u0259 s\u00f6z israf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na yol verm\u0259m\u0259k, didaktika v\u0259 n\u0259sih\u0259t\u00e7ilikd\u0259n uzaq olmaq, s\u0259mimiyy\u0259t v\u0259 s. X\u00fcsus\u0259n s\u0259mimiyy\u0259ti u\u015faqlar d\u0259rhal hiss edir v\u0259 bel\u0259 m\u0259tnl\u0259ri sevirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 u\u015faq yazar\u0131 u\u015faq psixologiyas\u0131n\u0131, onun q\u0259lbinin inc\u0259liyini duyub n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r. Bir u\u015faq \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm yarada bilm\u0259k&#8230; Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fckafat\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259 el\u0259 budur\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvNjgzMGViYjUtZDM1Yi00YTFlLWFhNjktZTU5ODdiNDI4ODY3L2ZKamk1S0x4VXZlS1JWc1BhV1lVTXZKVFZHMXplZlJaRlZMTmpKWHouanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=512aeaadeafeb24d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>T\u0259nqid\u00e7i bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7ox ziyanl\u0131 tendensiyalar\u0131n oldu\u011funu da deyir:<\/p>\n<p>\u201cBu, daha \u00e7ox t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 daxil olur, yaxud \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259 \u00e7ap olunan bir \u00e7ox jurnallar, kitablar var ki, h\u0259min z\u0259r\u0259rli tendensiyalar\u0131 g\u00f6rm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Dini motivl\u0259rin qabar\u0131ql\u0131\u011f\u0131, u\u015faqlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n vasit\u0259l\u0259rl\u0259, din p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda ideoloji yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259m\u0259k c\u0259hdi. \u00c7ap olunan kitablar var ki, t\u0259rtibat\u0131ndan, adlanmas\u0131ndan tutmu\u015f, m\u0259na, mahiyy\u0259tin\u0259 q\u0259d\u0259r ziyanl\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lan \u0259d\u0259biyyatda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan bir hal \u2013 konyunkturaya meyil, bir \u00e7ox m\u00f6vzularda manipulyasiya hallar\u0131 u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 xarakterikdir. Bu bax\u0131mdan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na g\u00fccl\u00fc senzura t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 kitab palatas\u0131 deyil\u0259n bir qurum vard\u0131. U\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 ad\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunan kitablara ciddi n\u0259zar\u0259t edirdi. \u0130ndi yoxdur. Yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131na is\u0259 c\u0259hd hiss olunmur. \u00dcmid qal\u0131r kitab \u00e7ap ed\u0259n n\u0259\u015friyyatlar\u0131n bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftsiz m\u00f6vqeyin\u0259, bir d\u0259 valideynl\u0259rin ay\u0131q-say\u0131q davran\u0131\u015f\u0131na. U\u015faqlar\u0131m\u0131z\u0131 yanl\u0131\u015f y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259l\u0259rd\u0259n ancaq bu c\u00fcr qoruya bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvOGZiMWQyMzAtMWVhNy00MjlkLThmMjEtMjMwYzQyNjRlMDBiLzdVU1E4ZE5ONmdRcHJ1QUtJSjVFWXp3MmlWa2xxem1VSTJzdFBwT1QuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=bab94ed4f0df2b4b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Elnar\u0259 xan\u0131m\u0131n fikrinc\u0259, he\u00e7 n\u0259 kitab\u0131n yerini vermir:<\/p>\n<p>\u201cAudiokitablar, elektron kitablar var. Eybi yox, olsun, ham\u0131s\u0131 \u0259d\u0259biyyata do\u011fru bir add\u0131md\u0131r. Amma \u0259ld\u0259 oxunan kitab\u0131n beyin\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc he\u00e7 n\u0259 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, kitabdan oxuyanda obrazlar, hadis\u0259l\u0259r daha \u00e7ox v\u0259 effektli qal\u0131r yadda\u015fda. Elektron oxunan kitablarda bel\u0259 olmur, t\u0259\u0259ss\u00fcratlar sovrulur gedir. Q\u0259rb \u00f6z\u00fcn\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin kitab kimi \u00e7ap\u0131na h\u0259dsiz diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rir. H\u0259r il M.Tvenin \u201cTom Soyerin mac\u0259ralar\u0131\u201d, A.Linderqenin \u201cDamda ya\u015fayan Karlson\u201du, Ekz\u00fcperinin \u201cBalaca \u015eahzad\u0259\u201dsi, Harri Potterin fantastikas\u0131, yaxud \u015earl Perronun \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 papaq\u201d na\u011f\u0131l\u0131 milyonlarla n\u00fcsx\u0259d\u0259 \u00e7ap olunur. H\u0259l\u0259 na\u011f\u0131llara olan diqq\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259s\u0259d aparma\u011fa d\u0259y\u0259r. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, Qrim qarda\u015flar\u0131 na\u011f\u0131llar\u0131, Andersenin na\u011f\u0131llar\u0131 nec\u0259 b\u00f6y\u00fck tirajla i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131, na\u011f\u0131llar, \u0259fsan\u0259l\u0259r bir xalq\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck yadda\u015f m\u0259x\u0259zidir, genetik kod da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvMDAzYzViZTAtMmJmMi00YzZmLThmYTItMWE3OGEyMmY3NzExL3I3ek14MnZwZWptcnZaZmF6N1NHbUFVUWFmdU1FSjFSWmt0YXRSa0guanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=ac1dc1b930b59f67\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si na\u011f\u0131llard\u0131r\u201d deyir t\u0259nqid\u00e7i:<\/p>\n<p>\u201cNa\u011f\u0131llar yadda\u015f m\u0259x\u0259zi olmaqla xalq\u0131n ruhuna b\u0259l\u0259dliy\u0259 daha yax\u015f\u0131 imkanlar a\u00e7\u0131r. Onlar u\u015fa\u011fa h\u0259m informasiya verir, \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri a\u015fma\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn situasiyalarda \u00f6z\u00fcn\u00fc itirm\u0259d\u0259n m\u0259tin b\u00f6y\u00fcm\u0259yi a\u015f\u0131lay\u0131r, h\u0259m d\u0259 x\u0259yal qurma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir, r\u0259ngar\u0259ng v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 obrazlar al\u0259min\u0259, t\u0259x\u0259yy\u00fcl h\u00fcdudsuzlu\u011funa yol a\u00e7\u0131r. Na\u011f\u0131llar mifopoetik yadda\u015fdan s\u00fcz\u00fcl\u00fcb g\u0259ldiyi, tarixi yadda\u015f\u0131 \u0259ks etdirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n \u0259d\u0259biyyat\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunan, k\u00f6hn\u0259lm\u0259y\u0259n, g\u00fcc\u00fcn\u00fc, t\u0259sirini itirm\u0259y\u0259n folklor n\u00fcmun\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvMTZjMzBhNTQtYmQ4MS00YWU1LTliZTUtYTJiZGY4NTcxYWI4L3JMcDlKaFd1N1JMYjdmQkp1cFNiOXlncndYZEp3d1V6YjYwbGlmMzMuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=82b2c3ddac150b6e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Elnar\u0259 xan\u0131m deyir ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00fcmum\u0259n v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik m\u00f6vzusuna ziyan vurulsa da, u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda el\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r yarand\u0131 ki, onlar d\u00f6vl\u0259tin t\u0259lqin etdiyi yanl\u0131\u015f ideologiyaya m\u00fcxalif\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k, \u0259ksin\u0259, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ri kimi \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259ldil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cSovet d\u00f6vr\u00fc u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n parlaq m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. H\u0259min \u0259d\u0259biyyat\u0131 yaradan yazarlar\u0131n bir qismi m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 d\u0259 adlad\u0131, yax\u015f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r yazma\u011fa davam el\u0259dil\u0259r. Amma b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 bizd\u0259 u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n parlaq, \u0259n funksional zaman k\u0259simi milli oyan\u0131\u015f d\u00f6vr\u00fc olan XX \u0259srin \u0259vv\u0259li say\u0131lmal\u0131d\u0131r. U\u015faq m\u0259tbuat\u0131, u\u015faq d\u0259rslikl\u0259ri, anadilli kitablar, t\u0259rc\u00fcm\u0259 vasit\u0259sil\u0259 daxil olan m\u0259tnl\u0259r v\u0259 s. Y\u0259ni bu d\u00f6vrd\u0259 \u0259d\u0259biyyatda inki\u015faf iki istiqam\u0259td\u0259 gedib. Ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 m\u00fccadil\u0259y\u0259 at\u0131l\u0131blar, bu istiqam\u0259td\u0259 yorulmadan f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259ribl\u0259r, eyni zamanda u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n da dir\u00e7\u0259li\u015fin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. \u00c7\u00fcnki u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na apard\u0131qlar\u0131 m\u0259fkur\u0259, amal m\u00fcbariz\u0259sinin bir hiss\u0259si kimi bax\u0131blar. G\u0259l\u0259c\u0259yimiz\u0259 y\u00f6n\u0259lik i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvNjk4OTE4ZWUtYmZlYi00NzI2LTkzMjAtMTE3NTVkNWIyYTJmL3Q2eHQ2TDFmWmpEeEtJUjFDYWZOODF2YXRadjhnbWxrMWt6M2I4eWkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=f87c3334b38a7d14\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Elnar\u0259 xan\u0131m qeyd etdi ki, 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 u\u011furlu n\u00fcmun\u0259l\u0259r meydana qoyub:<\/p>\n<p>\u201cZahid X\u0259lilin birinci v\u0259 ikinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131n\u0131n prosesl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u201cD\u0259mir yumruq\u201d, \u00a0Sevinc Nuruq\u0131z\u0131n\u0131n G\u0259nc\u0259 terroruna h\u0259sr olunmu\u015f \u201cP\u0131\u00e7\u0131lt\u0131\u201d, \u015eu\u015fa il\u0259 ba\u011fl\u0131 hasil\u0259 g\u0259tirdiyi \u201cZ\u0259f\u0259r n\u0259\u011fm\u0259si &#8211; \u015eu\u015fa\u201d, Rafiq Yusifo\u011flunun \u201c\u015eu\u015fa yolu-Z\u0259f\u0259r yolu\u201d, \u0130brahim Yusifo\u011flunun \u201cQ\u0131ymay\u0131n u\u015faqlara\u201d kitablar\u0131, Q\u0259\u015f\u0259m \u0130sab\u0259ylinin, Mina R\u0259\u015fidin hekay\u0259 v\u0259 \u015feirl\u0259ri m\u00f6vzuya veril\u0259n ilkin reaksiyalar kimi \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Bu yax\u0131nlarda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u201cAzerbaycan \u00e7ocuk edebiyyat\u0131ndan se\u00e7meler. \u015eiir, \u00f6yk\u00fc v\u0259 tiyatro\u201d adl\u0131 antologiya buraxd\u0131q. \u0130ki dild\u0259 &#8211; h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 t\u0259qdim olunan m\u0259tnl\u0259r z\u0259f\u0259r, v\u0259t\u0259n, istiqlal duy\u011fular\u0131n\u0131n \u0259ks olundu\u011fu n\u00fcmun\u0259l\u0259r idi. Bilirsiniz, bel\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259r \u00e7ox vacibdir. \u018fvv\u0259ll\u0259r bizd\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259r g\u00fccl\u00fc idi. Alla Axundova, Yuri Ku\u015fak vard\u0131. Bizim u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rini rus oxucular\u0131na t\u0259qdim edirdil\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu yax\u0131nlarda Moskvada se\u00e7m\u0259 u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan ibar\u0259t yeni bir antologiya i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259c\u0259k. H\u0259min kitabdak\u0131 m\u0259tnl\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 veril\u0259c\u0259k. Rusdilli auditoriyan\u0131n Az\u0259rbaycan u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu kitab\u0131n \u0259v\u0259zsiz n\u00fcmun\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMDgvMTgvMTcvNDIvMjdiOTgzZWQtOWQ3My00N2Q5LTliMjQtNWI4YTE0MmE2MzFjL21zTDBZZHFObFd2TVJ4MjRXYXR4WW0zcVZMREdkYnR5aFozOWdWcmEuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=d97c4b04d210fc28\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>M\u00fcsahibimizin fikrinc\u0259, ibtidai sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan d\u0259rs y\u00fck\u00fc \u00e7ox a\u011f\u0131r, t\u0259l\u0259bl\u0259r \u00e7oxdur:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7antaya kitablar a\u011f\u0131rl\u0131q edir, beyin\u0259 d\u0259 informasiya. H\u0259r \u015fey yerind\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Orta m\u0259kt\u0259b yaln\u0131z bilik vermir. O z\u00f6vq a\u015f\u0131lay\u0131r, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bizim d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u00e7ox zaman \u015feirl\u0259r bu kriteriya il\u0259 se\u00e7ilmir, baya\u011f\u0131, d\u0259rin m\u0259zmun ifad\u0259 etm\u0259y\u0259nl\u0259ri d\u0259 olur. Yaxud a\u015fa\u011f\u0131 sinif u\u015faqlar\u0131na \u0259r\u0259b-fars izaf\u0259tl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin \u015feirl\u0259ri \u0259zb\u0259rl\u0259m\u0259yi tap\u015f\u0131r\u0131b yorurlar, a\u011f\u0131r t\u0259hkiy\u0259li n\u0259sr n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 y\u00fckl\u0259yib \u0259d\u0259biyyata dair h\u0259v\u0259sl\u0259rini \u00f6ld\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Musiqi kitablar\u0131 b\u0259st\u0259karlar\u0131n t\u0259rc\u00fcmeyi-hallar\u0131 il\u0259 y\u00fckl\u0259nib. Yaxud t\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259t, texnologiya kitablar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 v\u0259 laz\u0131ms\u0131z s\u00f6z, termin y\u00fck\u00fc il\u0259 u\u015faqlar\u0131 yormaq n\u0259y\u0259 laz\u0131m? El\u0259 hala sal\u0131blar ki, u\u015faqlar\u0131n s\u00f6z\u0259, \u0259d\u0259biyyata mara\u011f\u0131 itir. \u018flav\u0259 hans\u0131sa kitab oxuma\u011fa, m\u00fctali\u0259 etm\u0259y\u0259 n\u0259 vaxt\u0131 qal\u0131r, n\u0259 d\u0259 h\u0259v\u0259si. N\u0259tic\u0259d\u0259 ruhsuz, \u0259zb\u0259r\u00e7i, ideallar\u0131 olmayan, x\u0259yal qurmaqdan uzaq d\u00fc\u015f\u0259n bir n\u0259sil yeti\u015fir. Dig\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259. \u018fvv\u0259ll\u0259r he\u00e7 olmasa b\u00f6y\u00fck tirajla \u00e7\u0131xan \u201cG\u00f6y\u0259r\u00e7in\u201d, \u201cPioner\u201d jurnallar\u0131 vard\u0131. H\u0259tta \u0259n ucqar k\u0259ndd\u0259 ya\u015fayan u\u015fa\u011f\u0131n bel\u0259 \u0259lin\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 paylan\u0131rd\u0131. Yaxud u\u015faq verili\u015fl\u0259ri vard\u0131. \u201c\u00c7\u0131raq\u201d, \u201cKitab evi\u201d. Bu verili\u015fl\u0259r indi yoxdur. \u201cG\u00f6y\u0259r\u00e7in\u201d, \u201cG\u00f6y qur\u015fa\u011f\u0131\u201d, \u201cG\u00fcn\u0259\u015f\u201d jurnallar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r, amma \u00e7ox az tirajla. Narahatl\u0131q do\u011furas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. M\u00fctali\u0259d\u0259n m\u0259hrum, x\u0259yal d\u00fcnyas\u0131 daralm\u0131\u015f bir n\u0259sild\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair hans\u0131 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz ola bil\u0259r?<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyatda yenil\u0259nm\u0259, n\u0259sil d\u0259yi\u015fimi vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu olmayanda \u0259d\u0259biyyat dinamikadan, inki\u015fafdan geri d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259n yenil\u0259nm\u0259 dey\u0259rk\u0259n, \u00fcslub \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu, t\u0259f\u0259kk\u00fcr d\u0259yi\u015fimini, zamana uy\u011fun d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, t\u0259f\u0259kk\u00fcr s\u0259viyy\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. Reall\u0131\u011f\u0131m\u0131z el\u0259dir ki, \u00e7a\u011f\u0131n \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n balaca q\u0259hr\u0259manlar\u0131n\u0131 b\u0259sit v\u0259 primitiv m\u0259tnl\u0259 aldatmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki u\u015faqlar bu b\u0259sitlikd\u0259n ir\u0259lid\u0259dirl\u0259r. Bu g\u00fcn bizd\u0259 g\u0259ncl\u0259rd\u0259n Nurlana \u0130\u015f\u0131q, Sevinc Elsev\u0259r, Allah\u015f\u00fck\u00fcr A\u011fa, Eyyub T\u00fcrkay h\u0259l\u0259 ki, u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda yeni n\u0259sli t\u0259msil edirl\u0259r. Amma etiraf ed\u0259k ki, yenil\u0259nm\u0259 l\u0259ng gedir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Sanki yaral\u0131d\u0131r, axsay\u0131r. H\u0259r halda, k\u0259nardan bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u201cKaspi\u201d\u00a0q\u0259zeti m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 filologiya elml\u0259ri doktoru, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259nqid\u00e7i, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d\u00a0\u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Elnar\u0259 Akimova il\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdik. \u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fcmumi \u0259d\u0259biyyatdan ayr\u0131 bir sah\u0259 deyil\u201d , &#8211; deyir Elnar\u0259 xan\u0131m: \u201c\u00dcmum\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda hans\u0131 prosesl\u0259r gedirs\u0259, hans\u0131 tendensiyalar izl\u0259nirs\u0259, u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda da onun t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n u\u011furlu n\u00fcmun\u0259l\u0259r meydana qoyulur, buna baxmayaraq, k\u0259miyy\u0259tin keyfiyy\u0259ti \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si prosesi daha \u00f6nd\u0259dir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, buna imkan yaradan daha \u00e7ox \u00e7ap imkanlar\u0131n\u0131n bollu\u011fu,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":553013,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/7mXotqFleKwgg5mUtgQrzccnQhiwT4UQcjSOOA79.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Sanki yaral\u0131d\u0131r, axsay\u0131r. H\u0259r halda, k\u0259nardan bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u201cKaspi\u201d\u00a0q\u0259zeti m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 filologiya elml\u0259ri doktoru, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas, t\u0259nqid\u00e7i, Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d\u00a0\u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Elnar\u0259 Akimova il\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdik. \u201cU\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u00fcmumi \u0259d\u0259biyyatdan ayr\u0131 bir sah\u0259 deyil\u201d , &#8211; deyir Elnar\u0259 xan\u0131m: \u201c\u00dcmum\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda hans\u0131 prosesl\u0259r gedirs\u0259, hans\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/553012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=553012"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/553012\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/553013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=553012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=553012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=553012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}