{"id":553285,"date":"2023-01-10T07:29:46","date_gmt":"2023-01-10T04:29:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=553285"},"modified":"2023-01-10T07:29:46","modified_gmt":"2023-01-10T04:29:46","slug":"saxtada-%c9%99ll%c9%99r-usuyur-b%c9%99s-viruslar-s%c9%99rt-havanin-yoluxmalara-t%c9%99siri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=553285","title":{"rendered":"\u015eaxtada \u0259ll\u0259r \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcr, b\u0259s viruslar? &#8211; s\u0259rt havan\u0131n yoluxmalara t\u0259siri"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Pulmonoloq \u018fs\u0259d Beydullayev: \u201cDeyil\u0259nl\u0259rin elmi \u0259sas\u0131 yoxdur, x\u0259st\u0259lik ona g\u00f6r\u0259 yay\u0131l\u0131r ki&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Art\u0131q iki g\u00fcnd\u00fcr bu q\u0131\u015f ilk d\u0259f\u0259 s\u0259rt \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib. Paytaxt Bak\u0131ya da qar ya\u011f\u0131b, temperatur 0 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 enib. B\u0259s k\u0259skin havalarda viruslar, mikroblar \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 &#8220;hiss&#8221; edir? \u015eaxtada \u0259ll\u0259r, qulaqlar \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcr, b\u0259s viruslar? \u00d6lk\u0259d\u0259 epidemioloji durum n\u0259 yerd\u0259dir? \u0130nsanlar qidalanmada, h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 hans\u0131 qaydalar\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259lidir? O s\u0131rada immuniteti z\u0259if, yaxud xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar daha \u00e7ox n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kim-pulmonoloq \u018fs\u0259d Beydullayev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda infeksiyalar\u0131n artma s\u0259b\u0259bi havan\u0131n soyuq olmas\u0131ndan daha \u00e7ox, insanlar\u0131n qapal\u0131 ortamlarda daha \u00e7ox olmas\u0131ndad\u0131r: \u201cOta\u011f\u0131n havaland\u0131rmas\u0131 olmur. Daha \u00e7ox ham\u0131 bir yer\u0259 topla\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130sti havalarda restoranlarda a\u00e7\u0131q havada bir yerd\u0259 topla\u015f\u0131rd\u0131larsa, indi ba\u011fl\u0131 yerd\u0259 otururlar. Bunlar\u0131n i\u00e7ind\u0259 d\u0259 bir n\u0259f\u0259r bel\u0259 x\u0259st\u0259 olarsa, bu da dig\u0259rl\u0259rini yoluxdurur. Q\u0131\u015f aylar\u0131nda qripin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b d\u0259 insanlar\u0131n bir-birin\u0259 yax\u0131n t\u0259masda olmas\u0131d\u0131r. T\u0259bii olaraq g\u00fcn\u0259\u015fin d\u00fcz d\u00fc\u015f\u0259n \u015f\u00fcalar\u0131 viruslara \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ancaq g\u00fcn\u0259\u015f olmayan havalarda t\u0259bii ki, viruslar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 daha \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait olur. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, bir adam asq\u0131rd\u0131, ya da \u0259lini a\u011fz\u0131na tutub, sonra da bir yer\u0259 vurdusa orada olan virus dig\u0259r adama da ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Soyu\u011fun bel\u0259 bir t\u0259siri var\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim \u201cYanvar\u0131n \u0259vv\u0259li g\u00fcn\u0259\u015fli ke\u00e7di, amma x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nl\u0259rin say\u0131 yen\u0259 \u00e7oxald\u0131. B\u0259zi ekspertl\u0259r dedil\u0259r ki, q\u0131\u015fda bel\u0259 hava x\u0259st\u0259liyin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur, \u0259ksin\u0259 qarl\u0131 hava viruslar, mikroblar\u0131n \u00f6lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu fikirl\u0259 raz\u0131s\u0131n\u0131zm\u0131\u201d sual\u0131na bel\u0259 cavab verdi: \u201cBunu deyirl\u0259r, amma m\u0259n bunun elmi \u0259sas\u0131n\u0131 he\u00e7 c\u00fcr\u0259 tapa bilmir\u0259m, mikroblar \u00f6l\u0259r dey\u0259 bir \u015fey yoxdur. Qrip ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan bu hal influensa deyil\u0259n virusdur. Bu da hava damc\u0131 \u00fcsulu il\u0259 yay\u0131lan bir virusdur. \u0130nsan asq\u0131rark\u0259n, \u00f6sk\u00fcr\u0259rk\u0259n a\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131xan x\u0131rda hava damc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qonur, oradan da sa\u011flam insana ke\u00e7ir, yoluxdurur. Dediyim kimi, insanlar q\u0131\u015fda qapal\u0131 ortamda olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259\u00a0 tez-tez x\u0259st\u0259l\u0259nirl\u0259r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"http:\/\/www.bmp.az\/cache\/dfab8d1448287ccca152d747557a782c_426.jpg\" alt=\"Baku Medical Plaza - Dr. \u018fs\u0259d Beydullayev\" \/><\/strong><\/p>\n<p>\u018f.Beydullayev \u0259lav\u0259 edib ki, son bir ayda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131nda art\u0131m var: \u201cX\u0259st\u0259lik \u00f6z\u00fcn\u00fc bu il daha \u00e7ox \u00f6sk\u00fcr\u0259kl\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Bu \u015ftamlar h\u0259r il f\u0259rqli olur. Bu, ilki formada \u00f6sk\u00fcr\u0259k, \u00fcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n q\u0131c\u0131q olmas\u0131, \u00fcmumi hals\u0131zl\u0131q kimi \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Ona m\u00fcvafiq d\u0259 m\u00fcalic\u0259si apar\u0131l\u0131r. Onu t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdim ki, insanlar yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa yol verm\u0259sinl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu, bir \u00e7ox f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Birinci \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 qrip ba\u015f verirs\u0259, \u0259g\u0259r \u015f\u0259xs 60 ya\u015f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 v\u0259 ya 5 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 deyils\u0259, a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259liyi olan biri deyils\u0259, onda antibiotik, ya da dig\u0259r d\u0259rman i\u00e7m\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunmur. Bol maye q\u0259bul etm\u0259k, vitaminli qidalar yem\u0259k, daha \u00e7ox h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olmaq laz\u0131md\u0131r. \u00dc\u00e7 g\u00fcnd\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n q\u0131zd\u0131rmalarda art\u0131q h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259liyik, ehtiyac varsa, antibiotik\u0259 ba\u015flamaq olar\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259kim bu aylarda insanlar\u0131n qidalanmas\u0131nda vacib olan b\u0259zi m\u0259qamlara da toxunub: \u201c\u00dcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n bel\u0259 bir x\u00fcsusiyy\u0259ti var ki, soyuq qidalar yerli damarlarda spazma \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Bel\u0259 olanda da orada qan d\u00f6vran\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 immunitetin d\u00fc\u015fm\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. \u0130ndi sat\u0131\u015fda naringi \u00e7oxdur, insanlar da al\u0131b yeyir. M\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r soyuq halda yem\u0259kd\u0259n qa\u00e7maq laz\u0131md\u0131r. \u00dcmumi is\u0259 ist\u0259r qrip\u0259 yoluxmu\u015f insan olsun, ya da sa\u011flam adam olsun, daha \u00e7ox mayeli qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015forbalardan, toyuq bulyonlar\u0131nda haz\u0131rlanan yem\u0259kl\u0259r, isti yem\u0259kl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Quru, q\u0131c\u0131qverici qidalardan deyil, isti, maye, neytral qidalar q\u0259bul edilm\u0259lidir. X\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxmu\u015f insanlara is\u0259 bunlara m\u00fctl\u0259q \u0259m\u0259l edilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki \u0259ks\u0259r qidalar m\u0259d\u0259 tur\u015fulu\u011funu art\u0131r\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259dval\u0131, tur\u015f qidalar z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f \u00fcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131b \u00f6sk\u00fcr\u0259yi uzun m\u00fcdd\u0259t ed\u0259 bilir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2022\/3\/1200x630\/166306763617047959_1200x630.jpg\" alt=\"T\u0259yyar Eyvazov: Az\u0259rbaycanda COVID-19-la \u0259laq\u0259dar epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t  nisb\u0259t\u0259n stabil v\u0259 n\u0259zar\u0259tolunand\u0131r - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, infeksionist T\u0259yyar Eyvazov da nazirliyin sosial media hesablar\u0131na respirator viruslarla ba\u011fl\u0131 veril\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. O deyib ki, son g\u00fcnl\u0259r \u0259hali aras\u0131nda h\u0259rar\u0259t, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, \u00fcmumi z\u0259iflik, bo\u011fazda a\u011fr\u0131lar, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, burun axmas\u0131 v\u0259 ya tutulmas\u0131 kimi v\u0259 s. \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan \u00e7oxsayl\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131na rast g\u0259linir:<\/strong>\u00a0\u201cM\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qripin H1N1variant\u0131 (donuz qripi) yay\u0131lmaqdad\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259nir. Qrip istisna olmaqla, bu tip k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir, f\u0259sadla\u015fm\u0131r, tezlikl\u0259 h\u0259rar\u0259t normalla\u015f\u0131r, ba\u015f v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, \u00fcmumi z\u0259iflik kimi intoksikasiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri s\u0259ngiyir, i\u015ftah yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r, bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131 v\u0259 \u00f6sk\u00fcr\u0259k ke\u00e7ib gedir v\u0259 x\u0259st\u0259lik q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 sa\u011falma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Lakin x\u0259st\u0259liyin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qeyd olunan risk qruplar\u0131nda a\u011f\u0131r ke\u00e7m\u0259si, f\u0259sadla\u015fmas\u0131, arzuolunmaz n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, y\u00fcks\u0259k temperatur 5-7 g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox davam etdikd\u0259, h\u0259rar\u0259tsal\u0131c\u0131 d\u0259rmanlara tabe olmad\u0131qda k\u0259skin z\u0259iflik, hals\u0131zl\u0131q, t\u0259ngn\u0259f\u0259slik, bo\u011fulma hallar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edildikd\u0259, habel\u0259 oksigen saturasiyas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si, arterial t\u0259zyiqin enm\u0259si, d\u00f6\u015f q\u0259f\u0259sind\u0259 darl\u0131q hissinin, a\u011fr\u0131lar\u0131n olmas\u0131, m\u00fcxt\u0259lif nahiy\u0259l\u0259rd\u0259 qans\u0131zmalar v\u0259 qanaxmalar, hu\u015fun pozulmas\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259ri, \u00fcr\u0259k ritminin pozulmas\u0131, qusma il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan g\u00fccl\u00fc ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, nevroloji defisit v\u0259 s. rast g\u0259ldikd\u0259 t\u0259cili olaraq h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunmal\u0131d\u0131r. Bu \u0259lam\u0259tl\u0259r x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r gedi\u015fini v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n inki\u015faf etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Risk qruplar\u0131na daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r is\u0259 qeyd edildiyi kimi, ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k hans\u0131sa bir a\u011f\u0131rla\u015fman\u0131n vaxt\u0131nda a\u015fkar olunmas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u0259st\u0259liyin ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n ciddi h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2020\/1\/1200x630\/15807288556533940657_1200x630.jpg\" alt=\"S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi: Koronavirusun diaqnostikas\u0131 X\u00fcsusi T\u0259hl\u00fck\u0259li  \u0130nfeksiyalara N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259 apar\u0131lacaq - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130nfeksionist \u0259av\u0259 edib ki, S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin X\u00fcsusi T\u0259hl\u00fck\u0259li \u0130nfeksiyalara N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 arabir koronavirus a\u015fkarlan\u0131r v\u0259 bu hallar\u0131n say\u0131 g\u00fcnd\u0259lik statistik m\u0259lumatlarda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cQeyd olunan \u015fikay\u0259tl\u0259r dig\u0259r k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ridir. Bu infeksiyalar m\u00fclayim iqlim\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi qrip xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. Y\u0259ni h\u0259r ilin soyuq aylar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t t\u0259krarlan\u0131r. Bu m\u00f6vs\u00fcm d\u0259 istisna deyil. Yoluxmadan qorunmaq t\u0259dbirl\u0259ri hava-dam\u00e7\u0131 yolu il\u0259 yay\u0131lan b\u00fct\u00fcn infeksiyalar (qrip, koronavirus, dig\u0259r respirator viruslar) \u00fc\u00e7\u00fcn eynidir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, s\u0259rt karantin t\u0259dbirl\u0259rinin t\u0259tbiq olundu\u011fu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 qrip v\u0259 bu tip virus infeksiyalar\u0131n da yay\u0131lma s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu. Bel\u0259likl\u0259, viruslara qar\u015f\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r \u0259ld\u0259 edilmi\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00e7arpaz immunitet son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 yenil\u0259nm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r z\u0259ifl\u0259di. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 m\u00f6vs\u00fcmi infeksiyalara yoluxma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi. Ev \u015f\u0259raitind\u0259 respirator virus infeksiyalar\u0131ndan \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu virusa yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin oldu\u011fu m\u0259kandan vaxt\u0131nda t\u0259crid etm\u0259k vacibdir. H\u0259m\u00e7inin otaqlar\u0131n tez-tez havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 x\u0259st\u0259 il\u0259, \u0259l\u0259lx\u00fcsus u\u015faqlar\u0131n, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n, ya\u015fl\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131r xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar\u0131n t\u0259maslar\u0131n\u0131n tamamil\u0259 istisna edilm\u0259si, x\u0259st\u0259nin toxundu\u011fu s\u0259thl\u0259rin m\u00fct\u0259madi antiseptikl\u0259rl\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Eyni zamanda x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r gedi\u015fli hallar\u0131nda v\u0259 f\u0259sadla\u015fmalar ba\u015f verdikd\u0259, gecikm\u0259d\u0259n h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259si z\u0259ruridir\u201d.<\/p>\n<p>T.Eyvazov 30-a yax\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 yay\u0131lan \u201cOmikron\u201d XBB. 1.5 alt tip variant\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b: \u201cYeni yarand\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259lik bu \u015ftamm haqq\u0131nda bilgil\u0259r m\u0259hduddur. Qeyd olunur ki, &#8220;Omikron&#8221;un dig\u0259r variantlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli yay\u0131lmaq x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malik olsa da, x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259tm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 f\u0259rql\u0259nmir. M\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 virusa qar\u015f\u0131 f\u0259rqli immunla\u015fma s\u0259viyy\u0259si m\u00f6vcud oldu\u011fundan bu variant\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yeni bir dal\u011faya s\u0259b\u0259b olaca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131rmaq \u00e7\u0259tindir. Ehtimal var ki, m\u0259hz k\u00fctl\u0259vi immunitetin a\u015fa\u011f\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 biz bunu m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Haz\u0131rda \u201cOmikron\u201d XBB. 1.5 \u015ftam\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259sdiqi yoxdur. Bu virus variant\u0131 \u0259ks\u0259r\u0259n y\u00fcng\u00fcl, f\u0259sads\u0131z x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131 t\u00f6r\u0259ts\u0259 d\u0259, koronavirusa qar\u015f\u0131 immuniteti olmayan v\u0259 ya m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n z\u0259ifl\u0259mi\u015f immunitet\u0259 malik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n a\u011f\u0131r xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan v\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlara ehtiyatl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edirik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259haliy\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 risk qrupuna aid edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 say\u0131ql\u0131\u011f\u0131 \u0259ld\u0259n verm\u0259m\u0259k, s\u0131x t\u0259maslar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r azaltmaq v\u0259 vaksinasiyan\u0131 tamamlamaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pulmonoloq \u018fs\u0259d Beydullayev: \u201cDeyil\u0259nl\u0259rin elmi \u0259sas\u0131 yoxdur, x\u0259st\u0259lik ona g\u00f6r\u0259 yay\u0131l\u0131r ki&#8230;\u201d Q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Art\u0131q iki g\u00fcnd\u00fcr bu q\u0131\u015f ilk d\u0259f\u0259 s\u0259rt \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib. Paytaxt Bak\u0131ya da qar ya\u011f\u0131b, temperatur 0 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 enib. B\u0259s k\u0259skin havalarda viruslar, mikroblar \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 &#8220;hiss&#8221; edir? \u015eaxtada \u0259ll\u0259r, qulaqlar \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcr, b\u0259s viruslar? \u00d6lk\u0259d\u0259 epidemioloji durum n\u0259 yerd\u0259dir? \u0130nsanlar qidalanmada, h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 hans\u0131 qaydalar\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259lidir? O s\u0131rada immuniteti z\u0259if, yaxud xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar daha \u00e7ox n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidir? H\u0259kim-pulmonoloq \u018fs\u0259d Beydullayev m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, q\u0131\u015f aylar\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":553286,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d-522x365.jpg",522,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/ea18d2ebca0d2da222fac923c6637d5d.jpg",603,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Pulmonoloq \u018fs\u0259d Beydullayev: \u201cDeyil\u0259nl\u0259rin elmi \u0259sas\u0131 yoxdur, x\u0259st\u0259lik ona g\u00f6r\u0259 yay\u0131l\u0131r ki&#8230;\u201d Q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r\u0131q. Art\u0131q iki g\u00fcnd\u00fcr bu q\u0131\u015f ilk d\u0259f\u0259 s\u0259rt \u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib. Paytaxt Bak\u0131ya da qar ya\u011f\u0131b, temperatur 0 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 enib. B\u0259s k\u0259skin havalarda viruslar, mikroblar \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 &#8220;hiss&#8221; edir? \u015eaxtada \u0259ll\u0259r, qulaqlar \u00fc\u015f\u00fcy\u00fcr, b\u0259s viruslar? \u00d6lk\u0259d\u0259 epidemioloji&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/553285"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=553285"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/553285\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/553286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=553285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=553285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=553285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}