{"id":554200,"date":"2023-01-12T09:38:41","date_gmt":"2023-01-12T06:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=554200"},"modified":"2023-01-12T09:38:41","modified_gmt":"2023-01-12T06:38:41","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-icmasi-erm%c9%99nistan-hokum%c9%99tind%c9%99n-bunlari-t%c9%99l%c9%99b-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=554200","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tind\u0259n bunlar\u0131 T\u018fL\u018fB ETD\u0130"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 m\u00fcraci\u0259t yay\u0131b.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130cmadan\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a daxil olan m\u0259lumatda deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;1989-cu ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Qa\u00e7q\u0131nlar C\u0259miyy\u0259ti\u201d kimi t\u0259sis edilmi\u015f, 2022-ci ild\u0259 \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z haz\u0131rda Erm\u0259nistan adlanan, \u0259srl\u0259r boyu tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259ri olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur.<\/p>\n<p>\u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qovulmas\u0131 siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 humanitar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 tarixd\u0259 misli-b\u0259rab\u0259ri olmayan \u0259dal\u0259tsizlikdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n sistemli f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 zorak\u0131l\u0131q, k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliam v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259r, v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n kobud pozulmas\u0131 yolu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu proses 1905-06, 1918-21, 1948-53 v\u0259 1988-91-ci ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u015fidd\u0259tli v\u0259 amans\u0131z olmu\u015fdur. Bu aktlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 1918-21-ci ill\u0259rd\u0259 \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131\u201d, \u201cDa\u011fl\u0131q Erm\u0259nistan Respublikas\u0131\u201d adlanan qurumlar\u0131n, Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n, \u0259l\u0259lx\u00fcsus, Z\u0259ng\u0259zur daxil olmaqla az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil ed\u0259n bir \u00e7ox b\u00f6lg\u0259l\u0259ri Erm\u0259nistana vermi\u015f v\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n Erm\u0259nistandan deportasiyas\u0131 bar\u0259d\u0259 irq\u00e7i q\u0259rara imza atm\u0131\u015f SSR\u0130-nin b\u0259dnam r\u0259hb\u0259ri \u0130osif Stalinin v\u0259 1988-91-ci ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan SSR-nin \u0259m\u0259ll\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 qalmaqdad\u0131r. Apar\u0131lm\u0131\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 1991-ci ild\u0259n h\u0259min \u0259razid\u0259 m\u00fcst\u0259sna olaraq erm\u0259nil\u0259r ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan adlanan \u0259razid\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus olan tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irs, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, m\u0259scidl\u0259r v\u0259 q\u0259biristanl\u0131qlar k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, yer adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 sistematik xarakterli irqi ayr\u0131 se\u00e7kilik h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259d\u0259 v\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259ri Erm\u0259nistanda d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Presedenti olmayan bu haqs\u0131zl\u0131q Erm\u0259nistan\u0131n hakim dair\u0259l\u0259rind\u0259 c\u0259zas\u0131zl\u0131q hissi yaratm\u0131\u015f v\u0259 onlar\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131na, g\u00fcc t\u0259tbiqin\u0259, h\u0259rbi i\u015f\u011fala, \u0259lav\u0259 k\u00fctl\u0259vi miqyasl\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259r\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi h\u00fccumu v\u0259 i\u015f\u011fal\u0131na qar\u015f\u0131 2020-ci ild\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 haqq-\u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m olmu\u015f v\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda s\u00fclh imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131da bilm\u0259m\u0259si, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 mono-etnik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 sistematik irqi ayr\u0131-se\u00e7kilik v\u0259ziyy\u0259tinin davam etm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlikdir v\u0259 bu, davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131na ciddi t\u0259hdid t\u00f6r\u0259dir.<\/p>\n<p>\u0130ndiki Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 icmas\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259n onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259msil\u00e7isi olan t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z icman\u0131n pozulmu\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpa edilm\u0259si u\u011frunda f\u0259aliyy\u0259tini daha f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirm\u0259k \u0259zmind\u0259dir. \u0130cma \u00dcmumd\u00fcnya \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sind\u0259, M\u00fclki v\u0259 Siyasi H\u00fcquqlar \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Paktda, Qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n Statusuna dair Konvensiyada v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq aktlarda t\u0259sbit olunmu\u015f geriy\u0259 qay\u0131tmaq h\u00fcququna \u0259saslanmaqla, indiki Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z evl\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qay\u0131tmas\u0131na v\u0259 oraya qay\u0131td\u0131qdan sonra onlar\u0131n f\u0259rdi v\u0259 kollektiv h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin insan h\u00fcquqlar\u0131na getdikc\u0259 daha art\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259si v\u0259 Erm\u0259nistandan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na qay\u0131tmaq ist\u0259yi \u0130cman\u0131 bu f\u0259aliyy\u0259ti daha intensiv \u015f\u0259kild\u0259 aparma\u011fa ruhland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131\u201d:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tind\u0259n haz\u0131rda onun \u0259razisi say\u0131lan co\u011frafi m\u0259kanlardan qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n beyn\u0259lxalq proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qay\u0131tmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratma\u011f\u0131 v\u0259 oraya qay\u0131td\u0131qdan sonra onlar\u0131n f\u0259rdi v\u0259 kollektiv h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 h\u00f6kum\u0259tin\u0259 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lara s\u0131\u011f\u0131nacaq verm\u0259sin\u0259, onlara qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n dinc \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yaratmas\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir, v\u0259t\u0259nind\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n beyn\u0259lxalq proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qay\u0131tmas\u0131na v\u0259 oraya qay\u0131td\u0131qdan sonra onlar\u0131n f\u0259rdi v\u0259 kollektiv h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 bundan sonra da k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rm\u0259yi xahi\u015f edir;<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n, BMT v\u0259 dig\u0259r aidiyy\u0259ti beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z evl\u0259rin\u0259 beyn\u0259lxalq proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qay\u0131tmas\u0131na v\u0259 oraya qay\u0131td\u0131qdan sonra onlar\u0131n f\u0259rdi v\u0259 kollektiv h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 yard\u0131m etm\u0259yi xahi\u015f edir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 m\u00fcraci\u0259t yay\u0131b. \u0130cmadan\u00a0Musavat.com-a daxil olan m\u0259lumatda deyilir: &#8220;1989-cu ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Qa\u00e7q\u0131nlar C\u0259miyy\u0259ti\u201d kimi t\u0259sis edilmi\u015f, 2022-ci ild\u0259 \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z haz\u0131rda Erm\u0259nistan adlanan, \u0259srl\u0259r boyu tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259ri olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qovulmas\u0131 siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 humanitar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 tarixd\u0259 misli-b\u0259rab\u0259ri olmayan \u0259dal\u0259tsizlikdir. Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n sistemli f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 zorak\u0131l\u0131q, k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliam v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tl\u0259r, v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n kobud pozulmas\u0131 yolu il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu proses 1905-06, 1918-21, 1948-53&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":554201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/c73f4b7e11cbf9aeda8e2886dcd30773.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 m\u00fcraci\u0259t yay\u0131b. \u0130cmadan\u00a0Musavat.com-a daxil olan m\u0259lumatda deyilir: &#8220;1989-cu ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Qa\u00e7q\u0131nlar C\u0259miyy\u0259ti\u201d kimi t\u0259sis edilmi\u015f, 2022-ci ild\u0259 \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z haz\u0131rda Erm\u0259nistan adlanan, \u0259srl\u0259r boyu tarixi v\u0259t\u0259nl\u0259ri olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n qovulmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. \u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qovulmas\u0131 siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 humanitar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 tarixd\u0259 misli-b\u0259rab\u0259ri olmayan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/554200"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=554200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/554200\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/554201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=554200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=554200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=554200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}