{"id":555437,"date":"2023-01-17T09:02:07","date_gmt":"2023-01-17T06:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=555437"},"modified":"2023-01-17T09:02:07","modified_gmt":"2023-01-17T06:02:07","slug":"qlobal-iqtisadiyyatda-yeni-duz%c9%99n-dovl%c9%99tl%c9%99r-nec%c9%99-davranir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=555437","title":{"rendered":"Qlobal iqtisadiyyatda yeni d\u00fcz\u0259n: d\u00f6vl\u0259tl\u0259r nec\u0259 davran\u0131r&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Elman Sadiqov: \u201cD\u00fcnya tamamil\u0259 f\u0259rqli bir d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoymaqdad\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>D\u00fcnya m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131 h\u0259l\u0259 inflyasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmay\u0131blar: \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259yicil\u0259ri u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini pik h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131rmay\u0131blar. Lakin &#8220;Bloomberg Economics&#8221; analitikl\u0259rinin proqnozuna \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ild\u0259 onlar monetar siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 fasil\u0259 ver\u0259, h\u0259tta onun yum\u015fald\u0131lmas\u0131na da ged\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>23 \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyata malik \u00f6lk\u0259nin monetar siyas\u0259tini analiz ed\u0259n ekspertl\u0259rin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlardan \u00e7oxu &#8211; 12-si u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini art\u0131rma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k, 9-u a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa ba\u015flayacaq, 2-si is\u0259 indiki s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlayacaq. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259si 2023-c\u00fc ilin 3-c\u00fc r\u00fcb\u00fcn\u0259 do\u011fru 6 faizlik pik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b, ilsonuna q\u0259d\u0259r 5,8 faiz\u0259 endiril\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, haz\u0131rda 5,2 faiz olan bu g\u00f6st\u0259rici 2001-ci ild\u0259n b\u0259ri \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atacaq.<\/p>\n<p>&#8220;Bloomberg Economics&#8221; analitikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yeni ba\u015flanan ilin ilk aylar\u0131nda AB\u015e Federal Ehtiyatlar Sistemi (FED) v\u0259 Avropa M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131(AMB) monetar siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu il u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini 5,1 faizlik pik h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n FED 2024-c\u00fc il\u0259d\u0259k pul-kredit siyas\u0259tinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131na ba\u015flamaq niyy\u0259tind\u0259 deyil. \u0130nvestorlar qurumun yanvar\u0131n 31-d\u0259ki iclas\u0131nda u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin minimum 0,25 baza b\u0259ndi art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>AMB is\u0259 birinci r\u00fcb \u0259rzind\u0259 u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini h\u0259r d\u0259f\u0259 0,5 faiz olmaqla iki d\u0259f\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. U\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, Avrozonada inflyasiyan\u0131n 2025-ci il\u0259d\u0259k h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricisi olan 2 faizd\u0259n yuxar\u0131 qalaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. AMB r\u0259hb\u0259rliyinin fikrinc\u0259, bu q\u0131\u015f u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini azaltma\u011fa m\u0259cbur ed\u0259c\u0259k resessiya olmayacaq.<\/p>\n<p><strong>B\u00f6y\u00fck Britaniya Bank\u0131 da pul-kredit siyas\u0259tini s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k, lakin yax\u0131n aylarda u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin art\u0131m s\u00fcr\u0259tini azaldacaq. \u0130lin ortalar\u0131na do\u011fru bu g\u00f6st\u0259ricinin 4,25 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Bloomberg&#8221; iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131 bu ilin sonunad\u0259k h\u0259m\u00e7inin Hindistan, C\u0259nubi Afrika Respublikas\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259, C\u0259nubi Koreya, \u0130sve\u00e7r\u0259, \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7 v\u0259 Yeni Zelandiyada u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Yaponiya v\u0259 Pol\u015fa banklar\u0131 is\u0259 monetar siyas\u0259tin\u0259 korrekt\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Kanada, \u00c7in, Braziliya, Rusiya, \u0130ndoneziya, Nigeriya, Avstraliya, Argentina v\u0259 \u00c7exiyada ilin sonuna do\u011fru u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri azald\u0131lacaq. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, yeni ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2023-c\u00fc ild\u0259 qlobal iqtisadiyyat\u0131n v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 dair proqnozlar he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bel\u0259 b\u0259dbinliy\u0259 hans\u0131 amill\u0259r s\u0259b\u0259b olur? Bu il blobal iqtisadiyyat\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131 daha d\u0259rind\u0259n silk\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k hadis\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259nilirmi?<\/p>\n<p>Suallar\u0131 cavabland\u0131ran iqtisad\u00e7\u0131-ekspert Elman Sadiqovun fikrinc\u0259, d\u00fcnya tamamil\u0259 f\u0259rqli bir d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoymaqdad\u0131r: \u201c2020-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rinin monetar, fiskal, proteksionist, \u0259m\u0259k bazar\u0131 v\u0259 dig\u0259r iqtisadi siyas\u0259tl\u0259rind\u0259 bir-birl\u0259rini izl\u0259yir v\u0259 ox\u015far add\u0131mlar at\u0131rd\u0131lar. Qlobal bazarlar\u0131 indi daha \u00e7ox izl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259hkumuq (baxmayaraq ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 haz\u0131rda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131b!) Amma bu d\u0259f\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin atd\u0131qlar\u0131 add\u0131mlar\u0131 t\u0259krarlamaq, onlar\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fckl\u0259ri siyas\u0259tl\u0259r\u0259 ox\u015far siyas\u0259tl\u0259r y\u00fcr\u00fctm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, onlar\u0131n siyas\u0259tl\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyata m\u00fcmk\u00fcn t\u0259sirl\u0259rini \u00f6l\u00e7m\u0259k, m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox faydalanmaq, m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri is\u0259 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k bundan sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin iqtisadi siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas istiqam\u0259t olacaq.<\/p>\n<p><strong>\u00d6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi inki\u015faf s\u0259viyy\u0259l\u0259ri, s\u00fcr\u0259tl\u0259ri, strategiyalar\u0131, reseptl\u0259ri, g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri t\u0259dbirl\u0259r bir-biril\u0259rind\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu \u00e7ox ciddi siqnald\u0131r&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert bildirir ki, AB\u015e-da i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si 3.5 faiz, inflyasiya 6,5 faiz, faiz d\u0259r\u0259c\u0259si 4.25 faiz-4.5 faizdir: \u201c\u0130nflyasiyan\u0131 2 faizlik h\u0259d\u0259f h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn faiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na davam edil\u0259c\u0259k. Buna i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si d\u0259 imkan verir. Lakin faiz d\u0259r\u0259c\u0259sinin 2023-c\u00fc ild\u0259 6 faiz h\u0259ddini a\u015faca\u011f\u0131 v\u0259 6 faizin \u00fcz\u0259rind\u0259 qalaca\u011f\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 hesab edir\u0259m. \u00c7\u00fcnki qlobal iqtisadiyyat dollar\u0131n faiz d\u0259r\u0259c\u0259sinin 6 faizd\u0259n yuxar\u0131 h\u0259ddin\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t d\u00f6z\u0259 bilm\u0259z. 5-6 faiz d\u0259r\u0259c\u0259si aral\u0131\u011f\u0131 da FES-in n\u0259tic\u0259l\u0259rini diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259y\u0259c\u0259yi s\u0259viyy\u0259dir. Dem\u0259li, 5.5 faiz-6 faiz aral\u0131\u011f\u0131nda da inflyasiya 4 faizin alt\u0131na enm\u0259s\u0259, FES-in faiz siyas\u0259tini daha s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 alternativ siyas\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259yi ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/bbn.az\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/elman-sadiqov-570x360.jpg\" alt=\"ABA-n\u0131n eksperti Elman Sad\u0131qov \u201cBu g\u00fcn, \u0130ndi\u201d verili\u015finin qona\u011f\u0131 olub \u2013  V\u0130DEO - BBN.az\" width=\"770\" height=\"486\" \/><\/p>\n<h3><strong>Elman Sadiqov<\/strong><\/h3>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n 2-ci \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyat\u0131 olan \u00c7inin \u00f6z\u00fcn\u00fcn ciddi iqtisadi qay\u011f\u0131lar\u0131 v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 m\u00f6vcuddur. \u00c7ind\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck kapital \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u015fahidi olmaqday\u0131q v\u0259 bu proses davam ed\u0259c\u0259k. \u00c7inin nisb\u0259t\u0259n optimist statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin alt\u0131nda \u00e7ox ciddi iqtisadi qay\u011f\u0131 v\u0259 probleml\u0259ri formala\u015fmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Avropa Birliyi ciddi iqtisadi qay\u011f\u0131larla yana\u015f\u0131, \u00e7ox ciddi siyasi problem v\u0259 ziddiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Avropa Birliyinin iqtisadi inki\u015faf\u0131 II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 oldu\u011fu kimi AB\u015e-dan v\u0259 Britaniyadan (Britaniyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 iqtisadi qay\u011f\u0131lar (o c\u00fcml\u0259d\u0259n y\u00fcks\u0259k inflyasiya) \u00e7oxdur) as\u0131l\u0131 olacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 q\u0259rar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan a\u00e7\u0131qlanan q\u0259rar v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k t\u0259dbirl\u0259rin \u0259sas bir m\u0259qs\u0259di var. Artan maa\u015flar fonunda inflyasiya t\u0259zyiqinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 (bu t\u0259zyiq qa\u00e7\u0131lmaz\u0131d\u0131r) \u00fc\u00e7\u00fcn inflyasiya t\u0259tikl\u0259yici bir s\u0131ra qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131na gedilm\u0259y\u0259c\u0259yinin anonsunun verilm\u0259si \u00f6n\u0259mli idi. Bu is\u0259 inflyasiya g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaldan amildir. Haz\u0131rda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 inflyasiya g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri \u00e7ox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn istehlak \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n pik h\u0259ddini ya\u015fay\u0131r. Bu amil yerli istehsal\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259s\u0259 d\u0259, yerli istehsalda idxal\u0131n pay\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda idxal\u0131 da art\u0131ran amill\u0259rd\u0259ndir. Valyuta ehtiyatlar\u0131ndak\u0131 g\u0259rginlik, m\u00f6vcud monetar siyas\u0259t manevr imkanlar\u0131n\u0131 darald\u0131r, dollar\u0131n kursuna t\u0259zyiqi art\u0131r\u0131r. T\u0259diy\u0259 balans\u0131nda m\u0259nfi saldonun azalmas\u0131na imkan vermir. H\u0259r bir halda T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131 2023-c\u00fc ild\u0259 2 f\u0259rqli d\u00f6vr ya\u015fayacaq. \u0130lin 1-ci yar\u0131s\u0131 v\u0259 ilin 2-ci yar\u0131s\u0131. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6n\u0259mli \u0259lav\u0259 bir fakt\u0131 da qeyd edim. Suriyan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259rinin Suriyan\u0131n \u015fimal\u0131ndan ke\u00e7\u0259r\u0259k Avropaya \u00e7\u0259kilm\u0259si plan\u0131 b\u00f6y\u00fck ehtimalla h\u0259yata ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259k. \u018fv\u0259zind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn qaz sah\u0259sind\u0259 ciddi bir haba (qov\u015fa\u011fa) \u00e7evrilir. Burada T\u00fcrkiy\u0259ni ciddi s\u0131naq g\u00f6zl\u0259yir. \u00c7\u00fcnki Suriya-T\u00fcrkiy\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131 Britaniya v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259ns\u0259 d\u0259, AB\u015e t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nmir (bunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan etdil\u0259r)&#8221;.<\/p>\n<p>E.Sadiqovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyan\u0131n dem\u0259k olar ki, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259si \u00f6z iqtisadi inki\u015faf plan\u0131n\u0131 \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin ger\u00e7\u0259klik v\u0259 imkanlar\u0131na uy\u011fun haz\u0131rlay\u0131r: \u201c\u00d6lk\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 probleml\u0259r, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t, \u0259m\u0259k bazar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259rql\u0259nm\u0259kd\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri (o c\u00fcml\u0259d\u0259n konkret olaraq Dubay \u018fmirliyi) istedadl\u0131 g\u0259ncl\u0259r\u0259 vizalar\u0131n verilm\u0259sinin asanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 siyas\u0259tin\u0259 ba\u015flay\u0131b (konkret olaraq, immiqrasiya deyil, beyin ovu siyas\u0259ti). Eyni siyas\u0259ti AB\u015e ba\u015fda olmaqla bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 v\u0259 daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 aparaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar g\u00f6r\u00fcnm\u0259kd\u0259dir. Kor-koran\u0259 toplu immiqrasiya deyil, istedadl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin, aliml\u0259rin, pe\u015f\u0259karlar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 c\u0259lbi. Amma bunun \u0259ksin\u0259 olaraq, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin say olaraq \u0259n az\u0131 70 faizind\u0259 i\u015fsizliyin artmas\u0131, investisiya, yeni texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqinin is\u0259 azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, AB\u015e, \u00c7in, Yaponiya, Avropa \u0130ttifaq\u0131 kimi g\u00fccl\u00fc iqtisadi birlikl\u0259rin haz\u0131rda kifay\u0259t etm\u0259diyi, yeni bir ne\u00e7\u0259 iqtisadi birlikl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131laraq iqtisadi potensial\u0131n (o c\u00fcml\u0259d\u0259n riskl\u0259rin) h\u0259min birlikl\u0259rd\u0259 diversifikasiyas\u0131 ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. \u018fslind\u0259 d\u00fcnya buna do\u011fru gedir. Y\u0259ni ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n daha \u00e7ox birlikl\u0259r daxilind\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259r\u0259k iqtisadi birlikl\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si il\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259si plan\u0131 daha rasionald\u0131r. \u018fks halda, AB\u015e v\u0259 Avropan\u0131n bahal\u0131 v\u0259 l\u00fcks mallar\u0131n\u0131n bazarlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131, bu bazarlar\u0131n \u00c7in, C\u0259nubi Koreya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n tutulmas\u0131 davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Yekun n\u0259tic\u0259 is\u0259 budur ki, iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259, reseptl\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 yana\u015fmalar d\u0259yi\u015fir, s\u00fcr\u0259t art\u0131r, daha \u00e7evik v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f iddial\u0131 planlar \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qas\u0131r\u011fal\u0131 iqtisadi okean\u0131nda tab g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yelk\u0259nli qay\u0131q yox, g\u00fccl\u00fc m\u00fch\u0259rrikli dayan\u0131ql\u0131 g\u0259mi olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaq&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Bir \u00e7ox ekspertl\u0259r qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n bir ne\u00e7\u0259 b\u00f6hran\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si kimi qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sini \u0259sas g\u0259tirm\u0259kl\u0259, onun tamamil\u0259 l\u0259\u011fvini t\u0259klif edirl\u0259r. Onlar\u0131n fikrinc\u0259, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar\u0131 spekulyativ amill\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 b\u00f6hranlara qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131qd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>E.Sadiqovun fikrinc\u0259, qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlardan imtina iqtisadiyyatlar\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 daralmas\u0131, kapital \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 dem\u0259kdir: \u201cD\u00fcnya \u0259halisinin art\u0131m\u0131, resurslar\u0131n getdikc\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259si fonunda investisiyalara ehtiyac\u0131n artmas\u0131 v\u0259 sair amill\u0259r s\u0259b\u0259bind\u0259n qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir v\u0259 bel\u0259 qalmaqda davam ed\u0259c\u0259k. \u018flav\u0259 olaraq, bazar d\u0259y\u0259ri 100 trliyon dollarlarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlardan imtina faktiki olaraq sistemin \u00e7\u00f6km\u0259si dem\u0259kdir. Qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yeni bir sistem is\u0259 h\u0259l\u0259lik he\u00e7 bir inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259d\u0259 yoxdur, s\u0131naqdan bel\u0259 ke\u00e7irilm\u0259yib. \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 real deyil. Haz\u0131rda \u0259sas qay\u011f\u0131 borc qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131 bazar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmamas\u0131, iqtisadiyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 amil\u0259 \u00e7evrilm\u0259m\u0259sidir. S\u00f6hb\u0259t borc qiym\u0259tli ka\u011f\u0131zlar\u0131ndan gedir\u201d&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elman Sadiqov: \u201cD\u00fcnya tamamil\u0259 f\u0259rqli bir d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoymaqdad\u0131r\u201d D\u00fcnya m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131 h\u0259l\u0259 inflyasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmay\u0131blar: \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259yicil\u0259ri u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini pik h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131rmay\u0131blar. Lakin &#8220;Bloomberg Economics&#8221; analitikl\u0259rinin proqnozuna \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ild\u0259 onlar monetar siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 fasil\u0259 ver\u0259, h\u0259tta onun yum\u015fald\u0131lmas\u0131na da ged\u0259 bil\u0259rl\u0259r. 23 \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyata malik \u00f6lk\u0259nin monetar siyas\u0259tini analiz ed\u0259n ekspertl\u0259rin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlardan \u00e7oxu &#8211; 12-si u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini art\u0131rma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k, 9-u a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa ba\u015flayacaq, 2-si is\u0259 indiki s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlayacaq. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259si 2023-c\u00fc ilin 3-c\u00fc r\u00fcb\u00fcn\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":555438,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c-599x365.jpg",599,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",640,390,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/98aa399623da28b0f74bd2c30fce9e2c.jpg",821,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Elman Sadiqov: \u201cD\u00fcnya tamamil\u0259 f\u0259rqli bir d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoymaqdad\u0131r\u201d D\u00fcnya m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131 h\u0259l\u0259 inflyasiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmay\u0131blar: \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259yicil\u0259ri u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini pik h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131rmay\u0131blar. Lakin &#8220;Bloomberg Economics&#8221; analitikl\u0259rinin proqnozuna \u0259sas\u0259n, 2023-c\u00fc ild\u0259 onlar monetar siyas\u0259ti s\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259k siyas\u0259tl\u0259rin\u0259 fasil\u0259 ver\u0259, h\u0259tta onun yum\u015fald\u0131lmas\u0131na da ged\u0259 bil\u0259rl\u0259r. 23 \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyata malik \u00f6lk\u0259nin monetar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=555437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555437\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/555438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=555437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=555437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=555437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}