{"id":555969,"date":"2023-01-18T15:25:13","date_gmt":"2023-01-18T12:25:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=555969"},"modified":"2023-01-18T15:25:13","modified_gmt":"2023-01-18T12:25:13","slug":"siyasi-partiyalar-haqqinda-yeni-qanunun-z%c9%99rur%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=555969","title":{"rendered":"&#8220;Siyasi partiyalar haqq\u0131nda&#8221; yeni Qanunun z\u0259rur\u0259ti"},"content":{"rendered":"<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu c\u00fcr \u0259h\u0259miyy\u0259tli qanun layih\u0259sinin q\u0259bulu zaman\u0131 ictimai-siyasi fikrin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131, ictimai r\u0259yin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si demokratik c\u0259miyy\u0259tin, siyasi pl\u00fcralizmin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6lk\u0259 Prezidentinin 2018-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar i\u00e7\u0259risind\u0259 siyasi islahatlar x\u00fcsusi yer tutur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olaraq ist\u0259r parlamentd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259n k\u0259narda siyasi partiyalar\u0131n koordinasiya edilm\u0259si, \u00fcmummilli v\u0259 d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131 \u0259traf\u0131nda vahid m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf olundu. Bununla bel\u0259 &#8220;Siyasi partiyalar haqq\u0131nda &#8220;qanun layih\u0259sinin yenil\u0259nm\u0259si sosial mahiyy\u0259t k\u0259sb edirdi. Q\u0259bul edilmi\u015f yeni qanun layih\u0259si \u00f6lk\u0259 Prezidentinin aparm\u0131\u015f oldu\u011fu siyasi islahatlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xacaq v\u0259 partiyalar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi h\u0259yat\u0131nda yer v\u0259 rolunun artmas\u0131na geni\u015f imkanlar yaranacaqd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6lk\u0259d\u0259 formala\u015fan yeni siyasi quruculuq , m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n yeni tendensiyalar qanunvericilik sah\u0259sind\u0259 d\u0259 siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259ruri add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanunun haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 lab\u00fcd etmi\u015fdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycanda 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq siyasi partiyalar\u0131n siyasi sistemd\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r artd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Bu f\u0259all\u0131q q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan qanunvericilikl\u0259 adekvat olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6lk\u0259d\u0259 apar\u0131lan siyasi islahatlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi partiyalar\u0131n yeni konfiqurasiya prosesind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131 vacibdir. Bu v\u0259 bir \u00e7ox z\u0259ruri amill\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k t\u0259qdim olunmu\u015f yeni qanun layih\u0259si t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Art\u0131q indiki Az\u0259rbaycan 30 ilki d\u00f6vrd\u0259n tamamil\u0259 f\u0259rqlidir. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz d\u00fcnyada s\u00f6z sahibin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f qanunlar\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq normalara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ruri hal alm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanunun yarad\u0131lmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259lirdi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Q\u00fcvv\u0259d\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu 30 il bundan \u0259vv\u0259l &#8211; 1992-ci il iyunun 3- d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 formala\u015fan yeni siyasi konfiqurasiya qanunvericilik sah\u0259sind\u0259 d\u0259 siyasi sistemin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n laz\u0131mi add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olunan b\u00fct\u00fcn siyasi partiyalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Milli M\u0259clisin s\u0259drin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdir. Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n 2022-ci ilin 26 iyul tarixind\u0259 d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f siyasi partiyalara yeni qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edilib. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 50-y\u0259 yax\u0131n siyasi partiya 250-d\u0259n \u00e7ox t\u0259klifini r\u0259smi qaydada t\u0259qdim edib.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bununla yana\u015f\u0131, yeni qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 dinl\u0259m\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. Bel\u0259 ki, 2022-ci il oktyabr\u0131n 24-d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259 parlamentd\u0259 t\u0259msil olunan v\u0259 eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131ndan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259ks\u0259r siyasi partiyalar\u0131n s\u0259drl\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259din ictimai \u0259h\u0259miyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq siyasi partiyalar\u0131n, Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n, politoloqlar\u0131n v\u0259 sosial media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ictimai dinl\u0259m\u0259l\u0259r ke\u00e7irilib. N\u00f6vb\u0259ti dinl\u0259m\u0259 is\u0259 noyabr\u0131n 4-d\u0259 ba\u015f tutub v\u0259 dinl\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 siyasi partiya r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z t\u0259klif v\u0259 r\u0259yl\u0259rini bildirib. T\u0259qdim olunan r\u0259yl\u0259r \u0259sas\u0131nda qanun layih\u0259sinin yeni variant\u0131 haz\u0131rlan\u0131b. Qanun layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 Avropan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan siyasi sistem n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b. H\u0259m\u00e7inin Venesiya Komissiyas\u0131n\u0131n siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib. Layih\u0259nin haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ekspert komissiyas\u0131 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 bu komissiya t\u0259r\u0259find\u0259n 20 \u00f6lk\u0259nin bu sah\u0259d\u0259ki t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00f6yr\u0259nilib. S\u0259n\u0259din yenil\u0259nm\u0259si zaman\u0131 layih\u0259d\u0259 66 d\u0259yi\u015fiklik edilib. Qanun layih\u0259sinin yenil\u0259nmi\u015f variant\u0131nda \u0259vv\u0259lki variant\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 yenilikl\u0259r var. Bel\u0259 ki, t\u0259nqidl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f b\u0259zi m\u00fcdd\u0259larda t\u0259l\u0259bl\u0259r y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilib, b\u0259zi m\u00fcdd\u0259lar is\u0259 s\u0259n\u0259dd\u0259n b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.Yeni layih\u0259d\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131l\u0131q demokratiyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca g\u00f6st\u0259ricisi kimi t\u0259sbit olunub. Layih\u0259nin \u0259vv\u0259lki versiyas\u0131nda se\u00e7kil\u0259rd\u0259 2 d\u0259f\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259n siyasi partiyalar\u0131n l\u0259\u011fvin\u0259 dair t\u0259l\u0259b yeni versiyada tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b.Yeni qanun layih\u0259si \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n maraqlar\u0131 namin\u0259 siyasi birlik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n, z\u0259r\u0259rli xarici siyasi t\u0259sirl\u0259ri minimuma endir\u0259n partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Siyasi partiyalar\u0131n yaranmas\u0131, f\u0259aliyy\u0259tinin l\u0259\u011fvi v\u0259 b\u0259rpas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri daha da asanla\u015fd\u0131racaq. Qanun layih\u0259si 6 f\u0259sil, 30 madd\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yeni qanunun q\u0259bulundan sonra h\u0259r k\u0259s b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 siyasi partiya yaratmaq v\u0259 ya m\u00f6vcud siyasi partiyaya daxil olmaq h\u00fcququna malikdir. D\u00f6vl\u0259t qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn siyasi partiyalar\u0131n s\u0259rb\u0259st f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t\u0259minat verir. H\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t siyasi partiyalar\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u00fcquqlar\u0131na v\u0259 qanuni m\u0259nafel\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131na b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqi \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131na t\u0259minat verir. \u018fsas m\u0259qamlardan biri d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259saiti hesab\u0131na siyasi partiyalara maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f hallar istisna olmaqla, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n, v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin siyasi partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259sin\u0259 yol verilmir. Eyni zamanda, yeni qanun partiyalar\u0131n siyasi t\u0259msil\u00e7iyin\u0259 geni\u015f imkanlar yaradacaq ki, bu da \u0259n \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. G\u00f6zl\u0259nil\u0259n odur ki, haz\u0131rlanan yeni qanun partiyalar\u0131n dinamik inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, ictimai r\u0259yd\u0259 n\u00fcfuzunu v\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaqd\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrkan \u015eadlinskaya &#8211; B\u0259rd\u0259 rayon Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zinin elmi i\u015f\u00e7isi<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu c\u00fcr \u0259h\u0259miyy\u0259tli qanun layih\u0259sinin q\u0259bulu zaman\u0131 ictimai-siyasi fikrin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131, ictimai r\u0259yin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si demokratik c\u0259miyy\u0259tin, siyasi pl\u00fcralizmin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u00d6lk\u0259 Prezidentinin 2018-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar i\u00e7\u0259risind\u0259 siyasi islahatlar x\u00fcsusi yer tutur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olaraq ist\u0259r parlamentd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Milli M\u0259clisd\u0259n k\u0259narda siyasi partiyalar\u0131n koordinasiya edilm\u0259si, \u00fcmummilli v\u0259 d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131 \u0259traf\u0131nda vahid m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf olundu. Bununla bel\u0259 &#8220;Siyasi partiyalar haqq\u0131nda &#8220;qanun layih\u0259sinin yenil\u0259nm\u0259si sosial mahiyy\u0259t k\u0259sb edirdi. Q\u0259bul edilmi\u015f yeni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":555970,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n-594x365.jpg",594,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n-840x516.jpg",640,393,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/326238696_897251258379462_879397463905518568_n.jpg",960,590,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun haz\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu c\u00fcr \u0259h\u0259miyy\u0259tli qanun layih\u0259sinin q\u0259bulu zaman\u0131 ictimai-siyasi fikrin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131, ictimai r\u0259yin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si demokratik c\u0259miyy\u0259tin, siyasi pl\u00fcralizmin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u00d6lk\u0259 Prezidentinin 2018-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar i\u00e7\u0259risind\u0259 siyasi islahatlar x\u00fcsusi yer tutur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na uy\u011fun olaraq ist\u0259r parlamentd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555969"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=555969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/555969\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/555970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=555969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=555969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=555969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}