{"id":556875,"date":"2023-01-20T13:37:46","date_gmt":"2023-01-20T10:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=556875"},"modified":"2023-01-20T13:37:46","modified_gmt":"2023-01-20T10:37:46","slug":"20-yanvar-z%c9%99f%c9%99r-gunl%c9%99ri-boyuk-qayidisa-t%c9%99kan-ver%c9%99n-hadis%c9%99l%c9%99r-s%c9%99rh-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=556875","title":{"rendered":"20 Yanvar, Z\u0259f\u0259r g\u00fcnl\u0259ri &#8211; B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015fa t\u0259kan ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r &#8211; \u015e\u018fRH + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqaz i\u015f\u011fal olunandan sonra erm\u0259nil\u0259r regiona k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bununla da b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131ndan ba\u015flayan faci\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyulub. Erm\u0259nil\u0259r C\u0259nubi Qafqazda daim pozuculuq rolunu oynay\u0131b, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri \u015f\u0259rl\u0259yib, s\u0259rv\u0259t sahibl\u0259rind\u0259n donoslar yaz\u0131blar. Bununla da hakimiyy\u0259t yan\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer edibl\u0259r. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycana \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259lib. Onlar, \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eirvan-\u015eamax\u0131, Qaraba\u011f, G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ridir. Dem\u0259li, onlar\u0131n bu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u00fcrk tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259si olub.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259vanda v\u0259 indi Erm\u0259nistan adlanan \u00f6lk\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n, t\u00fcrkl\u0259rin tarixinin izl\u0259rini silm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olublar. Onlara bu faci\u0259l\u0259ri t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 Rusiya v\u0259 sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259ri, r\u0259smi Moskvan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t yard\u0131m edib. SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lma \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 is\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259 art\u0131b. Onlar sovet r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 tutduqlar\u0131 m\u00f6vqed\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tamamil\u0259 qa\u00e7q\u0131n sal\u0131nmas\u0131na nail olublar. Bel\u0259likl\u0259, 1988-ci ild\u0259 Erm\u0259nistandan Az\u0259rbaycana on minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 qovuldu. 1988-1989-cu ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan &#8211; Erm\u0259nistandan n\u00f6vb\u0259ti deportasiyas\u0131 ba\u015f verib, n\u0259tic\u0259d\u0259 250 min az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcb. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan qovulmas\u0131 h\u0259m d\u0259 torpaq itkisi dem\u0259kdir. Onda az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 25 faizind\u0259, t\u0259qrib\u0259n 7,5 min kv.km-d\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. Sovet r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin d\u0259st\u0259yind\u0259n ruhlanan erm\u0259nil\u0259r bir az da qaba\u011fa ged\u0259r\u0259k Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMjAvMTIvMzYvMTQvM2EwM2MyOGItYWNjYi00Y2JjLWI0OTUtZGQ0OTZmM2ExYzM3LzgzMjM0Mjc2LTFiZjYtMzhiZC04MjNiLWMwNjE4Zjk1OGYxMy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=f7b5d3068cb95822\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Mixail Qorba\u00e7ovun iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri Abel Aqanbekyan 1980-ci ill\u0259rin sonunda Moskvada erm\u0259ni lobbisinin \u0259n g\u00fccl\u00fc n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri idi. O, 1980-ci ill\u0259rin sonunda Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycandan qoparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015flatd\u0131qlar\u0131 \u201cMiatsum\u201d h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259sas n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n olub. Aqanbekyan 1987-ci ilin noyabr\u0131nda Parisd\u0259 Fransa Erm\u0259ni \u0130nstitutunun v\u0259 Erm\u0259ni Veteranlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n onun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 t\u0259\u015fkil etdiyi t\u0259dbird\u0259 Qaraba\u011f bar\u0259d\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri deyib: \u201cM\u0259n bir iqtisad\u00e7\u0131 kimi hesab edir\u0259m ki, Qaraba\u011f iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n daha \u00e7ox Erm\u0259nistana ba\u011fl\u0131d\u0131r, n\u0259inki Az\u0259rbaycana\u201d. O, Az\u0259rbaycan\u0131n bu b\u00f6lg\u0259sinin bir hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana \u201cbirl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin vacibliyi\u201d fikrini Fransan\u0131n \u201cHumanite\u201d (\u201cL&#8217;Humanit\u00e9\u201d) q\u0259zetin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 vur\u011fulay\u0131b. Bu prosesin Silva Kaputikiyan, Zori Balayan kimi ideoloqlar\u0131 da var idi. Onlar t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi ruhundan b\u00f6y\u00fcy\u00fcb, t\u0259rbiy\u0259 alm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r idi. Bu ideoloqlar\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik t\u0259bli\u011fat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Robert Ko\u00e7aryan, Serj Sarqsyan, Seyran Ohanyan v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 Rusiyan\u0131n 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Xocal\u0131, A\u011fdaban v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259tliamlar, soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. Erm\u0259nistan\u0131n indiki hakimiyy\u0259ti v\u0259 g\u0259ncliyi d\u0259 bu \u00e7\u00fcr\u00fck, insanl\u0131\u011fa zidd t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi ideologiyas\u0131 \u0259sas\u0131nda t\u0259rbiy\u0259 olunublar. Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycana torpaq iddias\u0131 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulmas\u0131 prosesi sovet ordusunun Bak\u0131da v\u0259 ba\u015fqa rayonlarda qanl\u0131 faci\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259tm\u0259si il\u0259 davam edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMjAvMTIvMzYvMTQvMWI4MDFjZDktZTE1Ni00YzQ3LTlhOTAtMzkxZTg5NTg1NDUyLzEyMDYzYmMwLTY2OWEtMzk4ZC1iNjk1LWVmNDA3ODc1ZGEwNC5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=d7c6810de661c372\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bu arada, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan k\u00fctl\u0259vi qovulmas\u0131na, Qaraba\u011f\u0131n bir hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, Sumqay\u0131tda, Nax\u00e7\u0131vanda, L\u0259nk\u0259randa, \u015e\u0259kid\u0259, bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda etiraz mitinql\u0259ri, y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259ri v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 ke\u00e7irilib. Erm\u0259nil\u0259ri regiona g\u0259tir\u0259n \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n varisi SSR\u0130 yen\u0259 onlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib. Onda Moskva Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 irimiqyasl\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat h\u0259yata ke\u00e7irib. 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda respublika \u0259razisin\u0259 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar, \u0259lav\u0259 sovet qo\u015funu yeridilib. Bu is\u0259 Bak\u0131da, L\u0259nk\u0259randa, Neft\u00e7alada v\u0259 respublikan\u0131n ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlara s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin yanvar qurbanlar\u0131 simvolik olaraq \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidi\u201d adlan\u0131r. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n 150 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana yeridil\u0259n sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 at\u0259\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u015f\u0259hid olub. 20 Yanvar hadis\u0259si h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda ged\u0259n milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131 susdurmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 at\u0131lan add\u0131m idi. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259ri Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirdi. \u00c7\u00fcnki G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r istisna olmaqla xaric\u0259 \u00e7\u0131xmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi. Onlar da SSR\u0130-nin \u0259razisi say\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan b\u00fct\u00fcn informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259 Kreml v\u0259 erm\u0259nil\u0259r n\u0259zar\u0259t edirdi.<\/p>\n<p>M\u0259rhum Prezident Heyd\u0259r \u018fliyev faci\u0259d\u0259n sonra, 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 21-d\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin t\u00f6r\u0259tdiyi bu qanl\u0131 \u0259m\u0259liyyata k\u0259skin etiraz\u0131n\u0131 bildirib. O, h\u0259min \u0259m\u0259liyyat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259nl\u0259ri if\u015fa edib. El\u0259 h\u0259min il noyabr\u0131n 20-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin sessiyas\u0131nda m\u0259rhum Prezident Yanvar faci\u0259sini Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n suveren h\u00fcquqlar\u0131na q\u0259sd kimi qiym\u0259tl\u0259ndirib: \u201c&#8230;Sovet \u0130ttifaq\u0131nda, \u00f6lk\u0259nin daxilind\u0259 &#8211; he\u00e7 bir yerd\u0259, he\u00e7 bir regionda bu q\u0259d\u0259r, bu miqyasda qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131n olmam\u0131\u015fd\u0131r. Bunu da edib Sovet ordusu. V\u0259 bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck miqyasda olma\u011f\u0131n\u0131 onunla da \u00f6l\u00e7m\u0259k olar ki, bu h\u0259rbi aksiyan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri Yazov, SSR\u0130 daxili i\u015fl\u0259r naziri Bakatin vaxt\u0131ndan qabaq g\u0259lib Bak\u0131da oturub, bu \u0259m\u0259liyyatlara r\u0259hb\u0259rlik edibl\u0259r. M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 h\u0259rbi nazir az-az c\u0259bh\u0259y\u0259 gedirdi, ancaq g\u00f6r\u00fcn bu h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyata bunlar n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck fikir veribl\u0259r, bunun miqyas\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olub ki, mar\u015fal Yazov (SSR\u0130-nin ovaxtk\u0131 m\u00fcdafi\u0259 naziri &#8211; red. ) g\u0259lib, Bak\u0131da oturub v\u0259 bu \u0259m\u0259liyyata r\u0259hb\u0259rlik edib. Dem\u0259k, bu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ril\u0259n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fczd\u00fcr, t\u0259hqirdir, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda cinay\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMjAvMTIvMzYvMTQvNTRkZTY5NGEtNjA5ZS00Njg1LTk3MzUtODY4M2M1MWNlYjcyL2E5NWQ0MDAzLTM0YzMtMzkxOC1hNjZjLWQ3NDk4NmRjMTM5Mi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=e6290af64f14ae84\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>20 Yanvardan sonra da Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar dayanmad\u0131. 1990-c\u0131 il yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n c\u0259mi iki ay sonra &#8211; mart\u0131n 24-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dyan\u0131 \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Qazax rayonunun Ba\u011fanis Ayr\u0131m k\u0259ndind\u0259 dinc \u0259hali erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan \u0130mar\u0259t Q\u0259rv\u0259nd, Tu\u011f, S\u0259lak\u0259tin, Axullu, Xocav\u0259nd, C\u0259milli, N\u0259bil\u0259r, Me\u015f\u0259li, H\u0259s\u0259nabad, K\u0259rkicahan, Qaybal\u0131, Mal\u0131b\u0259yli, Yuxar\u0131 v\u0259 A\u015fa\u011f\u0131 Qu\u015f\u00e7ular, Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndl\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 h\u0259min ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin dinc \u0259halisinin bir hiss\u0259si qabaqcadan haz\u0131rlanm\u0131\u015f plan \u0259sas\u0131nda x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirildi. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l \u2013 1992-ci il fevral\u0131n 17-d\u0259 Xocav\u0259ndin Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndind\u0259 80 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131na m\u0259ruz qald\u0131. Bu h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar 1992-ci ilin aprelind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin A\u011fdaban, avqustunda Goranboyun Ball\u0131qaya, 1993-c\u00fc ilin aprelind\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin Ba\u015fl\u0131bel k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 davam etdi. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 is\u0259 613 n\u0259f\u0259rin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 dinc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tl\u0259rinin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisidir. Erm\u0259nil\u0259r b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 1980-ci ill\u0259rin sonunda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r. Orada etdikl\u0259ri cinay\u0259t \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259zas\u0131z qalan erm\u0259nil\u0259r ox\u015far v\u0259h\u015filikl\u0259ri Qaraba\u011fda t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. Sovet r\u0259hb\u0259rliyi is\u0259 erm\u0259nil\u0259rin cinay\u0259tl\u0259rin\u0259 haqq qazand\u0131r\u0131rm\u0131\u015fcas\u0131na onlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k ad\u0131 alt\u0131nda Bak\u0131ya v\u0259 ba\u015fqa b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259ri yerl\u0259\u015fdirib. Sovet r\u0259hb\u0259rliyi bununla da az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131 olan Q\u0259rb Az\u0259rbaycandan qovulmas\u0131n\u0131, Qaraba\u011f\u0131n bir hiss\u0259sinin Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin\u0259 q\u0259bul etdirm\u0259k ist\u0259yirdi. Ancaq sovet r\u0259hb\u0259rliyi m\u0259krli siyas\u0259ti v\u0259 iddian\u0131 gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259di.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMjAvMTIvMzYvMTQvOGFkYjMzMmUtZmY4Zi00ODIyLWI0YWEtNzI0NzgzZjU5YTc4L2VkNzg0N2EyLTQzMzYtMzU1Yy1iYjZmLWVlODRhMzVjODM4Yi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=8be5066a328af584\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu qanl\u0131 faci\u0259l\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Mixail Qorba\u00e7ov Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda, Qaraba\u011fda, 20 Yanvarda t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259zalanmadan \u00f6ld\u00fc. Az\u0259rbaycandak\u0131 cinay\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmadan onu Nobel S\u00fclh M\u00fckafat\u0131na da layiq g\u00f6rd\u00fcl\u0259r&#8230; Halbuki 1945-46-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 fa\u015fistl\u0259rin m\u00fchakim\u0259 edildiyi \u201cN\u00fcrnberq m\u0259hk\u0259m\u0259si\u201dnin h\u0259min faci\u0259l\u0259ri t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259 qurulaca\u011f\u0131 g\u00fcn g\u00f6zl\u0259nilir. Bu h\u0259m d\u0259 tarixd\u0259 b\u0259nz\u0259r hadis\u0259l\u0259rin t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n faci\u0259l\u0259r sonradan G\u00fcrc\u00fcstan, Moldova, Ukrayna, Suriya, \u0130raqda v\u0259 s. yerl\u0259rd\u0259 t\u0259krarland\u0131 v\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Moskvan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 yanvar\u0131n 22-d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin d\u0259fni m\u0259rasimind\u0259 cavab verdi. 2 milyona yax\u0131n insan sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin Bak\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 olmas\u0131na, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t rejiminin t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, meydana ax\u0131\u015fd\u0131. Bu h\u0259m \u015f\u0259hidl\u0259rin \u0259ziz xatir\u0259sin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, h\u0259m d\u0259 sovetin \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 etiraz idi. Bu epoxal hadis\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu. M\u0259hz bu faci\u0259d\u0259n sonra milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tam siyasi reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi, d\u00f6nm\u0259z xarakter ald\u0131, xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>R\u0259smi Bak\u0131 sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fcdafi\u0259 q\u00fcdr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na, torpaqlar\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldib. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015fmad\u0131, Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 2020-ci ilin V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f Tarixi Z\u0259f\u0259r il\u0259 h\u0259m d\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin narahat ruhlar\u0131 dinclik tapd\u0131. 2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u0259ks-h\u0259ml\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 ba\u015flad\u0131. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 noyabr\u0131n 8-d\u0259 z\u0259f\u0259rl\u0259 yekunla\u015fd\u0131. Bu, son 100 ild\u0259n art\u0131q d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u015f\u0259hid olmu\u015flar\u0131n, erm\u0259ni vandalizmi qurbanlar\u0131n\u0131n nahaq t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131n al\u0131nmas\u0131 idi. Torpaqlar i\u015f\u011faldan azad olunandan sonra Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259ri izl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Bu onlar\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda etdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rin davam\u0131 idi. Bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min hadis\u0259l\u0259rin qanl\u0131 izl\u0259ri azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar \u015f\u0259klind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Z\u0259f\u0259r bu m\u0259zarl\u0131qlarda a\u015fkarlanan ads\u0131z, nam\u0259lum az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n narahat ruhunun dinclik tapmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etdi.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDEvMjAvMTIvMzYvMTQvMGJhNmU2NDItNmEzMi00ZjBiLTllNTctNDY3ZjhkYmE4ZmVjL2M0YzljNjc0LTI5ZmEtMzc1Yi1hMDEwLTVlYmQyZDhhZDU0OS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=41caa3233df5e19e\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli ideyas\u0131 tarixi torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda b\u00f6y\u00fck quruculuq i\u015fl\u0259ri gedir, art\u0131q Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndi il\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f ba\u015flay\u0131b, bu il qay\u0131d\u0131\u015f prosesi daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k. H\u0259d\u0259fsiz mill\u0259t ya m\u0259hv olar, ya da assimilyasiya. Bu bax\u0131mdan, Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si h\u0259m d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015fa, repatriasiyaya yol a\u00e7\u0131r. Z\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 \u0259z\u0259li yurd yerl\u0259rin\u0259 d\u0259 qay\u0131dacaqlar\u0131na \u00fcmidi art\u0131r\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n son 35 ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin havadarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 cavab\u0131 yeni d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131n uzaqda olmad\u0131\u011f\u0131na inam\u0131 art\u0131r\u0131r. 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259ki milli m\u00fcqavim\u0259t, 30 illik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmazl\u0131q v\u0259 2020-ci ilin V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f Tarixi Z\u0259f\u0259r, Erm\u0259nistan\u0131n diz \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u00fclm\u0259si bu \u00fcmidl\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 yeni prioritet kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259si d\u0259 bu inam\u0131 art\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki Qaraba\u011f kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan da i\u015f\u011fal olunub. Az\u0259rbaycan Qaraba\u011f\u0131 azad etdiyi kimi, bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u0259 \u00f6z sakinl\u0259rinin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131na nail olacaq. Par\u00e7alanm\u0131\u015f V\u0259t\u0259n torpaqlar\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259si prosesi davam edir. 20 Yanvar, Z\u0259f\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 t\u0259kan verir.<\/p>\n<p><strong>\u201cReport\u201d \u0130nformasiya Agentliyi\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Qafqaz i\u015f\u011fal olunandan sonra erm\u0259nil\u0259r regiona k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bununla da b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131ndan ba\u015flayan faci\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyulub. Erm\u0259nil\u0259r C\u0259nubi Qafqazda daim pozuculuq rolunu oynay\u0131b, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri \u015f\u0259rl\u0259yib, s\u0259rv\u0259t sahibl\u0259rind\u0259n donoslar yaz\u0131blar. Bununla da hakimiyy\u0259t yan\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer edibl\u0259r. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycana \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259lib. Onlar, \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eirvan-\u015eamax\u0131, Qaraba\u011f, G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib. Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259r h\u0259m d\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ridir. Dem\u0259li, onlar\u0131n bu \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u00fcrk tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. \u018fslind\u0259, erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259vanda v\u0259 indi Erm\u0259nistan adlanan \u00f6lk\u0259d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n, t\u00fcrkl\u0259rin tarixinin izl\u0259rini silm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":556876,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/FotoJet-2023-01-20T123548.690.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"C\u0259nubi Qafqaz i\u015f\u011fal olunandan sonra erm\u0259nil\u0259r regiona k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bununla da b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131ndan ba\u015flayan faci\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyulub. Erm\u0259nil\u0259r C\u0259nubi Qafqazda daim pozuculuq rolunu oynay\u0131b, tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri \u015f\u0259rl\u0259yib, s\u0259rv\u0259t sahibl\u0259rind\u0259n donoslar yaz\u0131blar. Bununla da hakimiyy\u0259t yan\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer edibl\u0259r. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycana \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259lib. Onlar, \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eirvan-\u015eamax\u0131, Qaraba\u011f, G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u0130r\u0259van b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/556875"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=556875"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/556875\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/556876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=556875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=556875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=556875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}