{"id":557531,"date":"2023-01-23T10:18:44","date_gmt":"2023-01-23T07:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=557531"},"modified":"2023-01-23T10:18:44","modified_gmt":"2023-01-23T07:18:44","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-xatir%c9%99l%c9%99rimd%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=557531","title":{"rendered":"\u201cHeyd\u0259r \u018fliyev xatir\u0259l\u0259rimd\u0259 &#8230;\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 XX \u0259srin son 30 ili v\u0259 XXI \u0259srin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 x\u00fcsusi yer tutur. XX \u0259srin son q\u0259rin\u0259sind\u0259 iki m\u00fcxt\u0259lif ictimai-siyasi qurulu\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259si ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u0259rin z\u0259ka sahibi, m\u00fcdrik insan, b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, t\u0259cr\u00fcb\u0259li siyas\u0259t\u00e7i, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini xilas edib m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n m\u00fcdrik r\u0259hb\u0259r kimi h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcasir tariximizin m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n, 1993-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri kimi pe\u015f\u0259kar siyas\u0259t\u00e7i, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai-siyasi xadim kimi tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/01\/23\/\/-eaa1da31167445564979069532810432487.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bir ziyal\u0131 Az\u0259rbaycan xan\u0131m\u0131, tarix\u00e7i-alim, pedaqoq, ictimai xadim kimi xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, m\u0259n h\u0259m sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 q\u00fcdr\u0259tli tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin bilavasit\u0259 se\u00e7diyi, ir\u0259li \u00e7\u0259kdiyi kadr\u0131 olmu\u015fam v\u0259 onun ideyalar\u0131na s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Qafqaz xalqlar\u0131 tarixi kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri tarix elml\u0259ri doktoru, professor, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llimi \u0130rad\u0259 H\u00fcseynovan\u0131n \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev xatir\u0259l\u0259rimd\u0259&#8230;\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d\u00a0<\/strong>m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/01\/23\/\/-c7be03f5167445561245792632311082552.jpeg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm yax\u015f\u0131 xatirimd\u0259dir. 1981-ci il oktyabr\u0131n 10-da Respublika saray\u0131nda o b\u00f6y\u00fck insan qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259n\u0259, 18 ya\u015f\u0131nda t\u0259l\u0259b\u0259-q\u0131za \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fi n\u0259sib olmu\u015fdu. Tarix fak\u00fclt\u0259sinin II kursunda oxuyurdum, \u0259la\u00e7\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259 idim. O vaxt bizi A\u011fsu rayonuna pamb\u0131q y\u0131\u011f\u0131m\u0131na g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyim d\u0259st\u0259 respublikan\u0131n b\u00fct\u00fcn ali m\u0259kt\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda birinci yeri tutmu\u015fdu. Qay\u0131dandan sonra Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b dedil\u0259r ki, sabah \u00dcmumittifaq K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00fcm\u00fcmrespublika m\u00fc\u015favir\u0259sind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259lis\u0259n. H\u0259min m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 o zaman k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri M\u0259mm\u0259d \u018fsg\u0259rov, Xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259ri ad\u0131ndan m\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdim. M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259nin I katibi Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259ni diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259yirdi v\u0259 hiss etdim ki, \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m onun b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. \u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131mdan sonra f\u0259aliyy\u0259timl\u0259 maraqland\u0131. H\u0259min g\u00fcn h\u0259yat\u0131mda d\u00f6n\u00fc\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259si oldu.<\/p>\n<p>O zamandan etibar\u0259n m\u0259nim z\u0259ngin ictimai f\u0259aliyy\u0259tim ba\u015fland\u0131. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin bilavasit\u0259 \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n, inki\u015faf ed\u0259n g\u0259ncl\u0259rd\u0259n biri kimi, \u00f6lk\u0259 v\u0259 ittifaq s\u0259viyy\u0259li bir \u00e7ox m\u00f6t\u0259b\u0259r y\u0131\u011f\u0131ncaqlarda i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n XVI, XVII v\u0259 SSR\u0130 H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n XVII, XVIII qurultaylar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si se\u00e7ilmi\u015f\u0259m. 1982-1987-ci ill\u0259rd\u0259 SSR\u0130 H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi T\u0259fti\u015f Komissiyas\u0131n\u0131n, R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fam, Az\u0259rbaycan\u0131 \u0130ttifaq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259msil etmi\u015f\u0259m. Bu, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259kt\u0259bi oldu. Bunun b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini b\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t, dahi insan Heyd\u0259r \u018fliyev qoymu\u015fdu.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin timsal\u0131nda g\u0259ncl\u0259r\u0259 daim qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rildiyinin canl\u0131 \u015fahidi olmu\u015fam. Bu g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tin bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131 m\u0259nd\u0259 heyr\u0259t do\u011fururdu. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin m\u00f6vcudlu\u011fu \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin diqq\u0259tini h\u0259r zaman \u00fcz\u0259rimd\u0259 hiss etmi\u015f\u0259m. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev nadir \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131ndand\u0131r ki, oz\u00fcn\u00fcn bilavasit\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 se\u00e7diyi kadrlar\u0131 h\u0259r zaman diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetin\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n Prezidenti Askar Akayev g\u0259l\u0259nd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 qona\u011fa sinxron \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259n rus dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edirdim. M\u0259rasim sona \u00e7atanda zal\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n s\u0259ni tan\u0131d\u0131m. S\u0259n h\u0259min t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0131zsan ki, Respublika saray\u0131nda K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 G\u00fcn\u00fcn\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f \u00fcmumrespublika toplant\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdin, s\u0259nin g\u00f6z\u0259l natiqlik qabiliyy\u0259tin var. Bacar\u0131ql\u0131, qo\u00e7aq q\u0131zsan. \u0130ndi harada i\u015fl\u0259yirs\u0259n?<\/p>\n<p>&#8211; Universitetin dosentiy\u0259m, c\u0259nab Prezident! &#8211; dey\u0259 cavab verdim.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev: -S\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rind\u0259n m\u0259nim ir\u0259li \u00e7\u0259kdiyim kadrsan. S\u0259n\u0259 u\u011furlar arzu edir\u0259m, &#8211; dey\u0259r\u0259k biziml\u0259 sa\u011folla\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 siyasi xadim Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 sonrak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm 1998-ci ild\u0259 ba\u015f verdi. Bel\u0259 ki, m\u0259n\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck v\u0259 q\u0259hr\u0259man o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyevin qar\u015f\u0131s\u0131nda yenid\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k n\u0259sib oldu. Respublika saray\u0131n\u0131n k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259n 1998-ci il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 6-c\u0131 ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li y\u0131\u011f\u0131ncaqda Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 ad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdim.<\/p>\n<p>H\u0259r zaman \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai siyasi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al m\u00f6vqeyiml\u0259 se\u00e7ilim, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin inki\u015faf\u0131nda \u00f6z xidm\u0259tl\u0259rimi g\u00f6st\u0259rim. 1999-cu ild\u0259n 2021-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n (YAP) Siyasi \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 YAP Qad\u0131nlar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri olmu\u015fam, 2014-c\u00fc il fevral ay\u0131ndan YAP-\u0131n Humanitar M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini, 2014-c\u00fc ilin may ay\u0131ndan is\u0259 Respublika \u00fczr\u0259 YAP Qad\u0131nlar \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015f\u0259m. 2000-ci il noyabr ay\u0131nda Milli M\u0259clis\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 YAP-\u0131n proporsional sistem \u00fczr\u0259 siyah\u0131s\u0131nda namiz\u0259dliyim ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>2002-ci ild\u0259 is\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259ni iki d\u0259f\u0259 q\u0259bul etdi &#8211; avqustun 6-da v\u0259 7-d\u0259. Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259bulunda oldu\u011fum vaxt o m\u00fcdrik insanla olan \u00fcnsiyy\u0259t h\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259n d\u0259y\u0259rli s\u0259hif\u0259l\u0259ridir. Q\u0259buluna ged\u0259nd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, aya\u011f\u0131m tutular, nitqim k\u0259sil\u0259r. Lakin Heyd\u0259r \u018fliyevin kabinetin\u0259 daxil olan kimi y\u00fcks\u0259k s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131m. O, atal\u0131q n\u0259vazi\u015fi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k m\u0259ni q\u0259bul etdi, diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259di, suallar verdi, maraql\u0131 fikir m\u00fcbadil\u0259si apard\u0131q. S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda iki tarixi g\u00fcn ya\u015fad\u0131m!<\/p>\n<p>O b\u00f6y\u00fck insan m\u0259ni 2002-ci il avqustun 7-d\u0259 t\u0259hsil nazirinin m\u00fcavini t\u0259yin etdi. Bu v\u0259zif\u0259d\u0259 2002-2011-ci ill\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdim. \u00c7al\u0131\u015fd\u0131m ki, q\u00fcdr\u0259tli tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi etimad\u0131 do\u011fruldum. Heyd\u0259r \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259ti, onun nurlu, i\u015f\u0131ql\u0131 ideyalar\u0131n\u0131 t\u0259hsil sistemind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilim. Xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, XX \u0259srin dahi siyas\u0259t\u00e7isi Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u015f\u0259xsi \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmu\u015fam, onun bilavasit\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259sin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>F\u0259xr edir\u0259m ki, h\u0259l\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda, onun xeyir-duas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 \u201cM\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin rolu\u201d adl\u0131 doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirib m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f\u0259m. Bu doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 elmin yeni istiqam\u0259ti &#8211; \u018fliyev\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Eyni zamanda, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin bilavasit\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f bir s\u0131ra elmi monoqrafiyalar\u0131n v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fc\u0259llifiy\u0259m.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6v bir m\u0259rh\u0259l\u0259si v\u0259 XXI \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri tarix\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Heyd\u0259r \u018fliyev epoxas\u0131 kimi d\u0259rk olunur v\u0259 q\u0259bul edilir. Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 rolunun, m\u00f6vqeyinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si art\u0131q bir tarixi z\u0259rur\u0259t kimi qar\u015f\u0131da dururdu. Lakin m\u0259n bu m\u00f6vzuya m\u00fcraci\u0259t etdiyim zaman Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin elmi c\u0259h\u0259td\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi elmi-t\u0259dqiqat obyekti olmam\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Bu problem \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n xeyir-dua ald\u0131\u011f\u0131m dissertasiya i\u015fini tamamlay\u0131b m\u00fcdafi\u0259y\u0259 t\u0259qdim ed\u0259rk\u0259n bel\u0259 bir h\u0259qiq\u0259ti d\u0259rk etdim ki, Heyd\u0259r \u018fliyev irsi d\u0259ryad\u0131r, ucu-buca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00fcmmand\u0131r, qiym\u0259tli x\u0259zin\u0259dir, \u0259b\u0259diya\u015far milli d\u0259y\u0259r, \u00fcmumxalq s\u0259rv\u0259tidir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli s\u0259rv\u0259ti olan bu z\u0259ngin x\u0259zin\u0259nin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si yolunda b\u00f6y\u00fck iftixar v\u0259 m\u0259mnunluq hissi \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyim i\u015fin ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259di m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin tarixi rolu v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini tarixi faktlar v\u0259 z\u0259ngin arxiv materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 siyasi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f doktorluq dissertasiyamda v\u0259 bir s\u0131ra ona h\u0259sr edilmi\u015f elmi monoqrafiyalar\u0131mda Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t arxivl\u0259rind\u0259n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin v\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisinin, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin v\u0259 dig\u0259r qurumlar\u0131n arxivl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etmi\u015f\u0259m. T\u0259dqiqatlar\u0131mda tarix\u015f\u00fcnasl\u0131qda ilk d\u0259f\u0259 t\u0259r\u0259fimd\u0259n elmi d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi arxivi daxil edilib. S\u00f6zs\u00fcz ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259n\u0259 etibar etdiyi \u015f\u0259xsi arxivi t\u0259dqiqatlar\u0131m\u0131 daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirib v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li edib. Elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131mda Heyd\u0259r \u018fliyevin 1941-ci ild\u0259n 2003-c\u00fc il\u0259d\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti \u0259hat\u0259 olunur v\u0259 onun siyasi, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259ri kompleks v\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil olunur, \u00fcmumil\u0259\u015fdirilir v\u0259 elmi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u0259 \u018fliyev\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin, elmi m\u0259kt\u0259bin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yeni ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131r, g\u0259nc elmi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259mir\u0259m. Bu istiqam\u0259td\u0259 elmi r\u0259hb\u0259rliyiml\u0259 bir ne\u00e7\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 elml\u0259r doktoru ad\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn dissertasiyalar m\u00fcdafi\u0259 edilib. \u018fliyev\u015f\u00fcnasl\u0131q elmi m\u0259kt\u0259bi h\u0259r zaman inki\u015faf ed\u0259c\u0259k v\u0259 yeni ideyalarla, yeni t\u0259dqiqatlarla daima z\u0259nginl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin bitib-t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n intellekti, geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi, z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259si, d\u0259rin t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc, m\u00fcdrikliyi daim yol g\u00f6st\u0259rir, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda yolumuzu nurland\u0131r\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi, insanlara qay\u011f\u0131s\u0131, V\u0259t\u0259n\u0259 sevgisi, xalq\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin d\u00f6n\u0259md\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti, taley\u00fckl\u00fc anlarda h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 qoyaraq \u00f6lk\u0259nin xilas\u0131 namin\u0259 tarixi q\u0259rarlar q\u0259bul etm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 xilaskar missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259k kimi \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259zif\u0259ni h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si, \u0259n \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259n d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapmaq bacar\u0131\u011f\u0131 ulu Tanr\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ona b\u0259x\u015f edil\u0259n ilahi vergi idi.<\/p>\n<p>F\u0259xr edir\u0259m ki, m\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259, h\u0259yat m\u0259kt\u0259bini ke\u00e7mi\u015f\u0259m v\u0259 bu m\u0259kt\u0259bin yetirm\u0259siy\u0259m! Bu, el\u0259 bir m\u0259kt\u0259bdir ki, orada h\u0259yat\u0131n boyu usanmadan \u00f6yr\u0259nirs\u0259n, c\u0259miyy\u0259t v\u0259 \u00f6z\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olan vacib m\u0259tl\u0259bl\u0259ri hasil edirs\u0259n, milli-m\u0259n\u0259vi, \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nirs\u0259n, real h\u0259yatda bu y\u00fcks\u0259k ideyalar\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sinin canl\u0131 \u015fahidi olursan. B\u00fct\u00fcn \u015f\u00fcurlu h\u0259yat\u0131m boyu Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131na s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k amallar\u0131 il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcm\u0259 m\u0259n\u0259vi borc bilmi\u015f\u0259m. Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259r bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p>Q\u00fcrur duyuram ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin ilk t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131, onun xeyr-duas\u0131 il\u0259 v\u0259 h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259n fundamental elmi-t\u0259dqiqat \u0259s\u0259rinin ilk doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifiy\u0259m.<\/p>\n<p>M\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 inan\u0131ram. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev ideyalar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdir\u0259n, onun oca\u011f\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259n, siyasi kursunu layiqinc\u0259 davam etdir\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyevin i\u015f\u0131ql\u0131, nurlu ideyalar\u0131n\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin ke\u015fiyind\u0259 duran, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min ed\u0259n bacar\u0131ql\u0131, pe\u015f\u0259kar, q\u00fcdr\u0259tli lider &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev durur!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 XX \u0259srin son 30 ili v\u0259 XXI \u0259srin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 x\u00fcsusi yer tutur. XX \u0259srin son q\u0259rin\u0259sind\u0259 iki m\u00fcxt\u0259lif ictimai-siyasi qurulu\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259si ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u0259rin z\u0259ka sahibi, m\u00fcdrik insan, b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, t\u0259cr\u00fcb\u0259li siyas\u0259t\u00e7i, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini xilas edib m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n m\u00fcdrik r\u0259hb\u0259r kimi h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcasir tariximizin m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Ulu \u00d6nd\u0259r 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n, 1993-c\u00fc ild\u0259n is\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri kimi pe\u015f\u0259kar siyas\u0259t\u00e7i, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ictimai-siyasi xadim kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":557532,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/60ad8380167445559691388364710824715.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n tarixind\u0259 XX \u0259srin son 30 ili v\u0259 XXI \u0259srin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 x\u00fcsusi yer tutur. XX \u0259srin son q\u0259rin\u0259sind\u0259 iki m\u00fcxt\u0259lif ictimai-siyasi qurulu\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259si ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u0259rin z\u0259ka sahibi, m\u00fcdrik insan, b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, t\u0259cr\u00fcb\u0259li siyas\u0259t\u00e7i, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyini xilas edib m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n v\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n m\u00fcdrik r\u0259hb\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/557531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=557531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/557531\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/557532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=557531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=557531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=557531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}