{"id":558277,"date":"2023-01-27T07:58:40","date_gmt":"2023-01-27T04:58:40","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=558277"},"modified":"2023-01-27T07:58:40","modified_gmt":"2023-01-27T04:58:40","slug":"m%c9%99n-onlar-q%c9%99d%c9%99r-xosb%c9%99xt%c9%99m-y%c9%99ni-onlardan-f%c9%99rql%c9%99nmir%c9%99m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=558277","title":{"rendered":"M\u0259n onlar q\u0259d\u0259r xo\u015fb\u0259xt\u0259m, y\u0259ni, onlardan f\u0259rql\u0259nmir\u0259m"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan ke\u00e7irdiyi hissl\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259r\u0259k bildirir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r la\u00e7\u0131nl\u0131lar\u0131n birinci qrupunu art\u0131q yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Son iki ild\u0259n at\u0131q d\u00f6vr f\u0259rqli bir m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimiz \u00aba\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u00bb v\u0259 \u00aba\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u00bb layih\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 b\u0259rpa edilir. Z\u0259ngilan rayonunda \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yenid\u0259n qurulan A\u011fal\u0131 k\u0259ndi \u00f6t\u0259n il sakinl\u0259rini qar\u015f\u0131lad\u0131. Bu m\u00fch\u00fcm hadis\u0259ni B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ilk add\u0131m\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bir daha tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n sonra apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin miqyas\u0131 fonunda bildirdi ki, h\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir ki, bu, asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin miqyas\u0131 d\u00f6rd L\u00fcksemburq \u00f6lk\u0259si q\u0259d\u0259rdir, bir Livan \u00f6lk\u0259sin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir, y\u0259ni, t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin, n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck i\u015f n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 da etdi: \u201cBiz azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131 m\u00fcasir m\u00fct\u0259r\u0259qqi texnologiyalara \u0259saslanm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck bir m\u0259kan kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirik v\u0259 indi oldu\u011fumuz A\u011fal\u0131 k\u0259ndinin timsal\u0131nda bunu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Ona g\u00f6r\u0259 apar\u0131c\u0131 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin texnologiyalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tibb sah\u0259sind\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 burada t\u0259tbiq edil\u0259rs\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz ist\u0259diyimiz\u0259 nail ola bil\u0259rik.\u00bb<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 16 noyabr 2022-ci il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa dair I D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam\u0131nda da qeyd olundu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 azad etm\u0259kl\u0259 tarixi inki\u015faf\u0131n\u0131n irimiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq layih\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n, dayan\u0131ql\u0131 s\u00fclh\u0259, t\u0259r\u0259qqiy\u0259 \u0259saslanan v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 olan yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u00f6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin minalardan v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatdan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, m\u00fcasir ya\u015fay\u0131\u015f, istehsal v\u0259 xidm\u0259t infrastrukturunun qurulmas\u0131, iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n n\u0259qliyyat-kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131, x\u00fcsusil\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 dir\u00e7\u0259lm\u0259sin\u0259, \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fmas\u0131na v\u0259 davaml\u0131 iqtisadi aktivliyinin t\u0259min olunmas\u0131na xidm\u0259t edir, habel\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rin y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f regiona \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flam b\u00fcn\u00f6vr\u0259 yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n 2030-cu il\u0259d\u0259k be\u015f Milli Prioritetind\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur. Bu Milli Prioritetl\u0259r\u0259 \u0259saslanan \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022\u20132026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiyas\u0131\u201d yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259ki h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259ddir. Prezidentin 2022-ci il 22 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiyas\u0131\u201dn\u0131n icras\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa dair I D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d q\u0259bul olundu.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri add\u0131mlar\u0131 at\u0131r. \u0130mzalanan h\u0259r bir s\u0259n\u0259d bu h\u0259d\u0259fin tamamil\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev cari ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259si zaman\u0131 bu kimi m\u0259qamlara x\u00fcsusi diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ltdi. \u00d6lk\u0259 Prezidentinin \u00ab\u0130ndi Siz h\u0259min ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rk\u0259n hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irirsiniz\u00bb sual\u0131na cavab\u0131 h\u0259r birimizd\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi yaratd\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00abXo\u015fb\u0259xtlik hissl\u0259ri\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k onu da \u0259lav\u0259 etdi ki, m\u0259n onlar q\u0259d\u0259r xo\u015fb\u0259xt\u0259m, y\u0259ni, onlardan f\u0259rql\u0259nmir\u0259m: \u00ab\u00c7\u00fcnki onlar\u0131 orada g\u00f6rm\u0259k, g\u00f6zl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k, onlar\u0131n sevincini g\u00f6rm\u0259k, do\u011furdan da b\u00f6y\u00fck xo\u015fb\u0259xtlikdir, h\u0259ddind\u0259n b\u00f6y\u00fck xo\u015fb\u0259xtlikdir. \u018flb\u0259tt\u0259, ist\u0259yir\u0259m ki, tezlikl\u0259 b\u00fct\u00fcn ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131ts\u0131nlar d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na v\u0259 biz \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik ki, bunu tezl\u0259\u015fdir\u0259k. La\u00e7\u0131nda haz\u0131rda y\u00fczl\u0259rl\u0259 ev yenid\u0259n qurulur, t\u0259mir edilir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ictimai binalar. \u0130lin sonuna q\u0259d\u0259r dediyim kimi, la\u00e7\u0131nl\u0131lar\u0131n birinci qrupunu biz art\u0131q yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik. Zabux v\u0259 Sus k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u0259nc\u0259, 200-d\u0259n \u00e7ox ail\u0259 m\u0259skunla\u015facaq.\u00bb<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev onu da \u0259lav\u0259 olaraq qeyd edir ki, \u00e7ox k\u0259ndl\u0259rd\u0259 art\u0131q in\u015faat i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. T\u0259qrib\u0259n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 100-\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin yenid\u0259n qurulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130ndi \u015eu\u015fada, A\u011fdamda, F\u00fczulid\u0259, Z\u0259ngilanda \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li evl\u0259rin tikintisin\u0259 d\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bir ne\u00e7\u0259 k\u0259ndin t\u0259m\u0259li qoyuldu. Y\u0259ni, 2023-c\u00fc il art\u0131q B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ilk add\u0131mlar\u0131ndan biri olacaq. \u018flb\u0259tt\u0259, A\u011fal\u0131 k\u0259ndi birinci add\u0131m idi. Amma biz bu il bunu, in\u015fallah, daha k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259l\u0259ri f\u0259th ed\u0259r\u0259k qalib \u00f6lk\u0259 olaraq yeni reall\u0131qlar\u0131n u\u011furlu h\u0259llin\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rir. Bu g\u00fcn Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131daca\u011f\u0131m\u0131zdan b\u0259hs edirik. Tarix ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, b\u00fct\u00fcn h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u00f6t\u0259n il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir qrup ziyal\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00abQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, bunu bir \u00e7ox tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, bizim tariximiz t\u0259sdiql\u0259yir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k bu reall\u0131\u011f\u0131 da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, ancaq \u0259fsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fdak\u0131 kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda da b\u00fct\u00fcn tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan edibl\u0259r, da\u011f\u0131d\u0131blar, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi irsini silm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r, ancaq buna nail ola bilm\u0259yibl\u0259r. \u00c7\u00fcnki tarix var, s\u0259n\u0259dl\u0259r var, x\u0259rit\u0259l\u0259r var: \u00abXX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin. Art\u0131q bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Ancaq, \u0259min\u0259m ki, icma bu i\u015fl\u0259ri daha m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f t\u0259rzd\u0259 aparacaqd\u0131r.\u00bb<\/p>\n<p>Reall\u0131q budur ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri qanl\u0131 aksiyalar\u0131n cografiyas\u0131n\u0131n daha geni\u015f, faci\u0259 qurbanlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n qat-qat oldu\u011funu d\u00fcnyaya t\u0259qdim ed\u0259n faktlar, eyni zamanda, tariximizi unutmama\u011fa bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r. O \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ki, erm\u0259nil\u0259r daim havadarlar\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yin\u0259 arxalanaraq, \u00f6zl\u0259rini beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00abyaz\u0131q, m\u0259zlum, d\u00f6y\u00fcl\u0259n v\u0259 \u0259zil\u0259n\u00bb xalq kimi t\u0259qdim edib, d\u00fcnya bu yalanlar\u0131 h\u0259qiq\u0259t kimi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k, onlar\u0131 \u0259rk\u00f6y\u00fcn u\u015faq kimi \u0259zizl\u0259m\u0259kd\u0259n sanki z\u00f6vq al\u0131b. Amma unudulub ki, bir cinay\u0259tin c\u0259zas\u0131z qalmas\u0131 n\u00f6vb\u0259ti cinay\u0259t\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Nec\u0259 ki, 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-s\u0131na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 tarix\u0259 XX \u0259srin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259si olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 ya\u015fand\u0131. Tarixi v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259kl\u0259 bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n v\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif zamanlarda erm\u0259nil\u0259rin soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 deportasiya siyas\u0259tin\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131n\u0131n \u015fahidi olar, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259h\u015filiyi, insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 terroru \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bir prinsip\u0259 \u00e7evir\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u00abg\u00f6z\u00fcn \u00fcst\u0259 qar\u015f\u0131n var\u00bb deyilm\u0259m\u0259sind\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi ke\u00e7iririk.<\/p>\n<p>Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyini t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u00e7oxlu sayda yeni faktlar v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r toplan\u0131b. Saxta tarix yaz\u0131b, d\u00fcnyan\u0131 \u00f6zl\u0259rinin d\u0259 inanmad\u0131qlar\u0131 yalanlar\u0131na inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan erm\u0259nil\u0259rin h\u0259r zaman fakt qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz qald\u0131qlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Erm\u0259nil\u0259r v\u0259 onlara havadarl\u0131q ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r unudurlar ki, tarix yaz\u0131lm\u0131r, yarad\u0131l\u0131r. Tarixin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin deyil, tarix\u00e7il\u0259rin missiyas\u0131d\u0131r. Baxmayaraq ki, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z \u00aberm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u00bb iddias\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 d\u00fcnya arxivl\u0259rinin tarix\u00e7il\u0259rin \u00fcz\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131 t\u0259klifi ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259nd\u0259 d\u0259rhal bundan yay\u0131n\u0131r, \u00abbu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 tarix\u00e7il\u0259r deyil, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r m\u0259\u015f\u011ful olur\u00bb s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r. T\u0259bii ki, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259nin tarix\u00e7il\u0259r\u0259, yaxud siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 aid olmas\u0131 f\u0259rq etm\u0259z. Bu bax\u0131mdan ki, xat\u0131rlasaq, Rusiya ensikopediyas\u0131nda \u00f6lk\u0259 r\u0259smil\u0259rinin \u00abt\u0259sad\u00fcf\u00bb kimi t\u0259qdim etdiyi bu m\u0259qam \u2013 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Erm\u0259nistan \u0259razisi kimi g\u00f6st\u0259ril\u0259nd\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalardan b\u0259lli oldu ki, bu \u00abideyan\u0131n\u00bb m\u00fc\u0259llifi erm\u0259ni tarix\u00e7isidir. Tarix g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bu \u00f6lk\u0259nin b\u0259zi tarix\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u0259nb\u0259 yox, q\u0259l\u0259ml\u0259 yaz\u0131lan bir ka\u011f\u0131z par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar t\u0259sdiql\u0259yir ki, XIX \u0259srin sonlar\u0131ndan etibar\u0259n \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin gizli v\u0259 a\u00e7\u0131q himay\u0259sind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri \u201cb\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yaratmaq x\u00fclyas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri \u0259razil\u0259ri yerli sakinl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259m\u0259k niyy\u0259ti il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 \u015e\u0259rqi Anadoluda v\u0259 C\u0259nubi Qafqazda soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 terror aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k, 2 milyona q\u0259d\u0259r g\u00fcnahs\u0131z t\u00fcrk\u00fc v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fl\u0259r. 1905-1907-ci ill\u0259rd\u0259, onun ard\u0131nca 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda, Bak\u0131da, G\u0259nc\u0259d\u0259, \u015eamax\u0131da, Qubada, L\u0259nk\u0259randa, Qaraba\u011fda, Mu\u011fanda v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259, habel\u0259 Tiflisd\u0259 dinc az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259hali soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. O da m\u0259lumdur ki, 2007-ci ild\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 apar\u0131lan tikinti i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 t\u0259sad\u00fcf\u0259n k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkar edilmi\u015fdir. Qubadak\u0131 m\u0259zarl\u0131qda tap\u0131lan s\u00fcm\u00fckl\u0259rin erm\u0259nil\u0259rin 1918-ci ild\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131na aid oldu\u011fu t\u0259sdiql\u0259ndi. 30 dekabr 2009-cu ild\u0259 \u00f6lk\u0259 Prezidenti \u0130lham \u018fliyev erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fcz siyas\u0259tini, qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rini d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin milli yadda\u015f\u0131n\u0131 qorumaq v\u0259 soyq\u0131r\u0131m qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m Memorial Kompleksi\u201dnin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131. 2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n Quba Soyq\u0131r\u0131m\u0131 Memorial Kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Memorial Kompleksd\u0259 tarixi s\u0259n\u0259d v\u0259 faktlar \u0259sas\u0131nda z\u0259ngin muzey yarad\u0131l\u0131b. Kompleksin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev bildirmi\u015fdir: \u00abSovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259bii ki, tarix t\u0259hrif edildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259r bizd\u0259n gizl\u0259dilirdi. Uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n qan\u0131n\u0131 ax\u0131dan quldurlar, &#8211; onlar\u0131n da m\u0259nfur adlar\u0131 orada g\u00f6st\u0259rilir, &#8211; \u015eaumyan v\u0259 onun kimil\u0259ri biz\u0259 q\u0259hr\u0259manlar kimi t\u0259qdim\u00a0edilirdi. Hesab edir\u0259m ki, bu, b\u00f6y\u00fck faci\u0259dir. \u00c7\u00fcnki uzun ill\u0259r xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 amans\u0131zl\u0131qla v\u0259h\u015filik t\u00f6r\u0259d\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259r sovet tarixind\u0259 q\u0259hr\u0259man kimi t\u0259qdim edilirdi, onlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259l\u0259r ucald\u0131l\u0131rd\u0131. Yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz h\u0259qiqi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etdik. G\u00f6z\u0259l \u015f\u0259h\u0259rimizi, Bak\u0131m\u0131z\u0131 o abid\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259dik v\u0259 bu g\u00fcn o yerl\u0259rd\u0259 g\u00f6z\u0259l parklar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Sahil park\u0131 yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. Y\u0259ni, tarix, \u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. Biz bu g\u00fcn \u00f6z tariximiz\u0259 qay\u0131d\u0131r\u0131q. Tarixin b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131n\u0131 bilirik, bilm\u0259liyik. G\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bilm\u0259lidir ki, xalq\u0131m\u0131z ke\u00e7mi\u015fd\u0259 hans\u0131 f\u0259lak\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259ni fa\u015fizmin\u0259 o vaxt d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259t verilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn sonra tarixin m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizmi \u00f6z y\u0131rt\u0131c\u0131 sif\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir.\u00bb<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ziyal\u0131larla olmas\u0131 da t\u0259sad\u00fcf\u00fc deyildi. \u00dcmummilli Lider tarix\u00e7il\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda tarixin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na yol verm\u0259m\u0259yi \u0259sas v\u0259zif\u0259 kimi qoymu\u015fdu. Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n miqyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, tarixi faktlar\u0131n dili il\u0259 kitablar\u0131n \u00e7ap olunmas\u0131, m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmas\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flardand\u0131r. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin, eyni zamanda, son 19 ild\u0259n art\u0131q d\u00f6vrd\u0259 bu siyas\u0259tin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq tarix\u00e7il\u0259rimiz xeyli sayda ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131\u015f, z\u0259ngin faktlar ortaya \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f v\u0259 onlara istinad\u0259n kitablar \u00e7ap olunmu\u015f v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 2011-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u00fcmumi illik y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131nda \u00abBiz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimiz, tarix\u0259 m\u00fcraci\u0259timiz v\u0259 konkret d\u0259lill\u0259rl\u0259, faktlarla m\u00f6vqeyimizi \u0259sasland\u0131rm\u0131\u015f\u0131q ki, \u0130r\u0259van Erm\u0259nistan\u0131n paytaxt\u0131 kimi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 1918-ci ild\u0259 verilmi\u015fdir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qeyd etmi\u015fdir ki, \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fayan \u0259halinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti az\u0259rbaycanl\u0131lar idi: \u00abZ\u0259ng\u0259zur mahal\u0131 q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistana verilmi\u015fdir. Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131n\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259tsizlik idi. Do\u011fma torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirildi. Bunun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259nfi n\u0259tic\u0259si oldu. Bu, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131. Bu g\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 co\u011frafi bax\u0131mdan par\u00e7alan\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, biz siyasi add\u0131mlarla, iqtisadi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259, &#8211; m\u0259n T\u00dcRKSOY-un f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m, &#8211; \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q v\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q ki, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259k, siyasi maraqlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259k, iqtisadi sah\u0259d\u0259 daha da \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131ls\u0131n. Ancaq co\u011frafi c\u0259h\u0259td\u0259n bu g\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 par\u00e7alan\u0131bd\u0131r. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bu tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u0259lidir. N\u0259inki \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259, eyni zamanda, xaricd\u0259 d\u0259 bunu bilm\u0259lidirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bu kitablar\u0131n xarici dill\u0259rd\u0259 n\u0259\u015fri x\u00fcsusi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r.\u00bb<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin ba\u015f\u0131na \u00e7\u0259kil\u0259n s\u0131\u011fal 1988-ci ild\u0259 \u0259sass\u0131z torpaq iddialar\u0131n\u0131n ba\u015f qald\u0131rmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131. Bunun n\u0259tic\u0259si olaraq Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si yarand\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259razil\u0259rimizin 20 faizi, i\u015f\u011fal olunmu\u015f, 18 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, 20 mind\u0259n \u00e7ox dinc sakin yaralanm\u0131\u015f, 50 mind\u0259n \u00e7ox adam \u0259lil olmu\u015fdur. 4750 adam \u0259sir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, girov g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 877 \u015f\u0259h\u0259r, k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259 qar\u0259t edilmi\u015f, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131 bir milyondan \u00e7oxdur. \u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, art\u0131q tarixi Z\u0259f\u0259rimizin sevincini ya\u015fay\u0131r\u0131q. Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si tarix\u0259 qovu\u015fub. Ke\u00e7mi\u015f k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259liyik ki, 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir ki, biz tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 da unutmamal\u0131y\u0131q v\u0259 unutmuruq: \u00abBu da g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn istiqam\u0259t olmal\u0131d\u0131r, nec\u0259 ki, biz bu g\u00fcn d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bizim tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahallar\u0131d\u0131r. Bunu g\u0259nc n\u0259sil d\u0259, d\u00fcnya da bilm\u0259lidir. M\u0259n \u015fadam ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; bizim \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 indi sanball\u0131 elmi \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131l\u0131r, filml\u0259r \u00e7\u0259kilir, s\u0259rgil\u0259r t\u0259\u015fkil olunur. Biz n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 daha f\u0259al olmal\u0131y\u0131q v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 s\u0259rgil\u0259r, t\u0259qdimatlar ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki \u0130r\u0259van bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r v\u0259 biz az\u0259rbaycanl\u0131lar bu tarixi torpaqlara qay\u0131tmal\u0131y\u0131q. Bu, bizim siyasi v\u0259 strateji h\u0259d\u0259fimizdir v\u0259 biz t\u0259dric\u0259n bu h\u0259d\u0259f\u0259 yax\u0131nla\u015fmal\u0131y\u0131q.\u00bb<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bu h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru add\u0131mlay\u0131r\u0131q. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qeyd etdiyi kimi, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f d\u0259rdi, problemi olan yerd\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq b\u0259lk\u0259 d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l at\u0131lan bir at\u0259\u015f\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259 bil\u0259rdi: \u00abAmma bu g\u00fcn hesab edir\u0259m ki, biz tam haql\u0131 olaraq bu m\u00f6vzunu art\u0131q beyn\u0259lxalq arenaya \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f\u0131q.\u00bb Art\u0131q Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib. Bu m\u00fch\u00fcm add\u0131m \u00f6z\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 edir: \u00abNec\u0259 ki, vaxtil\u0259 Qaraba\u011f m\u00f6vzusu b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirdi v\u0259 biz ist\u0259yimiz\u0259 nail olduq, eyni yana\u015fman\u0131 burada da g\u00f6rm\u0259liyik.\u00bb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan ke\u00e7irdiyi hissl\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259r\u0259k bildirir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r la\u00e7\u0131nl\u0131lar\u0131n birinci qrupunu art\u0131q yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik Son iki ild\u0259n at\u0131q d\u00f6vr f\u0259rqli bir m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimiz \u00aba\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u00bb v\u0259 \u00aba\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u00bb layih\u0259l\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 b\u0259rpa edilir. Z\u0259ngilan rayonunda \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yenid\u0259n qurulan A\u011fal\u0131 k\u0259ndi \u00f6t\u0259n il sakinl\u0259rini qar\u015f\u0131lad\u0131. Bu m\u00fch\u00fcm hadis\u0259ni B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ilk add\u0131m\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":558278,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/454cecc4167474366347498644110181345.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan ke\u00e7irdiyi hissl\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259r\u0259k bildirir ki, ilin sonuna q\u0259d\u0259r la\u00e7\u0131nl\u0131lar\u0131n birinci qrupunu art\u0131q yerl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259yik Son iki ild\u0259n at\u0131q d\u00f6vr f\u0259rqli bir m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r\u0131q. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq i\u015f\u011faldan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/558277"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=558277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/558277\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/558278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=558277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=558277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=558277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}