{"id":561450,"date":"2023-02-06T11:13:51","date_gmt":"2023-02-06T08:13:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=561450"},"modified":"2023-02-06T11:13:51","modified_gmt":"2023-02-06T08:13:51","slug":"qida-rasionunda-baliq-%c9%99tin%c9%99-ustunluk-ver%c9%99n-insanlar-uzunomurlu-olurlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=561450","title":{"rendered":"Qida rasionunda bal\u0131q \u0259tin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259n insanlar uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olurlar"},"content":{"rendered":"<p>Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 \u0259v\u0259zsiz qida m\u0259nb\u0259yidir. Bal\u0131q \u0259tinin z\u00fclal, ya\u011f, vitamin v\u0259 s. madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131, bu madd\u0259l\u0259rin orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n tez h\u0259zm edilm\u0259si onu daha da qiym\u0259tli edir.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-\u0131n b\u00f6lg\u0259 m\u00fcxbirin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin dosenti Namiq Mustafayev deyib.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 el\u0259 mikroelementl\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r var ki, onlar heyvan v\u0259 qu\u015f \u0259tind\u0259 ya olmur, ya da \u00e7ox az miqdardad\u0131r. Bal\u0131q ya\u011f\u0131 t\u0259rkibind\u0259 olan ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n nisb\u0259tin\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 tempraturda \u0259rim\u0259sin\u0259, D v\u0259 A vitaminl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 bir qida kimi heyvan v\u0259 qu\u015f \u0259tind\u0259n n\u0259inki geri qalm\u0131r, h\u0259tta bir \u00e7ox hallarda onlardan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cT\u0259sad\u00fcfi deyil ki, m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq bal\u0131q \u0259ti il\u0259 qidalanan insanlarda \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyi \u00e7ox az hallarda t\u0259sad\u00fcf olunur v\u0259 onlar uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc olurlar. T\u0259z\u0259 bal\u0131q \u0259ti dietik m\u0259hsul kimi d\u0259 bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259, \u043e c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyind\u0259, aterosklerozda, qanda xolesterinin azald\u0131lmas\u0131nda v\u0259 s. istifad\u0259 edilir. Bal\u0131q \u0259ti kaloriliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 mal v\u0259 qu\u015f \u0259tind\u0259n \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, insan orqanizmi 100 qram bal\u0131q \u0259tind\u0259 olan z\u00fclal\u0131n 40 qram\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259diyi halda, h\u0259min miqdarda mal \u0259tind\u0259 olan z\u00fclal\u0131n c\u0259mi 10 qram\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259y\u0259 bilir. Qida problemi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, bal\u0131q \u0259ti, x\u00fcsusil\u0259 q\u0131z\u0131lxall\u0131 bal\u0131qlar insan orqanizmi t\u0259r\u0259find\u0259n asanl\u0131qla m\u0259nims\u0259nil\u0259n z\u00fclal m\u0259nb\u0259yidir. \u0130nsan\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0131z\u0131lxall\u0131 bal\u0131\u011f\u0131n \u00fcmumi k\u00fctl\u0259sinin 80 faizi orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259nilir\u201d, &#8211; dey\u0259 N.Mustafayev bildirib.<\/p>\n<p>Dosent qeyd edib ki, s\u00fcni art\u0131r\u0131lan canl\u0131lar aras\u0131nda bal\u0131qlar onlara veril\u0259n yemin m\u0259nims\u0259nilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 k\u0259skin f\u0259rql\u0259nir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1 kiloqram bal\u0131q \u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 1,0 -1,5 kiloqram quru yem t\u0259l\u0259b olunursa, h\u0259min miqdarda mal \u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3-6 kiloqram yem s\u0259rf edilm\u0259lidir: \u201cBunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri bal\u0131qlar\u0131n qan\u0131n\u0131n soyuq olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, qan\u0131 isti olan heyvanlar q\u0259bul etdikl\u0259ri yemin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259sini b\u0259d\u0259n temperaturunu sabit saxlama\u011fa s\u0259rf edir.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat m\u0259lumatlar\u0131nda h\u0259l\u0259 q\u0259dim zamanlardan K\u00fcr \u00e7ay\u0131ndan insanlar\u0131n bal\u0131qlar\u0131 ovlamas\u0131, onlar\u0131n \u0259tind\u0259n, k\u00fcr\u00fcs\u00fcnd\u0259n qida kimi, hava qovu\u011fundan is\u0259 yap\u0131\u015fqan haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 s. istifad\u0259 etm\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumatlara rast g\u0259linir\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis deyib ki, G\u0259nc\u0259-Qazax b\u00f6lg\u0259sind\u0259 h\u0259m t\u0259bii su h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 s\u00fcni yolla bir s\u0131ra y\u00fcks\u0259k \u0259mt\u0259\u0259 keyfiyy\u0259tli bal\u0131q n\u00f6vl\u0259ri yeti\u015fdirilir. T\u0259bii su h\u00f6vz\u0259l\u0259rind\u0259n ovlanan bal\u0131qlara X\u0259z\u0259r k\u00fclm\u0259sini, K\u00fcr \u015f\u0259may\u0131s\u0131n\u0131, \u015e\u0259rq \u00e7apa\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u0259kini, g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc dabanbal\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131f\u0131, Avropa naxas\u0131n\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bu bal\u0131qlar K\u00fcr \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f su anbarlar\u0131nda, \u00e7aylarda v\u0259 onlar\u0131n qollar\u0131nda ya\u015fay\u0131rlar. Bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda is\u0259 \u0259sas\u0259n \u0259lvan q\u0131z\u0131lxall\u0131, poladba\u015f q\u0131z\u0131lbal\u0131q, \u00e7\u0259ki, a\u011f amur, \u0259lvan qal\u0131nal\u0131n, Afrika naxas\u0131 v\u0259 s. n\u00f6vl\u0259r yeti\u015fdirilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 \u0259v\u0259zsiz qida m\u0259nb\u0259yidir. Bal\u0131q \u0259tinin z\u00fclal, ya\u011f, vitamin v\u0259 s. madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131, bu madd\u0259l\u0259rin orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n tez h\u0259zm edilm\u0259si onu daha da qiym\u0259tli edir. Bu fikirl\u0259ri\u00a0AZ\u018fRTAC-\u0131n b\u00f6lg\u0259 m\u00fcxbirin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin dosenti Namiq Mustafayev deyib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 el\u0259 mikroelementl\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r var ki, onlar heyvan v\u0259 qu\u015f \u0259tind\u0259 ya olmur, ya da \u00e7ox az miqdardad\u0131r. Bal\u0131q ya\u011f\u0131 t\u0259rkibind\u0259 olan ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n nisb\u0259tin\u0259, a\u015fa\u011f\u0131 tempraturda \u0259rim\u0259sin\u0259, D v\u0259 A vitaminl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fcalic\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bal\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":561451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630.jpg",924,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630.jpg",924,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630.jpg",924,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630.jpg",924,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630.jpg",924,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/16756670092820264308_1200x630-924x620.jpg",924,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 \u0259v\u0259zsiz qida m\u0259nb\u0259yidir. Bal\u0131q \u0259tinin z\u00fclal, ya\u011f, vitamin v\u0259 s. madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131, bu madd\u0259l\u0259rin orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n tez h\u0259zm edilm\u0259si onu daha da qiym\u0259tli edir. Bu fikirl\u0259ri\u00a0AZ\u018fRTAC-\u0131n b\u00f6lg\u0259 m\u00fcxbirin\u0259 m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin dosenti Namiq Mustafayev deyib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bal\u0131q \u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 el\u0259 mikroelementl\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r var ki, onlar heyvan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/561450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=561450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/561450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/561451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=561450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=561450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=561450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}