{"id":562025,"date":"2023-02-07T14:33:10","date_gmt":"2023-02-07T11:33:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=562025"},"modified":"2023-02-07T14:33:10","modified_gmt":"2023-02-07T11:33:10","slug":"h%c9%99kim-t%c9%99yinati-olmadan-satilan-d%c9%99rmanlarin-h%c9%99dd%c9%99n-artiq-istifad%c9%99si-%c9%99ks-t%c9%99sir%c9%99-s%c9%99b%c9%99b-olur-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=562025","title":{"rendered":"H\u0259kim: \u201cT\u0259yinat\u0131 olmadan sat\u0131lan d\u0259rmanlar\u0131n h\u0259dd\u0259n art\u0131q istifad\u0259si \u0259ks-t\u0259sir\u0259 s\u0259b\u0259b olur\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p>\u201cValideynl\u0259r \u0259g\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131lardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259rs\u0259, y\u00fcks\u0259k ehtimal il\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131nda da hans\u0131sa bir ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 n\u00f6v\u00fc qeyd edil\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, h\u0259kim-nevroloq M\u0259rziy\u0259 M\u0259mm\u0259dova nazirliyin sosial media hesablar\u0131na ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259l\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>H\u0259kim-nevroloqun S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin r\u0259smi sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u0259rziy\u0259 xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r \u0259n \u00e7ox hans\u0131 n\u00f6v ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259lk\u0259 d\u0259, d\u00fcnyada el\u0259 insan yoxdur ki, h\u0259yat\u0131nda, he\u00e7 olmasa, bir d\u0259f\u0259 ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131mas\u0131n. \u018fsas\u0259n, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ba\u015f\u0131n birt\u0259r\u0259fli, yaxud ikit\u0259r\u0259fli n\u0259bzvari, de\u015fici a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259, ba\u015f\u0131n gicgah, t\u0259p\u0259, \u0259ns\u0259 nahiy\u0259l\u0259rind\u0259 olan s\u0131x\u0131c\u0131, bas\u0131c\u0131 a\u011fr\u0131lar\u0131, ba\u015f\u0131n \u00fcz nahiy\u0259sind\u0259 olan m\u00fcxt\u0259lif xarakterli a\u011fr\u0131lar il\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, hals\u0131zl\u0131q, iyl\u0259r\u0259, i\u015f\u0131\u011fa, s\u0259s\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q \u015fikay\u0259tl\u0259ri ola bil\u0259r. Bu \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259trafl\u0131 anamnez\u0259 (x\u0259st\u0259lik tarix\u00e7\u0259si) \u0259sas\u0259n ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f nevroloqlar d\u00fczg\u00fcn diaqnoz qoya bil\u0259rl\u0259r. B\u0259z\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi olmur, burada bir \u00e7ox \u0259traf m\u00fchit v\u0259 yaxud genetik faktorlar rol oynaya bil\u0259r. Bel\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 birinci ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 adlan\u0131r. Bu diaqnozu t\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nevroloq m\u00fctl\u0259q m\u00fcvafiq instrumental v\u0259 laborator m\u00fcayin\u0259 metodlar\u0131n\u0131 se\u00e7\u0259 bil\u0259r ki, bu zaman ikincili s\u0259b\u0259bl\u0259r, y\u0259ni ikincili ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 inkar edilsin. Amma pasiyentl\u0259r unutmamal\u0131d\u0131rlar ki, ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 m\u00fcayin\u0259 v\u0259 m\u00fcalic\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n ayr\u0131ca bir x\u0259st\u0259likdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin simptomlar\u0131 ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Birincili ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u0259n s\u0131x yay\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6v\u00fc g\u0259rginlik tipli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, miqren v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sefalgiyalard\u0131r. G\u0259rginlik tipli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259sas simptomlar\u0131 k\u0259ll\u0259nin \u0259traf\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f bas\u0131c\u0131, s\u0131x\u0131c\u0131 a\u011fr\u0131lard\u0131r, onlar, ad\u0259t\u0259n, \u00fcmumi m\u0259i\u015f\u0259t aktivliyin\u0259 \u00e7ox t\u0259sir etmir. Miqren ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n is\u0259 aura il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan v\u0259 olunmayan n\u00f6vl\u0259ri var. Aura, ad\u0259t\u0259n, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan \u00f6nc\u0259 ba\u015flaya v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131na ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Bu zaman\u0131 pasiyentl\u0259rin g\u00f6zl\u0259rind\u0259 q\u0131\u011f\u0131lc\u0131mlar, parlaq i\u015f\u0131qlar, qoxu v\u0259 s\u0259s hall\u00fcsinasiyalar\u0131, \u00fczd\u0259 v\u0259 \u0259traflarda qar\u0131\u015fqa g\u0259zintisin\u0259 b\u0259nz\u0259r v\u0259 keyl\u0259\u015fm\u0259 kimi hissiyyat pozuntular\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Miqren zaman\u0131 ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 y\u00fcng\u00fcld\u0259n \u00e7ox \u015fidd\u0259tli a\u011fr\u0131lara q\u0259d\u0259r arta bil\u0259r. Davaml\u0131, yaxud tutma \u015f\u0259killi, b\u0259z\u0259n is\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r. Dayanmadan olan ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 \u201cmiqreniz status\u201d adlan\u0131r v\u0259 t\u0259cili tibbi yard\u0131m t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Sefalgiyalar zaman\u0131 de\u015fici v\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u015fidd\u0259tli a\u011fr\u0131lar ola v\u0259 pasiyent\u0259 \u0259zab ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Miqrenin yaranma s\u0259b\u0259bi n\u0259dir v\u0259 x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda miqrenin tam yaranma s\u0259b\u0259binin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 aktiv t\u0259dqiqatlar gedir. \u018fn \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rd\u0259n biri beyin damarlar\u0131n\u0131n spazmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funa \u0259saslan\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, irsi meyillilik m\u00f6vcuddur, x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131nlar aras\u0131nda daha \u00e7ox rast g\u0259linir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n valideynl\u0259r \u0259g\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131lardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259rs\u0259, y\u00fcks\u0259k ehtimal il\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131nda da hans\u0131sa bir ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 n\u00f6v\u00fc qeyd edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259sind\u0259 medikamentoz m\u00fcalic\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 qeyri-medikamentoz m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan da istifad\u0259 olunur. Qeyri-medikamentoz m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulunda, \u0259sas\u0259n, h\u0259yat t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Bel\u0259 ki, sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131nda insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 g\u00fcnd\u0259lik i\u015f rejiminin, s\u0259m\u0259r\u0259li qidalanman\u0131n, normal yuxu rejiminin b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var.<\/p>\n<p>Medikamentoz m\u00fcalic\u0259 is\u0259 k\u0259skin ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 preventiv metodlardan ibar\u0259tdir. K\u0259skin ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif a\u011fr\u0131k\u0259sicil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilir. Bunlardan \u0259ks\u0259riyy\u0259ti reseptsiz burax\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn pasiyentl\u0259r asanl\u0131qla aptekl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. Pasiyentl\u0259rd\u0259 a\u011fr\u0131lar d\u00f6z\u00fclm\u0259z oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 onlara preventiv m\u00fcalic\u0259 t\u0259yin edilir. Burada x\u00fcsusi v\u0259 yaln\u0131z reseptl\u0259 burax\u0131lan d\u0259rmanlar qeyd olunur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u0259yi\u015fk\u0259n hava \u015f\u0259raiti ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Meteoh\u0259ssasl\u0131q adlanan bu v\u0259ziyy\u0259t \u00fcmumi m\u0259rk\u0259zi sensitivlik sindromlar\u0131na aiddir. Bu sindromlar siyah\u0131s\u0131na h\u0259m\u00e7inin miqren a\u011fr\u0131lar\u0131 da aiddir. Bu zaman sindromdan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 normadan art\u0131q h\u0259ssasl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Eyni zamanda, m\u00fcxt\u0259lif q\u0131c\u0131qlar, \u0259traf m\u00fchitd\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 stres\u0259 qar\u015f\u0131 reaksiya \u00e7ox olur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259z\u0259n insanlar ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn aptekd\u0259 olan, ad\u0131n\u0131 bel\u0259 bilm\u0259dikl\u0259ri a\u011fr\u0131k\u0259sicil\u0259ri al\u0131b i\u00e7irl\u0259r. Bu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 d\u0259 do\u011frudur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu, tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f add\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki h\u0259kim t\u0259yinat\u0131 olmadan sat\u0131lan d\u0259rmanlar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259si, \u0259slind\u0259, \u0259ks-t\u0259sir\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Y\u0259ni ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 daha da g\u00fccl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 pasiyentl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tindir, \u00e7\u00fcnki onlar h\u0259tta minimal a\u011fr\u0131 olanda da d\u0259rhal d\u0259rman al\u0131b i\u00e7irl\u0259r. Lakin \u0259sas diqq\u0259t yetirm\u0259li olduqlar\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259ri is\u0259 aradan qald\u0131rm\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259 pasiyentl\u0259r m\u00fctl\u0259q maarifl\u0259ndirilm\u0259li v\u0259 preventiv uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fcalic\u0259y\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259kimin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 riay\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli remissiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k olur v\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131n intensivliyi, \u015fidd\u0259ti azal\u0131r, yaxud uzun ill\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 vermir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cValideynl\u0259r \u0259g\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131lardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259rs\u0259, y\u00fcks\u0259k ehtimal il\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131nda da hans\u0131sa bir ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 n\u00f6v\u00fc qeyd edil\u0259 bil\u0259r\u201d. Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, h\u0259kim-nevroloq M\u0259rziy\u0259 M\u0259mm\u0259dova nazirliyin sosial media hesablar\u0131na ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259l\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib. H\u0259kim-nevroloqun S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin r\u0259smi sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; M\u0259rziy\u0259 xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259r \u0259n \u00e7ox hans\u0131 n\u00f6v ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nirl\u0259r? &#8211; B\u0259lk\u0259 d\u0259, d\u00fcnyada el\u0259 insan yoxdur ki, h\u0259yat\u0131nda, he\u00e7 olmasa, bir d\u0259f\u0259 ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131mas\u0131n. \u018fsas\u0259n, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ba\u015f\u0131n birt\u0259r\u0259fli, yaxud ikit\u0259r\u0259fli n\u0259bzvari, de\u015fici a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":562026,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2-2.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cValideynl\u0259r \u0259g\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131lardan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259rs\u0259, y\u00fcks\u0259k ehtimal il\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131nda da hans\u0131sa bir ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 n\u00f6v\u00fc qeyd edil\u0259 bil\u0259r\u201d. Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, h\u0259kim-nevroloq M\u0259rziy\u0259 M\u0259mm\u0259dova nazirliyin sosial media hesablar\u0131na ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259l\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib. H\u0259kim-nevroloqun S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin r\u0259smi sayt\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; M\u0259rziy\u0259 xan\u0131m, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, m\u00fcraci\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562025"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=562025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/562026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=562025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=562025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=562025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}