{"id":562579,"date":"2023-02-09T08:35:06","date_gmt":"2023-02-09T05:35:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=562579"},"modified":"2023-02-09T08:35:06","modified_gmt":"2023-02-09T05:35:06","slug":"erm%c9%99ni-fasizminin-novb%c9%99ti-cinay%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=562579","title":{"rendered":"Erm\u0259ni fa\u015fizminin n\u00f6vb\u0259ti cinay\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>1987-ci ilin oktyabr\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259 Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n istefas\u0131ndan sonra soyda\u015flar\u0131m\u0131z Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan-indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zdan deportasiya olundu<\/strong><\/em><\/p>\n<p>XIX y\u00fczilliyin 30-cu ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq C\u0259nubi Qafqazda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0\u00a0xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259, milli faci\u0259 v\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259rh\u0259l\u0259-m\u0259rh\u0259l\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n bel\u0259 qeyri-insani siyas\u0259t\u00a0\u00a0n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan \u0259razid\u0259n min ill\u0259r boyu ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6z do\u011fma tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan\u00a0\u00a0did\u0259rgin sal\u0131naraq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus minl\u0259rl\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b viran\u00a0\u00a0edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan deportasiyas\u0131n\u0131n sonuncu v\u0259 \u00f6z miqyas\u0131na v\u0259 icra \u00fcsullar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli m\u0259rh\u0259l\u0259si 1988-1991-ci ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdir. 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259ki deportasiyadan f\u0259rqli olaraq, o, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 ir\u0259li s\u00fcrm\u0259si il\u0259 eyni vaxta t\u0259sad\u00fcf etmi\u015fdi v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259nirdi. V\u0259ziyy\u0259tin az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bununla ba\u011fl\u0131 idi ki, deportasiya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 torpaqlar\u0131n tarix\u0259n erm\u0259nil\u0259r\u0259 m\u0259xsus olmas\u0131 iddias\u0131na h\u00fcquqazidd \u0259m\u0259ll\u0259rl\u0259 haqq qazand\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n Erm\u0259nistan inzibati v\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilirdi.<\/p>\n<p>Sosial t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259, Erm\u0259nistandan olan az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini tarixi yurdlar\u0131n\u0131, ata-babalar\u0131na m\u0259xsus otlaqlar\u0131, \u0259kin\u0259 yararl\u0131 torpaqlar\u0131, \u00e7\u0259m\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 s. t\u0259rk ed\u0259n k\u0259ndlil\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi. Onlar\u0131n yaln\u0131z ki\u00e7ik bir hiss\u0259si ki\u00e7ik s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin v\u0259 Yerevan\u0131n (\u0130r\u0259van\u0131n) sakinl\u0259ri idi. Az\u0259rbaycanl\u0131lar erm\u0259ni dilini bilir v\u0259 ana dili olan Az\u0259rbaycan dilind\u0259 oldu\u011fu kimi, bu dild\u0259 d\u0259 s\u0259lis dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar, lakin daimi ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131lar v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 tapdalan\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistanda az\u0259rbaycanl\u0131lara \u201ct\u00fcrk\u201d olduqlar\u0131 daim hiss etdirilib.<\/p>\n<p>1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ovun Sov.\u0130KP MK-n\u0131n ba\u015f katibi se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r xeyli f\u0259alla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar. M.Qorba\u00e7ovun elan etdiyi \u201cyenid\u0259nqurma\u201d v\u0259 \u201ca\u015fkarl\u0131q\u201d prinsipl\u0259ri ke\u00e7mi\u015f Qaraba\u011fda erm\u0259ni separatizminin yenid\u0259n ba\u015f qald\u0131rmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131. Kremld\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li erm\u0259nil\u0259rin tam \u0259hat\u0259sind\u0259 olan M.Qorba\u00e7ov 1987-ci ilin oktyabr\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259 Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n istefaya g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 nail oldu. 1987-ci il noyabr\u0131n 16-da M. Qorba\u00e7ovun iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri Abel Aqanbekyan\u0131n Parisd\u0259 \u201c\u0130nterkontinental\u201d hotelind\u0259 Fransada ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana \u201cqaytar\u0131lmas\u0131\u201d t\u0259qdirind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc xo\u015fb\u0259xt hiss ed\u0259c\u0259yini bildirmi\u015f, bir iqtisad\u00e7\u0131 kimi, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycandan \u00e7ox Erm\u0259nistana ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259mi\u015f v\u0259 \u0259lav\u0259 etmi\u015fdi ki, art\u0131q o, bel\u0259 bir t\u0259klif ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr,<\/p>\n<p>1985-ci ild\u0259 Mixail Qorba\u00e7ovun SSR\u0130-nin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra &#8220;yenid\u0259nqurma&#8221; v\u0259 &#8220;a\u015fkarl\u0131q&#8221; p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda Erm\u0259nistanda v\u0259 DQMV-d\u0259 mill\u0259t\u00e7ilik ab-havas\u0131 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 q\u0131z\u0131\u015f\u0131rd\u0131. 1987-ci ilin avqustunda erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdan v\u0259 Erm\u0259nistandan 75 min imza toplayaraq Kreml\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdil\u0259r. Dekabr\u0131n 1-d\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259rinin t\u0259msil\u00e7il\u0259ri muxtar vilay\u0259tin Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 verilm\u0259si haqq\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u00fcraci\u0259ti Sov.\u0130KP MK-ya t\u0259qdim etmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>SOV\u0130KP\u00a0 M\u0259rk\u0259zi h\u00f6k\u00fcm\u0259ti ( r\u0259smi Moskva) 1987-ci ilin noyabr\u0131nda Parisd\u0259 M.S.Qorba\u00e7ovun iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri olan akademik Abel Aqanbekyan\u0131n dili il\u0259 Qaraba\u011f h\u0259r\u0259kat\u0131na m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259tini qeyri-r\u0259smi olsa da, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya bildirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259di. A.Aqanbekyan \u201cLe Humanite\u201d q\u0259zetinin 18 noyabr 1987-ci il tarixli say\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan SSR \u0259razisi olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin Erm\u0259nistan SSR-\u0259 verilm\u0259sinin m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olmas\u0131n\u0131 v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131na t\u0259klifl\u0259r verdiyini bildirdi. 1988-ci ilin fevral\u0131n 26-27-d\u0259 SSR\u0130 d\u00f6vl\u0259t x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 erm\u0259nil\u0259r Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6zd\u0259n salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259xribat t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. Sumqay\u0131t t\u0259xribat\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259sind\u0259 \u0259sas m\u0259qs\u0259d Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 onun Erm\u0259nistan SSR-l\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan Z\u0259ng\u0259zurun \u015f\u0259rq v\u0259 c\u0259nub-\u015f\u0259rq hiss\u0259sini &#8211; Az\u0259rbaycan SSR-in La\u00e7\u0131n, Qubadl\u0131 v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131 \u0259razil\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k idi.<\/p>\n<p>1988-ci ild\u0259 soyda\u015flar\u0131\u0131m\u0131z\u0131n Erm\u0259nistan deportasiyas\u0131 ba\u015flad\u0131. Deportasiya ba\u015flanandan sonra Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif rayonlar\u0131ndan olan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n onlarla n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti, minl\u0259rl\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f ali hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131na, partiya v\u0259 h\u00f6kum\u0259t r\u0259hb\u0259rl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f, onlara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n zorak\u0131l\u0131q aktlar\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f i\u00e7ind\u0259 m\u0259lumat vermi\u015f, onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdil\u0259r. Bu al\u00e7ald\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 t\u0259hqir olunmu\u015f, yax\u0131nlar\u0131n\u0131 v\u0259 ata yurdlar\u0131n\u0131 itirmi\u015f insanlar intiqam yox, \u0259dal\u0259t ist\u0259yirdil\u0259r. Ancaq b\u00fct\u00fcn bu siqnallar cavabs\u0131z qal\u0131r v\u0259 onlara he\u00e7 bir reaksiya verilmirdi. Az\u0259rbaycan SSR Nazirl\u0259r Sovetinin 2 dekabr 1988-ci il tarixin\u0259 olan m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, Erm\u0259nistandan olan qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n say\u0131 art\u0131q 78 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox idi. 1989-cu ild\u0259 SSR\u0130 \u0259halisinin \u00fcmumittifaq siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, Erm\u0259nistan SSR-d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 84 860 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131rd\u0131 &#8211; onlar Erm\u0259nistan SSR-i 1990-c\u0131 ild\u0259 t\u0259rk etmi\u015fdil\u0259r. Qa\u00e7q\u0131nlar m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir, buradan is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rilirdil\u0259r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan k\u00f6\u00e7 etm\u0259si il\u0259 Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin miqyas\u0131 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 kobudcas\u0131na pozuldu\u011fu bir \u015f\u0259raitd\u0259, Sovet r\u0259hb\u0259rliyi q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlarda sad\u0259c\u0259 bunu \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc ki, ayr\u0131-ayr\u0131 istehsal sah\u0259l\u0259rinin, nazirlikl\u0259rin, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yolu il\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u0259 v\u0259 formas\u0131na g\u00f6r\u0259 vulkan p\u00fcsk\u00fcrm\u0259sin\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n bu siyasi prosesi dayand\u0131rmaq olar. Moskvada Ali r\u0259hb\u0259rliyin q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar\u0131n m\u0259zmunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut edirdi ki, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin kim t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flanmas\u0131ndan, ilk qa\u00e7q\u0131n ax\u0131n\u0131n\u0131n haradan g\u0259lm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn kritik v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259rinin m\u0259suliyy\u0259tinin b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdirilm\u0259si prinsipin\u0259 sadiq qalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Moskva ba\u015f vermi\u015f faci\u0259nin humanitar v\u0259 siyasi n\u0259tic\u0259l\u0259rini, onun az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin birg\u0259, qon\u015fuluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 qa\u00e7\u0131lmaz t\u0259sirini anlamad\u0131 v\u0259 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259di. Bu hadis\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rdi ki, Sovet r\u0259hb\u0259rliyinin niyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, onun siyasi v\u0259 t\u0259\u015fkilati s\u0259yl\u0259rinin ikim\u0259nal\u0131 xarakteri, t\u0259r\u0259fl\u0259rin b\u0259rab\u0259r m\u0259suliyy\u0259ti taktikas\u0131 prosesin idar\u0259olunmaz hala g\u0259lm\u0259sinin, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259ri aras\u0131nda getdikc\u0259 daha da \u015fidd\u0259tli polemikaya s\u00f6vq etm\u0259sinin v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259 m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t\u0259 inams\u0131zl\u0131q yaratmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri idi.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2022-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n ziyal\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 bildirib ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, bunu bir \u00e7ox tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, bizim tariximiz t\u0259sdiql\u0259yir: \u201c\u018ffsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fdak\u0131 kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda da bizim b\u00fct\u00fcn tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan edibl\u0259r, da\u011f\u0131d\u0131blar, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi irsini silm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r, ancaq buna nail ola bilm\u0259yibl\u0259r. \u00c7\u00fcnki tarix var, s\u0259n\u0259dl\u0259r var, x\u0259rit\u0259l\u0259r var. Bu binada n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1987-ci ilin oktyabr\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259 Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n istefas\u0131ndan sonra soyda\u015flar\u0131m\u0131z Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan-indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zdan deportasiya olundu XIX y\u00fczilliyin 30-cu ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq C\u0259nubi Qafqazda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0\u00a0xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259, milli faci\u0259 v\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259rh\u0259l\u0259-m\u0259rh\u0259l\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdiril\u0259n bel\u0259 qeyri-insani siyas\u0259t\u00a0\u00a0n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan \u0259razid\u0259n min ill\u0259r boyu ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00f6z do\u011fma tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan\u00a0\u00a0did\u0259rgin sal\u0131naraq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus minl\u0259rl\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b viran\u00a0\u00a0edilmi\u015fdir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":562581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/c5f7756d167240856240475931710944418-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"1987-ci ilin oktyabr\u0131nda ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin birinci m\u00fcavini v\u0259 Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u00fcy\u00fcnd\u0259n istefas\u0131ndan sonra soyda\u015flar\u0131m\u0131z Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan-indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zdan deportasiya olundu XIX y\u00fczilliyin 30-cu ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq C\u0259nubi Qafqazda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0\u00a0xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259, milli faci\u0259 v\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=562579"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562579\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/562581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=562579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=562579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=562579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}