{"id":562606,"date":"2023-02-09T08:42:51","date_gmt":"2023-02-09T05:42:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=562606"},"modified":"2023-02-09T08:42:51","modified_gmt":"2023-02-09T05:42:51","slug":"az%c9%99rbaycanin-yeni-enerji-layih%c9%99l%c9%99ri-qlobal-v%c9%99-yerli-faydamiz-n%c9%99-olacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=562606","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n yeni enerji layih\u0259l\u0259ri: qlobal v\u0259 yerli faydam\u0131z n\u0259 olacaq?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201cBurada b\u0259zi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d t\u0259sdiq edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin bununla ba\u011fl\u0131 fevral\u0131n 7-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmana \u0259sas\u0259n, 2022-ci il dekabr\u0131n 17-d\u0259 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Energetika Nazirliyi onun m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259li, Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Sazi\u015fin q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan d\u00f6vl\u0259tdaxili prosedurlar\u0131n yerin\u0259 yetirildiyi bar\u0259d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin\u0259 bildiri\u015f g\u00f6nd\u0259rm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 olunan elektrik enerjisinin v\u0259 ya\u015f\u0131l enerjinin &#8211; hidrogenin ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir. \u018fsas ixrac co\u011frafiyas\u0131 olaraq G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu, 2022-ci ilin iyulunda Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u00a0 aras\u0131nda imzalanan memorandumda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Memorandumun m\u00fcdd\u0259alar\u0131n icras\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ilk real add\u0131m 2022-ci il dekabr\u0131n 17-d\u0259 Buxarestd\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201din imzalanmas\u0131 il\u0259 qoyulub. \u0130mzalanma m\u0259rasimind\u0259 d\u00f6rd \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n Prezidenti Ursula fon der Lyayen d\u0259 i\u015ftirak edib. Sazi\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bildirib ki, Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n m\u00fch\u00fcm elektrik enerjisi, \u0259sas\u0259n ya\u015f\u0131l enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131na g\u0259ldikd\u0259, quruda k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin h\u0259cmi 27 qiqavatdan \u00e7oxdur, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda is\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi 157 qiqavat t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259mizin strateji investorlar\u0131n\u0131n biri il\u0259 biz 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 3 qiqavat k\u00fcl\u0259k v\u0259 1 qiqavat g\u00fcn\u0259\u015f enerjisini istehsal etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Onlar\u0131n 80 faizi ixrac olunacaq. Biz 2037-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n az\u0131 6 qiqavatl\u0131q \u0259lav\u0259 g\u00fccl\u0259ri yaratma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Bel\u0259likl\u0259, yaln\u0131z t\u0259kc\u0259 bir qlobal enerji \u015firk\u0259ti Az\u0259rbaycanda 10 qiqavat ya\u015f\u0131l enerjinin istehsal\u0131na yat\u0131r\u0131mlar etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r. \u0130ki g\u00fcn \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan\u0131n Energetika Nazirliyi dig\u0259r qlobal enerji \u015firk\u0259ti il\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 sazi\u015fini imzalay\u0131b. H\u0259min \u015firk\u0259t Az\u0259rbaycanda 12 qiqavata q\u0259d\u0259r k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin istehsal\u0131na s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan ixrac\u0131n\u0131n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 \u0259n az\u0131 3 qiqavatl\u0131q \u0259lav\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259 g\u00fcc\u00fc yarad\u0131lacaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, Prezidentin haqq\u0131nda b\u0259hs etdiyi strateji investor BP \u015firk\u0259tidir. BP C\u0259bray\u0131l rayunu \u0259razisind\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131 quracaq. \u0130kinci memorandum is\u0259 Energetika Nazirliyi v\u0259 Avstraliyan\u0131n Fortescue Future Industries (FFI) \u015firk\u0259ti aras\u0131nda imzalan\u0131b. Az\u0259rbaycanda b\u0259rpa olunan enerji layih\u0259l\u0259ri v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l hidrogen\u201din potensial\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 M\u00fcqavil\u0259si Az\u0259rbaycanda b\u0259rpa olunan enerji v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l hidrogen\u201din istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 12 QVt-d\u0259k layih\u0259l\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Onu da bildir\u0259k ki, Avropa Komissiyas\u0131 Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 kabelin \u00e7\u0259kili\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn 2,3 milyard avro v\u0259sait ay\u0131r\u0131b. Komissiyan\u0131n prezidenti Ursula fon der Lyayen hesab edir ki, Sazi\u015f Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131 C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131na daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131racaq v\u0259 regiona t\u0259miz enerjiy\u0259 ke\u00e7id\u0259 nail olma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k: \u201cB\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin artmaqda olan pay\u0131n\u0131 inteqrasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 g\u00fccl\u00fc elektrik enerjisi interkonnektorlar\u0131 laz\u0131md\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 Rum\u0131niya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda Qara d\u0259nizd\u0259n \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k elektrik x\u0259tti olduqca vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>Art\u0131q Az\u0259rbaycandan ixrac olunacaq enerjinin sazi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n k\u0259narda ilkin m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259ri d\u0259 b\u0259lli olma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bunlardan biri Serbiyad\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259nin prezidenti Aleksandr Vu\u00e7i\u00e7 Bak\u0131da olark\u0259n \u00f6lk\u0259sinin Az\u0259rbaycandan h\u0259m qaz, h\u0259m elektrik enerjisi almaq niyy\u0259tind\u0259 oldu\u011funu deyib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycandan Avropaya elektrik enerjisi \u00f6t\u00fcr\u0259c\u0259k sualt\u0131 kabel x\u0259ttinin \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sinin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131n\u0131 \u0130taliya \u015firk\u0259ti haz\u0131rlayacaq. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 2,5 milyon avro hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259c\u0259k \u0259sasland\u0131rma 2023-c\u00fc ilin sonuna haz\u0131r olacaq. 2024-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n layih\u0259nin icras\u0131na ba\u015flanmas\u0131 v\u0259 3-4 il\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 kabelin \u00e7\u0259kilm\u0259si ba\u015fa \u00e7atana q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan laz\u0131mi enerji istehsal\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir. Bu bax\u0131mdan, b\u00f6y\u00fck investorlar\u0131n layih\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259si m\u00fch\u00fcm amildir. 2022-ci ilin dekabr\u0131nda Az\u0259rbaycanda olan S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n investisiya naziri, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k komissiyan\u0131n h\u0259ms\u0259dri Xalid bin \u018fbd\u00fcl\u0259ziz \u018fl-Falih Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan -S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 M\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k Komissiyan\u0131n 7-ci iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bildirib ki, \u00f6lk\u0259si bu layih\u0259y\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259yir: \u201cBildiyiniz kimi &#8220;Acwa Power&#8221; \u015firk\u0259ti 240 meqavatl\u0131q enerji layih\u0259si Az\u0259rbaycanda icra edir. Amma bu bizim \u00fc\u00e7\u00fcn azd\u0131r. \u0130st\u0259rdik ki, daha b\u00f6y\u00fck enerji layih\u0259l\u0259ri icra ed\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Avropaya elektrik enejisi ixrac\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcqavil\u0259y\u0259 biz d\u0259 qo\u015fulaq&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/a-r.az\/uploads2\/2022\/dekabr\/318760372_1585601995200639_4915613051657599433_n.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycan\u0131n Avropaya n\u00f6vb\u0259ti t\u00f6hf\u0259si; yeni ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi elektrik enerjisi istehsal\u0131 g\u00fcc\u00fc 7 937 MVt, iri su elektrik stansiyalar\u0131 daxil olmaqla b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc 1 278 MVt-d\u0131r ki, bu da \u00fcmumi g\u00fcc\u00fcn 17\u00a0 faizini t\u0259\u015fkil edir. Eyni zamanda \u00fcmumilikd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunun k\u00fcl\u0259k enerjisinin potensial\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Bel\u0259 ki, ilkin t\u0259hlill\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda d\u0259nizd\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin texniki potensial\u0131 157 QVt s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Bu potensial\u0131n 35 QVt hiss\u0259si d\u0259niz sahilin\u0259 yax\u0131n dayazsulu \u0259razil\u0259r\u0259, 122 QVt hiss\u0259si is\u0259 50 metrd\u0259n art\u0131q d\u0259rinlikli h\u00f6vz\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun g\u0259lir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda k\u00fcl\u0259k enerjisinin istehsal\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r 20 ild\u0259n yuxar\u0131d\u0131r s\u0259sl\u0259ndirilir. 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131n\u0131n k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131na dair bir ne\u00e7\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131b. Son ill\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada k\u00fcl\u0259k enerjisin\u0259 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 Az\u0259rbaycanda bu m\u0259s\u0259l\u0259nin yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. X\u00fcsusil\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259nizd\u0259 k\u00fcl\u0259k istehsal\u0131na ba\u015flamas\u0131 daim k\u00fcl\u0259kl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin potensial\u0131ndan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131b. Son 3 ild\u0259 bu potensial\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131lmaqla, onun 157 giqavatta b\u0259rab\u0259r oldu\u011fu ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck potensial\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r iddial\u0131, amma m\u00fcmk\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada d\u0259nizd\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi istehsal\u0131n\u0131n maya d\u0259y\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 azal\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131nda bu g\u00f6st\u0259rici qazdan al\u0131nan enerjid\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r haz\u0131rda. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259rd\u0259 k\u00fcl\u0259k stansiyalar\u0131 quraraq al\u0131nan enerjini ixrac etm\u0259k plan\u0131 potensial investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n real qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259kl\u0259 ciddi mara\u011fa s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2022\/1\/1200x630\/16474290194141529571_1200x630.jpg\" alt=\"\u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycan 1,6 milyard kilovat\/saat elektrik enerjisi ixrac edib -  AZ\u018fRTAC\" width=\"631\" height=\"430\" \/><\/p>\n<p><strong>D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin statistikas\u0131na \u0259sas\u0259n \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycan xaric\u0259 1 milyard 711 milyon 432,88 min kilovatt\/saat elektrik enerjisi ixrac ed\u0259r\u0259k bundan 121 milyon 598.37 min dollar g\u0259lir \u0259ld\u0259 edib. 2021-ci ild\u0259 ixrac 1 milyard 588 milyon 412.05 min kvt\/saat olmu\u015fdu ki, bundan da 69 milyon 343.43 min dollar g\u0259lir g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ixrac h\u0259cmi 7,2 faiz, \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir h\u0259cmi is\u0259 75,3 faiz art\u0131b. Bu is\u0259 elektrik enerjisi ixrac\u0131n\u0131n getdikc\u0259 daha \u00e7ox g\u0259lir g\u0259tirdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Avropaya elektrik enerjisi, daha sonra is\u0259 elektrik enerjisind\u0259n \u0259ld\u0259 olunan maye hidrogen ixrac etm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Bu b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rin realla\u015fmas\u0131 Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r, yoxsa probleml\u0259r g\u0259tir\u0259 bil\u0259r? H\u00f6kum\u0259t hans\u0131 m\u0259qamlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r? \u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Natiq C\u0259f\u0259rlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n enerji layih\u0259l\u0259ri d\u00fcnyada ged\u0259n trend\u0259 uy\u011fundur: \u201cLakin h\u00f6kum\u0259t bunun t\u0259hl\u00fck\u0259li t\u0259r\u0259fl\u0259rini d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir. T\u0259hl\u00fck\u0259 is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, \u0259g\u0259r paralel olaraq m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ciddi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r yaranmasa v\u0259 detallar\u0131n istehsal\u0131, proqram t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yerli m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r olmasa, bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n ciddi as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaranacaq.<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 istehsal texnologiyalar\u0131, proqram t\u0259minat\u0131, detallar\u0131n istehsal\u0131nda lider \u00f6lk\u0259l\u0259r var &#8211; onlar\u0131n da mara\u011f\u0131ndad\u0131r ki, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u201cb\u0259rpaolunan enerji iyn\u0259sin\u0259\u201d otuzdursunlar. Enerji bizim \u0259razid\u0259 istehsal olunub xaric\u0259 valyuta il\u0259 sat\u0131lsa da, sonradan h\u0259min valyutan\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 maa\u015f kimi, avadanl\u0131q istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na v\u0259 proqram t\u0259minat\u00e7\u0131lar\u0131na \u00f6d\u0259ni\u015f kimi geri, el\u0259 h\u0259min inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Bu g\u00fcn Q\u0259rbin inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n nec\u0259 neft-qaz as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 varsa, sabah neft-qaz \u00f6lk\u0259l\u0259rinin onlardan avadanl\u0131q, detal, proqram t\u0259minat\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaranacaq&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertin fikrinc\u0259, bu t\u0259hl\u00fck\u0259ni \u00f6nl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259t bir s\u0131ra add\u0131mlar atmal\u0131d\u0131r: \u201cBu sah\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck v\u0259 n\u00fcfuzlu xarici universitetl\u0259rin m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 filiallar\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131, m\u00fcasir kampuslar\u0131, laboratoriyalar\u0131 olan, bilikli m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259rs dey\u0259n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Paralel olaraq xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla birg\u0259 istehsal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri qurulmal\u0131, h\u0259min zavod-fabrikl\u0259r d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 faizli kreditl\u0259rl\u0259 t\u0259min edilm\u0259lidir.\u00a0 \u018fg\u0259r bu i\u015fl\u0259r paralel olaraq g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan-alternativ enerji sevdas\u0131 m\u0259ml\u0259k\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn valyuta qazanan deyil d\u0259, n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 valyuta \u00e7\u0131xaran, as\u0131l\u0131l\u0131q yaradan sah\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k\u201d&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cBurada b\u0259zi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r\u201d \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d t\u0259sdiq edilib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin bununla ba\u011fl\u0131 fevral\u0131n 7-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmana \u0259sas\u0259n, 2022-ci il dekabr\u0131n 17-d\u0259 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d q\u00fcvv\u0259y\u0259 mindikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Energetika Nazirliyi onun m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259li, Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Sazi\u015fin q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan d\u00f6vl\u0259tdaxili prosedurlar\u0131n yerin\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":562610,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bb30f8e983e6f0bdb33c0bfa301bb847.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cBurada b\u0259zi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r\u201d \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d t\u0259sdiq edilib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin bununla ba\u011fl\u0131 fevral\u0131n 7-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 f\u0259rmana \u0259sas\u0259n, 2022-ci il dekabr\u0131n 17-d\u0259 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=562606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/562606\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/562610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=562606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=562606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=562606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}