{"id":563078,"date":"2023-02-10T12:03:36","date_gmt":"2023-02-10T09:03:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=563078"},"modified":"2023-02-10T12:03:36","modified_gmt":"2023-02-10T09:03:36","slug":"s%c9%99hiyy%c9%99-nazirliyi-immun-sistemini-gucl%c9%99ndirm%c9%99yin-usullarini-aciqladi-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=563078","title":{"rendered":"S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yin \u00fcsullar\u0131n\u0131 A\u00c7IQLADI &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 anadang\u0259lm\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksiyalar kimi faktorlarla yana\u015f\u0131, qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bi balanss\u0131z qidalanmad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev nazirliyin\u00a0r\u0259smi sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDIvMTAvMTEvMzAvMzMvODI4NzQ3NTktMTQ4MS00NjI3LTgzY2QtNjdjYjJmNTMzY2NjL3pha2lyX3F1bGl5ZXYgKDEpLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=85f976a4e8c9d8a2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Zakir m\u00fc\u0259llim, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, immun sisteminin z\u0259if olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130mmun sistemi b\u0259d\u0259nimizd\u0259ki b\u00fct\u00fcn orqan v\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fcdafi\u0259 sistemidir. Bu sistem say\u0259sind\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131r\u0131q. Bel\u0259 ki, immun sistemi orqanizmi infeksiyalara, bakteriyalara v\u0259 mikroblara qar\u015f\u0131 qoruyur. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin bir \u00e7ox g\u00f6st\u0259ricisi olsa da, \u0259n m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricisi tez-tez t\u0259krarlayan infeksiyalard\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0131\u015fda 3-4 d\u0259f\u0259 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n infeksiyas\u0131n\u0131n olmas\u0131 \u015f\u0259xsin immun sisteminin z\u0259if olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>\u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 hals\u0131zl\u0131q, yor\u011funluq hissi, b\u0259d\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 a\u011fr\u0131lar, t\u0259krarlanan infeksiyalar, depressiya, sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si, diqq\u0259t poz\u011funlu\u011fu kimi hallar m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 orqanizm xarici v\u0259 daxili m\u00fchit amill\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssas olur v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 qabiliyy\u0259tini itirir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130mmuniteti z\u0259ifl\u0259d\u0259n qidalar v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 n\u0259l\u0259r daxildir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 anadang\u0259lm\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksiyalar kimi faktorlarla yana\u015f\u0131, qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var. Ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, immun sisteminin g\u00fccl\u00fc olmas\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qida rasionundak\u0131 makro v\u0259 mikro elementl\u0259rin normas\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130mmun sistemin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bi balanss\u0131z qidalanmad\u0131r. Az proteinli qidalanma, art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ar\u0131ql\u0131q immun sistemini z\u0259ifl\u0259d\u0259n amill\u0259rdir.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, A, B6, B12, C, D v\u0259 E vitaminl\u0259ri, selen, d\u0259mir v\u0259 sink immun sisteminin kompleks reaksiyalar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Bunlardan h\u0259r hans\u0131 birinin olmamas\u0131 b\u0259d\u0259nimizi xarici amill\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssas edir.<\/p>\n<p>Siqaret v\u0259 alkoqol istifad\u0259si, radiasiyaya m\u0259ruz qalma, keyfiyy\u0259tsiz yuxu v\u0259 yuxunun az olmas\u0131, istirah\u0259t etm\u0259m\u0259k, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q stres\u00a0y\u00fck\u00fc, tez-tez antibiotik v\u0259 dig\u0259r d\u0259rmanlar\u0131n istifad\u0259si immun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 rol oynayan \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259s hans\u0131 t\u0259bii vasit\u0259l\u0259rl\u0259 immuniteti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bizim orqanizm\u0259 hans\u0131 qidalar\u0131n laz\u0131m oldu\u011funu bilm\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 g\u00fccl\u00fc immun sistemimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir. Daha g\u00fccl\u00fc immun sistemin\u0259 sahib olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qaydalara riay\u0259t etm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur:<\/p>\n<p>B\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq, y\u0259ni art\u0131q \u00e7\u0259ki qazanmamaq, eyni zamanda s\u00fcr\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 ar\u0131qlamaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259k;<\/p>\n<p>B\u0259d\u0259nimizin mayey\u0259 olan ehtiyac\u0131 q\u0259d\u0259r su i\u00e7in. \u018fg\u0259r \u00fcr\u0259k-damar sisteminizd\u0259 v\u0259 b\u00f6yr\u0259kl\u0259rd\u0259 h\u0259r hans\u0131sa bir probleminiz varsa, i\u00e7\u0259c\u0259yiniz mayenin miqdar\u0131n\u0131 \u00f6z h\u0259kiminizl\u0259 v\u0259 ya m\u00fcalic\u0259 ed\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fin;<\/p>\n<p>Yuxu rejimi g\u00fccl\u00fc immunitetin \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biridir. Apar\u0131lm\u0131\u015f elmi ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, keyfiyy\u0259tli yuxu il\u0259 g\u00fccl\u00fc immunitet aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 var;<\/p>\n<p>\u201cFast food\u201ddan uzaq durun, \u00e7\u00fcnki bu qidalar\u0131n kalorisinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131na baxmayaraq, immun sistemin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmir;<\/p>\n<p>Keyfiyy\u0259tli v\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalan\u0131n q\u0259bulu &#8211; immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 \u00fcsullardan biri \u00e7oxlu meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z yem\u0259k v\u0259 m\u00f6vs\u00fcm\u0259 uy\u011fun t\u0259bii \u015fir\u0259l\u0259r q\u0259bul etm\u0259kdir;<\/p>\n<p>\u00dcmumi gigiyenaya, \u0259sas\u0259n d\u0259 \u0259ll\u0259rin gigiyenas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k vacibdir. Bel\u0259 ki, sad\u0259 \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir;<\/p>\n<p>M\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq g\u00fccl\u00fc immun sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Elmi ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, idman immun sistemini aktivl\u0259\u015fdirir;<\/p>\n<p>Pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n (t\u00fct\u00fcn v\u0259 spirtli i\u00e7kil\u0259rd\u0259n istifad\u0259) m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r uzaq olmaq;<\/p>\n<p>\u018fs\u0259b v\u0259 stresd\u0259n maksimum uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, D vitamini immun sisteminin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda vacib rol oynay\u0131r. D vitamini\u00a0h\u00fcceyr\u0259 mikrom\u00fchitind\u0259 metabolik stresi azaldaraq orqanizmin t\u0259bii immunitetini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n bir vitamindir. B\u0259d\u0259nin D vitamini sintezin\u0259 olan ehtiyac\u0131n\u0131n 90%-i d\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fqa ayran, pendir, qat\u0131q, bitki ya\u011f\u0131, bal\u0131q v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131, qaraciy\u0259r, yumurta sar\u0131s\u0131, g\u00f6b\u0259l\u0259k D vitamininin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259ndir. H\u0259m\u00e7inin D vitamini x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan virus v\u0259 bakteriyalarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; H\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti olmadan q\u0259bul edil\u0259n antibiotik v\u0259 d\u0259rmanlar immun sistemin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u0259r hans\u0131 bir x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259d\u0259n amilin orqanizm\u0259 daxil oldu\u011fu andan etibar\u0259n b\u0259d\u0259nimizd\u0259 m\u00fcdafi\u0259 mexanizmi yaran\u0131r. X\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259d\u0259n antigenl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif anticisiml\u0259rl\u0259 orqanizmd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n bu sistem, h\u0259min amill\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicil\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 inki\u015faf etdirir v\u0259 orqanizmin davaml\u0131 qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti olmadan x\u0259st\u0259liyin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n antibiotikl\u0259r v\u0259 buna b\u0259nz\u0259r d\u0259rmanlar immun sistemin h\u0259min x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisin\u0259 qar\u015f\u0131 laz\u0131mi m\u00fcdafi\u0259ni qurmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 mane olur. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, x\u0259st\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131\u00a0bir virus m\u0259n\u015f\u0259li infeksiya varsa, istifad\u0259 edil\u0259n antibiotik m\u00fcalic\u0259si sa\u011falma periodunu uzada, h\u0259tta x\u0259st\u0259liyi daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130mmun sisteminin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259diyi hallarda m\u00fcalic\u0259 v\u0259 ya x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim n\u0259zar\u0259tind\u0259 d\u0259rmanlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 anadang\u0259lm\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksiyalar kimi faktorlarla yana\u015f\u0131, qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bi balanss\u0131z qidalanmad\u0131r\u201d. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev nazirliyin\u00a0r\u0259smi sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. Onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Zakir m\u00fc\u0259llim, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, immun sisteminin z\u0259if olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r hans\u0131lard\u0131r? &#8211; \u0130mmun sistemi b\u0259d\u0259nimizd\u0259ki b\u00fct\u00fcn orqan v\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u00fcdafi\u0259 sistemidir. Bu sistem say\u0259sind\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131r\u0131q. Bel\u0259 ki, immun sistemi orqanizmi infeksiyalara, bakteriyalara v\u0259 mikroblara qar\u015f\u0131 qoruyur. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":563079,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-10T112937.661.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259 anadang\u0259lm\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 infeksiyalar kimi faktorlarla yana\u015f\u0131, qeyri-sa\u011flam qidalanman\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259siri var. \u0130mmun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259sinin \u0259n \u00e7ox yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bi balanss\u0131z qidalanmad\u0131r\u201d. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev nazirliyin\u00a0r\u0259smi sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. Onunla m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Zakir m\u00fc\u0259llim, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, immun sisteminin z\u0259if&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=563078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563078\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/563079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=563078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=563078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=563078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}