{"id":563456,"date":"2023-02-11T08:44:16","date_gmt":"2023-02-11T05:44:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=563456"},"modified":"2023-02-11T08:44:16","modified_gmt":"2023-02-11T05:44:16","slug":"ir%c9%99van-xanliginin-dilb%c9%99r-gus%c9%99si-gullu-gulustani-d%c9%99r%c9%99cic%c9%99k-mahali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=563456","title":{"rendered":"\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dilb\u0259r gu\u015f\u0259si, g\u00fcll\u00fc-g\u00fcl\u00fcstan\u0131 &#8211; D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k mahal\u0131\u2026"},"content":{"rendered":"<p>XIX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra bu \u0259razil\u0259rimizd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131nda xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri v\u0259 tarixi irsimiz ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilib, yer-yurd adlar\u0131, toponiml\u0259r d\u0259yi\u015fidirilib.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van\u00a0xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarixi\u00a0Az\u0259rbaycan\u00a0xalq\u0131n\u0131n minill\u0259r boyunca yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi \u0259halisinin \u0259sas\u0131n\u0131 qaraqoyunlu, a\u011fqoyunlu v\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015f tayfa birlikl\u0259rin\u0259 daxil olan bayat, \u0259f\u015far, s\u0259\u0259dli, baharl\u0131, bayandur, qa\u00e7ar, \u015faml\u0131, rumlu, ustacl\u0131, t\u0259k\u0259li, ayr\u0131ml\u0131, mu\u011fanl\u0131 v\u0259 s. kimi tayfalar\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 XVIII \u0259srin ortlar\u0131nda Mir Mehdi xan t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulub. Xanl\u0131q Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 Maku xanl\u0131qlar\u0131 il\u0259, Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131, Kartli-Kaxetiya \u00e7arl\u0131\u011f\u0131, Bor\u00e7al\u0131, Qazax sultanl\u0131qlar\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olub. M\u0259rk\u0259zi \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri idi. XIV \u0259srin sonunda Teymuril\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259sas\u0131 qoyulan \u0130r\u0259van XVI \u0259srd\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u00e7evrilib. \u015e\u0259h\u0259r inzibati c\u0259h\u0259td\u0259n 3 m\u0259h\u0259ll\u0259y\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc. 1832-ci ild\u0259 burada 12 m\u0259scid qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi iki hiss\u0259d\u0259n: -Qala v\u0259 Bay\u0131r \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi. \u0130kiqat hasarla \u0259hat\u0259 olunmu\u015f \u0130r\u0259van qalas\u0131 1582-ci ild\u0259 \u00e7iy k\u0259rpicd\u0259n Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131n\u0131n sol sahilind\u0259ki qayada in\u015fa edilmi\u015fdi. Birinci divar il\u0259 ikinci divar aras\u0131nda d\u0259rin arx qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 arx su il\u0259 doldurulurdu. Bay\u0131r \u015f\u0259h\u0259r qaladan \u015fimalda sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130r\u0259van qalas\u0131nda top v\u0259 bar\u0131t istehsal ed\u0259n zavodlar vard\u0131.\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcrkdilli az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n yerli xalq oldu\u011fu haqda rus ordusunun qafqazdak\u0131 komandan\u0131 general \u0130.Paskevi\u00e7in r\u0259smi m\u0259lumatlar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131. \u0130r\u0259van qalas\u0131n\u0131 \u00e7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n general Paskevi\u00e7 xanl\u0131qda \u0259halinin milli t\u0259rkibi haqda verdiyi m\u0259lumatda burada 10 min az\u0259rbaycanl\u0131, 3 min erm\u0259ni ail\u0259sinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirilirdi.<\/p>\n<p>AB\u015e-dan olan professor Castin Makkarti 1828-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 \u0259halisinin 80 faizinin az\u0259rbaycanl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Erm\u0259ni \u0259silli AB\u015e t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Georgi Burnoutyan da \u0130.\u015eopenin kameral siyah\u0131yaalmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdir ki, i\u015f\u011faldan \u00f6nc\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 20 min\u0259 yax\u0131n erm\u0259ni ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r ki, bu da \u00fcmumi \u0259halinin 20 faizini t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir XVIII \u0259srin 50-ci ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti son d\u0259r\u0259c\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fir. Onu \u015fimaldan g\u00fcrc\u00fc h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin h\u00fccum t\u0259hl\u00fck\u0259si, c\u0259nubdan is\u0259 Urmiya xan\u0131 F\u0259t\u0259li xan \u018ff\u015far\u0131n h\u00fccumlar\u0131 narahat edirdi. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 xanl\u0131\u011f\u0131n \u0259razisind\u0259 m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, onlar\u0131n pozuculuq f\u0259aliyy\u0259ti ara vermirdi.<\/p>\n<p>1827-ci il oktyabr\u0131n 6-da \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilir v\u0259 bu i\u015f\u011fal 1828-ci il fevral\u0131n 10-da T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Bu m\u00fcqavil\u0259nin 15-ci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0130ran d\u00f6vl\u0259tind\u0259 v\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131nda ya\u015fayan erm\u0259ni \u0259halisi C\u0259nubi Qafqaza k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisi strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi. Osmanl\u0131 imperiyas\u0131n\u0131, G\u00fcrc\u00fc knyazl\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0130ran\u0131 t\u0259ziq alt\u0131nda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Lazarev, Paskevi\u00e7 v\u0259 ba\u015fqa rus generallar\u0131 erm\u0259nil\u0259ri daha \u00e7ox \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrtm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Sonralar Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 \u201cErm\u0259ni vilay\u0259ti\u201d yarad\u0131l\u0131r v\u0259 bu prosesl\u0259r tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. X\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, 1828-ci ild\u0259, erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 kampaniyas\u0131 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra \u201cErm\u0259ni vilay\u0259ti\u201dnd\u0259 olan 1125 k\u0259ndin 1111-d\u0259 ancaq Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri ya\u015fay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>He\u00e7 kim\u0259 sirr deyil ki,\u00a0indiki Erm\u0259nistan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259srl\u0259r boyu yaratd\u0131\u011f\u0131 tarixi tikilil\u0259rin, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 q\u0259sd\u0259n, barbarcas\u0131na m\u0259hv edilib. Halbuki, 1902-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u201c\u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n yadda\u015f kitab\u0131\u201dnda qeyd olunur ki, quberniya \u0259razisind\u0259 310 m\u0259scid var. Bu g\u00fcn is\u0259 h\u0259min m\u0259scidl\u0259rd\u0259n yaln\u0131z \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki G\u00f6y m\u0259scid g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n y\u00fcz ill\u0259r boyu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yurd yerl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcll\u00fc-g\u00fcl\u00fcstan\u0131- D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k mahal\u0131 idi. Bu ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin ad\u0131 1847-ci ild\u0259 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Konstantinovka, daha sonra 1920-ci ill\u0259rd\u0259 Zaxqadzor (D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k) adlan\u0131d\u0131r\u0131l\u0131b. Osmanl\u0131 d\u00f6n\u0259mind\u0259 D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k nahiy\u0259sinin davam\u0131 olan D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k mahal\u0131 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil idi. Sonra mahal \u0259razisind\u0259 Yeni B\u0259yazid q\u0259zas\u0131 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur.<br \/>\n1826-1828-ci ill\u0259r Rusiya-\u0130ran v\u0259 1828-1829-cu ill\u0259r Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k mahal\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. H\u0259min k\u0259ndl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 bel\u0259dir: 1. Ada, 2. Ki\u00e7ik \u00d6rd\u0259kli, 3. Allahap\u0259nah, 4. Barat, 5. Qonaqgirm\u0259z, 6. E\u015f\u015f\u0259kquduran, 7. \u00c7obang\u00f6l\u00fc, 8. Ke\u011fab, 9. Maman, 10. Ayd\u0131n, 11. \u015eakirba\u015f\u0131, 12. Misxana, 13. Sut\u00f6k\u00fcl\u0259n, 14. \u00c7i\u00e7\u0259kli, 15. Pirpal\u0131d, 16. Zeynala\u011fa.<br \/>\n1828-ci ild\u0259 D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k mahal\u0131nda m\u00f6vcud olan k\u0259ndl\u0259rin siyah\u0131s\u0131: 1.Alparas, 2. R\u00f6vzanlar, 3. G\u00fcm\u00fc\u015f (D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k), 4. \u018frz\u0259kin, 5. D\u0259ll\u0259r, 6. Qabar \u018fli, 7. Bjni, 8. Solak, 9. Kaxs\u0131, 10. Aqaara, 11. Makrav\u0259ng, 12. A\u015fa\u011f\u0131 Axta, 13. Yuxar\u0131 Axta, 14. G\u0259rnigov, 15. R\u0259nd\u0259m\u0259l, 16. Z\u0259ncirli, 17. F\u0259rrux, 18. Babaki\u015fi, 19. D\u0259li Pa\u015fa, 20. S\u0259rincan, 21. Taycar\u0131x, 22. Qor\u00e7ulu, 23. \u00c7opur \u018fli, 24. D\u0259d\u0259q\u0131\u015flaq, 25. T\u0259k\u0259li (D\u0259r\u0259\u00e7i\u00e7\u0259k), 26. \u00dcl\u0259\u015fik, 27. Qara Qala, 28. Qoruq G\u00fcney, 29. Yayc\u0131, 30. Tutma\u015fen, 31. Tsaxkunk, 32. \u015e\u0259hriz, 33. \u00c7er\u00e7er, 34. B\u00f6y\u00fck \u00d6rd\u0259kli, 35. \u00c7ubuxlu, 36. Tsaxmaberd, 37. Qomadzor.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti tarixi torpaqlar\u0131m\u0131zda xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259rin Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti oldu\u011funu d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdiyi sistemli t\u0259dbirl\u0259ri bundan sonra da davam etdir\u0259c\u0259k. Erm\u0259nil\u0259r t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri bu cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev dekabr\u0131n 24-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir qrup ziyal\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bildirib: \u201c\u0130ndi bunu art\u0131q d\u00fcnyada da bilm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar v\u0259 sual olunur, &#8211; bu sual\u0131 biz qoymu\u015fuq, Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan insanlar qoyublar, &#8211; indi g\u00f6st\u0259rin g\u00f6r\u0259k \u0130r\u0259van\u0131n tarixi m\u0259rk\u0259zi harad\u0131r? \u018fg\u0259r deyirsiniz ki, guya bu, d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259ridir, haradad\u0131r bunun tarixi m\u0259rk\u0259zi? \u0130ndi bax\u0131n, g\u00f6r\u00fcn, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycanda, G\u00fcrc\u00fcstanda, bizim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259, \u0259ks\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259r, tarixi m\u0259rk\u0259zl\u0259r var. \u0130st\u0259r Bak\u0131 olsun, G\u0259nc\u0259 olsun, Nax\u00e7\u0131van, \u015e\u0259ki, Q\u0259b\u0259l\u0259, dig\u0259r b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259. B\u0259s nec\u0259 ola bil\u0259r ki, \u0130r\u0259vanda tarixi m\u0259rk\u0259z yoxdur? Qoy, bu sad\u0259 suala cavab versinl\u0259r. Cavab da g\u00fcn kimi ayd\u0131nd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu tarixi m\u0259rk\u0259z Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi irsi idi, hans\u0131 ki, onlar da\u011f\u0131d\u0131blar. \u015e\u0259h\u0259rsalma ad\u0131 alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn tarixi binalar\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130r\u0259van qalas\u0131, S\u0259rdar saray\u0131 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. Y\u0259ni, siyasi v\u0259 h\u00fcquqi t\u0259r\u0259fd\u0259n ba\u015fqa, ist\u0259nil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 bunun tarixi mahiyy\u0259ti d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ona g\u00f6r\u0259 bizim i\u015fimiz bu tarix \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XIX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra bu \u0259razil\u0259rimizd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131nda xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri v\u0259 tarixi irsimiz ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilib, yer-yurd adlar\u0131, toponiml\u0259r d\u0259yi\u015fidirilib. \u0130r\u0259van\u00a0xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarixi\u00a0Az\u0259rbaycan\u00a0xalq\u0131n\u0131n minill\u0259r boyunca yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi \u0259halisinin \u0259sas\u0131n\u0131 qaraqoyunlu, a\u011fqoyunlu v\u0259 q\u0131z\u0131lba\u015f tayfa birlikl\u0259rin\u0259 daxil olan bayat, \u0259f\u015far, s\u0259\u0259dli, baharl\u0131, bayandur, qa\u00e7ar, \u015faml\u0131, rumlu, ustacl\u0131, t\u0259k\u0259li, ayr\u0131ml\u0131, mu\u011fanl\u0131 v\u0259 s. kimi tayfalar\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyi\u00a0\u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 XVIII \u0259srin ortlar\u0131nda Mir Mehdi xan t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":563460,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4da9d7b6167604050270385389510716804.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"XIX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra bu \u0259razil\u0259rimizd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131nda xalq\u0131m\u0131za m\u0259xsus maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri v\u0259 tarixi irsimiz ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilib, yer-yurd adlar\u0131, toponiml\u0259r d\u0259yi\u015fidirilib. \u0130r\u0259van\u00a0xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarixi\u00a0Az\u0259rbaycan\u00a0xalq\u0131n\u0131n minill\u0259r boyunca yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi \u0259halisinin \u0259sas\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563456"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=563456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/563456\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/563460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=563456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=563456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=563456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}