{"id":566092,"date":"2023-02-17T07:10:18","date_gmt":"2023-02-17T04:10:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=566092"},"modified":"2023-02-17T07:10:18","modified_gmt":"2023-02-17T04:10:18","slug":"plastik-tullantilar-h%c9%99yatimizi-nec%c9%99-c%c9%99h%c9%99nn%c9%99m%c9%99-cevirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=566092","title":{"rendered":"Plastik tullant\u0131lar h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 nec\u0259 c\u0259h\u0259nn\u0259m\u0259 \u00e7evirir?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>X\u0259st\u0259lik d\u0259 yarad\u0131r, ciddi f\u0259sadlar da &#8211; qurtulmaq is\u0259&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p>\u018ftraf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 b\u0259rk m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan probleml\u0259rdir. Plastik tullant\u0131lar \u0259traf m\u00fchiti \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n \u0259sas faktorlardan biridir. Bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259 100 ill\u0259r \u0259rzind\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 miqdar\u0131n\u0131n ilb\u0259il artmas\u0131d\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 bu tullant\u0131lar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirini azaltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259krar istifad\u0259si sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eyni zamanda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n plastik qablar\u0131n geri qaytar\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya toplanmas\u0131, t\u0259krar emal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sisteml\u0259r t\u0259tbiq edilir. Bir s\u0131ra Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qabla\u015fd\u0131rma materiallar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131, utilizasiyas\u0131, t\u0259krar emal\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si qeyri-kommersiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131 (fondlar) t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p><strong>Qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131 nec\u0259 t\u0259krar emal olunur?<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r, t\u0259tbiq olunan mexanizml\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131 tullant\u0131 kimi deyil, t\u0259krar emal material\u0131 kimi yeni \u0259h\u0259miyy\u0259t qazanm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 plastik qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n 60-70 faizi t\u0259krar emal edilir. Haz\u0131rda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri plastik torbalar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sirind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n art\u0131q bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r plastik torbalara alternativ olaraq t\u0259krar istifad\u0259si v\u0259 emal\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan, bioloji par\u00e7alanan materiallardan haz\u0131rlanan torbalardan istifad\u0259 edir, plastik torba istehsal\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 qada\u011falar\u0131, \u00f6d\u0259ni\u015fli istifad\u0259ni v\u0259 ya vergi sistemini \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n qanunvericilik s\u0259n\u0259dl\u0259rini q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar\u00a0 g\u00f6st\u0259rir ki, plastik\u00a0 tullant\u0131lar d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u0259traf m\u00fchiti \u00e7irkl\u0259ndirir, d\u0259nizl\u0259rd\u0259 v\u0259 okeanlarda iri plastik tullant\u0131s\u0131 adalar\u0131 yarad\u0131r d\u0259niz canl\u0131lar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bal\u0131q populasiyalar\u0131n\u0131n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 t\u0259l\u0259fin\u0259 s\u0259b\u0259b olur,\u00a0 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131n d\u0259rin qatlar\u0131na ke\u00e7\u0259r\u0259k bitkil\u0259rin normal inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngidir v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur, yand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halda atmosfer\u0259 z\u0259h\u0259rli qaz tullant\u0131lar\u0131n\u0131n h\u0259cmini art\u0131r\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 K\u0130V-l\u0259rd\u0259 d\u0259rc edil\u0259n bir \u00e7ox elmi ara\u015fd\u0131rmalarda bildirilir ki,\u00a0 ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc plastik tullant\u0131lar\u0131 d\u0259niz canl\u0131lar\u0131n\u0131n qida kimi m\u0259nims\u0259diyin\u0259 dair \u00e7oxsayl\u0131 s\u00fcbutlar var v\u0259 bu art\u0131m onlar\u0131n qida sistemin\u0259 daxil olaraq bal\u0131q populasiyalar\u0131n\u0131n k\u00f6rp\u0259 vaxtlar\u0131nda m\u0259hv olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu sah\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar onu g\u00f6st\u0259rir ki, polietilen\u00a0 plastik m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istifad\u0259sinin dinamik olaraq artmas\u0131 h\u0259m d\u0259nizd\u0259,\u00a0 h\u0259m d\u0259 quruda\u00a0 bir z\u0259h\u0259r m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilir v\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 sa\u011falmaz z\u0259r\u0259rl\u0259r vurur.<\/p>\n<p><strong>\u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131nda(1960) d\u00fcnya \u00fczr\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,5 milyon ton plastik istehsal olunub v\u0259 b\u0259rk m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n miqdar\u0131 1 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r idi. H\u0259min g\u00f6st\u0259rici 1990-c\u0131 ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 67 d\u0259f\u0259 artaraq 100 milyon tona \u00e7at\u0131b v\u0259 \u00fcmumi tullant\u0131lar\u0131n 20 faizini t\u0259\u015fkil edir. 2015-ci ild\u0259 plastik istehsal\u0131 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 322 milyon tona b\u0259rab\u0259r olub.<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyada plastikl\u0259rin yaln\u0131z doqquz faizi t\u0259krar emal olunur, \u00e7\u00fcnki plastikl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bioloji par\u00e7alanm\u0131r v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259y\u0259 400 ild\u0259n \u00e7ox vaxt t\u0259l\u0259b olunur. H\u0259m\u00e7inin yar\u0131m \u0259srd\u0259n sonra da plastik m\u0259hlul torpa\u011fa qar\u0131\u015faraq onu \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259kd\u0259 davam edir. Okeana at\u0131lan tullant\u0131lar\u0131n 90 faizi d\u0259 m\u0259hz plastikin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259r il okeanlara 150 milyon ton plastik tullant\u0131 at\u0131l\u0131r (\u201cEuronews\u201d). Okeanlarda b\u00f6y\u00fck tullant\u0131 adalar\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib. Haz\u0131rda 5 bel\u0259 ada var. Onlardan ikisi Sakit, ikisi Atlantik, biri is\u0259 Hind okean\u0131ndad\u0131r. Plastik tullant\u0131lar milyonlarla v\u0259h\u015fi heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n, bal\u0131qlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olur. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 d\u0259 bel\u0259 plastik adalar\u0131n\u0131n olmas\u0131 v\u0259 bu tullant\u0131lar\u0131 X\u0259z\u0259rin x\u0259zri v\u0259 gilavar k\u00fcl\u0259kl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259nizin h\u0259r iki sahilin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r, d\u0259niz populasiyalar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bal\u0131qlar\u0131n m\u0259hv olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi sahili boyunca apar\u0131lan monitorinql\u0259r d\u0259niz sahilinin \u0259sas\u0259n plastik tullant\u0131larla \u00e7irkl\u0259nm\u0259sini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/technote.az\/upload\/alimler-1-saat-erzinde-plastik-materiallari-reaktiv-yanacaga-cevirmek-usulunu-yaradiblar5651.jpg\" alt=\"Aliml\u0259r 1 saat \u0259rzind\u0259 plastik materiallar\u0131 reaktiv yanaca\u011fa \u00e7evirm\u0259k  \u00fcsulunu yarad\u0131blar | Technote.az\" width=\"651\" height=\"488\" \/><\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyada 500 milyon ton plastik m\u0259hsul istehsal olunur<\/strong><\/p>\n<p>Plastik tullant\u0131lar d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131ndan \u0259traf m\u00fchiti v\u0259 sututarlar\u0131 \u00e7irkl\u0259ndirir. \u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131nda d\u00fcnya \u00fczr\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,5 milyon ton plastik material istehsal olunub. H\u0259min g\u00f6st\u0259rici 1990-c\u0131 ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 67 d\u0259f\u0259 artaraq 100 milyon tona \u00e7at\u0131b. 2015-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 322 milyon tona b\u0259rab\u0259r olub. Plastik m\u0259mulat istehsal\u0131n\u0131n bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 plastik tullant\u0131lar\u0131n daha da artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Ara\u015fd\u0131rmalardan m\u0259lum olur ki, d\u00fcnyada 500 milyon ton plastik m\u0259hsul istehsal olunur. Bu c\u00fcr plastik v\u0259 polietilen materiallar\u0131n par\u00e7alanaraq yox olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn torpaqda 800, suda is\u0259 400 il vaxt t\u0259l\u0259b olunur. Plastik qablar\u0131n istifad\u0259d\u0259n sonra tullant\u0131 kimi at\u0131lmas\u0131 h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n ekoloji probleml\u0259rd\u0259n biridir. Bel\u0259 ki, yar\u0131m \u0259srd\u0259n sonra da plastik tullant\u0131 torpa\u011fa qar\u0131\u015faraq onu \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259y\u0259 davam edir. Statistikaya g\u00f6r\u0259, plastik tullant\u0131lar\u0131n yaln\u0131z 20 faizi t\u0259krar emala daxil olunur.<\/p>\n<p>Plastik v\u0259 polietilen tullant\u0131lar\u0131 yand\u0131r\u0131lark\u0259n insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259 &#8211; dioksin al\u0131n\u0131r. H\u0259m\u00e7inin ara\u015fd\u0131rmalardan m\u0259lum olur ki, plastik materiallar istiliyin t\u0259sirind\u0259n dioksin\u0259 \u00e7evrilm\u0259 prosesi daha da art\u0131r. Elmi-t\u0259dqiqat institutunun apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n m\u0259lum olur ki, dioksin x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Onun t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri yoxdur. Aliml\u0259r qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n plastik qablarda saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 q\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da t\u00f6vsiy\u0259 etmirl\u0259r. Haz\u0131rda bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 plastik qablar\u0131n alternativ qablarla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Plastik tullant\u0131lar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 t\u0259krar emal\u0131 sistemi t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir \u00e7oxunda plastik torbalar\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015fli olmas\u0131 v\u0259 par\u00e7a torbalardan istifad\u0259 edilm\u0259si problemin qism\u0259n h\u0259ll olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Plastik paketl\u0259r \u0259rzaqlar\u0131 korlay\u0131r &#8211; nec\u0259?<\/strong><\/p>\n<p>Plastik v\u0259 polietilen m\u0259hsullar yand\u0131r\u0131lark\u0259n insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli kimy\u0259vi madd\u0259 &#8211; dioksinl\u0259r yaran\u0131r, bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r hidrogen, karbon, oksigen v\u0259 xlor atomlar\u0131ndan ibar\u0259tdir. Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rma \u0130nstitutunun a\u00e7\u0131qlamas\u0131na g\u00f6r\u0259, z\u0259h\u0259rli dioksin (SO2, NO2, CO2,Cl2 v\u0259 s) x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyi \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. Orqanizm\u0259 daxil olduqdan sonra ya\u011f toxumalar\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lan madd\u0259nin xaric olmas\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onun t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri yoxdur.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n plastik qablarda saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 q\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da t\u00f6vsiy\u0259 etmirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti orta hesabla 20 d\u0259qiq\u0259 olan polietilen paketl\u0259r \u00fcmumi tullant\u0131lar\u0131n t\u0259xmini 10 faizini t\u0259\u015fkil edir. Statistikaya g\u00f6r\u0259, bir ail\u0259 il \u0259rzind\u0259 t\u0259qribi 500 polietilen paket istifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Polietilenin \u00fcz\u0259rind\u0259ki bakteriyalar\u0131n \u00e7oxlu\u011fu s\u0259b\u0259bi il\u0259 paketl\u0259rd\u0259ki \u0259rzaqlar daha tez xarab olur. Kip ba\u011flanm\u0131\u015f \u015f\u0259ffaf paketd\u0259 kondensat \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r inki\u015faf edir. Polietilen m\u0259hsullar dondurulduqda is\u0259 ondan insan \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli olan toksinl\u0259r ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r il d\u00fcnyada 4 trilyon paket istifad\u0259 olunur, h\u0259r 1 d\u0259qiq\u0259d\u0259 1 milyon polietilen torba zibil qutusuna at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sevinc TELMANQIZI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259st\u0259lik d\u0259 yarad\u0131r, ciddi f\u0259sadlar da &#8211; qurtulmaq is\u0259&#8230; \u018ftraf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 b\u0259rk m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan probleml\u0259rdir. Plastik tullant\u0131lar \u0259traf m\u00fchiti \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n \u0259sas faktorlardan biridir. Bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259 100 ill\u0259r \u0259rzind\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 miqdar\u0131n\u0131n ilb\u0259il artmas\u0131d\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 bu tullant\u0131lar\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirini azaltmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259krar istifad\u0259si sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eyni zamanda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":566093,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/be0a431656c1058b28515ddeac3ade39.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259st\u0259lik d\u0259 yarad\u0131r, ciddi f\u0259sadlar da &#8211; qurtulmaq is\u0259&#8230; \u018ftraf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 b\u0259rk m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranan probleml\u0259rdir. Plastik tullant\u0131lar \u0259traf m\u00fchiti \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n \u0259sas faktorlardan biridir. Bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259 100 ill\u0259r \u0259rzind\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 miqdar\u0131n\u0131n ilb\u0259il&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/566092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=566092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/566092\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/566093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=566092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=566092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=566092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}