{"id":567450,"date":"2023-02-20T14:42:27","date_gmt":"2023-02-20T11:42:27","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=567450"},"modified":"2023-02-20T14:42:27","modified_gmt":"2023-02-20T11:42:27","slug":"az%c9%99rbaycanda-v%c9%99r%c9%99m-t%c9%99hluk%c9%99li-hal-alib-r%c9%99smi-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=567450","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda v\u0259r\u0259m t\u0259hl\u00fck\u0259li hal al\u0131b? &#8211; R\u018fSM\u0130 A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r Az\u0259rbaycanda v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259li hal almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 pulmonoloq h\u0259kiml\u0259r payla\u015f\u0131m edibl\u0259r.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Qeyd olunub ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada v\u0259r\u0259m\u0259 nadir g\u00f6r\u00fcl\u0259n x\u0259st\u0259lik olaraq bax\u0131lsa da, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu x\u0259st\u0259lik g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Pulmonoloq H\u0259s\u0259n H\u0259s\u0259nzad\u0259nin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, \u00e7ox gec ola bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201d\u00d6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t ciddi, t\u0259hl\u00fck\u0259li hal al\u0131b. Kims\u0259 dem\u0259sin ki, m\u0259n qorunuram. Bu m\u00f6vzuda ya c\u0259miyy\u0259t qorunmal\u0131d\u0131r, ya da kims\u0259 f\u0259rdi \u015f\u0259kild\u0259 qoruna bilm\u0259z.<\/p>\n<p>T\u0259dbirl\u0259r yet\u0259rsizdir. M\u00fcalic\u0259l\u0259r yet\u0259rsizdir. M\u00fcalic\u0259 ed\u0259nl\u0259rin (istisnalar var) bu m\u00f6vzuda biliyi yet\u0259rsizdir. Maarifl\u0259nm\u0259 yet\u0259rsizdir. M\u0259cburi m\u00fcalic\u0259 qanunlar\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi \u015f\u0259rtdir. X\u0259st\u0259liyi v\u0259 x\u0259st\u0259liyini bilib gizl\u0259d\u0259n, m\u00fcalic\u0259 almayan x\u0259st\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Ya h\u0259m\u0259n, indi t\u0259dbirl\u0259r ba\u015flanmal\u0131, ya da art\u0131q \u00e7ox gecdir\u201d.<\/p>\n<p>Probleml\u0259 \u0259laq\u0259dar Elmi T\u0259dqiqat A\u011fciy\u0259r X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutu il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlad\u0131q. Sor\u011fumuza cavab olaraq bildirildi ki, v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi x\u00fcsusi m\u00fcayin\u0259 \u00fcsullar\u0131na \u0259saslanaraq, yaln\u0131z h\u0259kim ftiziatr t\u0259r\u0259find\u0259n diaqnozu t\u0259sdiq olunmal\u0131d\u0131r. Bu da yaln\u0131z ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259r\u0259m m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>V\u0259r\u0259m mikrobakteriyalar\u0131n\u0131n (v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyin t\u00f6r\u0259dicisi) a\u015fkar\u0131 x\u00fcsusi v\u0259r\u0259m laboratoriyalar\u0131nda, d\u00fcnyada v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f, icra olunan, \u00dcST-nin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslanan m\u00fcayin\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259sdiql\u0259nir:<\/p>\n<p>\u201cBu laboratoriyalar v\u0259 x\u00fcsusi m\u00fcayin\u0259l\u0259r s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Elmi T\u0259dqiqat A\u011fciy\u0259r X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda v\u0259 v\u0259r\u0259m \u0259leyhin\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Klinik protokollara uy\u011fun olaraq ilkin s\u0259hiyy\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259kiml\u0259r, ixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, \u00f6z\u0259l klinikalarda i\u015fl\u0259y\u0259n hans\u0131sa bir m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r pasiyentd\u0259 v\u0259r\u0259m diaqnozuna \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259rs\u0259, t\u0259sdiqi \u00fc\u00e7\u00fcn ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259r\u0259m m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi v\u0259 \u0130cbar\u0131 Tibbi S\u0131\u011forta Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Milli V\u0259r\u0259m Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyinin a\u015fkarlanmas\u0131, m\u00fcalic\u0259si v\u0259 profilaktikas\u0131 tam \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan ist\u0259nil\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atand\u0131r. V\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi tam \u0259minlikl\u0259 a\u015fkarlanan halda Respublika Gigiyena v\u0259 Epidemiologiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q g\u00f6nd\u0259rilir v\u0259 x\u0259st\u0259 qeydiyyata d\u00fc\u015f\u00fcr. Bundan sonra h\u0259kim ftiziatr x\u0259st\u0259nin kliniki protokollara uy\u011fun olaraq, m\u00fcalic\u0259y\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131r v\u0259 tam h\u0259kim n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 davam etdirilir\u201d.<\/p>\n<p>\u0130nstitutdan bildirilib ki, v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n vacib aspektl\u0259rind\u0259n birincisi x\u0259st\u0259liyin profilaktikas\u0131d\u0131r. \u0130lkin add\u0131m kontaktlar\u0131, yoluxmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri, risk qruplar\u0131n\u0131n vaxt\u0131nda a\u015fkarlanmas\u0131 v\u0259 ilkin s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259ti\u00a0il\u0259 \u201ckolloborativ\u201d \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, h\u0259tta \u00f6z\u0259l x\u0259st\u0259xanalar\u0131n h\u0259kiml\u0259ri bu i\u015fd\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259qs\u0259dimiz \u0259halinin d\u00fczg\u00fcn maarifl\u0259ndirilm\u0259si, do\u011fru \u00fcnvana y\u00f6nl\u0259ndirlm\u0259si, d\u00fczg\u00fcn m\u00fcayin\u0259, diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259sidir. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlara yox, yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n r\u0259smi m\u0259lumatlar\u0131na istinad etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>2022-ci il \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 c\u0259mi 5 320 v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259si qeydiyyata al\u0131n\u0131b. Onlardan 2 939 n\u0259f\u0259ri h\u0259yat\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 v\u0259r\u0259ml\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n, 2 381\u00a0x\u0259st\u0259 t\u0259krar olaraq qeydiyyata al\u0131n\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r Az\u0259rbaycanda v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259li hal almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. \u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 pulmonoloq h\u0259kiml\u0259r payla\u015f\u0131m edibl\u0259r. Qeyd olunub ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada v\u0259r\u0259m\u0259 nadir g\u00f6r\u00fcl\u0259n x\u0259st\u0259lik olaraq bax\u0131lsa da, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu x\u0259st\u0259lik g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r. Pulmonoloq H\u0259s\u0259n H\u0259s\u0259nzad\u0259nin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, \u00e7ox gec ola bil\u0259r: \u201d\u00d6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t ciddi, t\u0259hl\u00fck\u0259li hal al\u0131b. Kims\u0259 dem\u0259sin ki, m\u0259n qorunuram. Bu m\u00f6vzuda ya c\u0259miyy\u0259t qorunmal\u0131d\u0131r, ya da kims\u0259 f\u0259rdi \u015f\u0259kild\u0259 qoruna bilm\u0259z. T\u0259dbirl\u0259r yet\u0259rsizdir. M\u00fcalic\u0259l\u0259r yet\u0259rsizdir. M\u00fcalic\u0259 ed\u0259nl\u0259rin (istisnalar var)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":567451,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/FotoJet-2023-02-20T134610.517.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r Az\u0259rbaycanda v\u0259r\u0259m x\u0259st\u0259liyinin t\u0259hl\u00fck\u0259li hal almas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131b. \u201cQafqazinfo\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 pulmonoloq h\u0259kiml\u0259r payla\u015f\u0131m edibl\u0259r. Qeyd olunub ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada v\u0259r\u0259m\u0259 nadir g\u00f6r\u00fcl\u0259n x\u0259st\u0259lik olaraq bax\u0131lsa da, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu x\u0259st\u0259lik g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r. Pulmonoloq H\u0259s\u0259n H\u0259s\u0259nzad\u0259nin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, \u00e7ox gec ola bil\u0259r:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/567450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=567450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/567450\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/567451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=567450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=567450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=567450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}