{"id":568284,"date":"2023-02-22T10:41:45","date_gmt":"2023-02-22T07:41:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=568284"},"modified":"2023-02-22T10:41:45","modified_gmt":"2023-02-22T07:41:45","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-siyas%c9%99ti-multikulturalizm-v%c9%99-tolerantliq-ideyalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=568284","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259ti: multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q ideyalar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli v\u0259 inadl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00a0il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. \u00a0M\u00fcdrik r\u0259hb\u0259rin g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti,\u00a0 s\u0259m\u0259r\u0259li ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7oxistiqam\u0259tli layih\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7ox\u015fax\u0259li layih\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131n\u00adda c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ayr\u0131ca qeyd olunma\u011fa layiqdir. \u00a0\u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu strategiyas\u0131n\u00adda tolerantl\u0131q c\u0259miyy\u0259tin birliyi v\u0259 monolitliyinin t\u0259min edilm\u0259sinin fundamentall\u0131q t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259, eyni zamanda, r\u0259hb\u0259rin m\u00fcasir d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi\u00adnin yaratmas\u0131na, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan imicinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. \u00a0Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z\u00fcn\u0259 xas olan uzaqg\u00f6r\u0259nlik, m\u00fcdriklik v\u0259 d\u0259rin siyas\u0259tl\u0259 \u00a0biz\u0259 t\u00f6vsiyy\u0259 edirdi ki, \u00a0Az\u0259rbaycan kimi tarix\u0259n \u00e7oxmill\u0259tli v\u0259 \u00e7oxkonfessiyal\u0131, \u00a0milli-m\u0259n\u0259vi struktura malik olan bir\u00a0\u00a0 \u00f6lk\u0259nin \u00a0h\u0259yat qabiliyy\u0259ti onun milli v\u0259 dini d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck xarakterind\u0259n bilavasit\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Vaxtil\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u201cxalq\u00adlar dostlu\u011fu\u201d, \u201cbeyn\u0259lmil\u0259l\u00e7ilik\u201d adlar\u0131 il\u0259 t\u0259qdim olunan dini-etnik-m\u0259n\u0259vi hadis\u0259 yenic\u0259 qurulan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n biri kimi, lakin mahiyy\u0259tc\u0259 f\u0259rqli ideya formas\u0131nda t\u0259qdim edilirdi.<\/p>\n<p>\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, onu qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycan \u00e7oxmill\u0259tli, \u00e7oxdinli bir \u00f6lk\u0259dir. Az\u0259rbaycanda t\u0259xmin\u0259n 20-d\u0259n art\u0131q azsayl\u0131 xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri ya\u015fay\u0131r. Bu xalq\u00adlar\u0131n bir qismi \u0130slam dininin \u015fi\u0259 m\u0259zh\u0259bin\u0259, bir qismi is\u0259 \u0130slam dininin s\u00fcnni m\u0259zh\u0259bin\u0259 qulluq edir. Bundan ba\u015fqa \u00f6lk\u0259d\u0259 xristianl\u0131\u011f\u0131n provaslav x\u0259ttin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 iudaizm dinin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 y\u0259hudil\u0259r var. H\u0259m\u00e7inin, \u00f6lk\u0259d\u0259n getm\u0259mi\u015f erm\u0259ni Qriqoryan m\u0259zh\u0259bin\u0259 qulluq ed\u0259n v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131larla m\u00fc\u0259yy\u0259n qohumluq \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 malik erm\u0259nil\u0259r d\u0259 vard\u0131r. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan mozaik bir \u00f6lk\u0259dir. Burada \u00e7oxlu mill\u0259tl\u0259rin v\u0259 xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif dinl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 var. Burada par\u00e7alan\u00admadan, separat\u00e7\u0131l\u0131qdan s\u00f6hb\u0259t bel\u0259 ged\u0259 bilm\u0259z. Bu, Az\u0259rbaycana yad olan m\u0259s\u0259l\u0259dir. Qaraba\u011f\u0131n erm\u0259ni i\u015fqal\u00e7\u0131lar\u0131ndan azad olunmas\u0131\u00a0 m\u0259s\u0259l\u0259si ortaya \u00e7\u0131xanda \u00f6nc\u0259 tal\u0131\u015flar, l\u0259zgil\u0259r, tatlar,avarlar, ruslar, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fayan h\u0259r bir mill\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri\u00a0 c\u0259bh\u0259y\u0259 get\u00addi. Bu is\u0259\u00a0 t\u0259m\u0259li b\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycanl\u0131\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyev\u00a0 t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan\u00a0 \u0259sl az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q dem\u0259k idi. Bu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan g\u00fccl\u0259nir. Az\u0259rbaycan\u0131 sevm\u0259y\u0259nl\u0259rin d\u0259yirman\u0131na su t\u00f6k\u0259nl\u0259rl\u0259 bizim yolu\u00admuz bir deyildir v\u0259 he\u015f vaxt da\u00a0 olmayacaq. Kiml\u0259r ki, m\u0259krli niyy\u0259tl\u0259rl\u0259, hiyl\u0259l\u0259r v\u0259 \u00fcst\u00fc b\u0259z\u0259dilmi\u015f ibar\u0259l\u0259rl\u0259 yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa, aldatma\u011fa c\u0259hd edirl\u0259r, onlarla yolu uzaqlara getm\u0259y\u0259c\u0259k, yar\u0131 yolda t\u0259ng\u0259n\u0259f\u0259s olub k\u0259narda qalacaqlar.<\/p>\n<p>\u201cXalqlar dostlu\u011fu\u201d v\u0259 \u201ctolerantl\u0131q\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, ox\u015far c\u0259h\u0259tl\u0259r \u00a0m\u00f6vcuddur. \u00a0Lakin onlar\u0131n eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u00fczg\u00fcn olmaz\u00add\u0131. \u00a0H\u0259r \u00a0\u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, \u201cxalqlar dostlu\u011fu\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 m\u0259lum ideoloji postula\u00adt\u0131n yetirm\u0259sidir ki, ayr\u0131-ayr\u0131 etnik qruplar\u0131n h\u0259qiqi b\u0259rab\u0259rliyi v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n deyil, s\u0131rf siyasi birlik formas\u0131 yarad\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u0259qs\u0259dd\u0259n m\u00fcjd\u0259l\u0259r verir. Tolerantl\u0131q is\u0259 h\u0259r hans\u0131 siyasi q\u0131lafdan azadd\u0131r v\u0259 yegan\u0259 m\u0259qs\u0259di c\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac duyulan ah\u0259ngdarl\u0131\u011f\u0131n yaranmas\u0131ndan, h\u0259r bir f\u0259rdin l\u0259yaq\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. Tolerantl\u0131q \u00a0\u015f\u0259raitind\u0259 ist\u0259nil\u0259n dini v\u0259 ya etnik bir\u00adliyin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u00f6z kimliyi z\u0259minind\u0259 t\u0259r\u0259qqi etm\u0259k, c\u0259miyy\u0259t\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi milli v\u0259 dini d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi il\u0259 birlikd\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu qoruyub saxlamaq imkanlar\u0131na qadirdir. Bu d\u0259y\u0259rl\u0259r h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l \u00a0ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanan Az\u0259rbaycan Respublika\u00ads\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fsas Qanunun 25-ci madd\u0259sind\u0259 qeyd olunur: \u201cD\u00f6vl\u0259t, irqind\u0259n, milliyy\u0259tind\u0259n, dinind\u0259n, dilind\u0259n&#8230; as\u0131l\u0131 olmaya\u00adraq h\u0259r k\u0259sin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 t\u0259minat verir. \u0130nsan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 irqi, milli, dini, &#8230; m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq qada\u011fand\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ulu\u00a0 \u00f6nd\u0259r\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyevin multikulturalizm sah\u0259sind\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 ideyalar\u0131 \u0259n \u0259sas \u015f\u0259kild\u0259 onun m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin quruculu\u011fu konsepsiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n hesab olunan az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131 kontekstind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q c\u0259miyy\u0259tin m\u0259d\u0259ni, dini, etnik r\u0259ngar\u0259ngliyi z\u0259minind\u0259 vahid milli-siyasi toplumun formala\u015fmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlay\u0131r. Bu d\u0259y\u0259rli ideologiya m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin birg\u0259 ya\u015famas\u0131n\u0131 n\u0259inki m\u00fcm\u00adk\u00fcn say\u0131r, habel\u0259 onu m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259tin ayr\u0131lmaz m\u0259n\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259ti kimi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 hesablan\u0131r. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131 namin\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259rqli sivilizasiyalar\u0131n, dinl\u0259rin v\u0259 etnik birlikl\u0259rin \u00f6z x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini saxlamaqla vahid tam ideologiya kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 bu anlamda normal qavran\u0131l\u0131r. Bu halda, m\u00fcxt\u0259liflik c\u0259miyy\u0259tin kamilliyini, d\u00f6vl\u0259tin is\u0259 yenilm\u0259z g\u00fcc\u00fcn\u00fc v\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u00fcdr\u0259tini ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda multikulturalizm ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f sosial hadis\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259kc\u0259 tarixi \u0259n\u0259n\u0259si v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri deyil, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun v\u0259 m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131n\u0131n fundamental t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131ndan biri hesab olunmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259nada, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131, habel\u0259 onun inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sini mul\u00adtikulturalizm kimi m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rd\u0259n ayr\u0131l\u0131qda t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k qey\u00adri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpa edilm\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f, sosial bax\u0131mdan kamil, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00a0\u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus layiqli yer tutan, s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenil\u0259\u015f\u0259n d\u00f6vl\u0259t kimi daim inki\u015faf etm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesi n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r, ke\u015fm\u0259ke\u015fli, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259n\u0259vi b\u00f6hranlarla, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 s. xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunsa da, sonradan \u00a0\u0259ld\u0259 olunan nailiyy\u0259tl\u0259r \u00f6z m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mliyi il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Ayr\u0131ca qeyd etm\u0259k daha \u00f6n\u0259mli olar ki, Az\u0259rbaycan modeli ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq iqtisadiyyat\u0131n dinamizmini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131rsa da, onun b\u00fc\u00adt\u00fcn m\u0259zmununu he\u00e7 d\u0259 yaln\u0131z bununla yekunla\u015fd\u0131rm\u0131r. Burada, eyni zamanda, \u00f6lk\u0259nin m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259si, simas\u0131n\u0131n yenil\u0259\u015fm\u0259si, c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rinin kamill\u0259\u015fm\u0259si kimi \u00e7oxfunksiyal\u0131l\u0131q v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lilik \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. M\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, regional inki\u015faf\u0131n tarazla\u015fmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, modernl\u0259\u015fm\u0259 strategiyas\u0131n\u0131n geni\u015f v\u00fcs\u0259t almas\u0131 v\u0259 s. kimi hadis\u0259l\u0259r s\u00f6z\u00fcged\u0259n modelin tam m\u0259nz\u0259r\u0259si haqq\u0131nda bit\u00adkin t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz bunun say\u0259sind\u0259 XXI \u0259srin ilk onilliyind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada n\u0259inki \u0259n y\u00fcks\u0259k dinamikaya malik iqtisadiyyat, eyni zamanda, ecazkar templ\u0259rl\u0259 yenil\u0259\u015f\u0259n, m\u00fcasirl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 bu parametrl\u0259ri il\u0259 \u0259n m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259t apara bil\u0259n \u00f6lk\u0259 imicini qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n reall\u0131qlar\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 multikulturalizmi sosial hadis\u0259 olaraq realla\u015fan \u00f6lk\u0259miz, eyni zamanda, multikulturalizmin n\u0259z\u0259ri c\u0259r\u0259yan kimi daha da kamill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 t\u0259bli\u011fin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir. \u00a0M\u00fcxt\u0259lif \u00a0ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da sivilizasiyalar, dinl\u0259r v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq forumlar bir yandan s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n unikal t\u0259cr\u00fcb\u0259sini d\u00fcnyaya t\u0259qdim etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 multikulturalizm\u0259 Avropada, b\u00fct\u00fcnl\u00fckd\u0259 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 son zamanlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan inams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada, Az\u0259rbaycan\u0131n multikulturalizmin m\u00fch\u00fcm regional, h\u0259tta beyn\u0259lxalq m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrildiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259k h\u0259qiq\u0259tin etiraf\u0131 kimi qavran\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 iddia etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, bir \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar \u00f6lk\u0259mizi m\u0259hz multikultural d\u0259y\u0259rl\u0259ri m\u0259nims\u0259mi\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 \u00e7evirmi\u015f v\u0259 bu sosial-m\u0259n\u0259vi hadis\u0259y\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259n c\u0259miyy\u0259t olaraq q\u0259bul edir v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u00fcxt\u0259lif formatlarda multikulturalizm, tole\u00adrantl\u0131q v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00e7oxsayl\u0131 top\u00adlant\u0131lar\u0131n, forumlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r. Bu forumlar qlobal miqyasda problemin diqq\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131na, m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b yollar tap\u0131lmas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin bilavasit\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n forumlarla b\u0259rab\u0259r, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil olu\u00adnan forumlar\u0131 da qeyd edilm\u0259si vacib hesab edilir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n forumlar\u0131n rolu v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259li olsaq, qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, yuxar\u0131da sadalananlardan \u0259lav\u0259 h\u0259min forumlar multikulturalizm, tolerantl\u0131q v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin yay\u0131lmas\u0131na da \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, Az\u0259rbaycanda tolerantl\u0131q v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 dialoq m\u00f6vzusuna ilk m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n qurumlardan biri \u00e7oxminlli Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 olmu\u015fdur. 2008-ci ild\u0259 YAP-\u0131n \u00a0t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cSivilizasiyalararas\u0131 dialoq: siyasi partiyalar\u0131n rolu\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfrans \u00f6lk\u0259mizd\u0259 multikulturalizm problemin\u0259 h\u0259sr olunan ilk forumlar aras\u0131nda x\u00fcsusi rol oynay\u0131r. Konfransda 60-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259nin i\u015ftirak\u0131, forumda Avropa, Asiya, Amerika v\u0259 Afrika qit\u0259l\u0259rinin t\u0259msil olunmas\u0131 onun beyn\u0259lxalq m\u0259nas\u0131 v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. H\u0259l\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131, multikulturalizm v\u0259\u00a0 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri v\u0259zif\u0259sini icra etdiyi d\u00f6vrd\u0259 akademik Kamal Abdullayev bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259rk\u0259n yazm\u0131\u015fd\u0131r: \u201cAz\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi birliyini, V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259nafe v\u0259 m\u0259qs\u0259d ortaql\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n milli ideyan\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. H\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan multikulturalizminin inki\u015faf perspektivl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin multikultural t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin sistemli \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si, ilkin m\u00fcxt\u0259lifliyin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunmas\u0131, m\u00fcxt\u0259liflikl\u0259rin h\u0259mah\u0259ngliyin\u0259 nail olmaq istiqam\u0259tind\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan t\u0259cr\u00fcb\u0259nin eynilikl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 daxil edilm\u0259si v\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259rin sosial-siyasi sabitliy\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Multikulturalizmd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u0259rk olunmas\u0131 \u0259sas prinsip kimi q\u0259bul olu\u00adnur. \u00c7oxmill\u0259tlilik v\u0259 onun yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxm\u0259d\u0259niyy\u0259tlilik \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n d\u0259rk olunmas\u0131n\u0131 ehtiva edir. Bu bax\u0131mdan, m\u0259d\u0259niyy\u0259t f\u0259rdin v\u0259 kollekti\u00advin davran\u0131\u015flar\u0131ndan, y\u0259ni\u00a0 \u00a0m\u00fcnasib\u0259t v\u0259 \u0259laq\u0259 fonundan meydana g\u0259lir, f\u0259rdin resurslara v\u0259 dig\u0259r f\u0259rdl\u0259r\u0259 olan \u0259laq\u0259 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini ifad\u0259sini yada sal\u0131r, davran\u0131\u015flar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 ad\u0259t qaydalar\u0131ndan v\u0259 bunlar\u0131n da formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 xarakterl\u0259ri d\u0259\u00a0 meydana g\u0259tirir.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259niyy\u0259t f\u0259rd\u0259, xalqa, c\u0259miyy\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u0259 xas olan m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rdir. D\u0259y\u0259rdir o bax\u0131mdan ki, m\u0259d\u0259niyy\u0259t yarad\u0131c\u0131l\u0131q, quruculuq n\u0259tic\u0259sidir, yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 quruculuq formalar\u0131d\u0131r. M\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri &#8211; d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z\u00fc, c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z\u00fc bir m\u0259d\u0259niyy\u0259tdir &#8211; d\u00f6vl\u0259t sistemi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u00fcquq v\u0259 siyas\u0259t sistemi, subyektl\u0259rin t\u0259\u015fkili bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259sidir, xalq\u0131n ya\u00adrad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 quruculuq g\u00f6st\u0259ricisidir. Xalq\u0131n siyasi m\u0259fkur\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi: \u201dLeksikommuuzdada nisb\u0259t\u0259n\u00a0 yeni s\u00f6z olan multikulturalizm \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanda \u0259srl\u0259r boyu h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00f6vcud olub. Sad\u0259c\u0259, m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr adlan\u0131b, lakin mahiyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259yib\u201d. Xalq\u0131n for\u00admala\u015faraq, mill\u0259t kimi t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131 da ali siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin \u0259sas t\u0259rkibini t\u0259\u015fkil edir. D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259d\u0259niyy\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259 iqtisadi, m\u0259d\u0259ni, sosial v\u0259 siyasi t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tini \u0259ks etdirir. M\u0259d\u0259niyy\u0259t, mahiyy\u0259t \u00a0normalar\u0131-davran\u0131\u015f qayda\u00adlar\u0131ndan, milli xarakterd\u0259n, milli v\u0259 beyn\u0259lxalq davran\u0131\u015fdan meydana g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn m\u00f6vcud olan \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259mcinin d\u0259\u00a0 elektron \u0259laq\u0259l\u0259r, xalqlara m\u0259xsus olan m\u0259d\u0259niyy\u0259tin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq, m\u00fcbadil\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bir d\u00f6vl\u0259t daxilind\u0259 \u00e7oxlu sayda m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131yan subyektl\u0259r \u00a0m\u00f6vcuddur. M\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin obrazlar\u0131 h\u0259m birba\u015fa subyekti\u0259raras\u0131 \u00a0\u0259laq\u0259l\u0259r il\u0259, \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259, h\u0259m d\u0259 vasit\u0259li qaydada vizual \u015f\u0259kild\u0259 transfer etm\u0259kd\u0259dir. Bu obrazlar, ke\u00e7idl\u0259r daha geni\u015f \u0259ks olunur.<\/p>\n<p>B\u0259li, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 multikulturalizm modeli\u00adnin assimilyasiya v\u0259 izolyasiya kimi dig\u0259r m\u00fcmk\u00fcn siyasi modell\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Multikulturalizmd\u0259 riskl\u0259r d\u0259 meydana g\u0259l\u0259 bil\u0259r, h\u0259m d\u0259 g\u0259lir. Biz bunu t\u0259bii m\u0259d\u0259ni-m\u0259n\u0259vi proses hesab etm\u0259liyik. \u018fn b\u00f6y\u00fck risk assimil\u00adyasiyadan ibar\u0259tdir. Dig\u0259r bir risk is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin unitar \u0259saslar\u0131na vurula bil\u0259c\u0259k z\u0259rb\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Dem\u0259li, m\u0259d\u0259ni v\u0259 siyasi riskl\u0259r multikulturalizmd\u0259 ya\u015fana bil\u0259r.<\/p>\n<p>Tolerantl\u0131q, multikulturalizm \u0259slind\u0259 insanp\u0259rv\u0259rlik dem\u0259kdir. Bir-birimizin dinin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, tarixin\u0259 insani m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259 biliriks\u0259, dem\u0259li, multikultural c\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Az\u0259rbaycan bu m\u0259nada multikultural c\u0259miyy\u0259tini n\u0259inki t\u0259qdim etmi\u015f, h\u0259tta hans\u0131sa g\u0259ldiyimiz n\u0259tic\u0259 v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k d\u00fcnyan\u0131 da bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bilmi\u015fdir. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259ri art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n multikultural t\u0259cr\u00fcb\u0259sini diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar.<\/p>\n<p>Multikulturalizm &#8211; eyni bir \u00f6lk\u0259d\u0259 birg\u0259 ya\u015fayan m\u00fcxt\u0259lif dilli v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dinli\u00a0 xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin m\u0259d\u0259niyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 tan\u0131yan humanist d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc v\u0259 ona xidm\u0259t ed\u0259n bir siyas\u0259tdir. O, ayr\u0131ca g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259r\u0259 m\u0259xsus insanlar\u0131n m\u0259d\u0259ni m\u00fcxt\u0259liflikl\u0259rinin qorunmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 harmonizasiyas\u0131na, azsayl\u0131 xalqlar\u0131n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 inteqrasiyas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. Humanist v\u0259 demokratik n\u0259z\u0259riyy\u0259, yaxud ideologiya olaraq multikulturalizm, tolerantl\u0131\u011f\u0131n b\u0259hr\u0259sidir. M\u0259lumdur ki, onsuz humanizm, y\u00fcks\u0259k ideya v\u0259 ideologiyaya xidm\u0259t ed\u0259n b\u0259\u015f\u0259ri m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 insanlar aras\u0131nda bir-birini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259, anlama v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259, dostluq v\u0259 mehriban \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259z. B\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev ulu s\u0259l\u0259fi Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli, t\u00fck\u0259nm\u0259z yolunu davam etdir\u0259r\u0259k \u201cAz\u0259rbaycanda mulkikultiralizm d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tidir v\u0259 onun alternativi yoxdur\u201d dem\u0259kl\u0259\u00a0 humanist, demokratik n\u0259z\u0259riy\u0259y\u0259 \u00a0sadiqliyini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>K\u00f6n\u00fcl F\u0259r\u0259cb\u0259yli,<\/strong><br \/>\n<em>ADU- nun ba\u015f m\u00fc\u0259llimi, pedaqoqika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli v\u0259 inadl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00a0il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. \u00a0M\u00fcdrik r\u0259hb\u0259rin g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti,\u00a0 s\u0259m\u0259r\u0259li ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7oxistiqam\u0259tli layih\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7ox\u015fax\u0259li layih\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131n\u00adda c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 ayr\u0131ca qeyd olunma\u011fa layiqdir. \u00a0\u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu strategiyas\u0131n\u00adda tolerantl\u0131q c\u0259miyy\u0259tin birliyi v\u0259 monolitliyinin t\u0259min edilm\u0259sinin fundamentall\u0131q t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259, eyni zamanda, r\u0259hb\u0259rin m\u00fcasir d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi\u00adnin yaratmas\u0131na, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan imicinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na g\u0259tirib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":568285,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/860052df167704975277772560010907344.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli v\u0259 inadl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259si m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00a0il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. \u00a0M\u00fcdrik r\u0259hb\u0259rin g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti,\u00a0 s\u0259m\u0259r\u0259li ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7oxistiqam\u0259tli layih\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u00e7ox\u015fax\u0259li layih\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131n\u00adda c\u0259miyy\u0259tin tolerantl\u0131q kimi t\u0259m\u0259l prinsipinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568284"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=568284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/568284\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/568285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=568284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=568284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=568284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}