{"id":571941,"date":"2023-03-03T07:07:34","date_gmt":"2023-03-03T04:07:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=571941"},"modified":"2023-03-03T07:07:34","modified_gmt":"2023-03-03T04:07:34","slug":"%c9%99ntiq-meyv%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=571941","title":{"rendered":"\u201c\u018fntiq meyv\u0259\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Banan ilk d\u0259f\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sk\u0259nd\u0259rin ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 327-ci ild\u0259 Hindistanda k\u0259\u015ff olunub. Hindlil\u0259r onun k\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0259rinl\u0259yir v\u0259 meyv\u0259l\u0259rind\u0259n yeyirdil\u0259r. \u018fr\u0259bl\u0259r v\u0259 yunanlar bu bitkini \u201c\u0259ntiq meyv\u0259\u201d bitkil\u0259ri qrupuna aid etmi\u015fdil\u0259r. Sonralar banan \u0259r\u0259b tacirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Afrika sahill\u0259rin\u0259, oradan portuqaliyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n (1482-ci il) Portuqaliyaya, oradan is\u0259 1516-c\u0131 ild\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Amerika qit\u0259sin\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00fcman olunur ki, AB\u015e-a banan 1690-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Meksika sahill\u0259rind\u0259n g\u0259tirilib.<\/p>\n<p>\u018fr\u0259b dilind\u0259n \u201cbanan\u201d s\u00f6z\u00fc \u201cbarmaq\u201d olaraq t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Banan\u00a0 bu\u011fda, d\u00fcy\u00fc v\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131dan sonra d\u00fcnyan\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259kkalorili 4-c\u00fc qidas\u0131d\u0131r. Banan n\u0259inki\u00a0 kartof v\u0259 \u0259ti, h\u0259tta \u00e7\u00f6r\u0259yi\u00a0 d\u0259 \u0259v\u0259z ed\u0259n ucuz v\u0259 kalorili qida n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Banan i\u015ftahas\u0131 olmayanlar\u0131n enerji \u0259ld\u0259 etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 se\u00e7imdir.<\/p>\n<p>H\u0259r il d\u00fcnyada 100 milyarddan \u00e7ox banan yeyilir. \u00a0\u018fn \u00e7ox banan is\u0259\u00a0 Afrika \u00f6lk\u0259si Uqandada yeyilir. Bu \u00f6lk\u0259nin h\u0259r bir sakininin adam ba\u015f\u0131na ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 220 kq \u015firin meyv\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Banan a\u011facda yeti\u015fs\u0259d\u0259, \u00a0\u0259slind\u0259 banan a\u011fac\u0131 bir ot n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, banan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck gil\u0259meyv\u0259dir.Y\u0259ni, banan meyv\u0259 deyil.<br \/>\nHaz\u0131rda t\u0259xmin\u0259n banan\u0131n 300-\u0259 yax\u0131n n\u00f6v\u00fc m\u00f6vcuddur. \u00a0Lakin onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti qida \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun deyil. Yaln\u0131z 6 n\u00f6v banan\u0131 qida n\u00f6v\u00fc kimi istifad\u0259 etm\u0259k olar.\u00a0 Onlar- \u00a0Dondurma n\u00f6v\u00fc, Leydi Finger, Robusta, Racapuri, Maysur v\u0259 Kavendi\u015f.<\/p>\n<p>Kavendi\u015f \u2014 \u0259n m\u0259\u015fhur banan n\u00f6v\u00fc say\u0131l\u0131r. \u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131nda is\u0259 \u0259n yem\u0259li v\u0259 daha dadl\u0131 banan n\u00f6v\u00fc m\u0259hz Qro-Mi\u015fel say\u0131l\u0131rd\u0131. Lakin \u00a0dem\u0259k olar ki, bu n\u00f6v tamamil\u0259 m\u0259hv olmu\u015fdur. M\u0259hv olmas\u0131na s\u0259b\u0259b is\u0259 \u201cPanama x\u0259st\u0259liyi\u201d adl\u0131 bir g\u00f6b\u0259l\u0259k oldu.<\/p>\n<p>Dem\u0259k olar ki, bananlar\u0131n b\u00fct\u00fcn n\u00f6vl\u0259ri radioaktivdir: t\u0259rkibind\u0259 kalium, askorbin tur\u015fusu var. Banan C, A, B vitaminl\u0259ri v\u0259 maqniumla z\u0259ngindir. Banan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 14\u201422% \u015f\u0259k\u0259r, 5\u20148% ni\u015fasta, 1,5%-d\u0259k proteind\u0259 m\u00f6vcuddur. Aliml\u0259r iddia edirl\u0259r ki, banan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin v\u0259 m\u0259d\u0259nin selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na yard\u0131m edir.<\/p>\n<p>Bu gil\u0259meyv\u0259 n\u0259inki\u00a0 ar\u0131qlamaq, h\u0259m d\u0259 k\u00f6k\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bilir. S\u0259h\u0259rl\u0259r bir banan yey\u0259nd\u0259 t\u0259rkibind\u0259 olan pektinin hesab\u0131na m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259sini y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 h\u0259m acl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, h\u0259m d\u0259 100 qram meyv\u0259 90-100 kalori enerji verir. S\u00fcdl\u0259 banan yeyilm\u0259si is\u0259 \u00e7\u0259ki art\u0131r\u0131r. Banan orqanizmd\u0259 asan m\u0259nims\u0259nildiyind\u0259n z\u0259ifl\u0259mi\u015f insan 5-6 banan yem\u0259kl\u0259 g\u00fcn\u0259 500-600 kalori toplaya bilir.<\/p>\n<p>Avstraliyada \u00a0qeyri-adi Qoldfinger bananlar\u0131 yeti\u015fir. Onlar\u0131n dad\u0131 v\u0259 qurulu\u015fu almaya daha \u00e7ox b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>Banan\u0131n M. Textilis n\u00f6v\u00fcn\u00fcn yalan\u00e7\u0131 g\u00f6vd\u0259sind\u0259n toxu\u00e7uluq s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn lif, d\u0259niz buraz\u0131, bal\u0131q ovunda i\u015fl\u0259dil\u0259n ip haz\u0131rlan\u0131r.<br \/>\nBanan h\u0259l\u0259 kal olanda y\u0131\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 havada qalaraq tam yeti\u015fir.<\/p>\n<p>Banan insan temperaturunu a\u015fa\u011f\u0131 salmaq x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malikdir.\u00a0 \u018fsas\u0259n Taylandda s\u0259rinl\u0259\u015fdirici meyv\u0259 kimi istifad\u0259 edil\u0259n banan hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n\u00a0 daxili istiliyini a\u015fa\u011f\u0131 salan bir vasit\u0259 kimi istifad\u0259 olur. Burada hamil\u0259 qad\u0131nlar k\u00f6rp\u0259l\u0259rini rahat \u00a0\u015f\u0259raitd\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259k \u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q banan yeyirl\u0259r.<\/p>\n<p>Banan \u0259zm\u0259si il\u0259 edil\u0259n masaj d\u0259rini yum\u015fald\u0131r v\u0259 n\u0259ml\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Triptofan amino asitl\u0259 z\u0259ngindir. Bu asit b\u0259d\u0259nd\u0259 seratonin\u0259 \u00e7evrilir. Seratonin d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 depressiya kimi hallar\u0131n yox edilm\u0259sind\u0259 faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bal v\u0259 vanill\u0259 birg\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f banan p\u00fcresi sa\u00e7lar\u0131n yum\u015falmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Banan, h\u0259m\u00e7inin beyinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin birind\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada 200 \u015fagird imtahan g\u00fcnl\u0259ri boyunca naharda, fasil\u0259d\u0259 v\u0259 g\u00fcnorta yem\u0259yind\u0259 banan yeyibl\u0259r. T\u0259dqiqatlar kaliumla z\u0259ngin bu meyv\u0259nin \u015fagirdl\u0259ri daha g\u00fcmrah saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edib.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259 xoras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. Proteaz inhibitoru deyil\u0259n birl\u0259\u015fimi say\u0259sind\u0259 m\u0259d\u0259d\u0259 olan z\u0259r\u0259rli bakteriyalarla m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r.<\/p>\n<p>Lif bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngindir, q\u0259bizliy\u0259 qar\u015f\u0131 faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Anemiya x\u0259st\u0259liyi olan insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik rasionunda m\u00fctl\u0259q banan olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, b\u0259d\u0259nin hemoqlabin s\u0259viyy\u0259sini normaya salan d\u0259mir bax\u0131m\u0131ndan olduqca z\u0259ngindir.<\/p>\n<p>\u018fsas\u0259n q\u0131\u015fda yeyil\u0259n bir gil\u0259meyv\u0259nin t\u0259rkibind\u0259 olan maqnezium stresi azaltma\u011fa v\u0259 orqanizmin sinir yor\u011funlu\u011funa davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Banan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olan B6 vitaminid\u0259\u00a0 sinir sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n<p>Yuxusuzluqla m\u00fcbariz\u0259d\u0259d\u0259 \u0259n effektli qidalardan biri banand\u0131r. Yatmazdan qabaq banan yem\u0259k yuxuya getm\u0259ni t\u0259min edir. Melatonin v\u0259 seratonin hormonlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, banan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan maqnezium \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 rahatl\u0131q g\u0259tirir. Banan\u0131 yatmazdan bir-iki saat \u0259vv\u0259l yem\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p>M\u0259\u015fhur dietoloq Brin Makdauell rasiona banan \u0259lav\u0259 edilm\u0259sini t\u00f6vsiy\u0259 edib.<\/p>\n<p>Banan\u0131n b\u00f6yr\u0259k x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259sirli oldu\u011fu t\u0259sbit edilib. H\u0259ft\u0259d\u0259 4-6 d\u0259f\u0259 banan yey\u0259nl\u0259rin bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma riskinin daha az oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>\u00c7ox maraql\u0131d\u0131r ki, h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si zaman\u0131 banan qab\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259min b\u00f6lg\u0259y\u0259 s\u00fcrt\u00fclm\u0259si qa\u015f\u0131nman\u0131n v\u0259 \u015fi\u015fm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>Siqareti t\u0259rgid\u0259n biri \u00fc\u00e7\u00fcn nikotin\u0259 olan ehtiyac\u0131n\u0131 unutmaq ad\u0259t\u0259n\u00a0\u00e7\u0259tin olur. Banan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan B6,\u00a0 B12 vitaminl\u0259ri bu \u00e7\u0259tinliyi aradan qald\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>Potasium v\u0259 maqnezium t\u0259rkibli oldu\u011fundan \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n qorunma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Banan ilk d\u0259f\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sk\u0259nd\u0259rin ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 327-ci ild\u0259 Hindistanda k\u0259\u015ff olunub. Hindlil\u0259r onun k\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0259rinl\u0259yir v\u0259 meyv\u0259l\u0259rind\u0259n yeyirdil\u0259r. \u018fr\u0259bl\u0259r v\u0259 yunanlar bu bitkini \u201c\u0259ntiq meyv\u0259\u201d bitkil\u0259ri qrupuna aid etmi\u015fdil\u0259r. Sonralar banan \u0259r\u0259b tacirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Afrika sahill\u0259rin\u0259, oradan portuqaliyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n (1482-ci il) Portuqaliyaya, oradan is\u0259 1516-c\u0131 ild\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Amerika qit\u0259sin\u0259 apar\u0131l\u0131b. G\u00fcman olunur ki, AB\u015e-a banan 1690-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Meksika sahill\u0259rind\u0259n g\u0259tirilib. \u018fr\u0259b dilind\u0259n \u201cbanan\u201d s\u00f6z\u00fc \u201cbarmaq\u201d olaraq t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunur. Banan\u00a0 bu\u011fda, d\u00fcy\u00fc v\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131dan sonra d\u00fcnyan\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259kkalorili 4-c\u00fc qidas\u0131d\u0131r. Banan n\u0259inki\u00a0 kartof v\u0259 \u0259ti, h\u0259tta&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":571942,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/3d600348167776747450028779110638007.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Banan ilk d\u0259f\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sk\u0259nd\u0259rin ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 327-ci ild\u0259 Hindistanda k\u0259\u015ff olunub. Hindlil\u0259r onun k\u00f6lg\u0259sind\u0259 s\u0259rinl\u0259yir v\u0259 meyv\u0259l\u0259rind\u0259n yeyirdil\u0259r. \u018fr\u0259bl\u0259r v\u0259 yunanlar bu bitkini \u201c\u0259ntiq meyv\u0259\u201d bitkil\u0259ri qrupuna aid etmi\u015fdil\u0259r. Sonralar banan \u0259r\u0259b tacirl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Afrika sahill\u0259rin\u0259, oradan portuqaliyal\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n (1482-ci il) Portuqaliyaya, oradan is\u0259 1516-c\u0131 ild\u0259 Atlantik okean\u0131n\u0131 ke\u00e7\u0259r\u0259k Amerika qit\u0259sin\u0259 apar\u0131l\u0131b.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/571941"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=571941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/571941\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/571942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=571941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=571941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=571941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}