{"id":572470,"date":"2023-03-04T06:33:50","date_gmt":"2023-03-04T03:33:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=572470"},"modified":"2023-03-04T06:34:06","modified_gmt":"2023-03-04T03:34:06","slug":"kakao-haqqinda-bunlari-bilirdinizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=572470","title":{"rendered":"Kakao haqq\u0131nda bunlar\u0131 bilirdinizmi?"},"content":{"rendered":"<p>M\u0259\u015fhur inanc\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq, kakao ilk d\u0259f\u0259 M\u0259rk\u0259zi Amerikada deyil, 5500 \u0259vv\u0259l Ekvador Amazonunda istifad\u0259 edilib. \u0130nsanlar h\u0259r \u015feyin ilkin ixtiras\u0131n\u0131n Mezoamerikadan, Meksikadan v\u0259 bu kimi b\u0259zi ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n g\u0259ldiyini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 meyillidirl\u0259r. Lakin kakaonun \u0259sl v\u0259t\u0259nini tapmaqla bu inanclar nisb\u0259t\u0259n aradan qalxm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 arxeoloqlar\u0131n da fikirl\u0259ri var. Frans\u0131z v\u0259 ekvadorlu t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iki \u00e7ay\u0131n qovu\u015fdu\u011fu yerd\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011fa b\u0259nz\u0259y\u0259n arxeoloji kompleks a\u015fkar edibl\u0259r, hansi ki ilkin keramikan\u0131n ixtira\u00e7\u0131lar\u0131 olan \u201cmayo \u00e7in\u00e7ipe\u201d xalq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tikildiyi f\u0259rz olunur.<\/p>\n<p>\u201cM\u0259zarlarda tapd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyl\u0259r ad\u0259t\u0259n m\u0259rasim \u0259\u015fyalar\u0131, d\u0259fn obyektl\u0259ridir. Hans\u0131 ki, onlar m\u0259rhumun ba\u015fqa bir d\u00fcnyaya aparmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259zara daxil edil\u0259n \u0259\u015fyalar\u0131n bir hiss\u0259sidir. Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 davam etdirdikc\u0259 yerli kakao istifad\u0259sinin d\u0259 \u015fahidi olduq. Damarlardan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f DNT n\u00fcmun\u0259l\u0259ri kakaonun ilk d\u0259f\u0259 maye \u015f\u0259klind\u0259 \u015forbalarda, i\u00e7kil\u0259rd\u0259 v\u0259 h\u0259tta piv\u0259d\u0259 istehlak edildiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>O zamanlar kakao, eyni zamanda, d\u0259rman kimi d\u0259 istifad\u0259 olunub. H\u0259m\u00e7inin insanlar ondan m\u00fcalic\u0259vi element, yem\u0259k v\u0259 ilahi q\u00fcvv\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rasim zaman\u0131 istifad\u0259 edirdil\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>B\u0259s nec\u0259 oldu ki, kakao Avrapoda istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yaln\u0131z XV \u0259srd\u0259n \u0130spaniya fatehl\u0259ri kakaonu Avropaya aparm\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130lkin d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 kakao daha \u00e7ox elit t\u0259b\u0259q\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Hal-haz\u0131rda is\u0259 bel\u0259 bir m\u0259hdudiyy\u0259t yoxdur.<\/p>\n<p><strong>Naz\u0259nin Xal\u0131qverdiyeva,<\/strong><br \/>\n<u>Az\u0259rbaycan Universitetinin t\u0259l\u0259b\u0259si<\/u><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259\u015fhur inanc\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq, kakao ilk d\u0259f\u0259 M\u0259rk\u0259zi Amerikada deyil, 5500 \u0259vv\u0259l Ekvador Amazonunda istifad\u0259 edilib. \u0130nsanlar h\u0259r \u015feyin ilkin ixtiras\u0131n\u0131n Mezoamerikadan, Meksikadan v\u0259 bu kimi b\u0259zi ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n g\u0259ldiyini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 meyillidirl\u0259r. Lakin kakaonun \u0259sl v\u0259t\u0259nini tapmaqla bu inanclar nisb\u0259t\u0259n aradan qalxm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 arxeoloqlar\u0131n da fikirl\u0259ri var. Frans\u0131z v\u0259 ekvadorlu t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iki \u00e7ay\u0131n qovu\u015fdu\u011fu yerd\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011fa b\u0259nz\u0259y\u0259n arxeoloji kompleks a\u015fkar edibl\u0259r, hansi ki ilkin keramikan\u0131n ixtira\u00e7\u0131lar\u0131 olan \u201cmayo \u00e7in\u00e7ipe\u201d xalq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n tikildiyi f\u0259rz olunur. \u201cM\u0259zarlarda tapd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyl\u0259r ad\u0259t\u0259n m\u0259rasim \u0259\u015fyalar\u0131, d\u0259fn obyektl\u0259ridir. Hans\u0131 ki, onlar m\u0259rhumun ba\u015fqa bir d\u00fcnyaya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":572471,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/b6af2c97167785351138759024111047226.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259\u015fhur inanc\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq, kakao ilk d\u0259f\u0259 M\u0259rk\u0259zi Amerikada deyil, 5500 \u0259vv\u0259l Ekvador Amazonunda istifad\u0259 edilib. \u0130nsanlar h\u0259r \u015feyin ilkin ixtiras\u0131n\u0131n Mezoamerikadan, Meksikadan v\u0259 bu kimi b\u0259zi ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259n g\u0259ldiyini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 meyillidirl\u0259r. Lakin kakaonun \u0259sl v\u0259t\u0259nini tapmaqla bu inanclar nisb\u0259t\u0259n aradan qalxm\u0131\u015fd\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 arxeoloqlar\u0131n da fikirl\u0259ri var. Frans\u0131z v\u0259 ekvadorlu t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar iki \u00e7ay\u0131n qovu\u015fdu\u011fu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/572470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=572470"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/572470\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/572471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=572470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=572470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=572470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}