{"id":574487,"date":"2023-03-09T13:06:36","date_gmt":"2023-03-09T10:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=574487"},"modified":"2023-03-09T13:06:36","modified_gmt":"2023-03-09T10:06:36","slug":"postpandemiya-dovrund%c9%99-yeni-dunya-nizami-az%c9%99rbaycan-iqtisadiyyati-ucun-hansi-imkanlar-acilir-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=574487","title":{"rendered":"Postpandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yeni d\u00fcnya nizam\u0131: Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 imkanlar a\u00e7\u0131l\u0131r? &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Pandemiyan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u0259sirl\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 Ukraynada davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259nin pandemiyadan sonrak\u0131 b\u0259rpa perspektivl\u0259rini qaraltmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 z\u00fclm\u0259tli v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 asan olmay\u0131b: COVID-19 pandemiyas\u0131, 2020-ci ild\u0259ki 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r, qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n neqativ prosesl\u0259r v\u0259 n\u0259hay\u0259t, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f vermi\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na birba\u015fa v\u0259 ya dolay\u0131s\u0131 il\u0259 t\u0259sir etm\u0259kd\u0259 davam edir. Y\u00fcks\u0259k inflyasiya, pul-kredit siyas\u0259tinin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 da daxil olmaqla, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131, enerji resurslar\u0131 v\u0259 xammal\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259r, istehsalat v\u0259 t\u0259chizat z\u0259ncirinin pozulmas\u0131 qlobal iqtisadiyyat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan bizim iqtisadiyyata da t\u0259sir etm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u00d6lk\u0259nin mal ixrac\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck pay neft-qaz sektoruna m\u0259xsusdur. Bu sektorun \u00fcmumi ixracdak\u0131 pay\u0131 1999-cu ild\u0259ki 68,8%-d\u0259n 2019-cu ild\u0259 89,5%-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Qeyri-enerji ixrac\u0131n\u0131n (\u0259sas\u0259n, pomidor, meyv\u0259, qoz-f\u0131nd\u0131q, pamb\u0131q kimi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 qeyri-monetar q\u0131z\u0131l) d\u0259y\u0259ri 1999-2019-cu ill\u0259r aral\u0131\u011f\u0131nda artsa da, onlar\u0131n \u00fcmumi ixracda pay\u0131 31,2%-d\u0259n 10,5%-\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 bu d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00dcDM-nin orta hesabla c\u0259mi 3%-ni t\u0259\u015fkil edib. Az\u0259rbaycanda 2026-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 ed\u0259n yeni milli ixrac strategiyas\u0131na \u0259sas\u0259n, ixrac potensial\u0131 olan 100-d\u0259n \u00e7ox m\u0259hsul m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Onlar\u0131n yeni v\u0259 m\u00f6vcud bazarlara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r apar\u0131lacaq. 2022-ci ild\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131 Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq 12,3% artaraq 3 milyard AB\u015e dollar\u0131n\u0131 ke\u00e7ib, bu il is\u0259 onun 3,4-3,5 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7ataca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Eyni zamanda, \u00f6t\u0259n il Az\u0259rbaycan\u0131n xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 55,4% artaraq 52,69 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6lk\u0259 qeyri-neft sektorunda turizm, n\u0259qliyyat, komp\u00fcter v\u0259 informasiya xidm\u0259tl\u0259rinin ixrac\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131b, lakin turizm xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vuran COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n t\u0259siri h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir, sektora m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, turizm \u0259n h\u0259ssas sektorlardan biridir. Bundan \u0259lav\u0259, pandemiyan\u0131n vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259d\u0259n h\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 tam g\u0259lm\u0259mi\u015f sah\u0259y\u0259 davam ed\u0259n Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si, \u0130randak\u0131 g\u0259rginlik v\u0259 onun regiona t\u0259siri d\u0259 n\u0259tic\u0259siz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMDkvMTMvMTUvMjMvZTU5MmRhZTEtM2IxNS00NmZlLTg4ZDMtNWIzNjBjYTRiYjZkL2JkOWY4ODFlLWVjMDEtM2VjNi1iYmNhLTk0NDM2YjdkODZjNC5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=15c5b1e78320f145\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u018fg\u0259r pandemiyadan \u0259vv\u0259l, y\u0259ni 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycana \u00fc\u00e7 milyondan \u00e7ox turist g\u0259lirdis\u0259, 2020-ci ild\u0259 bu ax\u0131n d\u00f6rd-be\u015f d\u0259f\u0259 azal\u0131b. \u018fn az\u0131 eyni g\u00f6st\u0259riciy\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn turizm sektorunun qar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi v\u0259zif\u0259 durur, lakin bunun \u00fc\u00e7\u00fcn COVID-19-a yoluxmalar\u0131n say\u0131 minimuma endirilm\u0259li, aviareysl\u0259rin say\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 t\u0259bii ki, s\u0259rni\u015fin da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f vermi\u015f da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259lz\u0259l\u0259y\u0259 g\u0259linc\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan biri oldu\u011fundan onun iqtisadiyyat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n h\u0259r hans\u0131 ciddi sars\u0131nt\u0131 biz\u0259 d\u0259 t\u0259sir edir. Eyni zamanda, \u0259sas \u0259mt\u0259\u0259 qruplar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259dar\u00fckd\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklik g\u00f6zl\u0259nilmir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 turist ax\u0131n\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar korreksiyaya m\u0259ruz qala bil\u0259r ki, bu da daha \u00e7ox psixoloji faktorla ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti xarakter da\u015f\u0131yacaq.<\/p>\n<p>D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na t\u0259sir neftin qiym\u0259tinin artmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, sement v\u0259 betonun qiym\u0259tinin d\u0259 artmas\u0131 il\u0259 yadda qal\u0131b. Z\u0259lz\u0259l\u0259 qlobal logistika \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn da\u015f\u0131malara da t\u0259sir edib.<\/p>\n<p><strong>Qaz v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l\u201d iqtisadiyyat perspektivl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n neft sektoru 2050-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi \u00dcDM-nin c\u0259mi 10%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Halbuki 2020-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 29,5% olub.<\/p>\n<p>Neft sektorunda hasilat\u0131n xeyli azalaca\u011f\u0131, eyni zamanda yataqlar\u0131n istismar m\u00fcdd\u0259ti ba\u015fa \u00e7atd\u0131qca m\u00f6vcud yataqlardan neft \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131n azalaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir v\u0259 bunu kompensasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni hasilata investisiya t\u0259l\u0259b olunacaq. 2019-cu ild\u0259 \u201cRystad Energy\u201d hesablay\u0131b ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycana aid hiss\u0259sind\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan k\u0259\u015ffiyyat layih\u0259l\u0259ri n\u00f6vb\u0259ti 10 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131la bil\u0259n ehtiyatlar\u0131n\u0131 4,4 milyard barel art\u0131ra bil\u0259r. Amma COVID-19 pandemiyas\u0131 m\u00f6vcud layih\u0259l\u0259rd\u0259 gecikm\u0259l\u0259r\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 neft investisiyalar\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub ki, bu da g\u00f6zl\u0259ntiy\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00f6vcud quyulardak\u0131 t\u0259bii azalman\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada yeni neft layih\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 ehtiyac\u0131 davam etdiyi d\u00f6vrd\u0259 ist\u0259nil\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259ll yolu neftin qiym\u0259tinin en\u0259c\u0259yi f\u0259rziyy\u0259l\u0259rini v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 neft\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n t\u0259dric\u0259n azalmas\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMDkvMTMvMTUvMjMvNjM2M2ZlZTQtNjI1ZS00MmVjLWIyNjYtZGYzZTU1ZDNjOWIxL2FiYzU4NTRmLTdlNjEtM2E2OS1hZTVmLThmNGVlNTA3ZDVmMy5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=8f1de0d7296523f9\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycanda enerji istehlak\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox qal\u0131q yanacaqlardan as\u0131l\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda daxili enerji istehlak\u0131n\u0131n 97,5%-ni qal\u0131q yanacaqlar t\u0259\u015fkil edir ki, bunun da t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi t\u0259bii qaz, \u00fc\u00e7d\u0259 biri neftin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fv\u0259zind\u0259 b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131 is\u0259 c\u0259mi 2,5% t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan da qal\u0131q yanacaqlardan as\u0131l\u0131d\u0131r, h\u0259r\u00e7\u0259nd ki, k\u00f6m\u00fcr Qazax\u0131standa daxili enerji istehlak\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Rusiya v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Ukraynan\u0131n \u00fcmumi enerji istehlak\u0131nda qal\u0131q yanacaqlar\u0131n pay\u0131 daha azd\u0131r, bunun s\u0259b\u0259bi d\u0259 qism\u0259n b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin atom enerjisinin \u00fcmumi enerji istehlak\u0131nda b\u00f6y\u00fck paya sahib olmas\u0131d\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131nda enerji istehlak\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc qal\u0131q yanacaqlar t\u0259\u015fkil edir, b\u0259rpa olunan m\u0259nb\u0259l\u0259r 15%, atom enerjisi is\u0259 11% t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Bu arada, neft-qaz sektoru Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olaraq qalacaq, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qlobal enerji bazarlar\u0131ndak\u0131 d\u0259yi\u015fk\u0259nlikl\u0259rin x\u0259rcl\u0259rin qeyri-sabitliyi v\u0259 ya h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u201cq\u0131z\u0131\u015fma\u201d zaman\u0131 qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131 yolu il\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259si vacibdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan ke\u00e7mi\u015f iqtisadi art\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik olan tsikll\u0259rd\u0259n qa\u00e7mal\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd qlobal qeyri-sabitlik ba\u015fqa reall\u0131\u011f\u0131 da t\u0259sdiql\u0259yib &#8211; iqtisadi b\u00f6hran qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r v\u0259 b\u0259z\u0259n h\u0259tta \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirli hesab edilir. Bel\u0259 ki, Rusiyan\u0131n Ukraynada m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycana Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n qaz n\u0259qlini art\u0131rmaq v\u0259 ya ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn 10-dan \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t daxil olub. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259l\u0259bl\u0259ri qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qaz h\u0259cmi yoxdur, lakin kommersiya dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na art\u0131q indid\u0259n ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 art\u0131q alan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan hasil edil\u0259n t\u0259bii qaz\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131n\u0131, \u0259sas\u0259n, elektrik enerjisi istehsal\u0131 v\u0259 daha az s\u0259viyy\u0259d\u0259 istilik sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn istehlak edir, qaz\u0131n qalan hiss\u0259si is\u0259 ixrac olunur. Bu ixrac s\u0259viyy\u0259si dig\u0259r \u0259sas t\u0259bii qaz istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 nisb\u0259t\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Amma daxili istehlak\u0131n azald\u0131lmas\u0131 ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud t\u0259bii qaz\u0131n h\u0259cmini art\u0131ra bil\u0259r, eyni zamanda ya enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi siyas\u0259ti il\u0259, ya da elektrik enerjisi istehsal\u0131nda t\u0259bii qaz\u0131n b\u0259rpa olunan m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259si il\u0259 \u0259lav\u0259 h\u0259cml\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Az\u0259rbaycanda hasilat\u0131n ehtiyatlara nisb\u0259ti hasilat\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Trans-Adriatik Boru K\u0259m\u0259rinin (TAP) istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sind\u0259n indiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycandan Avropaya, daha d\u0259qiqi, Yunan\u0131stan, Bolqar\u0131stan v\u0259 \u0130taliyaya \u00fcmumilikd\u0259 21 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox t\u0259bii qaz t\u0259dar\u00fck edilib. Haz\u0131rda TAP-\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc iki d\u0259f\u0259 art\u0131raraq 20 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r ki, bu da Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u0259lav\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin qo\u015fuldu\u011fu \u201cya\u015f\u0131l\u201d enerji yar\u0131\u015f\u0131na da f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00c7in bu g\u00fcn G\u00fcn\u0259\u015f s\u0259nayesinin d\u00fcnya bazar\u0131nda (t\u0259kc\u0259 generasiya g\u00fccl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn komponentl\u0259rin istehsal\u0131nda v\u0259 s.) \u015f\u0259ksiz liderdir. A\u0130, Hindistan v\u0259 AB\u015e d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 lider olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Avropa hesab edir ki, b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n istifad\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ona enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini art\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 b\u0259rpa olunan enerjinin istehsal\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 ixrac\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fmiqyasl\u0131 g\u00fccl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il iki b\u00f6y\u00fck elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b: \u201cMasdar\u201d (B\u018f\u018f) \u015firk\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 Qarada\u011f G\u00fcn\u0259\u015f stansiyas\u0131n\u0131n (230 MVt) v\u0259 \u201cACWA Power\u201d (S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131) \u015firk\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 X\u0131z\u0131-Ab\u015feron k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyas\u0131n\u0131n (240 MVt).<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r elektrik enerjisi istehsal\u0131nda b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131 30%-\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 istixana qaz\u0131 emissiyalar\u0131n\u0131 40%-\u0259 q\u0259d\u0259r azaltma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, Az\u0259rbaycan b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rini \u00f6z enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, bu sah\u0259nin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck potensiala malik olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 inki\u015faf etdirir. Bundan \u0259lav\u0259, bu, \u00f6lk\u0259y\u0259 ixrac\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n yeni ekoloji t\u0259miz sektorunun yarad\u0131lmas\u0131nda k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u201cMasdar\u201d il\u0259 imzalanan m\u00fcqavil\u0259 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 4 GVt k\u00fcl\u0259k v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f enerjisi, 2037-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r is\u0259 daha 6 GVt enerji istehsal\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k. Ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 bu h\u0259cm 10 GVt-a \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Az\u0259rbaycan Avstraliyan\u0131n \u201cFortescue Future Industries\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sind\u0259 daha 12 GVt istehsal g\u00fcc\u00fc yaratma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu i\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259sidir ki, Az\u0259rbaycan \u201cya\u015f\u0131l\u201d enerji \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 paralel olaraq b\u0259rpa olunan enerji v\u0259 hidrogen ixrac\u0131nda A\u0130 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fa \u00e7evrilm\u0259y\u0259 \u00fcmid edir. Bununla \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstandan Rum\u0131niyaya 4 GVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 sualt\u0131 kabel x\u0259ttinin \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMDkvMTMvMTUvMjMvZDRiNDdkNTEtYjk3Mi00ZTBkLWJlMDgtZmVhZDMxNzZmOTYxL2NlZGRlMDIzLWE1ZmEtMzI3Zi04NTQyLWFhZTMzNjA3Yzc5OC5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=042be2928a4e0e00\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan n\u0259qliyyat-logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya okean\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan Az\u0259rbaycan art\u0131q beyn\u0259lxalq logistika v\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilib. \u00dcst\u0259lik, d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r fonunda \u00f6lk\u0259nin tranzit rolu daha da art\u0131b.<\/p>\n<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq, \u0259vv\u0259ll\u0259r \u015eimal d\u0259hlizi il\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259r art\u0131q Orta D\u0259hliz\u0259 (Trans-X\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutu, TITR) y\u00f6nl\u0259ndirilib. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015eimal d\u0259hlizind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131la\u015fsa bel\u0259, y\u00fckl\u0259rin bir hiss\u0259si Orta D\u0259hlizl\u0259 da\u015f\u0131nmaqda davam ed\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259r Orta D\u0259hlizi daha etibarl\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz hesab edir.<\/p>\n<p>Rusiya-Ukrayna m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259d\u0259k d\u0259miryolu da\u015f\u0131malar\u0131nda azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunurdusa, \u00f6t\u0259n il d\u00f6vriyy\u0259 art\u0131b. Bel\u0259 ki, 2022-ci ild\u0259 38 692 vaqonla y\u00fck da\u015f\u0131n\u0131b ki, bu da 2021-ci ild\u0259ki g\u00f6st\u0259rici il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 27,2% \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 Qazax\u0131stan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda m\u00f6vcud infrastruktur m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini aradan qald\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Orta D\u0259hlizin m\u00fcxt\u0259lif seqmentl\u0259rind\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 olan hiss\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Qazax\u0131stan Orta D\u0259hlizin f\u0259al \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. \u00d6t\u0259n il Qazax\u0131stan\u0131n bu mar\u015frutla da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,5 d\u0259f\u0259 artaraq 1,5 milyon tona \u00e7at\u0131b. Qazax\u0131stan art\u0131q Almat\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0259rh\u0259d-ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259sinin tikintisini h\u0259yata ke\u00e7irs\u0259 d\u0259, Qazax\u0131stan\u0131n liman infrastrukturu b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131maq iqtidar\u0131nda deyil v\u0259 onun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. Qazax\u0131stan, \u0259sas\u0259n, neft, k\u00f6m\u00fcr v\u0259 uran\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131nda maraql\u0131 olsa da, \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d konsepsiyas\u0131 konteyner da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu kontekstd\u0259 Aktau v\u0259 Kur\u0131k limanlar\u0131n\u0131n infrastrukturunun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>G\u00fcrc\u00fcstan da Orta D\u0259hlizd\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir, lakin b\u0259z\u0259n Az\u0259rbaycandan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n mallar G\u00fcrc\u00fcstan liman\u0131nda gecikir. G\u00fcrc\u00fcstan \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rk\u0131 prioritet Qara d\u0259nizin \u015f\u0259rq sahilind\u0259 Anakliya d\u0259rin d\u0259niz liman\u0131n\u0131n tikintisidir. Liman 100 milyon tona q\u0259d\u0259r y\u00fck v\u0259 bir milyon konteyner q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259c\u0259k. Bu limana \u201cPanamax\u201d tipli g\u0259mil\u0259r yan alacaq. G\u00fcrc\u00fcstan h\u0259m\u00e7inin \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi boyunca avtomobil v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n modernl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin 2024-c\u00fc ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259miryollar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si layih\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. 30 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259nin infrastrukturuna 190 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu s\u0259rmay\u0259nin 63%-i h\u0259r il d\u0259miryoluna yat\u0131r\u0131lacaq, \u00e7\u00fcnki bu \u00f6lk\u0259nin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259ti da\u015f\u0131ma potensial\u0131ndan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMDkvMTMvMTUvMjMvZmEyYjU5MjMtYTMxZi00ZjhhLWIzN2ItMDYxNWRkMDYzMzE4LzIzZGI1MmVlLWM4MzAtMzZlZC1hYmVhLWVhZjg2ZTgyYmVlOC5qcGVnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=1f1a11ec4c4466c7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana g\u0259linc\u0259, bu ilin sonu &#8211; g\u0259l\u0259n ilin \u0259vv\u0259li Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin tikintisin\u0259 ba\u015flanacaq.<\/p>\n<p>Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n inki\u015faf etmi\u015f limanlar\u0131nda m\u00f6vcud olan intermodal v\u0259 multimodal terminal\u0131n tikintisi h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k ki, bu da regiona daha \u00e7ox y\u00fck c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq. Bu, Orta D\u0259hliz\u0259 daxil olan y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcr\u0259tli logistik h\u0259ll\u0259r tapma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Bak\u0131 liman\u0131 vasit\u0259sil\u0259 6 milyon 314 min ton y\u00fck da\u015f\u0131n\u0131b ki, bu da illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 13,6% \u00e7oxdur. Orta D\u0259hlizin c\u0259lbediciliyini art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259tinin 25 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, tarif siyas\u0259tind\u0259 d\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilir: mart\u0131n 1-d\u0259n Bak\u0131-T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131 mar\u015frutu \u00fczr\u0259 h\u0259r iki istiqam\u0259td\u0259 avtomobil da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n tarifl\u0259ri endirilib, fevral\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259n is\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 minik avtomobill\u0259rinin da\u015f\u0131nmas\u0131 endirimli tarifl\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. TITR \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda da\u015f\u0131ma prosesini sad\u0259l\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k v\u0259 bununla da d\u0259hlizin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131racaq birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 h\u0259m\u00e7inin intermodal n\u0259qliyyat v\u0259 logistika xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, transs\u0259rh\u0259d qiym\u0259tl\u0259ri raz\u0131la\u015fd\u0131racaq, \u00c7ind\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Qara d\u0259niz limanlar\u0131na y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n tam avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vahid \u0130T platforman\u0131n t\u0259tbiqini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, qeyd olunanlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, enerji resurslar\u0131n\u0131n t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 olan Az\u0259rbaycan b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin d\u0259 h\u0259m t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131, h\u0259m tranzit \u00f6lk\u0259 kimi \u00f6z n\u00fcfuzunu art\u0131rma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u201cReport\u201d \u0130nformasiya Agentliyi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pandemiyan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u0259sirl\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 Ukraynada davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259nin pandemiyadan sonrak\u0131 b\u0259rpa perspektivl\u0259rini qaraltmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 z\u00fclm\u0259tli v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 asan olmay\u0131b: COVID-19 pandemiyas\u0131, 2020-ci ild\u0259ki 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r, qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n neqativ prosesl\u0259r v\u0259 n\u0259hay\u0259t, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 ba\u015f vermi\u015f z\u0259lz\u0259l\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na birba\u015fa v\u0259 ya dolay\u0131s\u0131 il\u0259 t\u0259sir etm\u0259kd\u0259 davam edir. Y\u00fcks\u0259k inflyasiya, pul-kredit siyas\u0259tinin s\u0259rtl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 da daxil olmaqla, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":574488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/8021fd22-8136-3477-a46b-5a219731d760_850-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Pandemiyan\u0131n v\u0259 Rusiyan\u0131n Ukraynaya qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u0259sirl\u0259rind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 Ukraynada davam ed\u0259n m\u00fcharib\u0259nin pandemiyadan sonrak\u0131 b\u0259rpa perspektivl\u0259rini qaraltmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 z\u00fclm\u0259tli v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 asan olmay\u0131b: COVID-19 pandemiyas\u0131, 2020-ci ild\u0259ki 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r, qlobal iqtisadiyyatda ba\u015f ver\u0259n neqativ prosesl\u0259r v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/574487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=574487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/574487\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/574488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=574487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=574487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=574487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}