{"id":575318,"date":"2023-03-11T07:42:17","date_gmt":"2023-03-11T04:42:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=575318"},"modified":"2023-03-11T07:42:17","modified_gmt":"2023-03-11T04:42:17","slug":"dusm%c9%99n-olk%c9%99d%c9%99-demoqrafik-bohran-d%c9%99rinl%c9%99sir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=575318","title":{"rendered":"D\u00fc\u015fm\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 demoqrafik b\u00f6hran d\u0259rinl\u0259\u015fir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Erm\u0259ni ekspert: 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistandan 1 milyon insan m\u00fchacir\u0259t ed\u0259 bil\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Erm\u0259nistanda \u0259halinin artmamas\u0131 v\u0259 h\u0259r il \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259nil\u0259r buran\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 V\u0259t\u0259n bilmir, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda bir g\u00fcn onun sahibl\u0259rinin g\u0259lib yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259yini d\u0259 anlamam\u0131\u015f deyill\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 inam\u0131n\u0131 daha da sars\u0131td\u0131. G\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha da pisl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi durum, y\u00fcks\u0259l\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131, regionda b\u00fct\u00fcn inki\u015fafdan geri qalan Erm\u0259nistan\u0131n erm\u0259nil\u0259rsiz qalmas\u0131na t\u0259kan verir. Pa\u015finyan hakimiyy\u0259ti is\u0259 haz\u0131rda insanlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n qa\u00e7mas\u0131n\u0131n, demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin geril\u0259m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilmir. \u00d6t\u0259n ilin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, Zvartnots v\u0259 \u015eirak beyn\u0259lxalq hava limanlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 daha art\u0131q olub. Bel\u0259 ki, 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn hava n\u0259qliyyat\u0131 il\u0259 ged\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131 g\u0259l\u0259nl\u0259rd\u0259n 47 323 n\u0259f\u0259r \u00e7ox olub.<\/p>\n<p>\u201cErm\u0259nistan \u0259halisinin art\u0131m\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 ciddi problem var, \u00e7\u00fcnki 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r 1 milyon insan Erm\u0259nistandan m\u00fchacir\u0259t ed\u0259 bil\u0259r\u201d. Bunu Erm\u0259nistan\u0131n \u201cThe Future Armenian\u201d inki\u015faf fondunun \u0259halinin art\u0131m\u0131 \u00fczr\u0259 ekspert komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, \u201cOrran\u201d xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Armine Hovhannisyan deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu halda \u00f6lk\u0259 \u0259halisi c\u0259mi 2 milyon n\u0259f\u0259r olacaq. Hovhannisyan qeyd edib ki, Erm\u0259nistandan y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 insan m\u00fchacir\u0259t edir v\u0259 Suriya v\u0259 ya \u0130raqdan immiqrasiya zaman\u0131 h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n insanlar\u0131 saxlamaq m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b: \u201cBel\u0259 bir problemin nec\u0259 h\u0259ll olunaca\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k vacibdir. Bundan \u0259lav\u0259, anlamaq laz\u0131md\u0131r ki, analar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n subaylar\u0131 3-4 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259y\u0259 nec\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k olar. \u00dcmid edir\u0259m ki, \u00dcmumerm\u0259ni V\u0259t\u0259nda\u015f Assambleyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 mart\u0131n 10-12-d\u0259 \u0130r\u0259vanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k konfrans zaman\u0131 biz laz\u0131mi yana\u015fmalar\u0131 inki\u015faf etdir\u0259 bil\u0259c\u0259yik\u201d, &#8211; dey\u0259 o vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Bu fonda Erm\u0259nistan M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 b\u0259yan edib ki, 2022-ci ild\u0259 s\u0259nayed\u0259, pul k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259rind\u0259 azalma v\u0259 y\u00fcks\u0259k inflyasiyan\u0131n olmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz olub. Bildirilir ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, daha d\u0259qiqi, Rusiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259n sanksiyalar s\u0259b\u0259bind\u0259n istehlak bazar\u0131nda v\u0259ziyy\u0259t k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259\u015fib. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 borcun artmas\u0131 da v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirir. Erm\u0259nistan\u0131n maliyy\u0259 nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t borcu 4 trilyon 210 milyard dram olub, bu da \u00dcDM-in 60,3 faizini t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259nin xarici borcu 2 trilyon 972 milyard dram, daxili borcu is\u0259 1 trilyon 237 milyard dram t\u0259\u015fkil edib. Dollar ekvivalentind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t borcu 10 milyard dollara yax\u0131n olub. 2021-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t borcu 1 milyard 257 milyon dollar v\u0259 ya 15,8 faiz art\u0131b. Borc h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 xarici maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na art\u0131b. M\u0259lumatda o da bildirilir ki, 2023-ci ild\u0259 borc y\u00fck\u00fc artmaqda davam ed\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki borclar\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si makroiqtisadi sabitlik bax\u0131m\u0131ndan \u0259n h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. \u00c7oxlu makroiqtisadi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rin m\u00f6vcud oldu\u011fu indiki \u015f\u0259raitd\u0259 Erm\u0259nistan iqtisadiyyat\u0131 \u0259vv\u0259ll\u0259r proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n art\u0131m g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xa bil\u0259r. Bu m\u0259nfi t\u0259sir uzun m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259rs\u0259, il g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n az g\u0259lir y\u0131\u011f\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq. Z\u0259ruri hallarda 2023-ci ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan x\u0259rcl\u0259rin tam icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 v\u0259sait c\u0259lb edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk ed\u0259n erm\u0259nil\u0259rin v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259 ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n bir hiss\u0259si art\u0131q xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259dir. Erm\u0259nistan\u0131n onlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildikl\u0259rind\u0259n bu \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa yol axtar\u0131rlar. H\u0259m d\u0259 Qaraba\u011fdan g\u0259l\u0259n insanlar Erm\u0259nistanda \u00e7ox da xo\u015f qar\u015f\u0131lanm\u0131r. B\u0259zil\u0259ri is\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131b, geri d\u00f6nm\u0259k q\u0259rar\u0131 verir. Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n geri g\u0259tirdikl\u0259ri \u0259halinin 90 faizi \u00e7ar\u0259sizl\u0259r v\u0259 Erm\u0259nistanda \u00f6zl\u0259rin\u0259 yer ed\u0259 bilm\u0259y\u0259nl\u0259rdir. Onlar\u0131n da bir \u00e7oxlar\u0131nda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259k fikri yaran\u0131b v\u0259 bunu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 dil\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. Bu insanlar\u0131n ayr\u0131 \u00e7ar\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131 da deyilm\u0259lidir. Ya bu b\u00f6lg\u0259ni t\u0259rk etm\u0259lidirl\u0259r, ya da Az\u0259rbaycan qanunlar\u0131n\u0131 q\u0259bul edib ya\u015famal\u0131d\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlar Erm\u0259nistan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ciddi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259 olmas\u0131n\u0131n r\u0259smi etiraf\u0131d\u0131r. O d\u0259 b\u0259llidir ki, Erm\u0259nistan uzun ill\u0259rdir xarici maliyy\u0259 yard\u0131mlar\u0131, ian\u0259l\u0259r hesab\u0131na ya\u015fay\u0131r v\u0259 bunun t\u0259\u015fkilind\u0259 xaricd\u0259ki erm\u0259ni lobbisi, erm\u0259nip\u0259r\u0259st dair\u0259l\u0259r m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Lakin son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bu prosesd\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n durumu a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistana \u201cn\u0259f\u0259s almaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar tan\u0131y\u0131b. Komunikasiya x\u0259tl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, \u201c3+3 format\u0131\u201d t\u0259klif olunub. Amma \u015fovinizm ideolojisi il\u0259 y\u00fckl\u00fc olan Erm\u0259nistan v\u0259 onun c\u0259miyy\u0259ti bunu h\u0259l\u0259 ki, q\u0259bul etmir. \u00d6lk\u0259 is\u0259 bo\u015fal\u0131r, he\u00e7 bir resursu olmayan Erm\u0259nistan \u0259halisinin n\u0259 sosial, n\u0259 iqtisadi, n\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259vi ehtiyaclar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k g\u00fccd\u0259 deyil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259ni ekspert: 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistandan 1 milyon insan m\u00fchacir\u0259t ed\u0259 bil\u0259r Erm\u0259nistanda \u0259halinin artmamas\u0131 v\u0259 h\u0259r il \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259nil\u0259r buran\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 V\u0259t\u0259n bilmir, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda bir g\u00fcn onun sahibl\u0259rinin g\u0259lib yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259yini d\u0259 anlamam\u0131\u015f deyill\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 inam\u0131n\u0131 daha da sars\u0131td\u0131. G\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 daha da pisl\u0259\u015f\u0259n iqtisadi durum, y\u00fcks\u0259l\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131, regionda b\u00fct\u00fcn inki\u015fafdan geri qalan Erm\u0259nistan\u0131n erm\u0259nil\u0259rsiz qalmas\u0131na t\u0259kan verir. Pa\u015finyan hakimiyy\u0259ti is\u0259 haz\u0131rda insanlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n qa\u00e7mas\u0131n\u0131n, demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin geril\u0259m\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":575319,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/ad47a008160952404567437843810754171.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259ni ekspert: 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistandan 1 milyon insan m\u00fchacir\u0259t ed\u0259 bil\u0259r Erm\u0259nistanda \u0259halinin artmamas\u0131 v\u0259 h\u0259r il \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259nil\u0259r buran\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 V\u0259t\u0259n bilmir, tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda bir g\u00fcn onun sahibl\u0259rinin g\u0259lib yerl\u0259\u015f\u0259c\u0259yini d\u0259 anlamam\u0131\u015f deyill\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 inam\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/575318"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=575318"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/575318\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/575319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=575318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=575318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=575318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}