{"id":578367,"date":"2023-03-18T10:46:02","date_gmt":"2023-03-18T07:46:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=578367"},"modified":"2023-03-18T10:46:02","modified_gmt":"2023-03-18T07:46:02","slug":"t%c9%99bi%c9%99tin-h%c9%99yatin-oyanmasi-novruzdan-baslanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=578367","title":{"rendered":"T\u0259bi\u0259tin, h\u0259yat\u0131n oyanmas\u0131 Novruzdan ba\u015flan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Novruz bayram\u0131 \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 eyni g\u00fcnd\u0259 qeyd olunur. 21 mart tarixind\u0259 gec\u0259 il\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdiyi bu g\u00fcnd\u0259 q\u0259dim zamanlardan bir s\u0131ra xalqlar el\u0259 h\u0259m\u00e7inin az\u0259ril\u0259r d\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fini, t\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 yeni ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qeyd etmi\u015f \u015f\u0259nlikl\u0259r ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Bu \u015f\u0259nlikl\u0259r t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda yox h\u0259m\u00e7inin d\u0259 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan, Tacikistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda v\u0259 bir s\u0131ra \u015f\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd olunur. H\u0259tta \u0130ran v\u0259 \u018ffqan\u0131stan t\u0259kc\u0259 bununla kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r h\u0259min g\u00fcn onlarda t\u0259qvimin ilk g\u00fcn\u00fc hesab olunur v\u0259 yeni il 21 mart tarixind\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Novruz bayram\u0131 2009 \u2013 cu ild\u0259 YUNESKO t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri -maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015f, 2010 \u2013 cu ild\u0259 is\u0259 BMT Ba\u015f Asambleyas\u0131n\u0131n 64-c\u00fc sessiyas\u0131n\u0131n iclas\u0131nda 21 mart tarixi \u201d Beyn\u0259lxalq Novruz G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. Hal haz\u0131rda da bu bayram eyni qayda il\u0259 qeyd olunur.Novrzu bayram\u0131 Az\u0259rbaycanda m\u0259n\u015f\u0259yi \u0259n q\u0259dim bayramlardan biridir. \u00c7ox uzun m\u00fcdd\u0259tl\u0259r daim din xadiml\u0259ri v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259riq\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Novruz bayram\u0131na dini libas geyindirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 onu \u00f6z g\u00f6zl\u0259rind\u0259 ay\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu kimi bir s\u0131ra i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fl\u0259r. Dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin Novruz Bayram\u0131na t\u0259siri is\u0259 \u018fr\u0259b xilaf\u0259tinin Az\u0259rbaycana g\u0259li\u015fi il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Xalqlar\u0131n \u00e7ox hiss\u0259si el\u0259 q\u0259dim zamanlardan olan ad\u0259tl\u0259ri \u00f6zl\u0259rind\u0259 saxlam\u0131\u015flar. V\u0259 m\u0259lum olur ki, ke\u00e7iril\u0259n bu bayramlar, bu ad\u0259tl\u0259r he\u00e7 bir dini ehkamlarla \u0259laq\u0259si olmadan ke\u00e7irilir.Az\u0259rbaycanda Novruz bayram\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259m-t\u0259raqla \u00a0qeyd olunur. \u00a0Bu bayram s\u00fcfr\u0259l\u0259r z\u00f6vql\u0259 b\u0259z\u0259nir. Novruz bayram\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yata nikbin bax\u0131\u015f\u0131n\u0131n, t\u0259bi\u0259tin v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 inam\u0131n\u0131n bayram\u0131d\u0131r. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z q\u00fcvv\u0259tli t\u0259sirini saxlayan bu \u0259n\u0259n\u0259vi bayram m\u0259i\u015f\u0259tl\u0259 \u0259n k\u00fctl\u0259vi xalq bayram\u0131d\u0131r. Yurdumuza Novruz g\u0259lir, bahar g\u0259lir, yaz g\u0259lir. Qaranqu\u015flar\u0131n qanad\u0131nda, yava\u015f-yava\u015f q\u0131\u015f yuxusundan oyanan torpa\u011f\u0131n rayih\u0259sind\u0259, a\u011faclar\u0131n, g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rin tumurcu\u011funda g\u0259lir xalq\u0131m\u0131z\u0131n Novruzu, yurdumuzun bahar\u0131.Novruz\u00a0 bir bayram kimi bahar\u0131n g\u0259lm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 geni\u015f miqyasda qeyd olunur v\u0259 sevincli bir hala \u2014 q\u0131\u015f\u0131n qurtarmas\u0131na v\u0259 bahar\u0131n g\u0259li\u015fin\u0259 h\u0259sr olunur. Novruz bayram\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k t\u0259z\u0259 ili, bahar\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcn\u00fc qar\u015f\u0131lamaq dem\u0259kdir. T\u0259qvimd\u0259 bahar\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin bir illik f\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259 bu bayram\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Elmi ara\u015fd\u0131rmalar Novruz bayram\u0131n\u0131n ibtidas\u0131n\u0131 \u00e7ox \u0259ski \u00e7a\u011flarla \u2014 Z\u0259rd\u00fc\u015ft pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrl\u0259 ba\u011flay\u0131r, onun ya\u015f\u0131n\u0131 \u0259n az\u0131 3700, \u0259n \u00e7oxu 5000 il\u0259 b\u0259rab\u0259r edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Q\u0259dim Vavilonada bu bayram Nisan\u0131n (mart, aprel) 21 g\u00fcn\u00fc qeyd olunurdu v\u0259 12 g\u00fcn davam edirdi. Bununla bel\u0259 bu 12 g\u00fcn\u00fcn h\u0259r birisinin \u00f6z rituallar\u0131 (m\u0259rasim, ayin), \u00f6z \u0259yl\u0259nc\u0259l\u0259ri m\u00f6vc\u00fcd idi. \u0130lk yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259d\u0259 qeyd olunur ki, Novruz bayram\u0131 bizim eradan \u0259vv\u0259l 505-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130slam xadiml\u0259ri bu bayrama h\u0259mi\u015f\u0259 dini r\u0259ng verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancaq Novruzun islamdan da \u0259vv\u0259l yaranmas\u0131n\u0131 g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7il\u0259rd\u0259n Firdovsi, Rudaki, Avisenna, Nizami, S\u0259di, Hafiz v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da t\u0259sdiq edirl\u0259r. Novruz bayram\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 tarixin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f yaz\u0131lardan Nizaminin &#8220;Siyas\u0259tnam\u0259&#8221;sini, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n &#8220;Novruznam\u0259&#8221;sini v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Novruz qeyri-r\u0259smi qeyd olunurdu, \u00e7\u00fcnki h\u00f6kum\u0259t orqanlar\u0131 buna icaz\u0259 vermirdil\u0259r v\u0259 insanlar\u0131 t\u0259qib edirdil\u0259r. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, \u0259srl\u0259rd\u0259n qalm\u0131\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 sadiq olaraq, h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si bu bayram\u0131 qeyd edirdi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li v\u0259 h\u0259m d\u0259 Yeni ilin, yeni g\u00fcn\u00fcn \u2013 Novruzun g\u0259li\u015fin\u0259 \u0259n az\u0131 d\u00f6rd h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259n qeyd etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bel\u0259 ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259nin ikinci g\u00fcnl\u0259ri Su \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si, Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si, Yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si v\u0259 Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si qeyd olunur. Xalq m\u00f6vhumat\u0131na \u0259sas\u0259n birinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 g\u00fcn\u00fc su v\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259ri t\u0259z\u0259l\u0259nir v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259lir, ikinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 od, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 yel v\u0259 n\u0259hay\u0259t d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 t\u0259bi\u0259t oyan\u0131r v\u0259 bu bahar\u0131n g\u0259lm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcnel \u018fbd\u00fcr\u0259hmanova,<\/strong><br \/>\n<em>YAP-\u0131n g\u0259nc f\u0259al\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Novruz bayram\u0131 \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 eyni g\u00fcnd\u0259 qeyd olunur. 21 mart tarixind\u0259 gec\u0259 il\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdiyi bu g\u00fcnd\u0259 q\u0259dim zamanlardan bir s\u0131ra xalqlar el\u0259 h\u0259m\u00e7inin az\u0259ril\u0259r d\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fini, t\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 yeni ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qeyd etmi\u015f \u015f\u0259nlikl\u0259r ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Bu \u015f\u0259nlikl\u0259r t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda yox h\u0259m\u00e7inin d\u0259 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan, Tacikistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda v\u0259 bir s\u0131ra \u015f\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd olunur. H\u0259tta \u0130ran v\u0259 \u018ffqan\u0131stan t\u0259kc\u0259 bununla kifay\u0259tl\u0259nmirl\u0259r h\u0259min g\u00fcn onlarda t\u0259qvimin ilk g\u00fcn\u00fc hesab olunur v\u0259 yeni il 21 mart tarixind\u0259 ba\u015flay\u0131r. Novruz bayram\u0131 2009 \u2013 cu ild\u0259 YUNESKO t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":578368,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/da6cb383167904509369316915910547689.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Novruz bayram\u0131 \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 eyni g\u00fcnd\u0259 qeyd olunur. 21 mart tarixind\u0259 gec\u0259 il\u0259 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015fdiyi bu g\u00fcnd\u0259 q\u0259dim zamanlardan bir s\u0131ra xalqlar el\u0259 h\u0259m\u00e7inin az\u0259ril\u0259r d\u0259 yaz\u0131n g\u0259li\u015fini, t\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 yeni ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi qeyd etmi\u015f \u015f\u0259nlikl\u0259r ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r. Bu \u015f\u0259nlikl\u0259r t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda yox h\u0259m\u00e7inin d\u0259 \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan, Tacikistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda v\u0259 bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/578367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=578367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/578367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/578368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=578367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=578367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=578367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}