{"id":580743,"date":"2023-03-25T21:03:25","date_gmt":"2023-03-25T18:03:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=580743"},"modified":"2023-03-25T21:03:25","modified_gmt":"2023-03-25T18:03:25","slug":"erm%c9%99nil%c9%99r-susa-qalasinin-ir%c9%99van-qapisini-q%c9%99sd%c9%99n-dagidiblar-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=580743","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259r \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259sd\u0259n da\u011f\u0131d\u0131blar &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qa\u00e7ar\u0131n, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumuna sin\u0259 g\u0259rm\u0259si il\u0259 dill\u0259r \u0259zb\u0259ri olan \u015eu\u015fan\u0131n qala divarlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, tarixin bir \u00e7ox amans\u0131z sava\u015flar\u0131n\u0131n \u015fahidi olan \u00fc\u00e7 giri\u015fli bu qalan\u0131n t\u0259kc\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k salamat qal\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0259dim v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n tarix\u0259n 3 istiqam\u0259td\u0259n giri\u015f qap\u0131s\u0131 olub. Bunlar \u201cG\u0259nc\u0259\u201d, \u201cA\u011fo\u011flan\u201d v\u0259 indiy\u0259d\u0259k ni\u015fan\u0259si qalan \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 &#8211; 1905-ci, 1920-ci v\u0259 1992-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u015eu\u015faya h\u00fccumlar\u0131 zaman\u0131, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r qap\u0131lar\u0131 da da\u011f\u0131d\u0131blar.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrd\u0259 \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131n\u0131n x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131. Bel\u0259 ki, \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131ndan, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan m\u00f6t\u0259b\u0259r qonaqlar v\u0259 y\u00fckl\u0259r bu qap\u0131dan ke\u00e7\u0259r\u0259k \u015eu\u015faya daxil olurdu.<\/p>\n<p>Tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Fariz X\u0259lilli bildirir ki, \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n \u0259sas qap\u0131s\u0131ndan biri olmaqla, qalan\u0131n Q\u0259rb t\u0259r\u0259find\u0259 yerl\u0259\u015fir: \u201cP\u0259nah\u0259li xan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 in\u015fa edilmi\u015f qala qap\u0131s\u0131 XVIII \u0259srd\u0259n etibar\u0259n \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131 v\u0259 ya \u201cX\u0259lf\u0259li\u201d qap\u0131s\u0131 adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Buradan uzanan yol, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini X\u0259lf\u0259li k\u0259ndi v\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015fdirirdi. Abid\u0259nin i\u00e7\u0259ri hiss\u0259sind\u0259 d\u00f6rd istiqam\u0259t\u0259 ke\u00e7idi olan tunelin qal\u0131qlar\u0131 da diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Divarlar\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rd\u0259 h\u00fccr\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 ya onlar\u0131n izl\u0259rin\u0259 d\u0259 rast g\u0259lm\u0259k olur. Qeyd edim ki, \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131 tarixi Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini \u0259laq\u0259ndir\u0259n \u0259sas qap\u0131 idi. B\u0259zi yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri, planlar\u0131 t\u0259qdim olunsa da, haz\u0131rda h\u0259min qap\u0131 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. D\u00fc\u015fm\u0259n bu tarixi abid\u0259mizi q\u0259sd\u0259n da\u011f\u0131d\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Fariz X\u0259lillinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131 da \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n dig\u0259r iki qap\u0131s\u0131 kimi \u0259z\u0259m\u0259tli v\u0259 memarl\u0131q \u00fcslubuna g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nib. Amma \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131ndan f\u0259rqli olaraq, \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131 oxvari ta\u011fa malik iki t\u0259r\u0259fd\u0259n simmetrik yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f iki yaruslu d\u00f6y\u00fc\u015f q\u00fcll\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilibmi\u015f. Qalan\u0131n h\u0259r 3 qap\u0131s\u0131n\u0131n x\u00fcsusi rolu v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olub.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131xan yol \u015f\u0259h\u0259ri G\u0259nc\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirib. \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n \u015eimal qap\u0131s\u0131 hesab edil\u0259n \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131 qala divarlar\u0131n\u0131n ortas\u0131nda \u2013 \u201cA\u011fo\u011flan\u201d v\u0259 \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131lar\u0131n\u0131n aras\u0131nda yerl\u0259\u015fir. \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n dig\u0259r qap\u0131lar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259 daha yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>Qalan\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 ya \u201cA\u011fo\u011flan\u201d qap\u0131s\u0131n\u0131n ad\u0131 da \u015f\u0259h\u0259rin tarixind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 v\u0259 b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 tez-tez \u00e7\u0259kilir. 1848-ci ild\u0259 Rusiya imperiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin \u015e\u0259rqind\u0259 in\u015fa edil\u0259n h\u0259bsxanan\u0131n bir hiss\u0259si qalaya birl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Bundan sonra \u201cA\u011fo\u011flan\u201d qap\u0131s\u0131n\u0131n yeri d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f v\u0259 h\u0259bsxanaya giri\u015f kimi istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan\u0131n g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 tikil\u0259n \u015eu\u015fa qalas\u0131 17-18-ci \u0259srl\u0259r feodal d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn memarl\u0131q \u00fcslubuna aid nadir abid\u0259l\u0259rd\u0259ndir. \u0130n\u015fa olundu\u011fu zaman uzunlu\u011fu 3,7 kilometr, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 8, eni 2,2 metr olan qala divar\u0131n\u0131n h\u0259r 50 metrd\u0259n bir hiss\u0259sind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 b\u00fcrc\u00fc tikilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTIvYjZlMzgyY2MtZDM0OC00ZjlkLWFmNDQtZjI2YjhkMjQxNTNmL0E2LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=7485f53eb22cd034\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTIvZWUzM2M4YjItYjM4Ni00MGE5LTgzMzYtZjhkYWRjNmNmMTZlL0E1LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=ebe896ad57b7a22b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTIvYTJjNzcxOGItYmU0OS00ZWUzLTgyYjAtZGJjNWRjNGNjZTg3L0E0LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=06f467c5085965e4\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTIvYzg0NTBjZmYtZWMzMS00MTU1LWFkOWUtZDNhOGZmNjBhNzJhL0EzLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=81da1bf4fd540765\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTMvODEwNDFiMTctZDMwYS00NzgwLThlOTgtNDJhMjI3Y2IwNTdiL0EyLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=9abada34c938d269\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjMvMDMvMjUvMTgvNTYvNTMvOTk0NjcwZGMtYzllMi00NDBjLWE1YzAtZjNiNmM2MjAwNTQ5L0ExLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=60288edc18d025cb\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qa\u00e7ar\u0131n, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumuna sin\u0259 g\u0259rm\u0259si il\u0259 dill\u0259r \u0259zb\u0259ri olan \u015eu\u015fan\u0131n qala divarlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, tarixin bir \u00e7ox amans\u0131z sava\u015flar\u0131n\u0131n \u015fahidi olan \u00fc\u00e7 giri\u015fli bu qalan\u0131n t\u0259kc\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k salamat qal\u0131b. Q\u0259dim v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n tarix\u0259n 3 istiqam\u0259td\u0259n giri\u015f qap\u0131s\u0131 olub. Bunlar \u201cG\u0259nc\u0259\u201d, \u201cA\u011fo\u011flan\u201d v\u0259 indiy\u0259d\u0259k ni\u015fan\u0259si qalan \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 &#8211; 1905-ci, 1920-ci v\u0259 1992-ci ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u015eu\u015faya h\u00fccumlar\u0131 zaman\u0131, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r qap\u0131lar\u0131 da da\u011f\u0131d\u0131blar. O d\u00f6vrd\u0259 \u201c\u0130r\u0259van\u201d qap\u0131s\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":580744,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/FotoJet-1-18.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015fah Qa\u00e7ar\u0131n, \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00e7oxsayl\u0131 h\u00fccumuna sin\u0259 g\u0259rm\u0259si il\u0259 dill\u0259r \u0259zb\u0259ri olan \u015eu\u015fan\u0131n qala divarlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, tarixin bir \u00e7ox amans\u0131z sava\u015flar\u0131n\u0131n \u015fahidi olan \u00fc\u00e7 giri\u015fli bu qalan\u0131n t\u0259kc\u0259 \u201cG\u0259nc\u0259\u201d qap\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k salamat qal\u0131b. Q\u0259dim v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n tarix\u0259n 3 istiqam\u0259td\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/580743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=580743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/580743\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/580744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=580743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=580743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=580743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}