{"id":58678,"date":"2019-05-16T13:56:02","date_gmt":"2019-05-16T10:56:02","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=58678"},"modified":"2019-05-16T13:56:02","modified_gmt":"2019-05-16T10:56:02","slug":"bazarlara-cixarilan-iri-parlaq-v%c9%99-b%c9%99rk-ciy%c9%99l%c9%99kl%c9%99r-t%c9%99hluk%c9%99lidir-r%c9%99smi-cavab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=58678","title":{"rendered":"Bazarlara \u00e7\u0131xar\u0131lan iri, parlaq v\u0259 b\u0259rk \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259lidir? (R\u018fSM\u0130 CAVAB)"},"content":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r bazarlarda iriliyi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 pi\u015ftaxtalar\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131lan \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nir. H\u0259tta bu \u00e7iy\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259nl\u0259rin oldu\u011funu bildir\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Maraql\u0131d\u0131r, h\u0259min \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259ri varm\u0131? Do\u011frudanm\u0131 bu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r GMO (Genetik Modifikasiya olunmu\u015f Orqanizm) t\u0259rkiblidir?<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Lent.az-a dan\u0131\u015fan Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin (A\u0130B) s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov bildirib ki, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycana \u00e7oxlu \u00e7iy\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259ri g\u0259tirilir:<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>&#8220;A\u0130B olaraq bazarda olan m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan nitridl\u0259rin miqdar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcr\u00fck. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 el\u0259 monitorinq apararaq, pomidor v\u0259 \u00e7iy\u0259l\u0259kd\u0259 nitridl\u0259rin miqdar\u0131n\u0131n normadan ikiqat art\u0131q oldu\u011funu a\u015fkarlad\u0131q.<\/p>\n<p>\u00c7iy\u0259l\u0259yin saxlanma m\u00fcdd\u0259tinin \u00e7ox, g\u00f6rk\u0259minin is\u0259 yax\u015f\u0131 olmas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00e7iy\u0259l\u0259yin sortu tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirilir. Q\u0259dim sortlar\u0131 b\u0131\u00e7aqla k\u0259sil\u0259, uzun m\u00fcdd\u0259t saxlan\u0131la bil\u0259n \u00e7iy\u0259l\u0259k sortlar\u0131 \u0259v\u0259zl\u0259yir. Bunlar genetik manipulyasiya olunmu\u015f \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rdir ki, onlar\u0131n \u015fitili \u0259sas\u0259n \u0130sraild\u0259n g\u0259tirilir&#8221;.<\/p>\n<p>E.H\u00fcseynov qeyd edib ki, h\u0259min \u00e7iy\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259ri asanl\u0131qla ay\u0131rd edilir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar b\u0259rk, b\u00f6y\u00fck v\u0259 m\u00f6hk\u0259m olurlar. H\u0259m\u00e7inin bunlar GMO-lu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rdir ki, onlar\u0131n tez yeti\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcbr\u0259l\u0259r verilir.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcged\u0259n \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n is\u0259 az miqdarda yem\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur, \u00e7\u00fcnki art\u0131q yeyils\u0259, f\u0259sadlar\u0131 hiss olunaraq z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 \u0259laq\u0259dar suallar\u0131 cavablayan &#8220;\u018frzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc v\u0259 t\u0259chizat\u0131&#8221; ASC-nin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert Nicat N\u0259sirli is\u0259 \u00e7iy\u0259l\u0259yin \u00f6lk\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yeni daxil oldu\u011funu deyib:<\/p>\n<p>&#8220;Ad\u0259t\u0259n Az\u0259rbaycanda \u00e7iy\u0259l\u0259k yeti\u015fdirm\u0259k \u0259n\u0259n\u0259si olmay\u0131b. T\u0259xmin\u0259n 10 il \u0259vv\u0259l \u0259sas\u0259n Amerikadan hibrid sortlu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r g\u0259tirilib. Hibrid sort o dem\u0259kdir ki, y\u0259ni, bitkil\u0259r \u00e7arpazla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n 10-15 il \u0259vv\u0259l Amerikadan Virciniya sort \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259lib. \u0130qlim \u015f\u0259raitin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259 inki\u015faf el\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 respublikan\u0131n bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u015fimalda yay\u0131l\u0131b. Bunlar hibrid sortu oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259, y\u0259ni \u015fitill\u0259r vasit\u0259sil\u0259 yeti\u015fdirilir. Eyni zamanda bunlar yaban\u0131 bitki deyil v\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259 yeti\u015fmir. Bu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r fevral-mart aylar\u0131nda \u0259kilir, maydan etibar\u0259n is\u0259 m\u0259hsul verm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, \u0259halinin g\u0259lir olaraq buna mara\u011f\u0131 var, h\u0259m d\u0259 bu sah\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sini t\u0259min edir, \u00e7\u00fcnki \u00e7iy\u0259l\u0259yin 1 ha \u0259razisind\u0259 il boyu t\u0259xmin\u0259n 200-\u0259 yax\u0131n insan i\u015f tapa bilir&#8221;.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 ekspert qeyd edib ki, \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin iriliyi, parlaql\u0131\u011f\u0131 onun GMO-lu oldu\u011fu dem\u0259k deyil:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar sad\u0259c\u0259 hibrid sortdur. Bu sortdan da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda da, meyv\u0259\u00e7ilikd\u0259 d\u0259 v\u0259 s. istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 meyv\u0259 v\u0259 gil\u0259meyv\u0259l\u0259rin \u0259kin sah\u0259si 196 min ha \u0259razidir. \u0130llik istehsal is\u0259 t\u0259xmin\u0259n 954 min tondur. Bu \u00e7ox ciddi r\u0259q\u0259mdir.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin iri, parlaq olmas\u0131na, bu hibrid sortu olmalar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Onlar\u0131n gen modifikasiyas\u0131na u\u011framas\u0131 bar\u0259d\u0259 hans\u0131sa elmi m\u0259lumat bizd\u0259 yoxdur v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bel\u0259 bir laboratoriya da yoxdur ki, biz bitkini apar\u0131b genini yoxladaq.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa \u00f6lk\u0259y\u0259 gen modifikasiyas\u0131na u\u011fram\u0131\u015f bitkil\u0259rin, tingl\u0259rin g\u0259tirilm\u0259si qada\u011fand\u0131r. B\u0259zi hallarda is\u0259 buna c\u0259hd olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l qar\u011f\u0131dal\u0131 toxumlar\u0131 g\u0259tirilib \u0259kin\u0259 t\u0259tbiq edilmi\u015fdi. Bu hal s\u00fcbut olunduqdan sonra \u0259kind\u0259n h\u0259min m\u0259hsullar \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131&#8221;.<\/p>\n<p>N.N\u0259sirli \u0259lav\u0259 edib ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 problem yoxdur:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnki h\u0259min sortlar el\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259lir ki, onlar s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131rlar. Dan\u0131\u015f\u0131lanlar is\u0259 sad\u0259c\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 olan \u0259sass\u0131z \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>\u00c7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin tez xarab olmas\u0131na s\u0259b\u0259b is\u0259 fara\u015f \u015f\u0259kild\u0259 yeti\u015fdirilm\u0259sidir. Fara\u015f \u015f\u0259klind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n temperatur yarad\u0131l\u0131r ki, m\u0259hsul vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l yeti\u015f\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 qald\u0131qda is\u0259 \u00e7iy\u0259l\u0259k, qarp\u0131z, bostan m\u0259hsullar\u0131nda k\u0259nd\u00e7il\u0259rimiz bilm\u0259d\u0259n \u0259kin\u0259 normadan art\u0131q d\u0259rman, g\u00fcbr\u0259 verirl\u0259r. Bu is\u0259 insanda m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq poz\u011funlu\u011funa, el\u0259c\u0259 d\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bilir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son vaxtlar c\u0259miyy\u0259td\u0259 iri, yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc hans\u0131 m\u0259hsul olursa, ham\u0131 GMO-dan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nir. GMO-lu m\u0259hsul ancaq g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u0259 bilinmir, onun m\u00fctl\u0259q genini yoxlamaq laz\u0131md\u0131r. B\u0259z\u0259n el\u0259 GMO-ya u\u011frayan m\u0259hsullar da olur ki, onlar\u0131n h\u0259cmi ki\u00e7ik olur v\u0259 parlaq olmur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fctl\u0259q gen yoxlanmal\u0131d\u0131r&#8221;.qafqazinfo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r bazarlarda iriliyi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 pi\u015ftaxtalar\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131lan \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nir. H\u0259tta bu \u00e7iy\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259nl\u0259rin oldu\u011funu bildir\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Maraql\u0131d\u0131r, h\u0259min \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259ri varm\u0131? Do\u011frudanm\u0131 bu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r GMO (Genetik Modifikasiya olunmu\u015f Orqanizm) t\u0259rkiblidir? ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Lent.az-a dan\u0131\u015fan Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin (A\u0130B) s\u0259dri Eyyub H\u00fcseynov bildirib ki, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycana \u00e7oxlu \u00e7iy\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259ri g\u0259tirilir: &#8220;A\u0130B olaraq bazarda olan m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan nitridl\u0259rin miqdar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcr\u00fck. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u0259 el\u0259 monitorinq apararaq, pomidor v\u0259 \u00e7iy\u0259l\u0259kd\u0259 nitridl\u0259rin miqdar\u0131n\u0131n normadan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1558000915_ciyelek-azeuro-1.jpg",549,366,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r bazarlarda iriliyi v\u0259 g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 pi\u015ftaxtalar\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131lan \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nir. H\u0259tta bu \u00e7iy\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259nl\u0259rin oldu\u011funu bildir\u0259nl\u0259r d\u0259 var. Maraql\u0131d\u0131r, h\u0259min \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259rin orqanizm\u0259 z\u0259r\u0259ri varm\u0131? Do\u011frudanm\u0131 bu \u00e7iy\u0259l\u0259kl\u0259r GMO (Genetik Modifikasiya olunmu\u015f Orqanizm) t\u0259rkiblidir? ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Lent.az-a dan\u0131\u015fan Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58678"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=58678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/58678\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/58679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=58678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=58678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=58678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}