{"id":587183,"date":"2023-04-07T20:58:17","date_gmt":"2023-04-07T16:58:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=587183"},"modified":"2023-04-07T20:58:17","modified_gmt":"2023-04-07T16:58:17","slug":"erk%c9%99n-nikah-kabusu-qiz-yuku-duz-yukudurmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=587183","title":{"rendered":"Erk\u0259n nikah kabusu: Q\u0131z y\u00fck\u00fc, duz y\u00fck\u00fcd\u00fcrm\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p><strong>PS\u0130XOLOQ:<\/strong>\u00a0<em><strong>Erk\u0259n nikaha meyilin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 sosial-iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, ail\u0259nin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, d\u0259y\u0259rl\u0259ri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fchit kimi amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131na olan \u201cbax\u0131\u015f\u201d da dayan\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ail\u0259l\u0259rin q\u0131z \u00f6vlad\u0131na duz y\u00fck\u00fc kimi baxmas\u0131,\u201ctez evl\u0259n\u0259nl\u0259 tez yuxudan duran qazanar\u201d\u00a0 \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 bayraq ed\u0259n insanlar yeniyetm\u0259 ya\u015fda \u00f6vladlar\u0131n\u0131 ail\u0259 sahibi edir v\u0259 bununla da \u00f6z valideynlik borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirmi\u015f hesab edirl\u0259r. Ail\u0259 qurmaq insan h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259sidir. Bu add\u0131m\u0131 el\u0259 atmaq laz\u0131md\u0131r ki, sonradan probleml\u0259r ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131n. Bel\u0259 probleml\u0259rin bir \u00e7oxunun m\u0259nb\u0259yi is\u0259 erk\u0259n nikahla ba\u011fl\u0131d\u0131r Erk\u0259n nikah \u0259ks\u0259r hallarda, erk\u0259n ya\u015fda q\u0131zlar\u0131n ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011fa m\u0259cbur edilm\u0259si onlar\u0131n t\u0259hsilin\u0259, bir f\u0259rd kimi inki\u015faf\u0131na mane olur, psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na at\u0131r. Erk\u0259n nikahla \u201cqurulan ail\u0259l\u0259rd\u0259\u201d m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131, fiziki-psixoloji \u00e7\u0259tinlikl\u0259r kimi hallar daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 erk\u0259n nikaha mara\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran amill\u0259rd\u0259n, yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlardan, bu problemin h\u0259lli yollar\u0131ndan b\u0259hs etdil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu, birm\u0259nal\u0131 olaraq gender \u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259n bariz &#8220;n\u00fcm\u00fcn\u0259sidir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/07\/\/-e5ba7c3b168087467563372949510622594.jpeg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin Ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdir m\u00fcavini<strong><em>\u00a0Kamila \u018fliyeva \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda vur\u011fulad\u0131 ki, Az\u0259rbaycan demokratik \u00f6lk\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131 erk\u0259n nikaha v\u0259 u\u015faq evliliyin\u0259 m\u0259cbur etm\u0259k he\u00e7 bir halda normal q\u0259bul edil\u0259 bilm\u0259z. Bu, birm\u0259nal\u0131 olaraq gender \u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259n bariz \u201cn\u00fcm\u00fcn\u0259si\u201d kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bel\u0259 hallar\u0131n ba\u015f verm\u0259sinin m\u0259suliyy\u0259ti birba\u015fa valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Eyni zamanda, q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti d\u0259 q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halda d\u0259rhal aidiyy\u0259ti qurumlara (rayon icra hakimiyy\u0259tl\u0259ri yan\u0131nda \u201cGend\u0259r \u0259sasl\u0131 zorak\u0131l\u0131q v\u0259 U\u015faqlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q \u00fczr\u0259 monitorinq komissiyas\u0131\u201dna\u00a0 v\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n i\u015fl\u0259ri v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 komissiyas\u0131na)\u00a0 bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r. Aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan ail\u0259l\u0259ri n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259li, bel\u0259 ail\u0259l\u0259rl\u0259 profilaktik i\u015fl\u0259r aparmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>K.\u018fliyeva bildirdi ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn nikah ya\u015f\u0131 17, o\u011flanlar \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 18 ya\u015f g\u00f6st\u0259rilirdi, sonradan \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanuna \u0259sas\u0259n q\u0131zlar\u0131n nikah ya\u015f\u0131 o\u011flanlarla b\u0259rab\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k 18 ya\u015fa d\u0259yi\u015fdirilmi\u015fdir. Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin \u201cQad\u0131n\u0131 nikaha m\u0259cbur etm\u0259\u201d madd\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq nikah ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan q\u0131zlar\u0131 nikaha m\u0259cbur etm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259\u00a0 \u00fc\u00e7 min manatdan d\u00f6rd min manatad\u0259k miqdarda c\u0259rim\u0259 v\u0259 ya d\u00f6rd il\u0259d\u0259k azadl\u0131qdan m\u0259hrum etm\u0259 c\u0259zas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz qeyd etdi ki, Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 qurumun n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n U\u015faq v\u0259 Ail\u0259l\u0259r\u0259 D\u0259st\u0259k m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin erk\u0259n nikah\u0131n v\u0259 qohumlar aras\u0131nda nikah\u0131n m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259lumatl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir, m\u00fct\u0259madi olaraq bu sah\u0259d\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, ilk pe\u015f\u0259 v\u0259 orta t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u015fagird, t\u0259l\u0259b\u0259, m\u00fc\u0259llim v\u0259\u00a0 valideyinl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 maarifl\u0259ndirici g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r t\u0259\u015fkil olunur. Eyni zamanda, \u00e7ap materiallar\u0131 haz\u0131rlanaraq \u0259hali aras\u0131nda yay\u0131l\u0131r, sosial \u00e7arxlar, elektron posterl\u0259r haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 Komit\u0259nin r\u0259smi sayt\u0131nda v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259hif\u0259sind\u0259, eyni zamanda, \u0259halinin geni\u015f k\u00fctl\u0259sinin istifad\u0259 etdiyi m\u0259kanlarda &#8211; metro stansiyalar\u0131n reklam l\u00f6vh\u0259l\u0259rind\u0259, \u201cBakuBus\u201d ASC-nin n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin l\u00f6vh\u0259l\u0259rind\u0259\u00a0 yerl\u0259\u015fdirilir. Eyni zamanda, t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nan v\u0259 sosial t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan u\u015faqlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 Komit\u0259nin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n U\u015faq v\u0259 Ail\u0259l\u0259r\u0259 D\u0259st\u0259k m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r t\u0259\u015fkil edilir, u\u015faqlarla f\u0259rdi profilaktik i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r, erk\u0259n nikah v\u0259 u\u015faq nikah faktlar\u0131n\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131, h\u0259min ail\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rin t\u0259\u015fkili, erk\u0259n nikah\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Komit\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n erk\u0259n nikah\u0131n m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r, t\u0259hlill\u0259r haz\u0131rlan\u0131r. Haz\u0131rda \u201cTibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n k\u0259narda ba\u015f ver\u0259n do\u011fu\u015f faktlar\u0131na n\u0259zar\u0259tin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, habel\u0259 faktlar \u0259sas\u0131nda u\u015faq nikahlar\u0131n\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259hlill\u0259r haz\u0131rlan\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131 v\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2022-ci ilin noyabr, dekabr aylar\u0131nda\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r t\u0259\u015fkil edilib v\u0259 sor\u011fular ke\u00e7irilib.\u201d<\/p>\n<p><strong>Valideynl\u0259r m\u0259suliyy\u0259td\u0259n k\u0259narda qalacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn ed\u0259r\u0259k\u00a0 \u00f6vladlar\u0131n\u0131 u\u015faq ya\u015fda g\u0259lin ed\u0259r\u0259k b\u0259db\u0259xt edirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/07\/\/-d01eeca8168087479666616471510318050.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Sosioloq, Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n eksperti\u00a0<strong>Lal\u0259 Mehral\u0131<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bildirdi ki, ictimaiyy\u0259t olaraq ham\u0131m\u0131z problemin n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ciddiliyinin f\u0259rqin\u0259 varmal\u0131y\u0131q: \u201cQon\u015fuda, qohumda, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z ail\u0259l\u0259rd\u0259 erk\u0259n nikah ehtimal\u0131 varsa, buna haz\u0131rl\u0131q apar\u0131l\u0131rsa, ictimaiyy\u0259t olaraq buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmal\u0131, \u0259laq\u0259dar qurumlar x\u0259b\u0259rdar edilm\u0259lidir. H\u0259r bir v\u0259zif\u0259 sahibi, m\u0259mur, \u00f6hd\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n i\u015fi icra etm\u0259lidir. M\u0259kt\u0259b d\u0259 buna g\u00f6r\u0259 cavabdehdir, yerli icraedici orqanlar da. Erk\u0259n nikahlara g\u00f6r\u0259 t\u0259kc\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r deyil, x\u0259b\u0259ri bilib gizl\u0259d\u0259nl\u0259r, \u0259laq\u0259dar qurumlar\u0131 x\u0259b\u0259rdar etm\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 c\u0259zalanmal\u0131d\u0131r. \u00d6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n nikaha t\u0259hrik ed\u0259n valideynl\u0259r bunun nec\u0259 bir cinay\u0259t \u0259m\u0259li oldu\u011funu anlam\u0131r, bu \u0259m\u0259l\u0259 g\u00f6r\u0259 hans\u0131 cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259ti da\u015f\u0131yacaqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumata sahib deyill\u0259r. Amma b\u0259z\u0259n valideynl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif qanunsuz yollarla, vasit\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259suliyy\u0259td\u0259n yaxa qurtar\u0131r, azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 c\u0259zas\u0131 da y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirilir. Bel\u0259 hallar dig\u0259r valideynl\u0259r\u0259 \u00e7ox pis n\u00fcmun\u0259 olur. Valideynl\u0259r m\u0259suliyy\u0259td\u0259n k\u0259narda qalacaqlar\u0131n\u0131 z\u0259nn ed\u0259r\u0259k\u00a0 \u00f6vladlar\u0131n\u0131 u\u015faq ya\u015fda g\u0259lin ed\u0259r\u0259k b\u0259db\u0259xt edirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bu c\u00fcr neqativ hallara qar\u015f\u0131 da m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Erk\u0259n nikaha c\u0259lb edil\u0259n q\u0131z zamanla h\u0259r \u015feyin x\u0259yallar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rk edir<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/07\/\/-9627c45d168087533328359930111051081.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u201cLoqos\u201d Psixoloji v\u0259 Nitq \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, \u201cPsixoloji Xidm\u0259t v\u0259 T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru\u00a0<strong>T\u0259ran\u0259 Pa\u015fayeva<\/strong>\u00a0hesab edir ki, erk\u0259n nikaha insanlar\u0131n meyill\u0259nm\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra amill\u0259rin t\u0259siri var. Burada sosial-iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, ail\u0259nin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, d\u0259y\u0259rl\u0259ri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fchit kimi amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131na olan bax\u0131\u015f da rol oynay\u0131r: \u201cQ\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fctm\u0259yin \u00e7\u0259tin olmas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ail\u0259 qurub evi t\u0259rk ed\u0259c\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona kapital qoyma\u011f\u0131n faydas\u0131z olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si n\u0259tic\u0259d\u0259 onlar\u0131n erk\u0259n nikah\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bununla da b\u0259zi valideynl\u0259r\u00a0 m\u0259suliyy\u0259td\u0259n xilas olduqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u00d6vladlar\u0131n\u0131 erk\u0259n nikaha m\u0259cbur ed\u0259n bir \u00e7ox valideynl\u0259rin dig\u0259r \u0259sasland\u0131rmas\u0131 guya q\u0131za qar\u015f\u0131 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k h\u0259r hans\u0131 neqativ\u00a0 hallardan onu qorumaqd\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, q\u0131z ail\u0259d\u0259 valideynl\u0259rind\u0259n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6rm\u00fcrs\u0259 o zaman erk\u0259n nikaha daha \u00e7ox h\u0259v\u0259sl\u0259n\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki o, bir m\u00fcdd\u0259t diqq\u0259td\u0259 olur, ona h\u0259r hans\u0131 h\u0259diyy\u0259l\u0259r al\u0131n\u0131r v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131n\u0131r. Yeniyetm\u0259 q\u0131z is\u0259 bunun h\u0259mi\u015f\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb bu aldad\u0131c\u0131 situasiyan\u0131n t\u0259sirin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Dig\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 u\u015fa\u011fa n\u00fcmun\u0259 g\u0259tiril\u0259n hallard\u0131r. Ona erk\u0259n nikaha c\u0259lb edil\u0259n ba\u015fqa q\u0131zlar\u0131 n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k bu hadis\u0259nin yax\u015f\u0131 bir hal olmas\u0131 fikrini t\u0259lqin edirl\u0259r. V\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, erk\u0259n nikaha c\u0259lb edil\u0259n q\u0131z zamanla h\u0259r \u015feyin x\u0259yallar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi real olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rk edir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nmas\u0131nda erk\u0259n nikah faktoru b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/07\/\/-086af6e4168087547136602021310241854.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti\u00a0 Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0 is\u0259 vur\u011fulad\u0131 ki, Az\u0259rbaycanda q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nmas\u0131nda erk\u0259n nikah faktoru b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r: \u201cErk\u0259n nikaha daxil olan yeniyetm\u0259 q\u0131zlar \u0259ks\u0259r hallarda \u00f6z t\u0259hsill\u0259rini davam etdirmirl\u0259r. Bu da onlar\u0131n sosial uy\u011funla\u015fma imkanlar\u0131n\u0131 azald\u0131r, inki\u015faf\u0131na v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 i\u015ftirak\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu, is\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 i\u015fsiz g\u0259nc qad\u0131nlar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na, onlar\u0131n\u00a0 maddi c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131ndan v\u0259 ya valideynl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. K\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 q\u0131zlar ad\u0259t\u0259n s\u0259kkizinci sinifd\u0259 oxuyark\u0259n ni\u015fanlan\u0131r ki, bununla da onlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 arxa plana ke\u00e7ir. Bel\u0259 hallar respublikan\u0131n \u015fimal v\u0259 c\u0259nub rayonlar\u0131nda daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b. El\u0259 hallar olur ki, h\u0259tta q\u0131z\u0131n ni\u015fanl\u0131s\u0131 onun yaz\u0131 i\u015fi yazmaqdan \u00f6tr\u00fc m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259sin\u0259 irad tutur. Bel\u0259likl\u0259, q\u0131zlar formal olaraq orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil al\u0131rlar. Qanunvericilikd\u0259 erk\u0259n nikaha t\u0259hrik etm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 azadl\u0131qdan m\u0259hrumetm\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 c\u0259rim\u0259nin t\u0259yini bel\u0259 hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 qism\u0259n d\u0259 olsa al\u0131r. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259l\u0259 bel\u0259 hallar qalmaqdad\u0131r. El\u0259 t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nma il\u0259 ba\u011fl\u0131 statistikan\u0131 b\u00f6y\u00fcd\u0259n s\u0259b\u0259b d\u0259 nikahdan k\u0259nar do\u011fulan u\u015faqlard\u0131r. Nikahdan k\u0259nar u\u015faqlar\u0131n \u00e7oxu is\u0259 erk\u0259n nikahlardan yaran\u0131r. 2013-2021- ci\u00a0 ill\u0259rd\u0259 nikahdan k\u0259nar do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 32 min olub. Onlar\u0131n 30-35 faizi m\u0259hz erk\u0259n nikah\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu is\u0259 t\u0259hsild\u0259n yay\u0131nma hallar\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong><em>B\u0259li, g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u0259nz\u0259r\u0259 he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Unutmayaq ki, erk\u0259n nikah yaln\u0131z bir ail\u0259y\u0259 aid problem\u00a0 deyil. \u00dcmumilikd\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259ri probleml\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 f\u0259al olmal\u0131, bu hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k \u00f6z d\u0259st\u0259kl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. Odur ki, bel\u0259 hallarla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n vaxt d\u0259rhal Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si yan\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cqaynar x\u0259tt\u201d\u0259 \u00a0(860) m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Yaqut A\u011fa\u015fahq\u0131z\u0131,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Yaz\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si Milli M\u0259tbuat G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 jurnalistl\u0259r aras\u0131nda \u201cAil\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri mediada\u201d m\u00f6vzusunda\u00a0 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcsabiq\u0259y\u0259\u00a0 t\u0259qdim olunur<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PS\u0130XOLOQ:\u00a0Erk\u0259n nikaha meyilin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 sosial-iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, ail\u0259nin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, d\u0259y\u0259rl\u0259ri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fchit kimi amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131na olan \u201cbax\u0131\u015f\u201d da dayan\u0131r Ail\u0259l\u0259rin q\u0131z \u00f6vlad\u0131na duz y\u00fck\u00fc kimi baxmas\u0131,\u201ctez evl\u0259n\u0259nl\u0259 tez yuxudan duran qazanar\u201d\u00a0 \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 bayraq ed\u0259n insanlar yeniyetm\u0259 ya\u015fda \u00f6vladlar\u0131n\u0131 ail\u0259 sahibi edir v\u0259 bununla da \u00f6z valideynlik borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirmi\u015f hesab edirl\u0259r. Ail\u0259 qurmaq insan h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259sidir. Bu add\u0131m\u0131 el\u0259 atmaq laz\u0131md\u0131r ki, sonradan probleml\u0259r ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131n. Bel\u0259 probleml\u0259rin bir \u00e7oxunun m\u0259nb\u0259yi is\u0259 erk\u0259n nikahla ba\u011fl\u0131d\u0131r Erk\u0259n nikah \u0259ks\u0259r hallarda, erk\u0259n ya\u015fda q\u0131zlar\u0131n ail\u0259 h\u0259yat\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":587184,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23712318168087458890921715311012749.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"PS\u0130XOLOQ:\u00a0Erk\u0259n nikaha meyilin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 sosial-iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, ail\u0259nin t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259si, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, d\u0259y\u0259rl\u0259ri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fchit kimi amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, q\u0131z u\u015faqlar\u0131na olan \u201cbax\u0131\u015f\u201d da dayan\u0131r Ail\u0259l\u0259rin q\u0131z \u00f6vlad\u0131na duz y\u00fck\u00fc kimi baxmas\u0131,\u201ctez evl\u0259n\u0259nl\u0259 tez yuxudan duran qazanar\u201d\u00a0 \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 bayraq ed\u0259n insanlar yeniyetm\u0259 ya\u015fda \u00f6vladlar\u0131n\u0131 ail\u0259 sahibi edir v\u0259 bununla da \u00f6z valideynlik borclar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirmi\u015f hesab edirl\u0259r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=587183"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587183\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/587184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=587183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=587183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=587183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}