{"id":587655,"date":"2023-04-10T11:49:49","date_gmt":"2023-04-10T07:49:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=587655"},"modified":"2023-04-10T11:49:49","modified_gmt":"2023-04-10T07:49:49","slug":"oftalmologiya-elminin-inkisafinda-z%c9%99rif%c9%99-%c9%99liyevanin-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=587655","title":{"rendered":"Oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda  Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n rolu"},"content":{"rendered":"<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">\u201cH\u0259kim insanlara g\u00fcn\u0259\u015f q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131r\u201d dey\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu pe\u015f\u0259ni \u00e7ox uca tuturdu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">1950-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, traxoma deyil\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli b\u0259la t\u00fc\u011fyan edirdi. Bu v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektli m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamaq laz\u0131m olark\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva Moskvadan v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. O elmi istiqam\u0259tl\u0259rinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sini traxoman\u0131n m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr edir. Bu x\u0259st\u0259liyin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara ged\u0259r\u0259k x\u0259st\u0259lik ocaqlar\u0131n\u0131 a\u015fkarlay\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyinin ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sintomisinin t\u0259tbiqind\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail olur. T\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n yekunu olaraq 1959-cu ild\u0259 \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda m\u00fcalic\u0259 metodu tezlikl\u0259 geni\u015f t\u0259cr\u00fcbi t\u0259tbiqini tapd\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 traxoma bir x\u0259st\u0259lik kimi l\u0259\u011fv olundu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">F\u0259liyy\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 d\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m oftalmologiyan\u0131n aktual probleml\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi. Bu probleml\u0259r aras\u0131nda diaqnostika, qlaukoman\u0131n v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n iltihab\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si \u0259sas yer tuturdu. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patalogiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yarad\u0131b v\u0259 elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin \u2013 pe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bir s\u0131ra d\u0259rs v\u0259saiti v\u0259 monoqrafiyalar\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Bunlara daxildir: \u201cK\u0259skin virus konyuktivitl\u0259ri\u201d, \u201cQlaukoma v\u0259 g\u00f6z\u00fcn hipertenziyas\u0131\u201d, \u201cG\u00f6z\u00fcn mikroc\u0259rrahiyy\u0259si\u201d, \u201cG\u00f6z b\u0259b\u0259yi ha\u015fiy\u0259sinin adaptasiya v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 funksiyas\u0131\u201d v\u0259 s. D\u00fcnya miqyas\u0131nda iridodiaqnostikaya aid kitablar\u0131 da ilk d\u0259f\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva yaz\u0131b.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda cavan aliml\u0259rin v\u0259 h\u0259kim-oftalmoloqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir n\u0259sli yeti\u015fmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259ngin h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u00f6yr\u0259tmi\u015f, onlara diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. O he\u00e7 zaman g\u0259rgin i\u015fd\u0259n usanmam\u0131\u015f, \u00fcr\u0259kd\u0259n v\u0259 ilhamla \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259kim kimi f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131, y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259suliyy\u0259ti, s\u0259mimiliyi v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015fliyi, insanlara v\u0259 onlar\u0131n probleml\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t, f\u0259al h\u0259yat m\u00f6vqeyi ona h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n, yetirm\u0259l\u0259rinin v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rinin d\u0259rin h\u00f6rm\u0259tini qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r;<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rin\u0259, \u00e7oxillik elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 professor Z.\u018fliyeva 1983-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki se\u00e7ilmi\u015fdir. Akademik Z.\u018fliyeva \u00f6mr\u00fc boyu b\u00f6y\u00fck ictimai i\u015f aparm\u0131\u015f, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan S\u00fclh\u00fc M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, \u201cBilik\u201d C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc v\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u0130ttifaq\u0131n Oftalmoloqlar\u0131 Elmi C\u0259miyy\u0259ti \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur. O, h\u0259m d\u0259 \u201cOftalmologiya x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u201d jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc idi. Z.\u018fliyeva bir s\u0131ra orden v\u0259 medallara layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar elm xadimi f\u0259xri ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015fd\u0131r;<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u0259\u015fhur oftalmoloq M.Krasnov Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n oftalmologiya sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k qeyd edib ki, Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 ya\u015fasayd\u0131, oftalmologiya elmi sah\u0259sind\u0259 yeni kamil bir m\u0259kt\u0259b\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259 bil\u0259rdi.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">Fidan F\u0259rz\u0259liyeva &#8211; F\u0259al g\u0259nc<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cH\u0259kim insanlara g\u00fcn\u0259\u015f q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131r\u201d dey\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu pe\u015f\u0259ni \u00e7ox uca tuturdu. 1950-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, traxoma deyil\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli b\u0259la t\u00fc\u011fyan edirdi. Bu v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektli m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamaq laz\u0131m olark\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva Moskvadan v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. O elmi istiqam\u0259tl\u0259rinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sini traxoman\u0131n m\u00fcalic\u0259sin\u0259 h\u0259sr edir. Bu x\u0259st\u0259liyin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara ged\u0259r\u0259k x\u0259st\u0259lik ocaqlar\u0131n\u0131 a\u015fkarlay\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyinin ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sintomisinin t\u0259tbiqind\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 nail olur. T\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n yekunu olaraq 1959-cu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":587656,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",737,738,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",737,738,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",737,738,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",640,641,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",737,738,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n.jpg",737,738,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/339412958_3524813067793058_6384960281565025370_n-737x620.jpg",737,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cH\u0259kim insanlara g\u00fcn\u0259\u015f q\u0259d\u0259r laz\u0131md\u0131r\u201d dey\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bu pe\u015f\u0259ni \u00e7ox uca tuturdu. 1950-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, traxoma deyil\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli b\u0259la t\u00fc\u011fyan edirdi. Bu v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 effektli m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlamaq laz\u0131m olark\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva Moskvadan v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131d\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=587655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/587655\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/587656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=587655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=587655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=587655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}