{"id":588638,"date":"2023-04-12T11:50:06","date_gmt":"2023-04-12T07:50:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=588638"},"modified":"2023-04-12T11:50:06","modified_gmt":"2023-04-12T07:50:06","slug":"diaqnostika-v%c9%99-mualic%c9%99-uzr%c9%99-gork%c9%99mli-alim-v%c9%99-oftamoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=588638","title":{"rendered":"Diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259 \u00fczr\u0259 g\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 oftamoloq"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar Elm Xadimi, tibb elml\u0259ri doktoru, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur.1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi qurtard\u0131qdan sonra o, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 1947-ci ild\u0259 h\u0259min institutu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdir.Sonra Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda oftalmolgiya \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131rma kursu ke\u00e7mi\u015fdir.G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, b\u00fct\u00fcn bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 xalqa xidm\u0259t\u0259 s\u0259rf etmi\u015f \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m valideynl\u0259rin\u0259 layiqli bir \u00f6vlad, m\u0259\u015fhur alim, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim, istedadl\u0131 insan, s\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr yolda\u015f\u0131 v\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f ana idi.<\/p>\n<p>1981-c\u0131 ild\u0259 oftalmologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131na verdiyi b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259y\u0259 &#8211; g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 elmi t\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 professor Z.\u018f.\u018fliyeva oftalmologiya al\u0259mind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u00fckafata &#8211; SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n akademik M.\u0130. Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, professor Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259min m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n ilk qad\u0131n olmu\u015fdur.Alim g\u00f6z ya\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirmi\u015f, bu sah\u0259y\u0259 h\u0259sr etdiyi &#8220;Ya\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n fiziologiyas\u0131&#8221;, &#8220;Ya\u015fapar\u0131c\u0131 yollar\u0131n c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259si&#8221;, &#8220;G\u00f6z ya\u015f\u0131 yollar\u0131n\u0131n qoruyucu c\u0259rrahiyy\u0259 \u00fcsullar\u0131&#8221; v\u0259 dig\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan lakrimologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bunlarla yana\u015f\u0131, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva nadir sah\u0259 olan iridodiaqnostika v\u0259 iridoterapiya probleml\u0259ri il\u0259 ciddi m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, bu sah\u0259y\u0259 dair iki monoqrafiya haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. Bu monoqrafiyalardan &#8220;\u0130ridodiaqnostikan\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; r\u0259ngli ill\u00fcstrasiyalarla &#8220;Az\u0259rn\u0259\u015fr&#8221; t\u0259r\u0259find\u0259n, dig\u0259r monoqrafiya is\u0259 &#8220;\u0130ridodiaqnostika&#8221; ad\u0131 il\u0259 1988-ci ild\u0259 Moskvada n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir. X\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, d\u00fcnya miqyas\u0131nda iridodiaqnostikaya aid kitablar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva yazm\u0131\u015fd\u0131r.Alim d\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 olaraq g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ran elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131 yaratm\u0131\u015f v\u0259 praktiki olaraq elm al\u0259mind\u0259 yeni bir istiqam\u0259tin &#8211; &#8220;pe\u015f\u0259 oftalmologiyas\u0131&#8221;n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur.Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva elmd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq yod v\u0259 \u015fin s\u0259nayesi i\u015f\u00e7il\u0259rinin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131nda yaranan pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rini \u00f6yr\u0259nmi\u015f v\u0259 bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rini i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r.\u00dclvi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva \u00f6z elmi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 etika v\u0259 tibbi deontologiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi yer vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>O, bu m\u00f6vzuya dair bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 oftalmoloji ictimaiyy\u0259t v\u0259 praktik h\u0259kiml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f &#8220;H\u0259kimin y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259si&#8221; v\u0259 &#8220;Oftalmologiyan\u0131n aktual probleml\u0259ri&#8221; monoqrafiyalar\u0131nda \u0259trafl\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.Onun Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri \u00f6l\u00e7\u00fcy\u0259g\u0259lm\u0259zdir. G\u00f6rk\u0259mli alim vaxtil\u0259 Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f traxoman\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 kimya v\u0259 elektron s\u0259nayel\u0259rind\u0259 pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259sin\u0259, habel\u0259 oftalmologiyan\u0131n m\u00fcasir probleml\u0259rin\u0259 dair bir \u00e7ox sanball\u0131 t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda, &#8220;Terapevtik oftalmologiya&#8221;, &#8220;\u0130ridodiaqnostikan\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kimi nadir elmi \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri, 12 monoqrafiya, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitinin, 150-y\u0259 yax\u0131n elmi i\u015fin, 1 ixtira v\u0259 12 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifidir.Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na da b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf etmi\u015fdir. Onun birba\u015fa r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u0259nc aliml\u0259rin v\u0259 h\u0259kim-oftalmoloqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir n\u0259sli yeti\u015fmi\u015fdir. G\u00f6rk\u0259mli alim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259ngin h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sini \u00f6yr\u0259tmi\u015f, onlara diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1985-ci il aprel ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat ed\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n c\u0259naz\u0259si 1994-c\u00fc ild\u0259 Moskvan\u0131n Novo-Devi\u00e7ye q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131ndan Bak\u0131ya g\u0259tiril\u0259r\u0259k, F\u0259xri Xiyabanda, atas\u0131n\u0131n q\u0259bri yan\u0131nda d\u0259fn olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>Mirha\u015fim Calalov,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n &#8220;<\/em>Yusif S\u0259f\u0259rov 21&#8243;\u00a0<em>\u00fcnvan\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar Elm Xadimi, tibb elml\u0259ri doktoru, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur.1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi qurtard\u0131qdan sonra o, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 1947-ci ild\u0259 h\u0259min institutu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdir.Sonra Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda oftalmolgiya \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fd\u0131rma kursu ke\u00e7mi\u015fdir.G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, b\u00fct\u00fcn bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 xalqa xidm\u0259t\u0259 s\u0259rf etmi\u015f \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m valideynl\u0259rin\u0259 layiqli bir \u00f6vlad, m\u0259\u015fhur alim, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim, istedadl\u0131 insan, s\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":588639,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar Elm Xadimi, tibb elml\u0259ri doktoru, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur.1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi qurtard\u0131qdan sonra o, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f v\u0259 1947-ci ild\u0259 h\u0259min institutu m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirmi\u015fdir.Sonra Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunda oftalmolgiya \u00fczr\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588638"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=588638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588638\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/588639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=588638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=588638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=588638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}