{"id":588920,"date":"2023-04-13T08:02:57","date_gmt":"2023-04-13T04:02:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=588920"},"modified":"2023-04-13T08:02:57","modified_gmt":"2023-04-13T04:02:57","slug":"sirin-qazli-ickil%c9%99rin-saglamliga-z%c9%99r%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=588920","title":{"rendered":"\u015eirin qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259ri&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak\u0131 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin geni\u015f spektri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir, \u00e7\u00fcnki t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n yeni bir ara\u015fd\u0131rmadan sonra insanlar\u0131n h\u0259ft\u0259d\u0259 yaln\u0131z bir qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki i\u00e7m\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, daha \u00e7ox qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki bir s\u0131ra \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259 ehtimallar\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng aras\u0131nda \u0259laq\u0259ni daha \u00e7ox ara\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flayacaqlar. T\u0259dqiqat ikisi aras\u0131nda bir \u0259laq\u0259 oldu\u011funu ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb.<\/p>\n<p>\u00c7in v\u0259 AB\u015e-dak\u0131 akademikl\u0259r \u015f\u0259k\u0259r q\u0259bulunun sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u00e7\u0259tir icmal\u0131\u201d apar\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu o dem\u0259kdir ki, onlar \u00e7oxsayl\u0131 m\u00f6vcud icmallar\u0131ndan s\u00fcbutlar\u0131 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 8601 t\u0259dqiqat\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n 73 meta-analizd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>\u201cThe BMJ\u201dd\u0259 d\u0259rc edil\u0259n s\u00fcbut icmal\u0131nda daha y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r q\u0259bulunun 45 m\u00fcxt\u0259lif sa\u011flaml\u0131q n\u0259tic\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifl\u0259r p\u0259hriz \u015f\u0259k\u0259ri istehlak\u0131 il\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet, podaqra, piyl\u0259nm\u0259, y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi, infarkt, insult, astma, di\u015f \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259si, depressiya, vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u00f6l\u00fcm v\u0259 b\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ng n\u00f6vl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u00f6\u015f, prostat v\u0259 m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi aras\u0131nda &#8220;\u0259h\u0259miyy\u0259tli z\u0259r\u0259rli \u0259laq\u0259&#8221; a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u015f\u0259k\u0259rl\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f i\u00e7kil\u0259r\u0259 x\u00fcsusi olaraq n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, \u0259n \u00e7ox \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki i\u00e7\u0259n insanlar\u0131n \u0259n az i\u00e7\u0259nl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha y\u00fcks\u0259k b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisin\u0259 malik olma ehtimal\u0131n\u0131n daha y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201corta\u201d s\u00fcbut tap\u0131blar.<\/p>\n<p>G\u00fcnd\u0259 h\u0259r bir \u0259lav\u0259 \u015f\u0259k\u0259rl\u0259 \u015firinl\u0259\u015fdirilmi\u015f i\u00e7ki, n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dqiqatlar\u0131n t\u0259qibi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 koroner \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskinin 17% v\u0259 \u00f6l\u00fcm riskinin 4% artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, g\u00fcnd\u0259lik 25 qram fruktoza q\u0259bulunun artmas\u0131 m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi x\u0259r\u00e7\u0259ngi riskinin 22% artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u00c7inin Si\u00e7uan Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi t\u0259dqiqat bu tap\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST), \u00dcmumd\u00fcnya X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rma Fondu v\u0259 Amerika X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u0130nstitutunun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 birlikd\u0259 \u0259lav\u0259 \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259 25 qramdan a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011f\u0131 t\u0259klif edib. B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Milli S\u0259hiyy\u0259 Xidm\u0259ti (NHS) deyir ki, b\u00f6y\u00fckl\u0259r g\u00fcnd\u0259 30 qramdan \u00e7ox olmayan \u015f\u0259k\u0259r q\u0259bul etm\u0259lidirl\u0259r ki, bu da t\u0259xmin\u0259n yeddi kub \u015f\u0259k\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r insanlara alternativ olaraq su, az ya\u011fl\u0131 s\u00fcd v\u0259 ya \u015f\u0259k\u0259rsiz i\u00e7kil\u0259r t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cX\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u015f\u0259k\u0259r istehlak n\u00fcmun\u0259l\u0259rini d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f ictimai s\u0259hiyy\u0259 t\u0259hsili v\u0259 siyas\u0259tl\u0259rinin birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u0259cili ehtiyac var&#8221;, -dey\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak\u0131 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin geni\u015f spektri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir, \u00e7\u00fcnki t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n yeni bir ara\u015fd\u0131rmadan sonra insanlar\u0131n h\u0259ft\u0259d\u0259 yaln\u0131z bir qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki i\u00e7m\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. M\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, daha \u00e7ox qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki bir s\u0131ra \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259 ehtimallar\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. M\u00fc\u0259llifl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng aras\u0131nda \u0259laq\u0259ni daha \u00e7ox ara\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flayacaqlar. T\u0259dqiqat ikisi aras\u0131nda bir \u0259laq\u0259 oldu\u011funu ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. \u00c7in v\u0259 AB\u015e-dak\u0131 akademikl\u0259r \u015f\u0259k\u0259r q\u0259bulunun sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":588921,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a6e8ad49162704358841396763210406735.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istehlak\u0131 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin geni\u015f spektri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir, \u00e7\u00fcnki t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li \u015f\u0259k\u0259r istehlak\u0131 il\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n yeni bir ara\u015fd\u0131rmadan sonra insanlar\u0131n h\u0259ft\u0259d\u0259 yaln\u0131z bir qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki i\u00e7m\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. M\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, daha \u00e7ox qazl\u0131 v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7ki bir s\u0131ra \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=588920"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/588920\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/588921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=588920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=588920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=588920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}