{"id":589292,"date":"2023-04-14T08:58:04","date_gmt":"2023-04-14T04:58:04","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=589292"},"modified":"2023-04-14T08:58:04","modified_gmt":"2023-04-14T04:58:04","slug":"q%c9%99dr-gec%c9%99si-qurani-basa-qoymaq-olar-ya-yox-polemika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=589292","title":{"rendered":"Q\u0259dr gec\u0259si Quran\u0131 ba\u015fa qoymaq olar, ya yox&#8230; &#8211; polemika"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Ekspert: \u201cR\u0259sulullah Quran\u0131 n\u0259 ba\u015f\u0131na qoydu, n\u0259 niz\u0259l\u0259rin ucuna taxd\u0131, onu ya\u015fad\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259tdi&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Q\u0259dr gec\u0259sinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 Referans.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Mirinin fikirl\u0259ri birm\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanmay\u0131b. O deyib ki, Q\u0259dr gec\u0259si \u00f6z\u0259l bir ibad\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi v\u0259 ya hans\u0131sa x\u00fcsusi dualar\u0131n oxundu\u011fu \u015fans gec\u0259si deyil: \u201cBu gec\u0259 Quran\u0131n g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gec\u0259dir. Q\u0259dr gec\u0259si Quran\u0131 anlama\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gec\u0259dir, y\u0259ni q\u0259drini bildiyimiz gec\u0259dir. O gec\u0259 x\u00fcsusi olaraq s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r oyaq qalmal\u0131 oldu\u011fumuz gec\u0259 deyil.<\/strong><\/p>\n<p>Bu gec\u0259d\u0259 b\u0259z\u0259n insanlar\u0131n Quran\u0131 a\u00e7araq ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu\u011funun \u015fahidi oluruq, bunun dinl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. Quran\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu\u011fumuz zaman orada yaz\u0131lanlar beynimiz\u0259 gir\u0259c\u0259ks\u0259, o zaman ham\u0131 \u0259lin\u0259 Quran g\u00f6t\u00fcr\u00fcb ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoysun. Quran ay\u0259l\u0259ri kitab\u0131n v\u0259r\u0259ql\u0259rind\u0259 s\u0131z\u0131l\u0131b \u00fcr\u0259kl\u0259rimiz\u0259 s\u00fcz\u00fclm\u0259y\u0259c\u0259k. Quran\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 yox, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7in\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. O m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 ba\u015f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoymaq ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onu g\u00f6nd\u0259r\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00f6rm\u0259tsizlik \u0259lam\u0259tidir. N\u0259 yaz\u0131q ki, bunu bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ranlar yanl\u0131\u015f m\u0259lumat verir, insanlar da e\u015fitdikl\u0259rinin v\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rinin do\u011fru oldu\u011funa inan\u0131b o c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 A\u011e Partiyan\u0131n ideoloji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri Az\u0259r H\u00fcseynov \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dedi ki, ibad\u0259tl\u0259rin forma v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq insanlar fikir bildir\u0259rk\u0259n m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259 ehtiyatl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar:<\/strong>\u00a0\u201cN\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? \u00c7\u00fcnki dini ibad\u0259t forma v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259rin\u0259 yana\u015fma f\u0259rqli ola bil\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox dinl\u0259rind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan ibad\u0259t formalar\u0131 vard\u0131r ki, onlar\u0131 m\u0259ntiql\u0259 izah etm\u0259k olmur. Ehtiyatl\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar, ona g\u00f6r\u0259 ki, ifad\u0259 formas\u0131na fikir verm\u0259d\u0259n i\u015fl\u0259dil\u0259n ist\u0259nil\u0259n fikir ictimai t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259 bil\u0259r. Orta m\u00f6vqeyi g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Quran \u00f6z\u00fc h\u0259tta m\u00fc\u015frikl\u0259rin bel\u0259 saxta ilahlar\u0131na s\u00f6ym\u0259yi qada\u011fan edir. \u00c7\u00fcnki onlar da cahillik edib Allaha s\u00f6y\u0259rl\u0259r. Bel\u0259 olan halda, \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0130slam cami\u0259sin\u0259 nisb\u0259t ed\u0259nl\u0259rin d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ehtiyatl\u0131 olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Qurana qar\u015f\u0131 son zamanlar iki tam radikal \u0259ks yana\u015fma formala\u015f\u0131b. Birinci yana\u015fmaya g\u00f6r\u0259, Quran m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil, onun i\u00e7ind\u0259ki ibad\u0259tl\u0259rin bir qismi ibad\u0259t deyil, hicab Quranda yoxdur, namaz Quranda yoxdur. Bir s\u00f6zl\u0259, he\u00e7 n\u0259 \u0130slamda yoxdur, kimi yana\u015fmad\u0131r. Bu, Quran\u0131n m\u0259n\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tini v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 onun prinsipl\u0259rinin \u015f\u0259xsin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131na g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 ciddi mane olur. Quran hiday\u0259t kitab\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/hafta.az\/photos\/2022\/08\/azer--1661333214.jpg\" alt=\"Qaraba\u011f b\u00f6y\u00fck regionda balaca bir oddur - Az\u0259r H\u00fcseynov | Hafta.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259r H\u00fcseynov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, he\u00e7 k\u0259s \u015fou g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Quran\u0131 istismar ed\u0259 bilm\u0259z:<\/strong>\u00a0\u201cQuran\u0131 oxusan\u0131z g\u00f6r\u0259rsiniz ki, bu kitab ona m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259nl\u0259ri \u00fc\u00e7 qism\u0259 ay\u0131r\u0131r: Haqq\u0131n adamlar\u0131, xalq\u0131n adamlar\u0131, para-m\u0259nf\u0259\u0259t adamlar. Haqq\u0131n adamlar\u0131 ay\u0259l\u0259ri oxuyub anlayan, onlar\u0131n m\u0259na y\u00fck\u00fcn\u00fc gizl\u0259tm\u0259y\u0259n, he\u00e7 bir\u00a0 q\u0131naqadan qorxmayanlard\u0131r. Xalq\u0131n adamlar\u0131 is\u0259 geni\u015f k\u00fctl\u0259l\u0259rin g\u00fcnd\u0259mind\u0259 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn trend olan formada dan\u0131\u015fanlard\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc qisim is\u0259 para-pul m\u00fcqabilind\u0259 dini g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rini g\u00fcnd\u0259 d\u0259 olmasa, a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259nl\u0259rdir. Bu \u00fc\u00e7\u00fc d\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tdir. Quran\u0131n ba\u015fa qoyulmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 m\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n bunu n\u0259 edir\u0259m v\u0259 n\u0259 d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m. Quran oxunmal\u0131d\u0131r. Q\u0259dr gec\u0259si ola bil\u0259r kim\u0259s\u0259 g\u00f6r\u0259 oyaq v\u0259 yatma\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur. Amma bu yana\u015fma Quran\u0131n gec\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131na ziddir. Allah dig\u0259r insanlar yatd\u0131\u011f\u0131 zaman \u00f6z\u00fc namaza qalxan v\u0259 ay\u0259l\u0259ri t\u0259f\u0259kk\u00fcl edib oxuyanlar\u0131 t\u0259rif edir. B\u0259li, Quran oxunmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fa qoyulmas\u0131 hans\u0131 is\u0259 bir yana\u015fmada ritual ola bil\u0259r. Amma m\u0259nim yana\u015fmamda ritual deyildir. \u00c7\u00fcnki R\u0259sulullah\u0131n zaman\u0131nda bu \u0259m\u0259l edilm\u0259yib. Bel\u0259 ki, R\u0259sulullah\u0131n zaman\u0131nda, haz\u0131rda g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz formada \u0259ld\u0259 bir mushaf olmay\u0131b. Quran ibad\u0259t, \u0259xlaq v\u0259 ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 Allah\u0131n \u0259z\u0259m\u0259tli t\u0259sirinin bir R\u0259bbani nuru olaraq oxunmal\u0131d\u0131r. Quran\u0131 ba\u015fa qoymaq n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, onu m\u00fcq\u0259dd\u0259s saymamaq da o q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259dir. Bu g\u00fcn ilahiyyat sah\u0259si o q\u0259d\u0259r n\u0259zar\u0259tsizdir ki, biri \u00e7\u0131x\u0131b bir g\u00fcn Qurana m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyil, sonra m\u00fcq\u0259dd\u0259s dey\u0259 bilir. Biri d\u0259 Abbas Qumid\u0259n sitat g\u0259tir\u0259 bilir ki, b\u0259s s\u0259n dem\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 imamlar da bel\u0259 edib. M\u0259zh\u0259bl\u0259r daxilind\u0259 h\u0259r zaman m\u00f6t\u0259dil, bar\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 \u00fcmm\u0259t\u00e7i yana\u015fmada olanlar da olub, eyni zamanda bunun \u0259ksin\u0259, radikal v\u0259 qar\u015f\u0131durma yaradacaq \u015feyl\u0259r s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259. \u0130ndi bu ikinci ad\u0131na istinad edil\u0259n \u015f\u0259xs R\u0259sulullah\u0131n z\u00f6vc\u0259si, bizim anam\u0131z olan Ai\u015f\u0259 haqq\u0131nda Allah\u0131n kitab\u0131na uymayan s\u00f6zl\u0259r dan\u0131\u015f\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 kim ona istinad ed\u0259r\u0259k Quran\u0131 ba\u015f\u0131na qoyursa, bilsin ki, bu \u0259m\u0259l \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 m\u00fcvafiq deyildir. Bir zamanlar, onu niz\u0259l\u0259rinin ucuna taxanlar\u0131n \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 n\u0259 f\u0259rqi vard\u0131r ki? Din Allah\u0131n kitab\u0131 v\u0259 R\u0259sulullah\u0131n b\u0259yan\u0131, izah\u0131d\u0131r. R\u0259sulullah Quran\u0131 n\u0259 ba\u015f\u0131na qoydu, n\u0259 niz\u0259l\u0259rin ucuna taxd\u0131. R\u0259sulullah Quran\u0131 ya\u015fad\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259tdi. Amma sonda, bir daha onu deyim ki, dini m\u00f6vzuda kims\u0259 n\u0259 is\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsa, R\u0259bbimizl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi g\u00fcnd\u0259n qorxsun. Dinimiz he\u00e7 bir \u015f\u0259xsin, \u00f6lk\u0259nin, m\u0259zh\u0259bin, qrupun istismar elementi deyildir. Allah\u0131n hiday\u0259tidir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekspert: \u201cR\u0259sulullah Quran\u0131 n\u0259 ba\u015f\u0131na qoydu, n\u0259 niz\u0259l\u0259rin ucuna taxd\u0131, onu ya\u015fad\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259tdi&#8230;\u201d Q\u0259dr gec\u0259sinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 Referans.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Mirinin fikirl\u0259ri birm\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanmay\u0131b. O deyib ki, Q\u0259dr gec\u0259si \u00f6z\u0259l bir ibad\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi v\u0259 ya hans\u0131sa x\u00fcsusi dualar\u0131n oxundu\u011fu \u015fans gec\u0259si deyil: \u201cBu gec\u0259 Quran\u0131n g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gec\u0259dir. Q\u0259dr gec\u0259si Quran\u0131 anlama\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gec\u0259dir, y\u0259ni q\u0259drini bildiyimiz gec\u0259dir. O gec\u0259 x\u00fcsusi olaraq s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r oyaq qalmal\u0131 oldu\u011fumuz gec\u0259 deyil. Bu gec\u0259d\u0259 b\u0259z\u0259n insanlar\u0131n Quran\u0131 a\u00e7araq ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydu\u011funun \u015fahidi oluruq, bunun dinl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":589293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[27],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18-648x365.jpg",648,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/b4fe2749d9eaa0acb7c93d1a7af3fc18.jpg",700,394,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekspert: \u201cR\u0259sulullah Quran\u0131 n\u0259 ba\u015f\u0131na qoydu, n\u0259 niz\u0259l\u0259rin ucuna taxd\u0131, onu ya\u015fad\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259tdi&#8230;\u201d Q\u0259dr gec\u0259sinin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 Referans.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Mirinin fikirl\u0259ri birm\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanmay\u0131b. O deyib ki, Q\u0259dr gec\u0259si \u00f6z\u0259l bir ibad\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irildiyi v\u0259 ya hans\u0131sa x\u00fcsusi dualar\u0131n oxundu\u011fu \u015fans gec\u0259si deyil: \u201cBu gec\u0259 Quran\u0131n g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gec\u0259dir. Q\u0259dr gec\u0259si Quran\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=589292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/589292\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/589293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=589292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=589292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=589292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}