{"id":590870,"date":"2023-04-18T08:22:06","date_gmt":"2023-04-18T04:22:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=590870"},"modified":"2023-04-18T08:22:06","modified_gmt":"2023-04-18T04:22:06","slug":"qurtulus-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-qayidisi-il%c9%99-g%c9%99ldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=590870","title":{"rendered":"Qurtulu\u015f Heyd\u0259r \u018fliyevin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 g\u0259ldi&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7ox\u0259srlik Az\u0259rbaycan tarixinin ictimai-siyasi s\u0259pkid\u0259 t\u0259dqiqi h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. Lakin h\u0259min tarixin h\u0259r bir m\u0259rh\u0259l\u0259sinin siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu g\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluq k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan tarixinin x\u00fcsusi elmi t\u0259dqiqat obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, sosial-milli v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si n\u0259z\u0259ri-praktiki t\u0259l\u0259batd\u0131r. Siyasi liderl\u0259r \u0259sri kimi m\u0259nalanan XX \u0259srin d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7isi Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, c\u0259miyy\u0259timizin m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin siyasi-n\u0259z\u0259ri t\u0259dqiqi g\u0259nc n\u0259sl\u0259 t\u0259bli\u011f edilm\u0259si bu g\u00fcn x\u00fcsusi aktuall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, 1991-ci il 9 fevral tarixli &#8220;H\u0259yat&#8221; q\u0259zetind\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycana qay\u0131tma\u011f\u0131m v\u0259t\u0259nin a\u011f\u0131r v\u0259 \u00e7\u0259tin d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131n d\u0259rdin\u0259 \u015f\u0259rik olma\u011fa, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcunu yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259, azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qo\u015fulma\u011fa g\u0259lmi\u015f\u0259m&#8221; &#8211; deyirdi. O, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259nin r\u0259hnini m\u0259hz m\u0259n\u0259vi v\u0259 siyasi birlikd\u0259, s\u0259f\u0259rb\u0259rlikd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u0259 yenid\u0259n qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyev &#8220;ba\u015fqa yolumuz yoxdur&#8221;- dem\u0259kl\u0259, demokratiyan\u0131 yenil\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi yolu kimi se\u00e7m\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirdi. Son n\u0259tic\u0259d\u0259 o, c\u0259miyy\u0259timizi d\u00fcnyan\u0131n sivil \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131na qovu\u015fdurdu.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrd\u0259n, o qay\u0131d\u0131\u015fdan Yeni Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda \u0259b\u0259diya\u015far v\u0259 m\u0259nal\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Milli \u015f\u00fcur b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 sosial, siyasi, \u0259xlaqi, estetik, dini v\u0259 dig\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin m\u0259cmuu olmaqla bu v\u0259 ya dig\u0259r mill\u0259tin, xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini, s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini m\u0259naland\u0131r\u0131r. O, el\u0259c\u0259 d\u0259 mill\u0259t v\u0259 xalqlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini, onun tarixi inki\u015faf prosesini v\u0259 h\u0259ll ed\u0259c\u0259yi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ehtiva edir. Milli \u015f\u00fcurun z\u0259minini m\u0259hz milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk \u015f\u00fcuru, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, milli m\u0259nlik \u015f\u00fcuru t\u0259\u015fkil edir. Heyd\u0259r \u018fliyev ideologiyas\u0131nda milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunun strukturunda bu v\u0259 ya dig\u0259r mill\u0259tin m\u0259nsub oldu\u011fu milli m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 d\u0259rk olunmu\u015f m\u00fcnasib\u0259ti, m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259ri z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 istiqam\u0259tl\u0259n\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti v\u0259 s\u0259yl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 milli m\u0259nafeyi realla\u015fd\u0131rmaq namin\u0259 \u00a0bir daha s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259si \u0259sl \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tuturdu.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rki milli dir\u00e7\u0259li\u015fi realla\u015fd\u0131ran amil kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kirdi.<\/p>\n<p>Milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rki, milli dir\u00e7\u0259li\u015fi formala\u015fd\u0131ran maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi xarakterli amill\u0259r \u00e7oxdur. H\u0259min amill\u0259r sistemind\u0259 \u015f\u0259xsi amil spesifik \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. C\u0259miyy\u0259tin d\u0259rin iqtisadi v\u0259 siyasi b\u00f6hrandan xilas olmas\u0131nda, taley\u00fckl\u00fc milli probleml\u0259rin u\u011furlu v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc h\u0259llind\u0259 insan amilinin rolu h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdir v\u0259 edir. \u0130nsan amili anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ciddi apar\u0131c\u0131 \u00fcns\u00fcrl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz siyasi liderdir. H\u0259min siyasi lider b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin simas\u0131nda t\u0259zah\u00fcr etdi. B\u00fct\u00fcn bunlar Heyd\u0259r \u018fliyevin ideologiyas\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131na da daxil olurdu.<\/p>\n<p>Liderin, x\u00fcsusil\u0259 siyasi liderin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 v\u0259 \u00e7oxc\u0259h\u0259tli f\u0259aliyy\u0259ti obyektiv, tarixi v\u0259 universal hadis\u0259dir. Liderin m\u00f6vcudlu\u011funa duyulan ehtiyac\u0131n obyektivliyi ondan ir\u0259li g\u0259lir ki, c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259rinin, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 mill\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131qdan, qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259rin u\u011furlu v\u0259 rasional realla\u015fmas\u0131ndan \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r. Liderin t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fcn v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin tarixi z\u0259ruriliyi ondan ir\u0259li g\u0259lir ki, tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fan ictimai inki\u015faf probleml\u0259rinin t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz h\u0259llini t\u0259min etsin, siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 dair siyasi v\u0259 iqtisadi islahatlar\u0131 vaxt\u0131nda, \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fd\u0131ra bilsin.<\/p>\n<p>Tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259 &#8211; siyasi praktika t\u0259kzibolunmaz sur\u0259td\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir ki, \u0259n g\u00f6rk\u0259mli siyasi liderl\u0259r ictimai inki\u015faf\u0131n b\u00f6hranl\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f m\u0259qamlar\u0131nda meydana \u00e7\u0131x\u0131rlar. Bel\u0259 liderl\u0259r ya\u015fay\u0131b f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri, r\u0259hb\u0259rlik etdikl\u0259ri c\u0259miyy\u0259ti m\u00f6vcud \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n azad olma\u011fa yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259n, siyasi v\u0259 iqtisadi mahiyy\u0259tli tarixi proqramlar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Atat\u00fcrk, Ruzvelt, Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259hz bel\u0259 siyasi liderl\u0259r hesab olunurlar.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n demokratiyan\u0131n v\u0259 hakimiyy\u0259tin \u0259sl m\u0259nb\u0259yi olan xalq haqq\u0131nda, onun g\u0259l\u0259c\u0259k taleyi bar\u0259d\u0259 siyas\u0259tin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olan k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcbariz ruhda \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edirdi. O yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Xalq\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k, xalq\u0131n m\u00f6vqeyini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k vaxt\u0131d\u0131r, Qaraba\u011f problemi is\u0259 xalq\u0131 par\u00e7alayan imperiya siyas\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa respublikalardan f\u0259rqli olaraq imperiya siyas\u0259ti xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 bir Qaraba\u011f problemini d\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r t\u0259sad\u00fcfi deyil, tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n, m\u0259hz bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq obyektiv \u015f\u0259rait yarananda v\u0259 sosial-siyasi b\u00f6hran d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 daha tez meydana \u00e7\u0131x\u0131rlar. Onlar milli dir\u00e7\u0259li\u015f\u0259 v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk\u0259 d\u0259 bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n xalq\u0131n, \u00f6lk\u0259nin \u00e7\u0259tin, b\u00f6hranl\u0131 m\u0259qam\u0131na Heyd\u0259r \u018fliyev laqeyd yana\u015fa bilm\u0259zdi. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda n\u0259\u015fr olunan &#8220;\u015e\u0259rq qap\u0131s\u0131&#8221; q\u0259zetin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 deyirdi:<\/p>\n<p>&#8220;Ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fc&#8221;, &#8220;yenid\u0259nqurma&#8221; s\u00f6z\u00fc art\u0131q ham\u0131n\u0131 t\u0259ng\u0259 g\u0259tirib. H\u0259r bir anlay\u0131\u015f\u0131n n\u00fcfuzunu qoruyub saxlamaq laz\u0131md\u0131r. N\u00fcfuzu it\u0259nd\u0259n sonra ona inam da itir. Sovetl\u0259r \u00f6lk\u0259sinin h\u0259yat\u0131nda ged\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 biz bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin partiya t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 dem\u0259liy\u0259m ki, m\u00fchafiz\u0259kar q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu i\u015f\u0259 \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259dir, bu i\u015fi pozur, \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. &#8230;\u018flb\u0259tt\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, indi \u00f6z fikrini s\u0259rb\u0259st s\u00f6yl\u0259m\u0259k, respublikan\u0131n \u00f6z suverenliyi v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparmaq imkan\u0131 vard\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Tarixi z\u0259rur\u0259t dey\u0259rk\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi-ictimai hadis\u0259l\u0259rin daxili m\u0259ntiqind\u0259n qanunauy\u011fun sur\u0259td\u0259 ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259 el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u00f6km\u0259n ba\u015f ver\u0259n v\u0259 ya ba\u015f verm\u0259li olan hadis\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu.<\/p>\n<p>Tarix, siyasi praktika d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir ki, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yaln\u0131z o insanlar hesab olunur ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131, f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 \u00f6z xalq\u0131n\u0131n, v\u0259t\u0259ninin t\u0259r\u0259qqisin\u0259, istiqlaliyy\u0259tin\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 v\u0259 d\u00f6nm\u0259d\u0259n xidm\u0259t etm\u0259k s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lir, xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 silinm\u0259z iz burax\u0131r. \u00c7\u00fcnki &#8220;tarixin ba\u015fl\u0131ca ibr\u0259t d\u0259rsi odur ki, tarix he\u00e7 bir ibr\u0259t d\u0259rsi g\u00f6t\u00fcrm\u00fcr&#8221; (Hegel).<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin miqyaslar\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n onun \u00f6z zaman\u0131nda g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rin, yaratd\u0131qlar\u0131n\u0131n, etdikl\u0259rinin, dedikl\u0259rinin, h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259, \u0259hat\u0259si il\u0259, t\u0259sir dair\u0259si il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrs\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu f\u0259aliyy\u0259tin tarixd\u0259 \u0259ks-s\u0259das\u0131yla, uzun ill\u0259r, d\u00f6vrl\u0259r m\u00fcdd\u0259tind\u0259 hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015fat\u0131na y\u00f6nl\u0259tm\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. H\u0259r iki meyarla Heyd\u0259r \u018fliyev tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir&#8221;. G\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131 Anar\u0131n ulu \u00f6nd\u0259rimiz haqq\u0131nda h\u0259l\u0259 o zaman dediyi s\u00f6zl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin miqyas\u0131 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi inki\u015faf\u0131, m\u00fcxt\u0259lif ictimai-siyasi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259qqisi v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 sosial iqtisadi inki\u015faf\u0131n geni\u015f dair\u0259si v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259l\u0259r\u0259, t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq, Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259t\u0259nin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 xalq\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 olmaq, onun d\u0259rd-s\u0259rin\u0259 \u015f\u0259rik olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana can at\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi:<\/p>\n<p>&#8220;M\u0259n Moskvada ya\u015faya bilm\u0259dim v\u0259 buraya g\u0259ldim ki, \u00f6z xalq\u0131m\u0131n, mill\u0259timin i\u00e7\u0259risind\u0259 olum v\u0259 onunla bir yerd\u0259 olum. Bel\u0259 hallarda b\u0259zil\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nini t\u0259rk edir ki, gedib rahat ya\u015fas\u0131n. O vaxt Moskvada m\u0259nim ya\u015fama\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259 var idi. Ancaq h\u0259r halda m\u0259n v\u0259t\u0259nd\u0259n uzaqda idim, ola bil\u0259rdi, v\u0259t\u0259nin probleml\u0259ri d\u0259 m\u0259nim q\u0259lbimd\u0259 olayd\u0131, amma m\u0259n ona cavabdeh deyildim. Lakin m\u0259n g\u0259ldim. Kims\u0259 bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq ist\u0259di, kims\u0259 buna mane oldu v\u0259 s.&#8221;. El\u0259 bu qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n \u00f6z\u00fc milli dir\u00e7\u0259li\u015fin v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin yeni z\u0259mind\u0259 t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259nin adl\u0131-sanl\u0131 91 ziyal\u0131s\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00fcz tutdu. M\u00fcraci\u0259td\u0259 deyilirdi ki, \u00f6lk\u0259ni a\u011f\u0131r durumdan yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259\u015fad\u0259ti v\u0259 m\u00fcdrikliyi xilas ed\u0259 bil\u0259rdi. Xalq\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131na s\u0259s ver\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 milli qurtulu\u015f motivl\u0259ri il\u0259 \u015fax\u0259l\u0259ndi v\u0259 \u00f6lk\u0259 xilas oldu.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, suverenliyi, m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flayan v\u0259 b\u00fct\u00fcn xalq\u0131 bu m\u0259qs\u0259d u\u011frunda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131ran Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n banisi v\u0259 qurucusu olmaq kimi \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 tarixi missiyas\u0131n\u0131n h\u00fcdudlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirirdi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 m\u0259hz bel\u0259 milli m\u0259nsubiyy\u0259t m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir. M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 m\u0259hz bu q\u00fcdr\u0259tli amill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 bug\u00fcnk\u00fc dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin layiqli yetirm\u0259si 44 g\u00fcnl\u00fck tarixi Z\u0259f\u0259ri il\u0259\u00a0 art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada Qalib\u00a0 v\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Prezident kimi \u015f\u00f6hr\u0259t qazanm\u0131\u015f c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 uzaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6nl\u0259ndiril\u0259n n\u0259h\u0259ng t\u0259r\u0259qqinin parlaq t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130ndi o g\u00fcnl\u0259r\u0259 t\u0259z\u0259d\u0259n boylanmaq, baxmaq \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam d\u0259rsi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p><strong>Tahir M\u0259mm\u0259dov,<\/strong><br \/>\n<u>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Veteranlar \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc,<br \/>\nsiyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/u><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ox\u0259srlik Az\u0259rbaycan tarixinin ictimai-siyasi s\u0259pkid\u0259 t\u0259dqiqi h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. Lakin h\u0259min tarixin h\u0259r bir m\u0259rh\u0259l\u0259sinin siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu g\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluq k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan tarixinin x\u00fcsusi elmi t\u0259dqiqat obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, sosial-milli v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si n\u0259z\u0259ri-praktiki t\u0259l\u0259batd\u0131r. Siyasi liderl\u0259r \u0259sri kimi m\u0259nalanan XX \u0259srin d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7isi Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, c\u0259miyy\u0259timizin m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259tinin siyasi-n\u0259z\u0259ri t\u0259dqiqi g\u0259nc n\u0259sl\u0259 t\u0259bli\u011f edilm\u0259si bu g\u00fcn x\u00fcsusi aktuall\u0131\u011f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":590871,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/799de6d3167834982367134356410704443-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00c7ox\u0259srlik Az\u0259rbaycan tarixinin ictimai-siyasi s\u0259pkid\u0259 t\u0259dqiqi h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. Lakin h\u0259min tarixin h\u0259r bir m\u0259rh\u0259l\u0259sinin siyasi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu g\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluq k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131n\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan tarixinin x\u00fcsusi elmi t\u0259dqiqat obyektin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, sosial-milli v\u0259 siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si n\u0259z\u0259ri-praktiki t\u0259l\u0259batd\u0131r. Siyasi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=590870"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590870\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=590870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=590870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=590870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}