{"id":590882,"date":"2023-04-18T08:24:32","date_gmt":"2023-04-18T04:24:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=590882"},"modified":"2023-04-18T08:24:32","modified_gmt":"2023-04-18T04:24:32","slug":"z%c9%99ng%c9%99zur-d%c9%99hlizi-orta-d%c9%99hlizin-cografi-m%c9%99rk%c9%99zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=590882","title":{"rendered":"Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi: Orta D\u0259hlizin co\u011frafi m\u0259rk\u0259zi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u00abBiz bu layih\u0259ni ir\u0259li aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k bu n\u0259qliyyat infrastrukturu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qlobal probleml\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00fcnya siyas\u0259ti he\u00e7 vaxt indiki q\u0259d\u0259r g\u0259rgin, riskli olmam\u0131\u015fd\u0131. Rusiya- Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn axtar\u0131lan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00absiyasi blokadada\u00bb qalmaqdad\u0131r. Pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar\u0131 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259krar iqtisadi b\u00f6hranla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri inki\u015faf\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rti olan enerji, n\u0259qliyyat, infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fmalar\u0131n\u0131 intensivl\u0259\u015fdirir. Son vaxtlar beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox s\u0259sl\u0259n\u0259n Orta D\u0259hliz amilinin d\u00fcnyan\u0131n siyasi m\u00fcst\u0259visind\u0259 ilk s\u0131rada dayanmas\u0131 qlobal ehtiyaclardan yaranan z\u0259rur\u0259t kimi h\u0259llini g\u00f6zl\u0259yir. Bu d\u0259hlizin d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 Bak\u0131da, ADA Universitetind\u0259 \u00abOrta D\u0259hliz boyunca: geosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u00bb m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfratsda da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirildi. Ad\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00e7ox m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259sin\u0259, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri maraqland\u0131ran probleml\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131n axtar\u0131lmas\u0131na h\u0259sr olunan konfransda maraql\u0131 t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc, r\u0259yl\u0259r dinl\u0259nildi. H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bu konfransda da \u0259hat\u0259li nitqi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n m\u0259ntiqli a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev suallar\u0131 cavabland\u0131rmaqla probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131ndan b\u0259hs etdi. \u00abLakin m\u0259n bu konfrans\u0131n nec\u0259 adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259, &#8211; \u00abgeosiyas\u0259t, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadiyyat\u201d\u00bb, &#8211; bildim ki, bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n m\u00f6vzunun \u0259hat\u0259liliyi daha geni\u015f olacaq v\u0259 bu da t\u0259biidir. \u00c7\u00fcnki Orta D\u0259hliz kimi irimiqyasl\u0131 layih\u0259ni icra etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadi bacar\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, m\u00fczakir\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 iqtisadi potensial olmadan b\u00fct\u00fcn region \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 fayda ver\u0259c\u0259k Orta D\u0259hlizin tam istismara verilm\u0259si m\u0259qs\u0259din\u0259 nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. T\u0259bii ki, ist\u0259nil\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 layih\u0259nin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli elementl\u0259rd\u0259n biri sabitlikdir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z uzun ill\u0259rdir m\u00f6vcud olan sabitlik say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dinamik s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam ed\u0259n iqtisadi inki\u015faf\u0131n \u0259sas amill\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycana beyn\u0259lxalq arenada artan maraq \u00f6lk\u0259mizin daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tinin sabitlik \u015f\u0259raiti il\u0259 paralel davam etm\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r. \u00c7\u00fcnki g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin d\u00fcnya siyas\u0259tin\u0259 uy\u011fun proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ill\u0259rd\u0259n b\u0259ridir neft-qaz layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formulatlar\u0131na artan maraq t\u0259biidir. \u00abBuna g\u00f6r\u0259 siyasi sabitlik, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, iqtisadiyyat &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r \u00e7ox vacibdir. Bununla yana\u015f\u0131, Orta D\u0259hlizin bir hiss\u0259si olan h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin daxild\u0259 etdikl\u0259ri d\u0259 vacibdir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev haz\u0131rda daha s\u0259rf\u0259li, qit\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259hat\u0259li co\u011frafiyas\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini b\u00fct\u00fcn s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin regional, beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 geni\u015f dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r, m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r, bu infrastruktura qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda yenid\u0259n g\u0259rginl\u0259\u015f\u0259n v\u0259ziyy\u0259tin, t\u00f6r\u0259dil\u0259n t\u0259xribatlar\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131n toqqu\u015fmas\u0131, niyy\u0259tl\u0259rin \u00e7arpazla\u015fmas\u0131, C\u0259nubi Qafqazda s\u00f6z sahibi olmaq namin\u0259 superd\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda g\u00fccl\u0259n\u0259n r\u0259qab\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u00abBiz faktiki olaraq Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259rimizi Erm\u0259nistanla deyil, Rusiya il\u0259 apar\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan as\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259dir. Onun m\u00fcst\u0259qilliyi \u00e7ox simvolikdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, biz onlarla dan\u0131\u015f\u0131qlar apararaq vaxt itirm\u0259k ist\u0259mirik, Rusiya il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r\u0131q. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Rusiya r\u0259smil\u0259ri il\u0259 son t\u0259maslar\u0131m zaman\u0131 biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizini m\u00fczakir\u0259 etdik. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, Erm\u0259nistan bu layih\u0259ni \u0259ng\u0259ll\u0259m\u0259k iqtidar\u0131nda olacaq. \u0130rana g\u0259linc\u0259, yen\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, bu, bel\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki \u0130ran \u00f6z\u00fc regional kommunikasiya layih\u0259l\u0259rind\u0259 maraql\u0131 olmal\u0131d\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 ki, bu layih\u0259l\u0259r he\u00e7 kim\u0259 qar\u015f\u0131 deyil, ham\u0131n\u0131n xeyrin\u0259dir. Bel\u0259likl\u0259, \u0259g\u0259r biz b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131larla s\u0259mimi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 yana\u015fma platformas\u0131 qurma\u011fa nail olsaq, bu, i\u015f\u0259 yarayacaq. \u018fg\u0259r olmasa, ola bilsin ki, bu, qism\u0259n i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, bu, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rimizd\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Lakin yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan bu layih\u0259nin co\u011frafi m\u0259rk\u0259zi olaraq v\u0259 art\u0131q qeyd etdiyim kimi, tam infrastruktura malik \u00f6lk\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq i\u015ftirak\u00e7\u0131larla yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri olan \u00f6lk\u0259 olaraq bu m\u0259suliyy\u0259ti ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr. Biz bu layih\u0259ni ir\u0259li aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 art\u0131q in\u015fas\u0131 ba\u015fa \u00e7atmaqda olan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaranan v\u0259ziyy\u0259t\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib.<\/p>\n<p>\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 reall\u0131qlarla Avrasiyan\u0131n geoiqtisadi x\u0259rit\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat sisteminin yenid\u0259n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 aktualla\u015fd\u0131r\u0131b. X\u00fcsusil\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyalar\u0131n\u0131, yeni bazarlara \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin bildirdikl\u0259ri kimi, \u00abBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u00bb layih\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 \u00c7ind\u0259n g\u0259l\u0259n y\u00fckl\u0259rin M\u0259rk\u0259zi Asiya mar\u015frutu il\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n optimal variant\u0131 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizidir. M\u0259tbuatda yax\u0131n d\u00f6vrd\u0259 n\u0259qliyyatla ba\u011fl\u0131 bir hadis\u0259d\u0259n b\u0259hs ed\u0259n informasiyan\u0131 xat\u0131rladaq. S\u00fcvey\u015f kanal\u0131nda \u00abEvergreen\u00bb g\u0259misinin q\u0259zaya u\u011framas\u0131 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 q\u0259rb\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259r \u00fczr\u0259 5.1 milyard v\u0259 \u015f\u0259rq\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259r \u00fczr\u0259 is\u0259 4.5 milyard olmaqla, \u00fcmumilikd\u0259 9.6 milyard dollar z\u0259r\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcnya ticar\u0259tinin t\u0259qrib\u0259n 12 faizinin bu kanal vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, alternativ n\u0259qliyyat arteriyalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan, \u0130ran, Oman, Hindistan v\u0259 Pakistan aras\u0131nda Avrasiya regionunda n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 dig\u0259r d\u0259hlizl\u0259rl\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 imzalanan A\u015fqabad m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 Avrasiya bazarlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur regionlar\u0131n\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda da x\u00fcsusi rol oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan region d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin, eyni zamanda y\u00fckda\u015f\u0131mada daha s\u0259rf\u0259li vasit\u0259 axtaran \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdikl\u0259ri Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, d\u0259mir yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini h\u0259r k\u0259s t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259r. D\u0259hlizin d\u00fcnyan\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 rolun \u0259h\u0259miyy\u0259tini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyevin Z\u0259ng\u0259zur avtomobil v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131nda israrl\u0131 olmas\u0131nda da m\u0259qs\u0259d beyn\u0259lxalq infrastruktur olan d\u0259hlizin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u0259 \u00e7evrilm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131, Erm\u0259nistan\u0131 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r olan T\u00fcrkiy\u0259ni, Rusiyan\u0131, \u0130ran\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u00ab3+3\u201d\u00bb formatda geosiyasi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, kommunikasiyalar\u0131n yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n real n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q, qarda\u015fl\u0131q x\u0259tti olan d\u0259hlizl\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar \u0259n m\u00fcnasib qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 hesablanacaq. Bu is\u0259 iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 bax\u0131m\u0131ndan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259lidir. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi t\u0259kc\u0259 d\u0259mir yollar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 avtomobil yollar\u0131 sistemin\u0259 daxil oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu mar\u015frutun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 mallar\u0131n birba\u015fa t\u0259dar\u00fck\u00fc asanla\u015facaq. Bel\u0259likl\u0259, daha bir kommunikasiya x\u0259tti il\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259c\u0259k. Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259 d\u0259st\u0259k\u00e7il\u0259ri Fransan\u0131n, \u0130ran\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 sabitliyin yaranmas\u0131na mane olmalar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi qlobal enerji v\u0259 n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259l\u0259rinin yenil\u0259nm\u0259sind\u0259 rolu artan, m\u00f6vqeyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n Az\u0259rbaycana artan maraqd\u0131r. Bu d\u0259hlizin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin iqtisadiyyat\u0131, h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259ti daha da inki\u015faf ed\u0259c\u0259k, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ata yurdlar\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131tmaq imkanlar\u0131 da realla\u015facaq. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00abQaraba\u011f\u0131n, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda azad edilm\u0259si tarixi hadis\u0259dir v\u0259 Az\u0259rbaycan durduqca Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qalacaq. Bu il \u0259ld\u0259 edil\u0259n h\u0259m h\u0259rbi, h\u0259m siyasi u\u011furlar\u0131m\u0131z da g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r. H\u0259m qay\u0131d\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t kimi q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bir d\u0259rs oldu v\u0259 bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, bizi he\u00e7 kim v\u0259 he\u00e7 n\u0259 dayand\u0131ra bilm\u0259z\u00bb s\u00f6zl\u0259ri Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n v\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fma ocaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n qarant\u0131d\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi \u0130ranla Erm\u0259nistan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 ox kimi batsa da t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik r\u0259mzi olan bu d\u0259hliz m\u00fctl\u0259q a\u00e7\u0131lacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00abBiz bu layih\u0259ni ir\u0259li aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k bu n\u0259qliyyat infrastrukturu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr Qlobal probleml\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00fcnya siyas\u0259ti he\u00e7 vaxt indiki q\u0259d\u0259r g\u0259rgin, riskli olmam\u0131\u015fd\u0131. Rusiya- Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn axtar\u0131lan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00absiyasi blokadada\u00bb qalmaqdad\u0131r. Pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar\u0131 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259krar iqtisadi b\u00f6hranla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri inki\u015faf\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rti olan enerji, n\u0259qliyyat, infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fmalar\u0131n\u0131 intensivl\u0259\u015fdirir. Son vaxtlar beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":590883,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/a9cc6694164703200323517889010407517.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00abBiz bu layih\u0259ni ir\u0259li aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k bu n\u0259qliyyat infrastrukturu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q k\u00f6rp\u00fcs\u00fcd\u00fcr Qlobal probleml\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n d\u00fcnya siyas\u0259ti he\u00e7 vaxt indiki q\u0259d\u0259r g\u0259rgin, riskli olmam\u0131\u015fd\u0131. Rusiya- Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flanmas\u0131 il\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn axtar\u0131lan \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00absiyasi blokadada\u00bb qalmaqdad\u0131r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=590882"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590882\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=590882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=590882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=590882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}