{"id":590983,"date":"2023-04-18T09:45:55","date_gmt":"2023-04-18T05:45:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=590983"},"modified":"2023-04-18T09:45:55","modified_gmt":"2023-04-18T05:45:55","slug":"ir%c9%99vanda-irsimizin-son-qaliqlari-dagidilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=590983","title":{"rendered":"\u0130r\u0259vanda irsimizin son qal\u0131qlar\u0131 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259r indi d\u0259 frans\u0131zlarla \u0259l-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k \u0130r\u0259vandak\u0131 tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimizin son izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Roma v\u0259 Milan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Britaniyan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Maltada \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n maltal\u0131lar\u0131n d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fczakir\u0259 etdik. \u0130taliya v\u0259 Almaniya birlikd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l &#8220;du\u00e7e&#8221; Benito Mussolininin t\u0259yin etdiyi merl\u0259rd\u0259n olan, &#8220;Milli Fa\u015fist Partiyas\u0131n\u0131n&#8221; (Partito Nazionale Fascista; PNF) funksionerl\u0259rind\u0259n biri Covanni Orqera 1939-cu ild\u0259 bel\u0259 demi\u015fdi.<\/p>\n<p>&#8220;Parisl\u0259 Marselin merl\u0259ri Ann \u0130dalqo v\u0259 Benua Payyanla birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ucbat\u0131ndan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tld\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f minl\u0259rl\u0259 erm\u0259ninin ya\u015fam\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etdik. Fransa v\u0259 Avropa birlikd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir&#8221;, &#8211; bunu is\u0259 Fransan\u0131n Lion \u015f\u0259h\u0259rinin meri Qreqori Duse &#8220;Liberation&#8221; q\u0259zetin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/18\/\/-334467d4168179498050176833110474317.jpg\" alt=\"\" \/>\u0130ndis\u0259 Qreqori Duse \u0130r\u0259vana s\u0259f\u0259r edib.<\/p>\n<p>S\u0259b\u0259b \u015f\u0259h\u0259rin haz\u0131rda &#8220;Kond&#8221; adlanan s\u0259mtinin &#8220;rekonstruksiya v\u0259 yenid\u0259nqurma&#8221;s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130r\u0259vandak\u0131 &#8220;YerevanProject&#8221; \u015firk\u0259ti il\u0259 Lion meriyas\u0131n\u0131n birlikd\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq Qreqori Duse Erm\u0259nistan paytaxt\u0131n\u0131n vitse-meri Tiqran Avinyanla birlikd\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259y\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kibl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8220;Yax\u0131n vaxtlarda frans\u0131z v\u0259 erm\u0259ni m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r i\u015f\u0259 ba\u015flayacaqlar. Proses\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259nin sakinl\u0259ri d\u0259 c\u0259lb olunacaqlar. M\u0259qs\u0259dimiz tarixi m\u0259h\u0259ll\u0259nin ilkin koloritini qruyub sazxlamaqla \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 yeni \u00e7alarlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259kdir&#8221;, &#8211; \u0130r\u0259van meriyas\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131qlamada deyilir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin &#8220;Kond&#8221; adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259 \u0259slind\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan &#8220;T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131&#8221;d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259ll\u0259 q\u0259dim az\u0259rbaycanl\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri olan \u0130r\u0259vanda Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131 il\u0259 \u015e\u0259hri m\u0259h\u0259ll\u0259sinin aras\u0131ndak\u0131 t\u0259p\u0259likd\u0259 yerl\u0259\u015fir, \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259rb hiss\u0259sini \u0259hat\u0259 edirdi. T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sini \u015e\u0259hri m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259n \u0130r\u0259van\u0131n adl\u0131-sanl\u0131 adamlar\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 ba\u011flar\u0131 ay\u0131r\u0131rd\u0131. H\u00fcseynqulu xana m\u0259xsus m\u0259\u015fhur Xan ba\u011f\u0131 da burada yerl\u0259\u015firdi.<\/p>\n<p>1728-ci ild\u0259 t\u0259rtib olunmu\u015f osmanl\u0131 \u00abM\u00fcf\u0259ss\u0259l d\u0259ft\u0259r\u00bb\u0259 g\u00f6r\u0259, bu d\u00f6vrd\u0259 \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri 4 m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259n (\u00abK\u00f6hn\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u00bb, \u00abD\u0259mirbulaq\u00bb, \u00abD\u0259r\u0259k\u0259nd\u00bb, \u00abT\u0259p\u0259ba\u015f\u0131\u00bb) ibar\u0259t olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>\u015e\u0259h\u0259rin T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sind\u0259 K\u0259n\u0259kir yolundan solda yerl\u0259\u015f\u0259n Abih\u0259yat m\u0259h\u0259ll\u0259si, Z\u0259ngi \u00e7ay\u0131n\u0131n solunda, K\u0259n\u0259kir k\u0259ndind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n Q\u0131z\u0131lqala m\u0259h\u0259ll\u0259si; Z\u0259nginin h\u0259min t\u0259r\u0259find\u0259, Q\u0131z\u0131lqala m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n D\u0259r\u0259ba\u011f m\u0259h\u0259ll\u0259si; k\u00f6rp\u00fcd\u0259n yuxar\u0131da, h\u0259min yerd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n D\u0259r\u0259k\u0259nd m\u0259h\u0259ll\u0259si; Z\u0259nginin o biri t\u0259r\u0259find\u0259, D\u0259r\u0259ba\u011fla \u00fcz-\u00fcz\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n D\u0259lm\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259si v\u0259 Noragu\u011f m\u0259h\u0259ll\u0259si vard\u0131,<\/p>\n<p>T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sind\u0259 1 xan ail\u0259si, 12 b\u0259y ail\u0259si, 6 mirz\u0259 ail\u0259si, 20 molla ail\u0259si v\u0259 10 seyid ail\u0259si ya\u015fay\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda 13 hektara q\u0259d\u0259r ki\u00e7ildil\u0259n T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259si g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 m\u0259hv olmaq v\u0259 Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silinm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. \u015e\u0259h\u0259rin T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sin\u0259 erm\u0259nil\u0259rin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n 1828-ci ild\u0259n sonra qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 C\u0259nubi Qafqaza k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si siyas\u0259ti il\u0259 ba\u015flay\u0131b. K\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259n erm\u0259nil\u0259r sonradan T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n Xan ba\u011f\u0131 ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan yerd\u0259 onlara ayr\u0131lm\u0131\u015f torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131blar. 195 il \u00f6nc\u0259 ba\u015f vermi\u015f bu ilk etnik t\u0259mas T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sinin etnik t\u0259rkibini d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259yib v\u0259 \u0259z\u0259ld\u0259n b\u0259ri orada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar yen\u0259 d\u0259 daimi sakinl\u0259r olublar. Bu g\u00fcn bel\u0259 bir tarixi abid\u0259nin &#8211; T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131n\u0131n m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin g\u00f6z yummas\u0131 yolverilm\u0259zdir. \u00c7\u00fcnki bu abid\u0259 d\u00fcnya m\u0259d\u0259ni irsinin bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>2022-ci il 4 fevral tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan, Fransa, Erm\u0259nistan liderl\u0259rinin v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rinin videoformatda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259si olaraq h\u0259m d\u0259 UNESCO-nun Erm\u0259nistana v\u0259 Az\u0259rbaycana missiyalar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti UNESCO missiyas\u0131ndan ged\u0259c\u0259yi \u00fcnvanlardan biri kimi T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sin\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259sini g\u00f6zl\u0259yirdik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 102 n\u0259f\u0259r tan\u0131nm\u0131\u015f elm v\u0259 ictimaiyy\u0259t xadimi \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259si \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n irsin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259d\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 UNESCO-nun Ba\u015f direktoru Odre Azuley\u0259 m\u00fcraci\u0259t \u00fcnvanlam\u0131\u015fd\u0131. M\u00fcraci\u0259td\u0259 vur\u011fulan\u0131rd\u0131 ki, \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus sonuncu maddi-m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u0259hv edilm\u0259k \u00fczr\u0259dir. T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 (erm\u0259nil\u0259r Kond adland\u0131r\u0131rlar) \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015f yegan\u0259 tarixi n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/18\/\/-690bb330168179502591874163910535003.jpg\" alt=\"\" \/>Tarixi \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rinin \u00f6z\u0259yi say\u0131lan bu hiss\u0259 vahid tarixi-\u015f\u0259h\u0259rsalma m\u00fchitini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. XIX \u0259srin I yar\u0131s\u0131nda T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan adlar\u0131 idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, D\u0259r\u0259k\u0259nd, Axund, Xan ba\u011flar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u018fs\u0259d b\u0259y, Adalyar, T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131, \u0130mar\u0259t v\u0259 Da\u015fl\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rini sadalamaq olar. Haz\u0131rda Erm\u0259nistan Milli Arxivind\u0259 saxlan\u0131lan kameral t\u0259svirl\u0259r h\u0259min k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rin 190 il \u00f6nc\u0259 inventarla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 etnik t\u0259rkibini g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u00fcbutlard\u0131r. T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 \u00f6z memarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 tarixi il\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edirdi. Vaxtil\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olan bu m\u0259h\u0259ll\u0259nin etnik t\u0259rkibi tarixin \u00fc\u00e7 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 (1918-1920-ci ill\u0259r, 1948-1953-ci ill\u0259r, 1988-ci ill\u0259r) s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdirilib v\u0259 bu g\u00fcn erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t monoetnik m\u0259h\u0259ll\u0259y\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistanda az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 maddi-m\u0259d\u0259ni irs haqq\u0131nda m\u0259lumatlar gizl\u0259dilir v\u0259 hiss\u0259-hiss\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r. Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi bir m\u00fcdd\u0259tdir ki, T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 hiss\u0259sini tamamil\u0259 da\u011f\u0131daraq yerind\u0259 m\u00fcasir ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 in\u015fa etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131 &#8211; h\u0259min plan indi realla\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131b. Onlar, bu yolla bir zamanlar \u0130r\u0259van\u0131n sakinl\u0259ri olan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n sonuncu ni\u015fan\u0259sini m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, erm\u0259nil\u0259rin \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n maddi-m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin ya\u015f\u0131 he\u00e7 200 il\u0259 d\u0259 \u00e7atm\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri tarix\u015f\u00fcnasl\u0131qda b\u0259lli olsa da, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bundan x\u0259b\u0259rsizdir. B\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015f\u0131 200 il\u0259 yax\u0131n v\u0259 daha \u00e7ox olan he\u00e7 bir maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri yoxdur v\u0259 ya qalmay\u0131b? Sual\u0131n cavab\u0131 \u00e7ox sad\u0259dir. Bu abid\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131na m\u0259xsus maddi-m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259ri oldu\u011fundan, erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259hv edilmi\u015f v\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atmay\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 apar\u0131lan qeyri-insani siyas\u0259t Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 da davam etdirilib. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f \u0130r\u0259van qalas\u0131, Xan saray\u0131, Abbas Mirz\u0259 m\u0259scidi, Zal xan m\u0259scidi, D\u0259mirbulaq m\u0259scidi, S\u0259rtip xan m\u0259scidi, Hac\u0131 Novruz\u0259li b\u0259y m\u0259scidi, Hac\u0131 C\u0259f\u0259r m\u0259scidi, Qantar (bazar\u0131) karvansaras\u0131, Hac\u0131 b\u0259yim hamam\u0131, Hac\u0131 \u018fli hamam\u0131, Axund \u015eeyx\u00fclislam hamam\u0131 v\u0259 bu kimi bir \u00e7ox dig\u0259r dini v\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edilib. Haz\u0131rda \u0130r\u0259vanda m\u00f6vcud olan iki m\u0259scidi \u2013 Hac\u0131 \u0130mamverdi m\u0259scidi v\u0259 G\u00f6y m\u0259scidi is\u0259 Erm\u0259nistan fars m\u0259scidi adland\u0131raraq taleyin h\u00f6km\u00fcn\u0259 burax\u0131b. Bu g\u00fcn XVII \u0259sr\u0259 aid olan Hac\u0131 \u0130mamverdi m\u0259scidi tamamil\u0259 yox olmaq \u00fczr\u0259dir.<\/p>\n<p>V\u0259 indi Erm\u0259nistan\u0131n hakimiyy\u0259t dair\u0259l\u0259ri sonradan s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259, q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f bu d\u00f6vl\u0259tin \u0259razisind\u0259 qalm\u0131\u015f son tarixi-m\u0259d\u0259ni irs n\u00fcmun\u0259l\u0259rimizi s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259hv edilm\u0259sin\u0259 Fransan\u0131 da b\u00f6y\u00fck m\u0259mnuniyyt\u0259l\u0259 \u0259lav\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Lion \u015f\u0259h\u0259rinin meri T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131nda Hac\u0131 \u0130mamverdi m\u0259scidinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ke\u00e7\u0259rk\u0259n ona h\u0259min tikilinin &#8220;fars m\u0259scidi&#8221; oldu\u011funu deyibl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/04\/18\/\/-0663a4dd168179505469529932810343071.jpg\" alt=\"\" \/>Duse d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131 yell\u0259d\u0259r\u0259k t\u0259sdiql\u0259yib.<\/p>\n<p>Lion \u015f\u0259h\u0259rinin merinin erm\u0259nil\u0259r\u0259 olan &#8220;sevgisi&#8221; bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa d\u0259ym\u0259z, \u00e7\u00fcnki Fransan\u0131n hakimiyy\u0259t v\u0259 siyasi elitalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistanla erm\u0259nil\u0259r daim istifad\u0259 material\u0131 olub.<\/p>\n<p>Fransadak\u0131 300 minlik erm\u0259ni diasporu frans\u0131z siyas\u0259t\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn fail\u0259siz qaydada, daima v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259d\u0259n sad\u0259c\u0259, se\u00e7kil\u0259rd\u0259 s\u0259s m\u0259nb\u0259yi qismind\u0259 q\u0259bul olunursa, r\u0259smi Paris \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan C\u0259nubi Qafqaz b\u00f6lg\u0259sind\u0259 t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0131\u00e7aqd\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Fransa istebli\u015fmenti Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ideologiyas\u0131n\u0131n v\u0259 strateji f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n &#8220;B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f&#8221;dan narahatd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259min qay\u0131d\u0131\u015f sad\u0259c\u0259, erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n qay\u0131tmas\u0131n\u0131 yox, h\u0259m d\u0259 Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zura, tarixi torpaqlar\u0131m\u0131za d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Erim\u0259nil\u0259rin f\u00f6vq\u0259lad\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259, t\u0259l\u0259sik olaraq tarixi irsimizin azsayl\u0131 qal\u0131qlar\u0131n\u0131 da m\u0259hv etm\u0259k, \u0130r\u0259vandak\u0131 T\u0259p\u0259ba\u015f\u0131 kimi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259d\u0259ni irsini m\u0259hv etm\u0259k planlar\u0131 da bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tikilil\u0259r s\u00f6k\u00fcl\u0259, evl\u0259r da\u011f\u0131la, irs yerl\u0259-yeksan edil\u0259 bil\u0259r, t\u0259bii. Bu, \u00e7\u0259tin proses deyil.<\/p>\n<p>Tarixi silm\u0259k, m\u0259hv etm\u0259k v\u0259 olmu\u015flar\u0131 yenid\u0259n, f\u0259rqli yazmaq is\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r zamana qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq ist\u0259yirl\u0259r. Zaman is\u0259 bel\u0259 &#8220;m\u00fcbariz&#8221;l\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259, h\u0259r yerd\u0259 m\u0259\u011flub edib.<\/p>\n<p>\u018ffsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259rin bel\u0259 nasist davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 Liondan \u0130r\u0259vana g\u0259l\u0259r\u0259k italyan fa\u015fistl\u0259rinin b\u0259yanatlar\u0131n\u0131 t\u0259krarlayan, \u00f6z\u00fcn\u00fc siyas\u0259t\u00e7i sayan, amma siyas\u0259td\u0259 d\u00f6\u015f\u0259m\u0259 taxtas\u0131 q\u0259d\u0259r primitiv olan Qreqori Duse d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<\/p>\n<p>El\u00e7in Al\u0131o\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259r indi d\u0259 frans\u0131zlarla \u0259l-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k \u0130r\u0259vandak\u0131 tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimizin son izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. &#8220;Roma v\u0259 Milan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Britaniyan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Maltada \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n maltal\u0131lar\u0131n d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fczakir\u0259 etdik. \u0130taliya v\u0259 Almaniya birlikd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir&#8221;. \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l &#8220;du\u00e7e&#8221; Benito Mussolininin t\u0259yin etdiyi merl\u0259rd\u0259n olan, &#8220;Milli Fa\u015fist Partiyas\u0131n\u0131n&#8221; (Partito Nazionale Fascista; PNF) funksionerl\u0259rind\u0259n biri Covanni Orqera 1939-cu ild\u0259 bel\u0259 demi\u015fdi. &#8220;Parisl\u0259 Marselin merl\u0259ri Ann \u0130dalqo v\u0259 Benua Payyanla birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ucbat\u0131ndan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tld\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f minl\u0259rl\u0259 erm\u0259ninin ya\u015fam\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etdik. Fransa v\u0259 Avropa birlikd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":590984,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3d7d946116817949199341972841102725.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nil\u0259r indi d\u0259 frans\u0131zlarla \u0259l-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k \u0130r\u0259vandak\u0131 tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsimizin son izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. &#8220;Roma v\u0259 Milan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 Britaniyan\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Maltada \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n maltal\u0131lar\u0131n d\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fczakir\u0259 etdik. \u0130taliya v\u0259 Almaniya birlikd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir&#8221;. \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l &#8220;du\u00e7e&#8221; Benito Mussolininin t\u0259yin etdiyi merl\u0259rd\u0259n olan, &#8220;Milli Fa\u015fist Partiyas\u0131n\u0131n&#8221; (Partito Nazionale&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=590983"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/590983\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=590983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=590983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=590983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}