{"id":591201,"date":"2023-04-18T20:26:02","date_gmt":"2023-04-18T16:26:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=591201"},"modified":"2023-04-18T20:26:02","modified_gmt":"2023-04-18T16:26:02","slug":"qizilcanin-yayilmasina-peyv%c9%99nd-qitligi-s%c9%99b%c9%99b-olub-az%c9%99rbaycandaki-v%c9%99ziyy%c9%99tl%c9%99-bagli-r%c9%99smi-cavab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=591201","title":{"rendered":"Q\u0131z\u0131lcan\u0131n yay\u0131lmas\u0131na peyv\u0259nd q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259b olub? &#8211; Az\u0259rbaycandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 R\u018fSM\u0130 CAVAB"},"content":{"rendered":"<p>COV\u0130D-19-dan yeni \u00e7\u0131xan b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti bu d\u0259f\u0259 q\u0131z\u0131lca pandemiyas\u0131 g\u00f6zl\u0259yir&#8230;<\/p>\n<p>Y\u0259qin ki, son vaxtlar xarici mediada bu tip ba\u015fl\u0131qlarla yaz\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. H\u0259tta xarici bir alim \u00f6t\u0259n ay q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259nin yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi 2000-2018-ci ill\u0259r aras\u0131nda d\u00fcnyada ondan \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n 73% azalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edib.<\/p>\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndin olmas\u0131na baxmayaraq, 2018-ci ild\u0259 d\u00fcnyada q\u0131z\u0131lcadan 140.000 &#8211; d\u0259n \u00e7ox \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si ba\u015f verib. Bu \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n be\u015f ya\u015fdan ki\u00e7ik u\u015faqlar aras\u0131nda olub.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, 2019-cu ild\u0259 x\u0259st\u0259lik 200 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyub. Epidemioloqlar\u0131n g\u0259ldiyi n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, infeksiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi u\u015faqlar\u0131n vaxt\u0131nda immunitetinin inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 laz\u0131m olan peyv\u0259ndl\u0259rin (MCV1 v\u0259 MCV2) vurulmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 UNICEF-in verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2022-ci ilin ilk 2 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 2021-ci ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 d\u00fcnyada q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131 79% art\u0131b.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131n\u0131n \u00e7oxu Afrika v\u0259 \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi regionunda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Pandemiya qlobal miqyasda s\u0259yah\u0259tl\u0259ri pozdu\u011funa g\u00f6r\u0259, r\u0259q\u0259ml\u0259rin indiki d\u00f6vrd\u0259 daha da y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259yi ehtimal olunur.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, 2022-ci ilin aprel ay\u0131na q\u0259d\u0259r son 12 ayda q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131n\u0131n \u0259n \u00e7ox qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131na Somali, Y\u0259m\u0259n, Nigeriya, \u018ffqan\u0131stan v\u0259 Efiopiya daxildir. Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi il\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259hat\u0259 olunmamas\u0131, x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bidir.<\/p>\n<p>El\u0259 tibb elml\u0259ri doktoru Anton Yer\u015fov da 5 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, insanlar\u0131n q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndind\u0259n imtina etdiyini deyib.<\/p>\n<p>H\u0259kim bildirib ki, COV\u0130D fonunda \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda sosial t\u0259mas\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 q\u0131z\u0131lca da daxil olmaqla dig\u0259r infeksiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 l\u0259ngidirdi, amma art\u0131q yay\u0131lma yenid\u0259n ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cQ\u0131z\u0131lca koronavirusdan da s\u00fcr\u0259tlidir. Bir binada 3 x\u0259st\u0259 varsa, onun b\u00fct\u00fcn qon\u015fular\u0131 \u0259g\u0259r peyv\u0259ndl\u0259ri yoxdursa, yoluxacaqlar\u201d.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, d\u00fcnyada q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu q\u0259d\u0259r x\u0259b\u0259rdarl\u0131q oldu\u011fu halda bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/p>\n<p>Lent.az m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 sor\u011fu \u00fcnvanlay\u0131b.<\/p>\n<p>Sor\u011fuya cavab olaraq bildirilib ki, son zamanlar q\u0131z\u0131lca hadis\u0259si il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015f\u0131q:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 son d\u00f6vrd\u0259 q\u0131z\u0131lca hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyinin d\u00fcnyada bu q\u0259d\u0259r geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi insanlar\u0131n peyv\u0259ndd\u0259n imtina etm\u0259si v\u0259 b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131z\u0131lca \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259ndin q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>El\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn bundan \u00f6nc\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 (BMT) 2023-c\u00fc ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n Y\u0259m\u0259nd\u0259 9 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutuldu\u011funu v\u0259 77 u\u015fa\u011f\u0131n bu x\u0259st\u0259likd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdiyini a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, 2022-ci ild\u0259 Y\u0259m\u0259nd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 22 min q\u0131z\u0131lca x\u0259st\u0259si a\u015fkarlan\u0131b. Onlardan 160 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COV\u0130D-19-dan yeni \u00e7\u0131xan b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti bu d\u0259f\u0259 q\u0131z\u0131lca pandemiyas\u0131 g\u00f6zl\u0259yir&#8230; Y\u0259qin ki, son vaxtlar xarici mediada bu tip ba\u015fl\u0131qlarla yaz\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. H\u0259tta xarici bir alim \u00f6t\u0259n ay q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259nin yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etmi\u015fdi. Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi 2000-2018-ci ill\u0259r aras\u0131nda d\u00fcnyada ondan \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n 73% azalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edib. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndin olmas\u0131na baxmayaraq, 2018-ci ild\u0259 d\u00fcnyada q\u0131z\u0131lcadan 140.000 &#8211; d\u0259n \u00e7ox \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si ba\u015f verib. Bu \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 is\u0259 \u0259sas\u0259n be\u015f ya\u015fdan ki\u00e7ik u\u015faqlar aras\u0131nda olub. Bundan \u0259lav\u0259, 2019-cu ild\u0259 x\u0259st\u0259lik 200 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyub.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":591204,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/643e884695121643e8846951221681819718643e88469511e643e88469511f.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"COV\u0130D-19-dan yeni \u00e7\u0131xan b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti bu d\u0259f\u0259 q\u0131z\u0131lca pandemiyas\u0131 g\u00f6zl\u0259yir&#8230; Y\u0259qin ki, son vaxtlar xarici mediada bu tip ba\u015fl\u0131qlarla yaz\u0131lan x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u00f6rm\u00fcs\u00fcn\u00fcz. H\u0259tta xarici bir alim \u00f6t\u0259n ay q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259nin yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etmi\u015fdi. Q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi 2000-2018-ci ill\u0259r aras\u0131nda d\u00fcnyada ondan \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n 73% azalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edib. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndin olmas\u0131na baxmayaraq,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591201"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=591201"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591201\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/591204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=591201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=591201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=591201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}